VII SA/Wa 2598/19

VII SA/Wa 2598/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Grzegorz Rudnicki
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 844/21 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. G. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego, na działce nr ew. [...] w [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2019r. znak [...], na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 i późn. zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. i 2018r., poz. 1202 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu wniosku J. B. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...].10.2017r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. G. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego w miejscowości [...], działka nr ew. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z dnia [...].09.2018r. odmówił wszczęcia na wniosek J.B. z dnia [...].04.2018r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...].10.2017r. - wskazując na oczywisty brak przymiotu strony wnioskodawcy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].12.2018r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
GINB stwierdził, iż jakkolwiek J. B. nie jest wpisany w KW nr [...] jako współwłaściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], to jest wskazany jako współwłaściciel tej nieruchomości w rejestrze gruntów. J. B. przedstawił również akt notarialny z dnia [...].02.1949r., nr rep. [...], z którego wynika, że jego poprzednicy prawni nabyli połowę nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].
Nadto w aktach sprawy znajduje się kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z dnia [...].01.2017r. sygn. akt [...], udzielającego J.B. i E. B. zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
W dniu [...].02.2019r. do organu wojewódzkiego wpłynęło pismo J. B. w którym doprecyzował wniosek z dnia [...].05.2018r. jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...].10.2017r., gdyż dokumentacja projektowa zatwierdzona decyzją, nie jest zgodna z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu. Nie została zaprojektowana ściana oddzielenia pożarowego na poziomie poddasza, co stanowi zagrożenie pożarowe dla budynku sąsiedniego przy ul. [...] w [...], którego jest współwłaścicielem.
W toku postępowania wpłynęło także pismo Z. M., że roboty budowlane na działce nr [...] wykonywane są "z niekorzyścią" dla niej, ponieważ blacha pokrycia budynku objętego kontrolowaną decyzją wysunięta jest około 12 cm na jej posesję.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ stwierdził, inwestor B. G. - do wniosku z dnia [...].08.2017r. o pozwolenie na budowę spornej inwestycji dołączyła oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane działką o nr ew. [...] w [...].
Przedmiotowa inwestycja położona jest na terenie objętym ustaleniami uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w miejscowościach [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...]Nr [...] z dnia [...] września 2005r., poz. [...]).
Działka objęta inwestycją znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej "B" - układ urbanistyczny [...]a, na terenie oznaczonym symbolem K1.1 U(M), na którym dopuszcza się nadbudowę budynków parterowych, usytuowanych wzdłuż obowiązującej linii zabudowy, o jedną kondygnację (z zachowaniem poddasza użytkowego - kąt spadku dachu od 15° do 40° lub bez poddasza użytkowego - kąt spadku dachu od 15° do 25°) oraz ich rozbudowę do wnętrza posesji, wymaga się zastosowania dachów symetrycznych z możliwością realizacji doświetlenia, realizacja przebudowy w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (§ 8 ust. 5 pkt 6 lit. b tiret trzecie).
Inwestycja obejmująca nadbudowę budynku polegającą na: wymianie zużytych elementów stropu drewnianego, podniesieniu ścianki kolankowej, wymianie konstrukcji i pokrycia dachu z papy na blachę dachówkową, montażu okien dachowych i przemurowaniu komina od poziomu stropu, nie narusza ustaleń ww. planu. Projekt budowlany został uzgodniony ze [...]Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (pismo z dnia [...].08.2017r. znak: [...]).
Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 1422) budynek na działce budowlanej należy sytuować, co do zasady, w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Stosownie do § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zgodnie zaś z brzmieniem § 8 ust. 5 pkt 6 lit. b tiret drugie ww. planu, dla terenów oznaczonych symbolem K1.1 U(M) dopuszcza się zabudowę przygraniczną.
Z projektu zagospodarowania działki wynika, że sporny budynek zlokalizowany jest w granicy z działkami nr ewid. [...].
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Dokonanie oceny, czy nadbudowa budynku została zaprojektowana zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykraczałoby poza zakres określony w art. 35 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, sprowadzałoby się do sprawdzenia zgodności projektu architektonicznego z przepisami prawa. Do wykonania projektu budowlanego zgodnie z zasadami wiedzy technicznej w myśl ustawy Prawo budowlane zobowiązany jest projektant, który stosownie do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego składa oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co też w niniejszej sprawie uczynił.
Analizowany projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, które w czasie wykonania tego projektu były członkami właściwej izby samorządu zawodowego.
J. B. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...]z [...] maja 2019 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 290 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Wojewody [...]z [...] maja 2019 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Jeżeli ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy wymaga podjęcia określonych czynności, to mogą być one podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie (wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1127/11).
Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. - Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), stanowiącego przepis szczególny w stosunku do art. 28 k.p.a., stronami w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06, wyrok NSA z 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1058/07).
Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowania inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości (wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1572/09; wyrok NSA z 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 626/08).
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 550/07).
J. B. brał udział w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Starosty [...]z [...] października 2017 r., nr [...]. Jednakże z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie, obowiązkiem organu jest na nowo ustalić krąg jego stron.
Fakt, iż danej osobie doręczono decyzję organu nie przesądza o tym, że staje się ona stroną postępowania administracyjnego. Statusu strony nie nabywa się bowiem przez wysłanie na adres podmiotu decyzji (wyrok NSA z 9 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 357/05; wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1655/06; wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07).
[...] Urząd Wojewódzki wezwał J. B. do wykazania interesu prawnego. W odpowiedzi na to wezwanie J. B.przesłał:
- kopię wypisu i wyrysu z rejestru gruntów dla działki o nr ew. [...] w [...];
- kopię wykazu synchronizacyjnego danych ujawnionych w księdze wieczystej [...] i akcie not. rep. [...] z danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki;
- kopię aktu notarialnego z [...] lutego 1949 r., nr rep. [...], z którego wynika, że K. B. i J. B. nabyli połowę nieruchomości położonej przy ul. ..;
- kopię opinii Mierniczego przysięgłego J. Ł. z [...]września 1950 r. wraz z kopią mapy.
Ponadto postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], udzielające J. B. i E. B.j zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
Skarżący swój interes prawny w kwestionowaniu pozwolenia budowlanego wywodzi z faktu bycia współwłaścicielem działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], na dowód czego przedłożył wskazane wyżej dokumenty.
Jednak z treści księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że właścicielami działki nr ew. [...] w [...] są: J. K., B. K., Z. K., R. H., A. P.
J. B. nie jest wpisany w księdze wieczystej jako współwłaściciel działki nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...].
Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego dokumentów organ wskazał, że nie są wystarczające do ustalenia, do jakich działek wnioskodawca posiada stosowne prawo. Ewidencja gruntów odzwierciedlenia bowiem tylko stan faktyczny nieruchomości - figurują w niej władający nieruchomością (co nie jest jednoznaczne z byciem jej właścicielem). Nie można wykluczyć, że wnioskodawca nie posiada stosownego tytułu prawnego do działki pomimo, że w ewidencji gruntów wpisany jest jako władający daną nieruchomością.
Wypis z rejestru gruntów nie może być uznany za dokument poświadczający stan prawny danej nieruchomości. Takim dokumentem może być oryginał lub uwierzytelniona kopia aktu notarialnego bądź odpis księgi wieczystej.
Z treści art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.
Moc wiążącą zarówno dla obywateli jak i dla organów państwowych mają zatem tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Stąd też dane z ewidencji gruntów nie mogą stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości (wyrok NSA z 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 232/09).
Dlatego ustalając kwestię przymiotu strony, organ winien dysponować stosownym dokumentem np. aktem notarialnym, odpisem z księgi wieczystej, wydrukiem z elektronicznej księgi wieczystej.
Odnosząc się do przedłożonego przez J. B. aktu notarialnego z [...] lutego 1949 r., nr rep. [...], organ wskazał, że z uwagi na treść KW nr [...], powyższy dokument nie może zostać uznany za dowód świadczący o przysługującym wnioskodawcy prawie własności działki nr [...].
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2018 r., poz. 1916 z późn. zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie zgodności wpisu prawa w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wymaga przyjęcia, że prawo podmiotowe (prawo rzeczowe, obligacyjne lub roszczenie przeciwko prawu obligacyjnemu) wpisane jest w księdze zgodnie ze stanem materialnoprawnym.
Z wpisu prawa należy zatem wnioskować, że odzwierciedla on sytuację prawną nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta (por. E. Gniewek, Księgi, s. 85). Domniemanie unormowane w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ma charakter wzruszalny, a zatem może być obalone w stosownym trybie zasadniczo w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki jednak domniemanie to nie zostanie obalone, to osoba, której prawo własności jest ujawnione w księdze wieczystej ma podstawę do powoływania treści wpisu księgi wieczystej w celu wykazania stanu prawnego danej nieruchomości. Z kolei osoba, której prawo własności nie jest ujawnione w księdze wieczystej nie może skutecznie powoływać się na inne dokumenty celem wykazania własnego tytułu własności do nieruchomości (wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 707/17).
Do momentu usunięcia niezgodności stan prawny nieruchomości, stosownie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, wynika z dokonanych w księdze wpisów (wyrok NSA z 16 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1981/08, wyrok NSA z 10 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 755/05).
Odnosząc się prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania w sprawie z powództwa J. B. i E. B. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym organ wskazał, że z pisma Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z [...]. sierpnia 2019 r. sygn. akt [...] wynika, że postępowanie to nie zostało zakończone.
Zgodnie z wyrokiem z 14 lutego 2019 r., sygn. akt. II OSK 707/17, organy administracji muszą kierować się istniejącym w dacie orzekania stanem wpisów księgi wieczystej w zakresie ujawnionych praw własności do oznaczonej nieruchomości. Przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego, w którym kwestionowane jest ujawnione prawo własności działek brak podstaw do przyjęcia, iż stronie przysługuje prawo do nieruchomości.
Skoro w chwili obecnej w księdze wieczystej urządzonej dla działki o nr ew. [...]J. B. nie jest wpisany jako jej współwłaściciel, to obecnie nie przysługują ma prawa do tej nieruchomości, a zatem nie może z niej wywodzić interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...]z [...] października 2017 r. Takie prawo będzie przysługiwało wnioskodawcy w momencie uwzględnienia jego powództwa przez sąd powszechny, tj. po uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ewentualne wpisanie go jako współwłaściciela tej nieruchomości.
Swojego interesu prawnego J. B. nie może wywodzić również z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], udzielającego zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
Zgodnie z treścią tego postanowienia udzielenie zabezpieczenia roszczenia "nie przesądza rzecz oczywista zasadności żądania w niniejszej sprawie. Prawidłowość i zasadność twierdzeń powodów oraz ostateczna ocena sprawy zostanie bowiem rozstrzygnięta przez Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie". Udzielone przez sąd zabezpieczenie nie może stanowić tytułu prawnego do nieruchomości (postanowienie NSA z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1927/17).
Tym bardziej przedłożona kopia wykazu synchronizacyjnego danych ujawnionych w księdze wieczystej [...] i akcie not. rep. [...] z danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki oraz kopia opinii Mierniczego przysięgłego J. Ł. z [...] września 1950 r. wraz z kopią mapy nie mogą zostać uznane jako dowody świadczące o przysługującym wnioskodawcy prawie własności działki o nr ew. [...].
Reasumując, J. B. nie wykazał, aby miał aktualnie interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...]z [...] października 2017 r.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2010 r., sygn. akt. II OSK 1572/09, na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nawet w przypadku nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem, na którym planowana jest inwestycja, właściciel działki ma obowiązek wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego (WSA w Łodzi z 26 października 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1022/10).
Uznając, że J. B. nie jest stroną wskazanego postępowania, organ uchylił w całości decyzję Wojewody [...]z [...] maja 2019 r. i umorzył postępowanie organu I instancji wszczęte na jego wniosek. Zarzuty merytoryczne dotyczące kwestionowanego pozwolenia na budowę, organ uznał za nie mające znaczenia, gdyż merytoryczna ocena decyzji mogłaby mieć miejsce wyłącznie w ramach postępowania prowadzonego co do istoty sprawy.
J. B.i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2019 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez wadliwą wykładnię i przyjęcie, że dane z ewidencji gruntów nie mogą stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie,
III. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowa.
IV. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i błędne przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego,
V. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a w zw. z art. 35 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie pogłębiania zaufania do władzy publicznej,
VI. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie.
Domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zmiany decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podał, że organ I instancji wezwał go do wykazania interesu prawnego poprzez dostarczenie dokumentów potwierdzających, że przysługują mu określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, tytuły prawne do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania kwestionowanego obiektu budowlanego. Skarżący przedłożył:
a) kopię wypisu i wyrysu z rejestru gruntów dla działki o nr ew. [...] w [...];
b) kopię wykazu synchronizacyjnego danych ujawnionych w księdze wieczystej [...] i akcie notarialnym nr rep. [...] z danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki;
c) kopię aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1949 r., nr rep. [...], z którego wynika, że K. B. i J. B[...] nabyli połowę nieruchomości położonej przy ul. [...];
d) kopię opinii Mierniczego przysięgłego J. Ł. z [...] września 1950 r., wraz z kopią mapy;
Ponadto wskazał na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt: [...]. udzielające J. B. i Pani E. B.zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
Wskazanymi dokumentami udowodnił interes prawny. Poprzednio Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r. wskazał iż: " ... Jakkolwiek bowiem w KW nr [...] J. B. nie jest wpisany jako współwłaściciel nieruchomości położonej pry ul. [...] w [...], to jest wskazany jako współwłaściciel tej nieruchomości w rejestry gruntów (kopia wypisu i wyrysu z dnia [...] października 2014 r.).
Obecnie organ uznał odmiennie, iż na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów nie jest wystarczające ustalenie, iż skarżącemu przysługuje prawo własności do działki nr ew. [...]w [...].
Organ wbrew swoim wcześniejszym twierdzeniom, wskazuje, iż ani toczące się postępowanie sądowe w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ani akt notarialny, który jest tytułem prawnym do nieruchomości w której skarżący stale zamieszkuje, nie przesądzają o posiadanych prawach do nieruchomości i wiążąca jest tylko księga wieczysta.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa i nie narusza wskazanych w skardze przepisów.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r., uchylił w całości decyzję Wojewody [...]z [...] maja 2019 r., (odmawiającą stwierdzenia, na wniosek J. B., nieważności decyzji Starosty [...] z [...]października 2017 r.) i umorzył postępowanie organu I instancji.
Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że J. B. nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...]z [...] października 2017 r.
Z argumentacją tą należy się zgodzić.
W toku postępowania, organ I instancji wezwał J. B. do wykazania interesu prawnego. W odpowiedzi na to wezwanie J. B.przesłał: kopię wypisu i wyrysu z rejestru gruntów dla działki nr ew. [...] w [...]; kopię wykazu synchronizacyjnego danych ujawnionych w księdze wieczystej [...] i akcie not. rep. [...] z danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki; kopię aktu notarialnego z [...] lutego 1949 r., nr rep. [...]; kopię opinii Mierniczego przysięgłego J. Ł. z [...] września 1950 r. wraz z kopią mapy.
Ponadto postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], udzielające J. B. i E. B[...] zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]
Dokumenty przedłożone przez J. B. nie mogą stanowić dowodu na to, że skarżący jest współwłaścicielem działki o nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...].
