Orzeczenie · 2021-07-21

VII SA/Wa 256/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-07-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona zabytkówprawo budowlanegminna ewidencja zabytkówrozbiórkauzgodnieniedziedzictwo przemysłowezabytkibudynki historyczneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. sp. z o.o. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynków dawnej kopalni. Spółka kwestionowała kompetencje organów ochrony zabytków, argumentując, że budynki nie są wpisane do rejestru zabytków ani precyzyjnie określone w gminnej ewidencji zabytków, a sama karta ewidencyjna jest wadliwa. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, nawet jeśli nie są wpisane do rejestru. WSA uznał, że budynki hali napraw, magazynowy, warsztatu i pompowni stanowią integralną część historycznego kompleksu dawnej kopalni, który ma znaczące wartości zabytkowe, artystyczne i historyczne, będąc świadectwem rozwoju przemysłu i architektury industrialnej. Sąd podkreślił, że rozbiórka zabytku powinna być ostatecznością, a stan techniczny budynków, choć wymaga remontu, jest dostateczny i nie zagraża bezpieczeństwu. WSA odrzucił również zarzuty procesowe dotyczące naruszenia czynnego udziału strony, uznając, że ewentualne uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd uznał, że ochrona zabytków jest priorytetem, a argumenty spółki dotyczące wadliwości karty ewidencyjnej i braku ochrony w planie zagospodarowania przestrzennego nie podważyły kompetencji organów ochrony zabytków do odmowy uzgodnienia rozbiórki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków ujętych w gminnej ewidencji, znaczenie wad formalnych dokumentacji ewidencyjnych oraz wpływ stanu technicznego na możliwość rozbiórki zabytku.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu ochrony zabytków przemysłowych i procedury uzgodnieniowej w prawie budowlanym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy budynki ujęte w gminnej ewidencji zabytków, ale nie wpisane do rejestru, podlegają procedurze uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do obiektów budowlanych ujętych w gminnej ewidencji zabytków, nawet jeśli nie są wpisane do rejestru zabytków.

Uzasadnienie

Gminna ewidencja zabytków, choć nie jest prawną formą ochrony, stanowi podstawę do stosowania procedury uzgodnieniowej w przypadku pozwoleń na budowę lub rozbiórkę obiektów nieujętych w rejestrze.

Czy wadliwość formalna karty gminnej ewidencji zabytków (np. brak precyzyjnego adresu, daty zatwierdzenia) unieważnia wpis zabytku i wyłącza go spod ochrony konserwatorskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość formalna karty nie powoduje nieważności wpisu ani nie unieważnia procedury uzgodnieniowej, zwłaszcza gdy z innych materiałów wynika, że obiekt posiada wartość zabytkową.

Uzasadnienie

Ewidencja zabytków służy planowaniu opieki nad zabytkami, a ewentualne braki formalne karty mogą być przedmiotem odrębnej procedury, ale nie mogą niweczyć celu ochrony zabytku.

Czy zły stan techniczny budynku uzasadnia odmowę ochrony konserwatorskiej i zgodę na rozbiórkę zabytku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zły stan techniczny nie przesądza o utracie wartości zabytkowej, a rozbiórkę uzasadnia jedynie taki stopień zniszczenia, który uniemożliwia zachowanie jakichkolwiek wartości historycznych, artystycznych lub naukowych.

Uzasadnienie

Zabytki podlegają ochronie bez względu na stan zachowania, a ich wartość wynika z przekazu historycznego i kulturowego, a nie z wartości ekonomicznej czy stanu technicznego.

Czy naruszenia proceduralne (np. brak udziału strony w oględzinach, niedoręczenie pisma pełnomocnikowi) mają wpływ na ważność orzeczenia, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie naruszenia mogą prowadzić do wzruszenia orzeczenia tylko wtedy, gdy strona wykaże, że miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Nawet ewidentne wady procesowe nie muszą skutkować uchyleniem orzeczenia, jeśli strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i prawo do zaskarżenia, a wady te nie wpłynęły na ostateczny rezultat.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynków dawnej kopalni.

Przepisy (24)

Główne

u.p.b. art. 39 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji/postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.o.z. art. 89 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 93 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.p.b.

Ustawa - Prawo budowlane

Tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 1186

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma stronie z pominięciem pełnomocnika.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i dochodzenia do niej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 85 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z oględzin.

k.p.a. art. 67 § § 1 i 2 pkt 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z dokumentów.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 126

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw ze względu na zasady współżycia społecznego i ochronę środowiska.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego art. 17 § ust. 1 pkt 4

Prowadzenie gminnej ewidencji zabytków.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego art. 17 § ust. 1 pkt 11

Prowadzenie gminnej ewidencji zabytków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynki dawnej kopalni stanowią integralną część zabytkowego kompleksu przemysłowego. • Gminna ewidencja zabytków, nawet z wadami formalnymi, uzasadnia stosowanie procedury uzgodnieniowej. • Ochrona zabytków ma pierwszeństwo przed interesem inwestora, nawet przy złym stanie technicznym obiektu. • Naruszenia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Budynki nie są objęte ochroną konserwatorską, ponieważ nie są wpisane do rejestru zabytków i karta gminnej ewidencji jest wadliwa. • Brak precyzyjnego adresu w karcie ewidencyjnej uniemożliwia identyfikację obiektu i stanowi podstawę do nieważności karty. • Zły stan techniczny budynków uzasadnia zgodę na rozbiórkę. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału strony, powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

rozbiórka zabytku powinna być ostatecznością • zabytki podlegają ochronie bez względu na stan zachowania • gminna ewidencja zabytków nie jest prawną formą ochrony zabytków • ochrona zabytków jest priorytetem

Skład orzekający

Paweł Groński

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sędzia

Marta Kołtun-Kulik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków ujętych w gminnej ewidencji, znaczenie wad formalnych dokumentacji ewidencyjnych oraz wpływ stanu technicznego na możliwość rozbiórki zabytku."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu ochrony zabytków przemysłowych i procedury uzgodnieniowej w prawie budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa przemysłowego i konfliktu między interesem inwestora a ochroną zabytków, co jest tematem budzącym zainteresowanie.

Czy stare budynki kopalni można wyburzyć? Sąd administracyjny rozstrzyga o ochronie dziedzictwa przemysłowego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst