VII SA/Wa 2591/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że organ nadzoru błędnie stwierdził nieważność zarządzeń dotyczących procedury wyłonienia dyrektora szkoły, nie uwzględniając dualistycznego charakteru odwołania dyrektora i kompetencji sądu pracy.
Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność zarządzeń Burmistrza dotyczących powołania komisji konkursowej, zatwierdzenia konkursu i powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, argumentując, że zarządzenia te wydano po stwierdzeniu nieważności wcześniejszego zarządzenia o odwołaniu dyrektora, co miało oznaczać, że stanowisko nie było wakujące. Gmina D. zaskarżyła to rozstrzygnięcie, podnosząc m.in. naruszenie przepisów o samorządzie gminnym i prawie oświatowym oraz błędną interpretację skutków prawnych odwołania dyrektora. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając argumentację gminy, że ocena skutków prawnych odwołania dyrektora w sferze prawa pracy należy do kompetencji sądu pracy, a rozstrzygnięcie nadzorcze nie może przesądzać o istnieniu wakatu.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego, które stwierdziło nieważność trzech zarządzeń Burmistrza Miasta i Gminy D. związanych z procedurą wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. Wojewoda uznał, że zarządzenia te zostały wydane po stwierdzeniu nieważności wcześniejszego zarządzenia o odwołaniu dyrektora, co miało oznaczać, że stanowisko nie było wakujące i nie można było wszczynać procedury konkursowej. Gmina zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów proceduralnych, błędną interpretację prawa oświatowego oraz wybiórcze zebranie materiału dowodowego. Kluczowym argumentem Gminy było to, że skutki prawne odwołania dyrektora szkoły mają charakter dualistyczny – dotyczą zarówno sfery prawa administracyjnego, jak i prawa pracy, a ocena legalności w sferze prawa pracy należy do wyłącznej kompetencji sądów pracy. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska Gminy, uchylając rozstrzygnięcie nadzorcze. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność aktu odwołania dyrektora szkoły nie skutkuje automatycznie przywróceniem pracownika do pracy ani nie przesądza o obsadzeniu stanowiska. Ocena stosunku pracy należy do sądu pracy. Sąd wskazał, że Wojewoda błędnie zinterpretował przepisy, uznając, że stwierdzenie nieważności aktu odwołania dyrektora przesądza o nieobsadzeniu stanowiska i uniemożliwia przeprowadzenie procedury konkursowej. Sąd podkreślił, że celem działań Burmistrza było zapewnienie ciągłości funkcjonowania szkoły, a zarządzenia dotyczące konkursu i powierzenia stanowiska były uzasadnione, zwłaszcza że nie zostały objęte rozstrzygnięciem nadzorczym. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę kumulatywnego wystąpienia przesłanek administracyjnoprawnych i pracowniczych do stwierdzenia, że stanowisko jest obsadzone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły nie przesądza o nieobsadzeniu stanowiska dyrektora w sferze prawa pracy, a ocena skutków prawnych odwołania w tym zakresie należy do kompetencji sądu pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odwołanie dyrektora szkoły ma dualistyczny skutek prawny (administracyjny i pracowniczy). Rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy jedynie sfery administracyjnej i nie wywołuje skutków w sferze prawa pracy, co oznacza, że nie eliminuje stosunku pracy ani nie przesądza o vacacie. W związku z tym, Wojewoda błędnie uznał, że stanowisko nie było obsadzone i zakwestionował zarządzenia dotyczące procedury konkursowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 5
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
pr. ośw. art. 66 § ust. 1 pkt. 2
Ustawa Prawo oświatowe
pr. ośw. art. 66 § ust. 1
Ustawa Prawo oświatowe
pr. ośw. art. 68 § ust. 9
Ustawa Prawo oświatowe
pr. ośw. art. 63 § ust. 13
Ustawa Prawo oświatowe
pr. ośw. art. 63 § ust. 10 zd. 2
Ustawa Prawo oświatowe
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 148
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie nadzorcze nie może ingerować w sferę prawa pracy i przesądzać o obsadzeniu stanowiska dyrektora szkoły. Ocena skutków prawnych odwołania dyrektora szkoły w sferze prawa pracy należy do wyłącznej kompetencji sądu pracy. Wojewoda dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa oświatowego i samorządowego. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego było niewyczerpujące i nie wskazywało odrębnych podstaw nieważności dla każdego z zakwestionowanych zarządzeń.