J. B. nie jest bowiem wpisany jako współwłaściciel działki nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] w KW nr [...], a kwestia ta jest przedmiotem postępowania sądowego w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział Cywilny, sygn. akt: [...].
Skoro w chwili obecnej w księdze wieczystej urządzonej dla działki nr ew. [...] J. B. nie jest wpisany jako jej współwłaściciel, to aktualnie nie przysługują ma prawa do tej nieruchomości, a zatem z księgi wieczystej nie może wywodzić interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...]z [...] października 2017 r., nr [...].
Takie prawo będzie ewentualnie przysługiwało wnioskodawcy w momencie uwzględnienia jego powództwa przez sąd powszechny, tj. po uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i ewentualnym wpisaniu go jako współwłaściciela tej nieruchomości.
Natomiast ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno - techniczne. Nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntu ani nie nadaje tych praw.
Tym samym bezpodstawny był zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 232/09, wskazał, że z treści art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Moc wiążącą zarówno dla obywateli jak i dla organów państwowych mają zatem tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Stąd też dane z ewidencji gruntów nie mogą stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który powinien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Dlatego też organ ustalając kwestię przymiotu strony winien dysponować stosownym dokumentem np. aktem notarialnym, odpisem z księgi wieczystej, wydrukiem z elektronicznej księgi wieczystej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wskazać należy, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (u.k.w.h.), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Natomiast art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
W przepisie tym ustanowiono zasadę domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych. Wynikające z art. 10 ust. 1 u.k.w.h. roszczenie o uzgodnieniu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może doprowadzić (po wydaniu wyroku) do obalenia domniemania prawnego z art. 3 u.k.w.h.
Zatem domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma charakter wzruszalny i może być obalone w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki jednak domniemanie to nie zostanie obalone, to osoba, której prawo własności jest ujawnione w księdze wieczystej ma podstawę do powoływania treści wpisu księgi wieczystej w celu wykazania stanu prawnego danej nieruchomości.
Z kolei osoba, której prawo własności nie jest ujawnione w księdze wieczystej nie może skutecznie powoływać się na inne dokumenty celem wykazania własnego tytułu własności do nieruchomości.
Tym samym trafnie organ zauważył, że dopóki domniemanie to istnieje to skarżący innymi kotrdowodami nie może skutecznie go usunąć (wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 707/17).
Dlatego J. B. zwłaszcza wobec toczącego się postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie mógł udowodnić interesu prawnego na podstawie wypisu i wyrysu z rejestru gruntów, ani na podstawie aktu notarialnego z [...] lutego 1949 r., nr rep. [...], z którego wynikało, że poprzednicy prawni skarżącego nabyli połowę nieruchomości położonej przy ul. [...]; jak również na podstwie postanowienia Sądu Rejonowego w [...]. I Wydziału Cywilnego z [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], udzielające zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
Wszczęcie postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jak również zakaz zbywania nieruchomości nie przesądza jeszcze, iż wnioskodawca posiada prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.
W dacie składania wniosku o stwierdzenie nieważności w księdze wieczystej nr [...]., jako właściciele działki o nr ew. [...] wpisani byli J. K., B. K., Z. K., R. H., A. P.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazać należy, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu nie jest toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż nie znosi ono wskazanych domniemań.
Nadto zaskarżona decyzja nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności po uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i ewentualnym wpisaniu go jako współwłaściciela nieruchomości.
Odnosząc się do stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaprezentowanego w postanowieniu z [...] grudnia 2018 r., wskazać należy, że organ wojewódzki zastosowała wówczas art. 61 a k.p.a. w sytuacji gdy brak przymiotu strony nie był oczywisty. Zatem ocena organu odwoławczego była adekwatna do tamtego stanu sprawy.
Skoro w toku postępowania nadzwyczajnego okazało się, że z przyczyny podmiotowej jest ono bezprzedmiotowe, to organ słusznie wydał decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.).
W świetle powyższego zarzuty skargi, pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.