VII SA/Wa 2587/19

VII SA/Wa 2587/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Monika Kramek /przewodniczący/
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 84/21 - Wyrok NSA z 2023-10-12
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
art. 45 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]września 2019 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji", "Minister"), na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm., dalej : " u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 757/18, uchylającym postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: "Spółdzielnia", "Skarżąca") od decyzji [...] Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji") Nr [...] z [...] maja 2017 r., znak: [...], odmawiającej umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie remontu elewacji budynku oraz nakazującej doprowadzenie zabytku do poprzedniego stanu, uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowy termin do 30 czerwca 2020 r., w pozostałej zaś części, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 12 września 2016 r., [...] Konserwator Zabytków, otrzymał drogą elektroniczną informację, że trwa remont wpisanego do rejestru zabytków osiedla [...]Spółdzielni Mieszkaniowej na [...], a prowadzone prace budzą wątpliwości miłośników architektury tego osiedla. We wspomnianym piśmie, zwrócono uwagę, że po przeprowadzonym remoncie, uległy przekształceniu charakterystyczne wykusze klatek schodowych. Obecnie są one wyraźnie kanciaste, nie odtworzono bowiem pierwotnej krzywizny łuku.
Po przeprowadzeniu oględzin budynku z udziałem członków Zarządu [...]Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...], organ I instancji odmówił umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie remontu elewacji budynku przy ul. [...] w [...] oraz nakazał Spółdzielni doprowadzenie zabytku – zespołu architektoniczno-budowlanego Osiedla [...]Spółdzielni Mieszkaniowej – do poprzedniego stanu poprzez przywrócenie pierwotnej (sprzed remontu) formy wklęsłych ścianek osłonowych klatek schodowych oraz usunięcie obróbek blacharskich okrągłych okien na południowej elewacji tego budynku, wskazując termin wykonania prac do 31 maja 2018 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia. Po jego rozpatrzeniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, postanowieniem z [...] lutego 2018 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na skutek zaskarżenia powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zostało ono uchylone prawomocnym wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 757/18. Sąd wskazał, że organ II instancji nie wyjaśnił w sposób dostatecznie wnikliwy istotnych okoliczności rodzących się na tle wywiedzionego przez Spółdzielnię odwołania, czym naruszył art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 w zw. z art. 134 k.p.a. W ocenie Sądu, organ odwoławczy na podstawie prezentaty organu I instancji widniejącej na pierwszej stronie odwołania - opatrzonego datą [...] lipca 2017 r., przyjął, że odwołanie zostało doręczone 13 lipca 2017 r. przez doręczyciela. Rozbieżność pomiędzy datą odwołania, a datą doręczenia nie wzbudziła w organie jakichkolwiek wątpliwości, zaś zdaniem Sądu w takiej sytuacji organ II instancji powinien był wystąpić do Spółdzielni o wyjaśnienie w jaki sposób złożone zostało przez nią odwołanie, w szczególności w jakiej dacie.
Ponownie rozpatrując sprawę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego skarżoną decyzją z [...] września 2019 r., uchylił rozstrzygnięcie [...] Konserwatora Zabytków w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych prac, wyznaczając nowy termin do 30 czerwca 2020 r. W pozostałej zaś części utrzymał kwestionowaną decyzję w mocy.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt. 2 u.o.z., w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru, roboty budowlane - wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie. Organ wyjaśnił ponadto, że zgodnie z porozumieniem z 1 czerwca 2005 r., zawartym pomiędzy Wojewodą [...] a [...] w sprawie powierzenia [...] prowadzenia niektórych sprawy z zakresu właściwości Wojewody [...], realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz aneksów do tego aktu prawnego, [...] Konserwator Zabytków, działający z upoważnienia Prezydenta [...], był organem uprawnionym do prowadzenia postępowań administracyjnych odnośnie do obiektów i obszarów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 u.o.z. oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków dla [...]