Godne uwagi sformułowania
Pogląd o dualistycznym skutku aktu powołania i odwołania dyrektora szkoły publicznej, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego działa ex tunc - co oznacza, że eliminuje tę uchwałę ze skutkiem wstecznym, tak jakby od początku jej nie było. Ta generalna zasada, doznaje jednak ograniczenia w sytuacji, gdy uchwała ma opisany wyżej dualistyczny charakter i pociąga za sobą nie tylko skutki w sferze prawa administracyjnego, ale także w innych sferach, w szczególności w stosunkach cywilnych, pracowniczych. Wyrok sądu administracyjnego w sferze administracji publicznej nie może rozstrzygać o istnieniu pracowniczego stosunku zatrudnienia na kierowniczym stanowisku w szkolnictwie.
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Michał Podsiadło
członek
Tomasz Janeczko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kompetencji sądu administracyjnego i organu nadzoru w sprawach dotyczących odwołania dyrektorów szkół, zwłaszcza w kontekście dualizmu prawa administracyjnego i prawa pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora szkoły i procedury konkursowej, ale zasady dotyczące rozgraniczenia kompetencji mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji organów administracji i sądów w kontekście zarządzania szkołami, co jest istotne dla samorządów i dyrektorów szkół.
“Sąd administracyjny rozgranicza kompetencje: Wojewoda nie może decydować o wakacie na stanowisku dyrektora szkoły.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2591/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/ Michał Podsiadło Tomasz Janeczko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6145 Sprawy dyrektorów szkół 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony akt Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 40 art. 91 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) asesor WSA Michał Podsiadło Protokolant: starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Gminy D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 sierpnia 2023 r. znak: WNP-P.4131.23.2023 w przedmiocie stwierdzenie nieważności zarządzeń 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Gminy D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 31 sierpnia 2023 r., znak: WNP-P.4131.23.2023, Wojewoda Mazowiecki (dalej: "organ", "Wojewoda") działając jako organ nadzoru, na podstawie art. 91 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej: u.s.g.), stwierdził nieważność: 1. Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 roku w sprawie powołania komisji konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, 2. Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 roku w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. 3. Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 roku w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał, że objęte nim zarządzenia wydane zostały już po stwierdzeniu nieważności Zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] czerwca 2023 roku w sprawie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. Skutkiem tego, stanowisko dyrektora szkoły nie było obsadzone, a zatem nie zachodziły podstawy do prowadzenia jakiejkolwiek procedury w celu wyłonienia kandydata na dyrektora placówki. Skargę na powyższe zarządzenie nadzorcze, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina D., Urząd Miasta i Gminy D. ( dalej: "Gmina", "skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Wojewody, skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 91 ust. 5 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w zakresie w jakim Wojewoda w sposób wybiórczy zebrał materiał dowodowy, co w konsekwencji spowodowało dokonanie subiektywnej i niekompletnej oceny stanu faktycznego sprawy i przedłożyło się na wadliwość wydanego rozstrzygnięcia, 2. naruszenie art. 91 ust. 2 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) w zw. z art. 66 ust. 1 Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900) mające wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wydanie przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność odwołania dyrektora szkoły publicznej per se przesądza o nieistnieniu wakatu na tym stanowisku, a tym samym zarządzenia objęte skarżonym niniejszą skargą rozstrzygnięciem nadzorczym były obarczone wadą sprzeczności z prawem, 3. naruszenie art. 91 ust. 3 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie w zakresie w jakim Wojewoda nie wskazał w sposób wyczerpujący podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, jak również w zakresie w jakim uzasadnienie nie pozwala na ustalenie na czym polega sprzeczność z prawem wydanych zarządzeń objętych rozstrzygnięciem nadzorczym w stopniu na tyle istotnym, że warunkującym stwierdzenie ich nieważności; Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości. Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące stwierdzenia nieważności Zarządzenia Nr [...] wywoływało skutek nie tylko na gruncie prawa administracyjnego, ale także w sferze prawa pracy. Pogląd o dualistycznym skutku aktu powołania i odwołania dyrektora szkoły publicznej, znajduje potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądów, zarówno powszechnych jak również administracyjnych. W konsekwencji ingerencja Wojewody dotyczyć może samego aktu odwołania w zakresie mającym znaczenie w sferze publicznoprawnej, natomiast w sferze prawa pracy, akt odwołania dyrektora szkoły powoduje modyfikację warunków jego zatrudnienia, a ocena legalności działania organu prowadzącego, dokonywana jest w tym zakresie przez sąd pracy. Reaktywowanie zatrudnienia pracownika na danym stanowisku, a zatem objęcie przez niego ponownie wakującego stanowiska, możliwe jest wyłącznie aktem pracodawcy lub na mocy orzeczenia sądu pracy, a zatem wydanie przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego odnoszącego się do odwołania z funkcji dyrektora szkoły nie może prowadzić do stwierdzenia istnienia wakatu na stanowisku kierowniczym w szkole publicznej. Rozstrzygniecie to stwierdzać może wyłącznie nieprawidłowości na gruncie prawa administracyjnego. W ocenie skarżącej Wojewoda błędnie zastosował przepisy art. 91 ust. 1 u.s.g. w zw. z 66 ust. 1 pkt. 2 Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900, dalej: "pr, ośw."), wywodząc z nich, że skutkiem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, co do aktu odwołania dyrektora szkoły jest ustalenie, że stanowisko to nie jest wakujące. Zdaniem skarżącej, dla ustalenia, że stanowisko dyrektora szkoły jest obsadzone, konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek: na drodze administracyjnej zarządzenie o odwołaniu zostanie prawomocnie wyeliminowanie z obrotu, zaś na drodze cywilnoprawnej pracownik zostanie przywrócony do pracy. Brak którejkolwiek ze wskazanych okoliczność, wyklucza możliwość przyjmowania, że stanowisko jest obsadzone. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 91 ust. 3 u.s.g. poprzez jego niezastosowanie w zakresie w jakim Wojewoda nie wskazał w sposób wyczerpujący podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, jak również w zakresie w jakim uzasadnienie nie pozwala na ustalenie na czym polega sprzeczność z prawem objętych rozstrzygnięciem nadzorczym zarządzeń. Podniosła, że przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego były trzy odrębne Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D., a zatem Wojewoda zobligowany był odrębnie dla każdego z aktów, uzasadnić, z jakiego względu uznał, że tak dalece narusza prawo, że wymaga to jego eliminacji z obrotu prawnego. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego opartego o cytat z jednego przepisu u.s.g. oraz stanowisko NSA, nieodnoszącego się w ogóle do poczynionych ustaleń faktycznych, nie sposób powyższego wywodzić. Z uwagi na powyższe w ocenie skarżącej przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze nie może się ostać i winno ulec uchyleniu. Wojewoda w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego podlegają kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 148 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt nadzoru, uchyla ten akt. Przepis art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. Nie budzi jednak wątpliwości, iż kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru. W piśmiennictwie wskazuje się, iż rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, obowiązkiem Sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (J. Zimmermann: Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, nr 10, s. 48). Taki tok postępowania ma celu ustalenie czy organ nadzoru stwierdzając nieważność uchwały uczynił to zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 sierpnia 2023 roku stwierdzające nieważność trzech zarządzeń Burmistrza Miasta i Gminy D.: Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 roku w sprawie powołania komisji konkursowej w celu wyłonienia kandydatka na stanowisko dyrektora szkoły, Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 roku w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł., Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 roku w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 u.s.g. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewoda wskazał, że objęte skarżonym rozstrzygnięciem zarządzenia wydane zostały już po stwierdzeniu nieważności Zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] czerwca 2023 roku w sprawie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. Skutkiem tego, stanowisko dyrektora szkoły było obsadzone, a zatem nie zachodziły podstawy do prowadzenia jakiejkolwiek procedury w celu wyłonienia kandydata na dyrektora placówki. Sąd nie podziela powyższej argumentacji. Należy podzielić stanowisko skarżącej, że Wojewoda wydał rozstrzygnięcie nadzorcze pomimo bez wszechstronnego zbadania sprawy i stanu faktycznego, jak również z naruszeniem przepisów u.s.g. i dokonując błędnej interpretacji przepisów Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm., dalej: "pr. ośw"). Podkreślenia wymaga, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące stwierdzenia nieważności Zarządzenia Nr [...] wywoływało skutek nie tylko na gruncie prawa administracyjnego, ale również w sferze prawa pracy. Pogląd o dualistycznym skutku aktu powołania i odwołania dyrektora szkoły publicznej, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie ( wyrok NSA z 11 lipca 2017 r" II OSK 1449/17, wyrok NSA z 18 kwietnia 2023 r" III OSK 7392/21, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem akt odwołania dyrektora szkoły wywołuje podwójny skutek, w sferze publicznoprawnej i w sferze prawa pracy, z tym że ocena legalności działania organu prowadzącego, dokonywana jest w tym zakresie przez sąd pracy. Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego działa ex tunc - co oznacza, że eliminuje tę uchwałę ze skutkiem wstecznym, tak jakby od początku jej nie było. Ta generalna zasada, doznaje jednak ograniczenia w sytuacji, gdy uchwała ma opisany wyżej dualistyczny charakter i pociąga za sobą nie tylko skutki w sferze prawa administracyjnego, ale także w innych sferach, w szczególności w stosunkach cywilnych, pracowniczych. Uwzględniając wyżej wspomnianą zasadę dualizmu, stwierdzić należy, że do wyłącznej kompetencji sądów pracy należy rozstrzyganie sporów w zakresie trwałości zatrudnienia oraz orzekanie sankcji za naruszenie przepisów o zatrudnieniu, zaś rozstrzygnięcie nadzorcze nie skutkuje nieważnością samego aktu odwołania, ale odnoszone może być wyłącznie do nieważności zarządzenia (zob. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.11.2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 502/19). Jak wskazał Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt: I PK 155/14, odwołując się do wyroku SN z 9 grudnia 2004 r. w sprawie o sygn. akt: I PK 100/04: "wyrok sądu administracyjnego w sferze administracji publicznej nie może rozstrzygać o istnieniu pracowniczego stosunku zatrudnienia na kierowniczym stanowisku w szkolnictwie.(...) akceptacja koncepcji nieważności odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie orzeczenia sądu administracyjnego jako sankcji wywołującej skutek również w sferze prawa pracy prowadziłaby do skutków niemożliwych do zaakceptowania. (...) W konsekwencji skutki orzeczenia administracyjno-sądowego o nieważności uchwały o odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora szkoły nie rozciągały się na sferę jej pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołały skutku nieważności odwołania ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły". Sąd podziela pogląd, że powyższe wskazania, odnoszą się również do skutków prawnych kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia nadzorczego. Stwierdzić zatem należy, że wydanie przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego odnoszącego się do odwołania z funkcji dyrektora szkoły nie powoduje skutku w postaci powstania wakatu na tym stanowisku. Rozstrzygniecie to stwierdzać może wyłącznie nieprawidłowości na gruncie prawa administracyjnego, a zatem takie działania organu, które w związku z naruszeniem przepisów o charakterze publicznoprawnym (administracyjnych) wymuszają eliminację aktu z obrotu prawnego. Nawet utrzymanie w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność aktu odwołania dyrektora szkoły, nie przesądza o tym, że stanowisko to jest obsadzone, ponieważ skutek administracyjnoprawny nie rozciąga się na nieważność odwołania. Ocena czy stanowisko dyrektora szkoły jest nieobsadzone, nie należy do kompetencji zarówno organów administracji publicznej, jak też sądów administracyjnych. Wojewoda zatem błędnie zastosował art. 91 ust. 1 u.s.g. w zw. z 66 ust. 1 pkt. 2 pr. ośw., wskazując, że skutkiem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, co do aktu odwołania dyrektora szkoły jest ustalenie, że stanowisko to nie jest wakujące. Należy zgodzić się ze skarżącą, że takie założenie prowadziłoby do konkluzji, że po doręczeniu rozstrzygnięcia nadzorczego, organ prowadzący daną szkołę jest zobligowany do dopuszczenia do pracy dotychczasowego dyrektora szkoły. Tym czasem, w sytuacji, gdy organ prowadzący szkołę, tak jak w niniejszej sprawie, nie złożył oświadczenia o przywróceniu pracownika do pracy i brak jest w tym zakresie stosowanego orzeczenia sądu pracy, nie jest prawnie dopuszczalne wykonywanie obowiązków dyrektora szkoły przez odwołanego z tej funkcji pracownika. Dopiero prawomocny wyrok sądu administracyjnego utrzymujący w mocy rozstrzygniecie nadzorcze, ma ten skutek, że ostatecznie eliminuje akt jednostki samorządu terytorialnego z obiegu prawnego i otwiera drogę dla pracownika do żądania przewrócenia do pracy na stanowisku dyrektora. Sądowi z urzędu wiadomo jest, że wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r., VII SA/Wa 2239/23, tut. Sąd oddalił skargę na Miasta i Gminy D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 lipca 2023 r. znak WNP-P.4131.14.2023 w przedmiocie odwołania dyrektora szkoły. Wyrok ten jest jednak nieprawomocny, a ponadto, jak już wspomniano, nie przesądza o tym, że stanowisko dyrektora szkoły jest obsadzone. Dla poczynienia takiego ustalenia, konieczne jest bowiem kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek: na drodze administracyjnej zarządzenie o odwołaniu zostanie prawomocnie wyeliminowanie z obrotu, zaś na drodze cywilnoprawnej pracownik zostanie przywrócony do pracy. Brak którejkolwiek ze wskazanych okoliczność, wyklucza możliwość przyjmowania, że stanowisko jest obsadzone, co pozwala na podjęcie procedury powołania na to stanowisko innej osoby, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że ratio legis takiego rozumowania wynika również z przepisów pr. ośw., które przewidują zamknięty katalog działań na wypadek opróżnienia stanowiska dyrektora szkoły publicznej i zalicza się do nich: 1. wyznaczenie nauczyciela zastępcy dyrektora szkoły, 2. wyznaczenie nauczyciela pełniącego obowiązki dyrektora szkoły, 3. przeprowadzenie konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub wyznaczenie dyrektora Wyznaczenie zastępcy dyrektora szkoły może dotyczyć wyłącznie przypadków nieobecności dyrektora szkoły. Zgodnie z art. 68 ust. 9 pr. ośw. w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. Nie dotyczy to zatem przypadku, gdy istnieje wakat na stanowisku dyrektorskim. Przepisy nie określają jaka ma być przyczyna nieobecności, ale przyczyna ta, na danym moment, w którym dochodzi do wyznaczenia zastępcy musi mieć charakter przemijający. W konsekwencji w przypadku odwołania dyrektora szkoły, w świetle poczynionych powyżej założeń, nie można przyjmować, że w stanie prawnym w jakim skarżąca znalazła się w dniu 21 lipca 2023 roku, miała możliwość powołania zastępcy dyrektora szkoły. Organ prowadzący podjął natomiast działania w zakresie powołania nauczyciela pełniącego obowiązki dyrektora szkoły, co także jest stanem przejściowym, bowiem w myśl art. 63 ust. 13 pr. ośw., do czasu powierzenia stanowiska dyrektora [...] organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy. Powołanie na pełniącego obowiązki dyrektora nie jest powołaniem na stanowisko dyrektora, natomiast organ uznając, że stanowisko dyrektora szkoły było wakujące, zasadnie podjął zakwestionowane zarządzenia, mające na celu usunięcie stanu niepewności, co do funkcjonowania organów szkoły publicznej. Wojewoda nie uwzględnił, że intencją działania skarżącej jest zapewnienie szkole zdolności do działania w okresie roku szkolnego. Wyeliminowanie zarządzeń nr [...], [...]oraz [...] wyłącznie z tego względu, że nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdza nieważność zarządzenia [...], nie uwzględnia zatem wskazanego wyżej celu w jakim zarządzenia te zostały wydane. Intencją działań organu było zapewnienie prawidłowego funkcjonowania szkoły, umożliwienie wykonywania czynności kierowniczych przez uprawnionego do tego nauczyciela, gotowego do rzetelnego wykonywania powierzonych mu zdań. Działania organu były zatem podyktowane zapewnieniem działania szkoły i realizację przez nie funkcji wychowawczych, dydaktycznych i opiekuńczych. Skarżąca słusznie wskazała, że sądy administracyjne nie uchylają rozstrzygnięć nadzorczych, które dotyczą powołania p.o. dyrektora, jeszcze przed doręczeniem organowi prowadzącego rozstrzygnięcia nadzorczego. W takim zatem przypadku sądownictwo administracyjne przyjmuje, że w okresie od odwołania dyrektora do czasu wydania rozstrzygnięcia nadzorczego nie było wakatu na stanowisku dyrektora, a zatem możliwe było nie tylko powołanie pełniącego obowiązki, ale nawet ogłoszenie konkursu (zob. Wyrok NSA z 28.07.2021 r., II OSK 890/21, LEX nr 3265295). Z taką zresztą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż żadne z zrządzeń o powołaniu p.o. dyrektora szkoły nie zostało objęte rozstrzygnięciem nadzorczym wojewody. Należy podzielić pogląd skarżącej, że nie do pogodzenia z zasadą pewności prawa jest sytuacja, gdy w jednym przypadku powołanie dyrektora jest prawidłowe (niekwestionowane) tylko z tego względu, że został powołany przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego odwołania jego poprzednika, a w innym przypadku ta sama czynność zostanie uznana za nieważną, gdyż nastąpiła po wydaniu przez wojewodę decyzji stwierdzającej nieważność odwołania dyrektora. Jeżeli nieważność wywołuje skutek prawny ex tunc to tym samym, organ nadzoru winien konsekwentnie uchylać wszystkie następcze akty odnoszące się do powierzania funkcji kierownika szkoły, bez względu czy mamy do czynienia z wyborem p.o. dyrektora szkoły, czy też powołaniem dyrektora szkoły. Przy przyjęciu, że dopuszczalne jest powołanie i działanie p.o. dyrektora szkoły, nawet po stwierdzeniu nieważności aktu odwołania dyrektora szkoły, nie jest możliwe przyjmowanie braku możliwości powołania dyrektora szkoły. Zatem organ prowadzący Szkołę Podstawową w Ł. zasadnie uznając, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie może ingerować w sferę pracowniczą, wydał objęte skarżonym rozstrzygnięciem zarządzenia. Z chwilą wydania Zarządzenia Nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. rozpoczęła się procedura konkursowa. Żaden przepis prawa, nie pozwala organowi prowadzącemu szkołę na wstrzymanie procedury konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły publicznej. Przepisy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1428) narzucając wręcz podejmowanie określonych czynności w ustalonym terminie. Ewentualne działania organu prowadzącego mogą sprowadzać się do działania zgodnie z § 8 wskazanego rozporządzenia, a zatem zatwierdzenia konkursu albo unieważnienia konkursu i zarządzenia jego ponownego przeprowadzenia w razie wystąpienia wskazanych w przepisach przesłanek. Takich przesłanek jednak w niniejszej sprawie nie było. W konsekwencji, nie zachodziły żadne podstawy do zawieszenia przez organ czynności konkursowych wyłącznie z tego względu, że pomiędzy wydaniem Zarządzenia Nr [...], a datą konkursu i jego rozstrzygnięciem, zostało wydane rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły. Nie zachodziły również podstawy do odmowy powołania na stanowisko dyrektora szkoły kandydata wyłonionego w konkursie, któremu zresztą przysługuje w tym zakresie roszczenie oparte o przepis art. 63 ust. 10 zd. 2 Pr. ośw. Należy zgodzić się ze skarżącą, ze nawet przy przyjęciu, że od dnia 21 lipca 2023 roku stanowisko dyrektor szkoły nie było wakujące, to nie ma żadnej podstawy do przyjmowania, że stwierdzenie nieważności winno odnosić się do Zarządzenia Nr [...] oraz Zarządzenia Nr [...], gdyż ich wydanie nie prowadziło bezpośrednio do wyboru nowego dyrektora szkoły. Na podstawie tych zarządzeń nie dochodziło do wyznaczenia dyrektora dublera na niewakujące stanowisko. Takim aktem był dopiero akt powierzenia, jednakże nie można mu postawić zarzutu nieważności z uwagi na niezasadność argumentacji Wojewody dotyczącej obsadzenia stanowiska dyrektora szkoły. Należy także podzielić argumentację skarżącej dotyczącą naruszenia przez Wojewodę art. 91 ust. 3 i 91 ust. 5 u.s.g. Zaznaczyć należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego były trzy odrębne Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy D. Wojewoda był zatem zobligowany odrębnie dla każdego z aktów, uzasadnić, z jakiego względu uznał, że tak dalece narusza prawo, że wymaga to jego eliminacji z obrotu prawnego. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, nie wynika jakie były powody wyeliminowania obrotu poszczególnych zarządzeń Burmistrza. Reasumując, organ nadzoru naruszył prawo, przez dokonanie wadliwej oceny legalności aktów organu jednostki samorządu terytorialnego, zakwestionowanych kontrolowanym rozstrzygnięciem nadzorczym. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI