VII SA/Wa 2597/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] Cukrownia Sp. z o.o. sp. k. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające uzgodnienia aneksu nr 1 do projektu budowlanego. Aneks ten zakładał rozbiórkę istniejących budynków dawnej cukrowni i ich odbudowę, podczas gdy pierwotny projekt budowlany, zatwierdzony wcześniej, przewidywał przebudowę i nadbudowę z zachowaniem i restauracją ścian obwodowych. Organy ochrony zabytków uznały, że proponowane w aneksie prace doprowadziłyby do bezpowrotnego zniszczenia zabytku, stanowiącego ostatni zachowany fragment historycznej zabudowy przemysłowej z końca XIX wieku. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Podkreślono, że zły stan techniczny budynków nie wyklucza ich wartości zabytkowej, a planowane prace w aneksie nie były podyktowane zagrożeniem, lecz względami ekonomicznymi i technicznymi, które nie mogą przeważyć nad koniecznością ochrony dziedzictwa kulturowego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa, a zarzuty skargi dotyczące naruszeń proceduralnych i materialnych nie znalazły uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona zabytków budowlanych, zwłaszcza w kontekście przebudowy i nadbudowy, a także znaczenie wartości historycznych i architektonicznych w procesie uzgodnień projektowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony zespołu poprzemysłowego wpisanego do gminnej ewidencji zabytków.
Zagadnienia prawne (4)
Czy planowane prace budowlane polegające na rozbiórce i odbudowie istniejących budynków dawnej cukrowni, w ramach aneksu do projektu budowlanego, naruszają ich wartości zabytkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, planowane prace w aneksie naruszają wartości zabytkowe, ponieważ prowadziłyby do bezpowrotnego zniszczenia ostatniego zachowanego fragmentu historycznej zabudowy przemysłowej, która stanowi świadectwo przeszłości i ma znaczenie dla wizerunku miasta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ochrony zabytków prawidłowo oceniły, iż proponowane w aneksie prace, mimo złego stanu technicznego budynków, doprowadziłyby do unicestwienia ich autentycznej substancji i wartości historycznych oraz architektonicznych, co jest sprzeczne z celem ochrony zabytków.
Czy zły stan techniczny zabytkowych budynków uzasadnia ich rozbiórkę wbrew opinii organów ochrony zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zły stan techniczny nie przesądza o utracie wartości zabytkowej i nie jest wystarczającym uzasadnieniem do rozbiórki, jeśli budynek nadal posiada wartości historyczne, artystyczne lub naukowe, które uzasadniają jego ochronę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ochrona zabytków obejmuje również obiekty w złym stanie technicznym, a rozbiórkę uzasadnia jedynie stwierdzenie całkowitej utraty wartości zabytkowych lub niemożność ich zachowania. W tym przypadku, mimo złego stanu, budynki nadal posiadały wartości historyczne i architektoniczne.
Czy organ odwoławczy mógł przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe (wizję lokalną, opinię NID) w celu uzupełnienia materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy miał prawo przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w celu uzupełnienia materiału dowodowego, co nie narusza zasady dwuinstancyjności, jeśli nie prowadzi do całkowitego przekroczenia granic postępowania odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wizja lokalna i opinia NID stanowiły uzupełnienie materiału dowodowego, które nie zmieniło zasadniczo ustaleń organu pierwszej instancji i było dopuszczalne w ramach postępowania odwoławczego.
Czy istniały podstawy do wyłączenia biegłych Narodowego Instytutu Dziedzictwa z postępowania z powodu braku bezstronności?
Odpowiedź sądu
Nie, nie znaleziono podstaw do wyłączenia biegłych, ponieważ nie byli stronami postępowania ani nie pozostawali w stosunku prawnym, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące współpracy biegłych z organem pierwszej instancji i zgodności ich stanowisk nie stanowiły podstawy do wyłączenia biegłych na podstawie przepisów k.p.a.
Przepisy (34)
Główne
P.b. art. 39 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pomocnicze
u.o.z. art. 89 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ustawa o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 3
P.b. art. 39 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
P.b. art. 39 § ust. 4
Ustawa Prawo budowlane
P.b. art. 38
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 17 § pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
u.o.z. art. 7
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowane prace w aneksie naruszałyby walory zabytkowe zespołu dawnej cukrowni. • Zły stan techniczny budynków nie wyklucza ich wartości zabytkowej i nie uzasadnia rozbiórki. • Organy ochrony zabytków prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Opinia NID była sprzeczna z innymi opiniami i materiałem dowodowym. • Budynki nr 8 i 19 nie posiadają walorów zabytkowych. • Organ odwoławczy pominął aktualną opinię dotyczącą stanu technicznego budynków. • Organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. • Brak podstaw do wyłączenia biegłych NID. • Organ II instancji wykroczył poza ramy postępowania odwoławczego. • Organ II instancji utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
bezpowrotne zniszczenie zabytku • ostatni zachowany fragment zabudowań zespołu dawnej fabryki cukru • nie ulega zatem wątpliwości wartość historyczna istniejących jeszcze budynków • nie utraciły one również swych pierwotnych wartości architektonicznych • rozbiórka historycznych budynków fabrycznych z XIX w. i lat 30. XX w. [...] unicestwiłaby zespół dawnej cukrowni jako zabytek, pozbawiając go autentycznej substancji materialnej z okresu powstania • opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany • zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela • zły stan techniczny obiektu nie przesądza o utracie wartości zabytkowej • tylko szczególnie uzasadnione powody powinny stać za tym, by w drodze uzgodnienia zostały zatwierdzone projektowane przez inwestora roboty budowlane, których następstwem będzie nie tylko utrata przez zabytek nieruchomy jego dotychczasowej wartości
Skład orzekający
Andrzej Siwek
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Wojciech Sawczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona zabytków budowlanych, zwłaszcza w kontekście przebudowy i nadbudowy, a także znaczenie wartości historycznych i architektonicznych w procesie uzgodnień projektowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony zespołu poprzemysłowego wpisanego do gminnej ewidencji zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem inwestora a ochroną dziedzictwa kulturowego, prezentując złożony proces decyzyjny organów i sądu w kontekście ochrony zabytków budowlanych.
“Czy inwestor może zburzyć zabytkową fabrykę dla nowego osiedla? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.