. Od 1 listopada 2017 r., na skutek wypowiedzenia przez Wojewodę [...] omawianego porozumienia, postępowania administracyjne dotyczące zabytków na terenie [...] prowadzi [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków. Równocześnie kompetencje organu konserwatorskiego w przedmiotowej sprawie wynikają z faktu, że budynek przy ul. [...] w [...] znajduje się na terenie zespołu architektoniczno -budowlanego wraz z zielenią Osiedla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - [...], wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lipca 1992 r., pod numerem [...]. Minister podkreślił, że na gruncie art. 3 pkt 12 u.o.z., historyczny układ urbanistyczny jest to przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Natomiast według art. 3 pkt. 13 u.o.z., historyczny zespół budowlany to powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Wskazał, że w tak zdefiniowanym zabytku, ochronie konserwatorskiej podlegają relacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, układ ulic i działek, współzależność między zabudową, zielenią, a otwartą przestrzenią oraz wygląd zewnętrzny poszczególnych budowli, ale również pierwotna forma budynków, gabaryty, rozwiązania konstrukcyjne czy stylistyczne w obrębie architektury zewnętrznej.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy Minister podniósł, że przedmiotem inwestycji jest funkcjonalistyczny, budynek wchodzący w skład [...] [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, zaprojektowany w latach 1938 - 1941 przez B. i S. B., jako realizacja idei awangardowego ugrupowania architektów i plastyków [...]. Podkreślił, że klatki schodowe budynku przy ul. [...], zostały zaprojektowane jako wysunięte przed lico i zamknięte wklęsłą ścianą. Jak z kolei stwierdził [...] Konserwator Zabytków, w trakcie remontu nie odtworzono "pierwotnej, miękkiej, sferycznej krzywizny ścianki osłonowej, którą zastąpiono łukiem łamanym odpowiadającym rytmowi boniowania". Potwierdza to dokumentacja fotograficzna zawarta w projekcie budowlanym, jak również archiwalne fotografie, znajdujące się w książce autorstwa Ł. H. pt. "Nowy [...] 1918 – 1934". Ponadto Minister przypomniał, że organ I instancji zwrócił uwagę, że fotografia nr 8 zawarta w projekcie budowlanym, przedstawiająca widok elewacji południowej potwierdza, że charakterystyczne dla tego zespołu zabudowy okrągłe okna nie posiadały pierwotnie obróbek blacharskich. Tymczasem, podczas remontu dodano nowe obróbki, wystające znacznie poza lico ściany. Z tego względu dokonana przez Ministra, ocena planowanej inwestycji jest zbieżna ze stanowiskiem organu I instancji. Zdaniem Ministra, [...] Konserwator Zabytków, wykazał bezsporne walory zabytkowe zespołu architektoniczno-budowlanego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - [...] wraz zielenią oraz przedmiotowego budynku. Wyjaśnił także wystarczająco, dlaczego realizacja inwestycji w sposób odbiegający od projektu budowlanego, przyczyniła się do uszczuplenia tych wartości. Minister podkreślił, że prace miały zostać przeprowadzone w sposób odtworzeniowy, według technologii wskazanej w projekcie. Sposób wykonania prac w obrębie ścianek osłaniających klatki schodowe, a także wprowadzenie obróbek blacharskich w obrębie okrągłych okien na elewacji południowej, odbiega od projektu budowlanego załączonego do wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, polegających na remoncie elewacji tego budynku zgodnie z decyzją [...] Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Organ II instancji dodał, że obecny stan nieruchomości, wskazuje na zmianę wyglądu budynku w stosunku do stanu sprzed remontu. Organ zaznaczył, że na fotografiach w projekcie budowlanym, jak również na historycznych zdjęciach, można zauważyć, że ścianki osłonowe zostały zaprojektowane o charakterystycznym profilu łagodnego łuku, a obecnie - po przeprowadzonym remoncie, widoczne są uskoki. W ocenie Ministra, ochrona zespołu architektoniczno-budowlanego wraz z zielenią Osiedla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - [...] o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia oryginalnych rozwiązań projektowych, leży w interesie społecznym, a kwestionowana decyzja nie narusza prawa.
Powyższa decyzja Ministra, została w całości zaskarżona przez Spółdzielnię. W złożonej do Sądu skardze Spółdzielnia, wniosła o uchylenie decyzji, a także uchylenie poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) - art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, jakie konkretnie zachowanie miało polegać na wykonaniu robót budowlanych w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu oraz jakie konkretnie zachowanie zostało nakazane przez organ do wykonania;
b) - art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych co do treści jedynej normy materialnoprawnej wskazanej w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, a więc normy zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami na korzyść strony, a nawet ich niedostrzeżenie, podczas gdy norma ta nie powinna zostać zastosowana, gdyż roboty budowlane zostały wykonane na podstawie wymaganego pozwolenia (wówczas [...] Konserwatora Zabytków) oraz w sposób zgodny z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, a także niedostrzeżenie, że roboty budowlane zostały wykonane przy budynku, który nie jest zabytkiem wpisanym do rejestru lecz budynek ten jest położony na terenie objętym tzw. wpisem obszarowym;
c) - art. 8 i art.107 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a przytoczenie jedynie ogólnych, wręcz lakonicznych twierdzeń z decyzji organu I instancji oraz brak zawarcia w tym elemencie rozstrzygnięcia obligatoryjnych elementów uzasadnienia, co uniemożliwia również realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz konstruowaniu dodatkowego zakresu i warunków pozwolenia post factum, a więc dopiero w decyzji wydanej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 45 ust. 1 pkt 2 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu doprowadzenia zabytku - zespołu architektoniczno-budowlanego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej do poprzedniego stanu poprzez przywrócenie pierwotnej formy (sprzed remontu) wklęsłych ścianek osłonowych klatek schodowych oraz usunięcie obróbek blacharskich okrągłych okien na południowej elewacji tego budynku, wskazując termin wykonania tych prac do 30 czerwca 2020 r. w sposób dowolny, niekonkretny, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz w sposób nienadający się do realizacji w sensie wykonawczym, ze względu na brak wskazania sposobu i zakresu przeprowadzenia oczekiwanych przez organ robót budowlanych.
Na podstawie art. 115 § 1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, którego celem będzie wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, które są sporne i zasługują na wszechstronne zbadanie celem zakończenia sprawy.
W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji Ministra w oparciu o powyższe kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta, nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. wydana na podstawie art. 45 ust. 1 pkt. 2 u.o.z. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru, roboty budowlane, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
Na wstępie należy wskazać, że niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, organy obu instancji orzekając w przedmiotowej sprawie, podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Podkreślenia wymaga zwłaszcza to, że wbrew twierdzeniom skarżącej, dokładnie wyjaśniono dlaczego w ocenie organów wykonane przez Skarżącą roboty, odbiegają od zatwierdzonego projektu a także w jaki sposób budynek ma być przywrócony do stanu poprzedniego.
Bezspornym jest, że przedmiotowy budynek, znajduje się na terenie zespołu architektoniczno - budowlanego, wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lipca 1992 r. pod numerem [...]. Jest to funkcjonalistyczny, budynek wchodzący w skład [...] [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, zaprojektowany w latach 1938-41 przez B. i S.. B., jako realizacja idei awangardowego ugrupowania architektów i plastyków - [...].
Należy w tym miejscy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 pkt 13 u.o.z. historyczny zespół budowlany to powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi.
Objęcie ochroną zespołu architektoniczno budowlanego, w skład którego wchodzi przedmiotowy budynek, niesie za sobą określone konsekwencje, między innymi konieczność uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych ( art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.).
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent [...], wydał w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzję nr [...] pozwalającą Spółdzielni na wykonanie remontu elewacji budynku według przedłożonego projektu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że prace mają zostać przeprowadzone w sposób odtworzeniowy. Nie budzi zatem wątpliwości, że miały one polegać na odtworzeniu oryginalnego wyglądu elewacji i okien budynku sprzed remontu, uwidocznionego na fotografiach znajdujących się w projekcie budowlanym ( str. 6-8 projektu).
Minister powołując się na ustalenia organu I instancji wskazał, że klatki schodowe przedmiotowego budynku, zostały zaprojektowane jako wysunięte przed lico i zamknięte wklęsłą ścianą. Wyjaśnił, że jak wynika z ustaleń [...] Konserwatora Zabytków, w trakcie remontu nie odtworzono "pierwotnej, miękkiej, sferycznej krzywizny ścianki osłonowej, którą zastąpiono łukiem łamanym odpowiadającym rytmowi boniowania". Ścianki osłonowe zostały zaprojektowane o charakterystycznym profilu łagodnego łuku, a obecnie - po przeprowadzonym remoncie widoczne są uskoki. Zdaniem Sądu wskazane przez organy różnice pomiędzy oryginalnym i obecnym ( po remoncie ) wyglądem ścian klatek schodowych są wyraźne i widoczne dzięki porównaniu fotografii znajdujących się w projekcie budowlanym ( fot. 1- 4) z fotografiami stanowiącymi załącznik do protokołu oględzin z dnia 14 grudnia 2016 r. Z kolei fotografia nr 8 zawarta w projekcie budowlanym, przedstawiająca widok elewacji południowej potwierdza, że charakterystyczne dla tego zespołu zabudowy okrągłe okna nie posiadały pierwotnie obróbek blacharskich. Tymczasem, podczas remontu dodano nowe obróbki, wystające znacznie poza lico ściany, co także wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu oględzin. Zdaniem Sądu, dokonane w trakcie robót budowlanych zmiany zostały więc dostatecznie udokumentowane, są wyraźne i widoczne dla każdej przeciętnej osoby również nie posiadającej w tym zakresie wiedzy specjalistycznej. Nietrafny jest argument Skarżącej dotyczący obróbek blacharskich charakterystycznych okrągłych okien tzw. okrętowych, wskazujący, że nie były one stosowane podczas budowy budynku z uwagi na mniejszą wówczas dostępność materiałów budowlanych, zaś obecnie powinny być stosowane z uwagi na ich funkcję ochronną. Należy wskazać, że jak wynika z materiału fotograficznego zamieszczonego w projekcie charakterystyczne okrągłe okna przetrwały w dobrym stanie kilkadziesiąt lat mimo braku wspomnianych obróbek. Ratio legis ochrony przewidzianej w art. 3 pkt 13 u.o.z. jest między innymi zachowanie oryginalnej formy stylu funkcji oraz zastosowanych w budynku materiałów. Ponadto organ konserwatorski jako wyspecjalizowany organ w zakresie ochrony zabytków, mógł samodzielnie ocenić zarówno wartość historyczną przedmiotowych okien oraz to czy przeprowadzone roboty doprowadziły do zmiany substancji zabytkowej budynku.
Nie można także zdaniem Sądu zgodzić się ze Skarżącą że po remoncie, nie uległ zmianie wygląd wklęsłych ścianek osłonowych klatek schodowych. Organ bowiem jak już wyżej wskazano dokładnie wyjaśnił że pierwotną miękką, sferyczną krzywiznę ścianki osłonowej, którą zastąpiono łukiem łamanym odpowiadającym rytmowi boniowania, a ponadto dokonane zmiany ocenić można na podstawie materiału fotograficznego.
W tym kontekście nie jest także zasadny zarzut niewyjaśnienia przez organy sposobu i zakresu nakazanych robót. Zdaniem Sądu, nie może bowiem budzić wątpliwości na czym ma polegać nakazane przez organy konserwatorskie doprowadzenie okien i ścianek osłonowych klatek schodowych do stanu poprzedniego, zwłaszcza gdy porówna się pierwotny wygląd elewacji budynku z jego wyglądem po remoncie. Zakres ten jest zrozumiały nawet dla laika i sprowadza się do usunięcia obróbek blacharskich z okrągłych okien oraz wyremontowania ścianek osłonowych przy klatkach schodowych w taki sposób aby powrócić do ich pierwotnego charakterystycznego profilu łagodnego łuku, likwidując widoczny obecnie łamany łuk składający się z krótkich prostych fragmentów.
Biorąc pod uwagę powyższe, niezrozumiały więc jest także wskazany w uzasadnieniu skargi zarzut "obiektywnego braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji". Skarżąca jako inwestor, nie może natomiast oczekiwać od organu drobiazgowego wskazania w znaczeniu technicznym sposobu przeprowadzenia nakazanych robót nie jest to bowiem rolą organu konserwatorskiego lecz zatrudnionego przez inwestora wykonawcy. Skoro budynek istniał w takiej formie przed remontem, to znaczy że doprowadzenie go do tego stanu jest możliwe. Nie jest także zasadny zarzut nieuwzględnienia przez organy zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącą co do sformułowań zawartych w protokole oględzin. Zgodnie z treścią art. 68 § 1 k.p.a., protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tej czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Skarżąca brała udział w oględzinach budynku reprezentowana przez Prezesa zarządu i członka zarządu Spółdzielni. Miała zatem możliwość zgłoszenia stosownych uwag do protokołu, z której nie skorzystała odmawiając jednocześnie jego podpisania. Protokół oględzin z dnia 14 grudnia 2016 r. zawiera opis wykonanych już robót remontowych i jest opatrzony dokumentacją fotograficzną umożliwiającą porównanie pierwotnego oryginalnego wyglądu elewacji oraz okrągłych okien ze stanem po przeprowadzonym remoncie. Nie można zatem czynności oględzin określić mianem czynności pozornej jak wskazuje skarżąca.
Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia art. 7a k.p.a., formułującego zasadę rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. Z zasady tej wynika zakaz interpretowania na niekorzyść strony przepisów, które są niejednoznaczne. Dotyczy ona zatem wyłącznie sytuacji, gdy treść danej normy prawnej po zastosowaniu różnych metod wykładni przepisów, nadal budzi wątpliwości. Dopiero więc w przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony. Zasada powyższa nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z., nie powoduje zdaniem Sądu tego rodzaju trudności interpretacyjnych. Skarżąca nie wskazała zresztą, jakie w jej ocenie wątpliwości budzi brzmienie tego przepisu.
Nie doszło również do wskazanego w skardze naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z. poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie Organy obu instancji, stosując powyższy przepis, zasadnie bowiem przyjęły że Skarżąca, realizując remont elewacji budynku usytuowanego w strefie objętej ochroną konserwatorską, wykonała remont elewacji budynku niezgodnie z udzielonym przez organ konserwatorski pozwoleniem. Dokładnie wskazały na niezgodności z projektem oraz wskazały jakie działania Skarżąca ma podjąć. Nie może być traktowany w kategoriach naruszenia prawa materialnego podnoszony przez Skarżącą brak wskazania sposobu i zakresu przeprowadzenia oczekiwanych przez organ robót budowlanych. Jak już bowiem wskazano, zakres ten został dokładnie i w sposób zrozumiały określony.
Niezasadne są także zastrzeżenia pod adresem organów dotyczące nieuwzględnienia faktu, że przedmiotowy budynek, objęty jest wyłącznie ochroną obszarową. Minister dokładnie bowiem wyjaśnił, czym jest zdefiniowany w art. 3 pkt. 13 u.o.z., historyczny zespół budowlany, w skład którego wchodzi przedmiotowy budynek. Należy jeszcze raz przypomnieć, że jest to powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Podkreślenia wymaga, że w tak zdefniowanym zabytku, ochronie konserwatorskiej podlega także wygląd elewacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. II OSK 216/11, LEX nr 1083633). Pogląd, że z definicji legalnej "historycznego zespołu budowlanego" (art. 3 pkt 13 u.o.z.) można wywnioskować, że w użytych w niej pojęciach "formy architektonicznej" i "stylu" mieści się m.in. wygląd elewacji budynku, znajduje też potwierdzenie w orzecznictwie sądów wojewódzkich ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 460/19, LEX nr 2731557, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1624/16, LEX nr 2314315). Tym samym niezasadna jest podniesiona w uzasadnieniu skargi argumentacja związana z tym, że będący przedmiotem postępowania budynek, nie był objęty indywidualnym wpisem do rejestru zabytków. W takim bowiem przypadku, ochrona jest szersza, gdyż obejmuje również wnętrze obiektu, co oznacza, że zezwoleń konserwatora zabytków wymagają również prace budowlane prowadzone wewnątrz budynku (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2227/13,LEX nr 1796148). Zupełnie nietrafne jest także powoływanie się w realiach rozpoznawanej sprawy na orzecznictwo dotyczące pojęcia "historycznego założenia urbanistycznego" określonego w art. 3 pkt 2 u.o.z., gdzie ustawodawca koncentruje się na ochronie przestrzennego rozlokowania budynków, obiektów i innych elementów architektonicznych, włącznie z zielenią oraz ulicami i drogami. W rozpoznawanej sprawie mamy natomiast do czynienia z "historycznym zespołem budowlanym" (art. 3 pkt 13 u.o.z.), gdzie ochrona konserwatorska skoncentrowana jest na powiązanej przestrzennie grupie budynków wyodrębnionej ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1875/16, LEX nr 2463352).
Nietrafne są również zawarte w uzasadnieniu skargi zarzuty dotyczące niedołączenia do akt sprawy decyzji o wpisie z dnia [...] lipca 1992 r., bowiem wbrew twierdzeniom skarżącej, znajduje się ona w aktach.
Nie mógł także zostać uwzględniony, zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie mediacji, w oparciu o art. 115 § 1 p.p.s.a. Fakultatywne przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, o którym mowa w art. 115 § 2 p.p.s.a., jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (wyrok NSA z 16.05.2008 r., II OSK 438/07, LEX nr 505306). W realiach rozpoznawanej sprawy z uwagi na sprzeczne stanowiska organu i Skarżącej, brak było podstaw do przeprowadzania mediacji. Jej celem nie mogło być także tak jak oczekuje Skarżąca, wyjaśnienie okoliczności spornych, bowiem zakres nałożonych na Skarżącą obowiązków nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.