VII SA/Wa 2546/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB, stwierdzającą nieważność decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie postawionego obiektu gastronomicznego, uznając, że nakaz był błędnie skierowany do osoby niebędącej jego właścicielem ani zarządcą.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność wcześniejszych decyzji nakazujących rozbiórkę obiektu gastronomicznego. GINB uznał, że nakaz rozbiórki był błędnie skierowany do J.G., która nie była ani inwestorem, ani właścicielem, ani zarządcą obiektu, a jedynie dzierżawcą gruntu. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB, że skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji nakazujących rozbiórkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki komandytowej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła własną decyzję i stwierdziła nieważność decyzji organów niższych instancji nakazujących J.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu gastronomicznego. Obiekt ten, o konstrukcji drewnianej, przylegał do pawilonu handlowego i był użytkowany gastronomicznie. Organy nadzoru budowlanego pierwotnie nakazały rozbiórkę J.G., uznając ją za właścicielkę obiektu, który nabyła od poprzedniego właściciela. J.G. wniosła o stwierdzenie nieważności tych decyzji, argumentując, że nie jest właścicielem obiektu. GINB, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, że nakaz rozbiórki został skierowany do niewłaściwego podmiotu, ponieważ J.G. nie była inwestorem, właścicielem ani zarządcą obiektu, a jedynie dzierżawcą gruntu. GINB powołał się na art. 52 Prawa budowlanego, który określa krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki komandytowej, uznając, że decyzja GINB była prawidłowa. Sąd potwierdził, że obiekt budowlany, ze względu na swoje cechy i sposób posadowienia, był trwale związany z gruntem, co czyniło go częścią składową nieruchomości. W związku z tym, jego własność przypadała właścicielowi gruntu, którym była spółka komandytowa. J.G. nie nabyła własności obiektu na podstawie umowy z poprzednim użytkownikiem, a umowa dzierżawy gruntu nie nadawała jej statusu zarządcy. Skierowanie decyzji o rozbiórce do osoby, która nie jest inwestorem, właścicielem ani zarządcą, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nie może być skierowana do dzierżawcy gruntu, który nie jest inwestorem, właścicielem ani zarządcą obiektu.
Uzasadnienie
Przepis art. 52 Prawa budowlanego określa krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki (inwestor, właściciel, zarządca). Skierowanie decyzji do podmiotu spoza tego kręgu, np. do dzierżawcy, który nie posiada żadnego z tych statusów, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Skierowanie decyzji do osoby, która nie jest stroną w sprawie, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.
Pb art. 52
Prawo budowlane
Określa krąg podmiotów (inwestor, właściciel, zarządca) zobowiązanych do wykonania czynności nakazanych w decyzji o rozbiórce.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane.
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 48 § ust. 1 i 2
Prawo budowlane
Pb art. 48 § ust. 1 i 4
Prawo budowlane
k.c. art. 337
Kodeks cywilny
u.g.n. art. 185 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie nieruchomością.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz rozbiórki został skierowany do niewłaściwego podmiotu (J.G. nie była inwestorem, właścicielem ani zarządcą obiektu). Obiekt budowlany był trwale związany z gruntem, co czyniło go częścią składową nieruchomości i własnością właściciela gruntu. Umowa "odstąpienia miejsca wraz z zabudową" nie przenosiła własności obiektu. Umowa dzierżawy gruntu nie nadawała statusu zarządcy obiektu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej spółki, że nie jest właścicielem obiektu, została odrzucona przez sąd, który uznał ją za właściciela gruntu, a tym samym obiektu jako części składowej. Pierwotne decyzje organów nadzoru budowlanego o nakazie rozbiórki skierowane do J.G. jako właściciela obiektu.
Godne uwagi sformułowania
skierowanie decyzji o rozbiórce nie do właściciela nieruchomości, lecz do jej użytkownika, który nie jest ani zarządcą, ani inwestorem skutkuje wydaniem decyzji w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. obiekt budowlany spełnia wszelkie przesłanki aby uznać go za trwale związany z gruntem nie można uznać, aby w okolicznościach niniejszej sprawy stosunek zobowiązaniowy, jakim jest dzierżawa, kreował sam w sobie stosunek zarządcy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego
Skład orzekający
Paweł Groński
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Gierak-Podsiadły
członek
Mirosław Montowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oraz kwestia trwałego związania obiektu z gruntem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obiektu budowlanego i jego związku z gruntem oraz definicji stron postępowania w kontekście Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność ustalania odpowiedzialności za samowolę budowlaną i prawidłowego adresata decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Kto odpowiada za rozbiórkę samowolnie postawionego obiektu? Sąd wyjaśnia, dlaczego dzierżawca nie zawsze jest winny.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2546/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-04-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Gierak-Podsiadły Mirosław Montowski Paweł Groński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 1968/22 - Wyrok NSA z 2025-03-26 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 156 § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1202 art. 52 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Komandytowa w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku J. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki, uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...]i stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") z dnia [...] maja 2019 r., Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...](dalej: "PINB") z dnia [...] grudnia 2018 r., Nr [...]. Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 23 lutego 2018 r. stwierdzono, że na działce nr [...] w [...] obręb [...] przy ul. [...] znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej przylegający do budynku pawilonu handlowego przy ul. [...] w [...]. W obiekcie tym prowadzona jest działalność gastronomiczna – [...] - obiady domowe. J.G. oświadczyła do protokołu z dnia 14 czerwca 2018 r., że jest właścicielem obiektu, gdyż zakupiła go w dniu 6 czerwca 2017 r. od T.S., który wybudował ten obiekt "około 2016 r.". Z kolei na podstawie umowy z dnia 1 lipca 2017 r., wydzierżawiła teren pod obiektem od K. D.. Z pism Urzędu Miasta [...] Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z dnia 4 grudnia 2017 r., znak: [...] oraz z dnia 24 kwietnia 2018 r., znak: [...]wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydawał pozwolenia na budowę tego obiektu budowlanego. W związku z powyższym wszczęto procedurę przewidzianą w art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., Nr [...] PINB na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na J. G. obowiązek przedłożenia, w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, dokumentów dotyczących samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego użytkowanego na cele gastronomiczne, na działce nr [...] obręb [...] - przy budynku pawilonu handlowego przy ul. [...] w [...] tj.: 1. zaświadczenia Prezydenta m. [...] o zgodności dokonanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnego na dzień opracowania projektu; 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W rezultacie nieprzedłożenia ww. dokumentów PINB decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] maja 2019 r., nakazał J. G. dokonanie całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego użytkowanego na cele gastronomiczne ([...] - obiady domowe), na działce nr [...] obręb [...] - przy budynku pawilonu handlowego przy ul. [...] w [...]. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2021 r. J.G. zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2019 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2018 r., z uwagi m.in. na treść art. 156 § 1 pkt 4, pkt 5, pkt 6, pkt 7 k.p.a. Podniosła, że to nie ona stawiała przedmiotowy obiekt budowlany, natomiast wykonanie ww. decyzji naraziłoby ją na odpowiedzialność wobec właściciela nieruchomości. GINB decyzją z dnia [...] maja 2021 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] maja 2019 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB dla m.[...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nakazującą J. G. rozbiórkę spornego obiektu. Z decyzją GINB z dnia [...] maja 2021 r. nie zgodziła się J. G., wnosząc w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu ww. wniosku GINB wydał powołaną na wstępie decyzję, w której uznał, że wprawdzie zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki i jej zakres nie budzą wątpliwości, jednakże został on nieprawidłowo skierowany do J. G.. GINB powołał się na art. 52 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.), zgodnie z którym inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego był obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych m.in. w decyzji, o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że powyższy przepis określa krąg podmiotów, wobec których organ nadzoru budowlanego może orzec nakaz likwidacji samowoli budowlanej. Terenowe organy nadzoru budowlanego uznały, że decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego należy skierować do J. G., jako właściciela obiektu. Jednocześnie niesporne jest w sprawie, że J. G. nie była inwestorem obiektu. GINB nie zgodził się z tezą zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2021 r., że J. G. jest właścicielem obiektu, a "konstrukcja obiektu wskazuje, że nie jest on trwale związany z gruntem, w związku z czym jego własność nie jest związana z własnością gruntu". Podał, że z załączonej do akt umowy z 6 czerwca 2017 r. zawartej pomiędzy T. S. i J. G. "odstąpienia miejsca wraz z zabudową (wiata - obiady domowe) nie wynika, że nastąpiło przeniesienie własności obiektu. Umowa ta co najwyżej uprawnia do korzystania z obiektu i w przypadku ewentualnej rozbiórki pozyskania materiałów użytych do wybudowania obiektu handlowego. Co więcej nawet jeśli uznać, że jest to obiekt nietrwale związany z gruntem (jakkolwiek GINB stanowiska tego nie podziela), to za jego usunięcie odpowiedzialny jest właściciel nieruchomości gruntowej, chyba że inwestor nie utracił prawa do dysponowania nieruchomością, albo legitymuje się zgodą na podjęcie czynności na nie swoim gruncie. Oddanie nieruchomości w posiadanie innej osobie (posiadanie zależne) nie powoduje, że posiadacz samoistny, a zwłaszcza właściciel traci to posiadanie (art. 337 k.c.). Organ zwrócił uwagę, że z umowy zatytułowanej "dzierżawa gruntu" z dnia 1 lipca 2017 r. wynika, że J. G. wydzierżawiła teren pod obiektem, tj. działkę nr [...] od K.D.. W § 3 umowy dzierżawy wskazano, że "Dzierżawca" (czyli J. G.) "oświadcza, że przyjmuje działkę w dzierżawę i zobowiązuje się prowadzić na niej sprzedaż art. spożywczych". Umowa ta nie zawiera żadnych postanowień, z których wynikałoby, że na jej mocy J. G. uzyskała tytuł prawny w postaci prawa własności do obiektu gastronomicznego. Z treści księgi wieczystej wynika zaś, że właścicielem nieruchomości, na której posadowiono obiekt handlowy, a tym samym również wszystkich obiektów trwale z gruntem związanych, była spółka komandytowa [...]sp. z o.o. (aktualnie [...] sp. komandytowa), a wcześniej – K. D. Organ wyjaśnił, że stosunek zobowiązaniowy, jakim jest dzierżawa, nie kreuje per se statusu zarządcy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, chyba że wprost takie rozwiązanie przewidziano w umowie. Tymczasem z treści umowy dzierżawy nie wynika taki status J. G.. Obowiązek rozbiórki w świetle art. 52 Prawa budowlanego może zostać nałożony wyłącznie na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności winien on być nałożony na sprawcę (inwestora), ale nie na podmiot który nie jest ani inwestorem, ani właścicielem lecz jedynie ma prawo do korzystania z obiektu w celu prowadzenia działalności. Przez właściciela należy rozumieć również użytkownika wieczystego. Odnosząc się natomiast do kwestii związania z gruntem i poglądu, że obiekt ten miałby stanowi ruchomość, a nie część składową nieruchomości GINB podał, że połączenie z gruntem budynków ma istotne znaczenie dla ustalenia możliwości ustanowienia odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Nie budzi wątpliwości, że obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem (kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe) jakkolwiek mogą być traktowane jako ruchomości (rzeczy podlegające zwykłemu obrotowi cywilnoprawnemu), to przeniesienie własności takiego obiektu (co właściwie sprowadza się do roszczenia o zwrot materiałów) nie ma znaczenia dla relacji, o jakiej mowa w art. 52 Prawa budowlanego inwestor - właściciel. Jeśli mamy do czynienia z zakończoną budową nikt nie może wstąpić w prawa inwestora, zaś w przypadku braku możliwości wykonania obowiązków przez inwestora, nakaz powinien wykonać właściciel nieruchomości na której on się znajduje. Strona umowy o dzierżawę czy inne korzystanie z obiektu może mieć roszczenie o zwrot materiałów użytych do budowy obiektu lub innych poniesionych nakładów, ale nie może stawać się zobowiązanym. Zwrócić również należy uwagę na potencjalną niewykonalność takiego nakazu. Mając na względzie, że umowa taka nie rodzi w zasadzie żadnych kosztów, mogłoby dochodzić do ciągłej zmiany osoby zobowiązanej, choćby w drodze umowy "odstąpienia miejsca wraz z zabudową" jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie GINB skoro z akt sprawy, jak też z innych okoliczności nie wynika, aby J.G. była inwestorem i nie jest ona również właścicielem czy zarządcą obiektu budowlanego użytkowanego na cele gastronomiczne ([...] - obiady domowe), to nakaz rozbiórki został skierowany do podmiotu niewłaściwego, niezgodnie z art. 52 Prawa budowanego. W konsekwencji organ uznał, że skoro w świetle art. 52 Prawa budowlanego J. G. nie jest żadnym z podmiotów zobowiązanych do rozbiórki obiektu gastronomicznego na działce nr [...] z obrębu [...] w [...], to tym samym decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie i zaistniała przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. obligująca do stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2019 r. i decyzji PINB dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Końcowo organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby decyzja organu wojewódzkiego była obarczona którąkolwiek z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Powyższa decyzja GINB z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...]Spółka Komandytowa w [...] (dalej: skarżąca), która wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i zasadami współżycia społecznego. Skarżąca zgodziła się z meritum decyzji w kwestii rozbiórki obiektu J. G., jednakże nie mogła zgodzić się z jej uzasadnieniem wskazującym, że to skarżąca jest właścicielem przedmiotowego obiektu, a co za tym idzie zobowiązana do jego rozbiórki. Wskazała, że grunt działki nr [...] jest własnością Spółki oddaną w dzierżawę osobom fizycznym, w tym J. G. do prowadzenia działalności handlowej. Jak wynika z wyjaśnień aktualny dzierżawca odkupił obiekt budowlany (kiosk) od poprzedniego dzierżawcy i w ten sposób z niego korzysta. Spółka natomiast nie jest właścicielem tego obiektu, ani go nie budowała, ani też go nie nabyła, a zatem nie ma do niego jakiegokolwiek tytułu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do ustalenia adresata decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego użytkowanego na cele gastronomiczne ([...] - obiady domowe), na działce nr [...] obręb [...] - przy budynku pawilonu handlowego przy ul. [...] w [...]. Stosownie do treści art. 52 Prawa budowlanego (w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji o rozbiórce) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Wymienienie w powyższym przepisie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznaczało, że obowiązek dokonania czynności obciążał te podmioty solidarnie. Co do zasady obowiązki przewidziane w ramach danej procedury naprawczej powinny być najpierw skierowane do inwestora jako sprawcy samowoli budowlanej, a dopiero następnie do właściciela lub zarządcy nieruchomości. Rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej powinny być przy tym skierowane do podmiotu, który może je legalnie wykonać. Dlatego przyjmuje się, że inwestor, który nie ma żadnego tytułu prawnego i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób, nie powinien być adresatem decyzji o rozbiórce (por. wyroki NSA z: 6 marca 2008 r., II OSK 158/07; 10 maja 2013 r., II OSK 66/12;15 maja 2012 r., II OSK 338/11). Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 23 lutego 2018 r. stwierdzono, że na działce nr [...] w [...] obręb [...] przy ul. [...] znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej przylegający do budynku pawilonu handlowego przy ul. [...] w [...]. W obiekcie tym prowadzona była działalność gastronomiczna - [...] - obiady domowe. J. G. oświadczyła do protokołu z dnia 14 czerwca 2018 r., że zakupiła ww. obiekt w dniu 6 czerwca 2017 r. od T. S., który go wybudował "około 2016 r.". Z kolei na podstawie umowy z dnia 1 lipca 2017 r., J.G. wydzierżawiła teren pod ww. obiektem od K. D. Z treści księgi wieczystej wynika natomiast, że właścicielem nieruchomości, była spółka komandytowa [...] sp. z o.o. (aktualnie [...] sp. komandytowa), a wcześniej – K. D.. Podkreślenia także wymaga, iż w niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że powyższy obiekt budowlany został wybudowany bez stosownego zezwolenia. Decyzja [...] WINB z dnia [...] maja 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2018 r., których stwierdzono nieważność w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, zostały skierowane do J. G., z uwagi na uznanie, że jest ona właścicielem przedmiotowego obiektu. Organy stwiedziły, że nabywając go od T. S. (inwestora obiektu) przejęła ona wszelkie prawa i obowiązki z nim związane. W ocenie Sądu prawidłowo organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że oświadczenie J. G. złożone do protokołu z dnia 14 czerwca 2018 r., iż jest ona właścicielem przedmiotowego obiektu, nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Zwrócić należy uwagę, że własność spornego obiektu Skarżąca wywodziła z umowy zawartej z T. S. w dniu 6 czerwca 2017 r. Analiza tej umowy nie pozostawia jednakże wątpliwości, że nie zawiera ona w swej treści żadnych regulacji świadczących o przeniesieniu własności na J. G.. Zgodnie z jej nazwą stanowi ona jedynie "Umowę odstąpienia miejsca wraz z zabudową". Także w jej treści wprost wskazano, że T. S. "odstępuje wiatę – obiady domowe przy ulicy [...] J. G.". Dlatego też nie ma podstaw aby przyjąć, że na podstawie powyższej umowy nastąpiło przeniesienie własności przedmiotowego obiektu. J. G. uprawniona była do korzystania z niego (na zasadach użyczenia), nie stała się natomiast jego właścicielem. Oddanie nieruchomości w posiadanie innej osoby nie skutkuje jeszcze bowiem tym, że zmienia się jej właściciel. Zauważenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. W konsekwencji uznanie przez organy w decyzji o nakazie rozbiórki, iż przejęła ona wszelkie prawa i obowiązki związane z przedmiotowym obiektem było nieprawidłowe. Zdaniem Sądu także z umowy dzierżawy gruntu zawartej dnia 1 lipca 2017 r. pomiędzy J. G., a K. D., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Doradztwo Inwestycyjne K.D. (ówczesnym właścicielem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy obiekt) nie wynika, aby J. G. uzyskała jakikolwiek tytuł prawny w postaci prawa własności do obiektu gastronomicznego. Umowa ta stanowi jedynie, że J. G. przyjęła działkę nr [...] o pow. 18 m w dzierżawę i zobowiązała się prowadzić na niej sprzedaż art. spożywczych (§ 2 w zw. z § 3 umowy). W sytuacji prowadzenia przez nią innej działalności Wydzierżawiający miał prawo rozwiązania z Nią umowy bez wypowiedzenia (§ 11 umowy). Ponadto zwrócić należy uwagę, że przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem, a zatem jest jego częścią składową, dlatego też należy do jego właściciela. Jak już natomiast wskazano powyżej, z treści księgi wieczystej wynika, że właścicielem nieruchomości, a zatem również obiektów trwale na niej posadowionych, była spółka komandytowa [...] sp. z o.o. (aktualnie [...]sp. komandytowa), a wcześniej – K.D.. Wyjaśnić należy, że pojęcie "trwale związane" jest kwestią faktu - decyduje o nim struktura techniczna budynku i jego przeznaczenie. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów. (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2021 r., II SA/Ol 311/21). O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie czy na gruncie, jak również technika, w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie na natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo (por. wyroki NSA z: 17 stycznia 2020 r., II OSK 536/18; 25 sierpnia 2015 r., II OSK 2758/15, z 20 maja 2011 r.). Zdaniem Sądu przedmiotowy obiekt budowlany spełnia wszelkie przesłanki aby uznać go za trwale związany z gruntem. Zwrócić należy uwagę, że obiekt ten wykorzystywany był do celów gastronomicznych. Przylegał on jedną ścianą do budynku pawilonu handlowego, a jego posadowienie jest na tyle trwałe i stabilne, że od 2016 r. oddziaływujące na niego czynniki zewnętrzne nie spowodowały, że uległ on zniszczeniu, czy też spowodowały jego przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. Tym samym, skoro jest on trwale z gruntem związany, stwierdzić trzeba, że stanowi on jego część składową. Zgodnie bowiem z treścią art. 48 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. W efekcie, obiekt ten stał się własnością właściciela gruntu (zgodnie z art. 191 k.c. własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową), niezależnie od ewentualnych zawartych umów i ustaleń, które strony ze sobą poczyniły. W konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie J. G. nie można uznać za właściciela przedmiotowego obiektu. Wskazać także należy, iż ww. umowa dzierżawy, nie mogła w niniejszej sprawie prowadzić do uznania, że J. G. stała się zarządcą przedmiotowego obiektu. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia "zarządcy". Dlatego też w tym zakresie należy odnieść się do unormowań zawartych w innych ustawach, w tym przypadku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wg stanu na dzień orzekania organów (por. wyrok NSA z 21 marca 2018 r., II OSK 2370/17). Zgodnie z treścią art. 185 ust. 2 tej ustawy zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie nieruchomością, zawarta z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności. Tym samym, nie można uznać, aby w okolicznościach niniejszej sprawy stosunek zobowiązaniowy, jakim jest dzierżawa, kreował sam w sobie stosunek zarządcy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego - nie wynika on bowiem z regulacji zawartych w umowie. Treść powyższej powołanej umowy dzierżawy nie zawierała możliwości zarządzania obiektem budowlanym przez J. G., czy też dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jedynie uprawniała ją do użytkowania jej poprzez prowadzenie na niej sprzedaży art. spożywczych. Dlatego w niniejszej sprawie nie było podstaw do uznania jej za zarządcę obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 52 Prawa budowlanego. Mając zatem na uwadze, że J. G. nie była inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego, jak również iż nie można jej uznać za jego właściciela, czy też aby była jego zarządcą, stwierdzić należy, że GINB prawidłowo uznał, że nakaz rozbiórki został skierowany do podmiotu niewłaściwego, a tym samym zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...]maja 2019 r., oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2018 r., wydanych w przedmiocie nakazu dokonania przez J. G. całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego na działce nr [...]. Jak bowiem wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego skierowanie decyzji o rozbiórce nie do właściciela nieruchomości, lecz do jej użytkownika, który nie jest ani zarządcą, ani inwestorem skutkuje wydaniem decyzji w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 1986 r., II SA 2562/85, CBOSA, z aprobującą glosą H. Starczewskiego, zgodnie z którym decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego skierowana do jego użytkownika, który nie jest właścicielem ani zarządcą tego obiektu, jest nieważna z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 4). W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI