VII SA/Wa 2544/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę okna w ścianie budynku zlokalizowanej zbyt blisko granicy działki.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność części pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę. Pozwolenie to obejmowało budowę okna w ścianie budynku mieszkalnego, która znajdowała się w odległości 3,01 m od granicy działki sąsiedniej, co naruszało przepisy techniczno-budowlane (minimalna odległość 4 m dla ścian z otworami okiennymi). Sąd uznał, że naruszenie to było rażące i nie podlegało akceptacji, oddalając skargę inwestorów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę U. S. i I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nieważność części pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę. Pozwolenie to dotyczyło rozbudowy budynku mieszkalnego, w tym budowy okna w ścianie południowo-wschodniej, znajdującej się w odległości 3,01 m od granicy działki sąsiedniej. GINB uznał, że takie usytuowanie okna stanowi rażące naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nakazuje zachowanie odległości 4 metrów od granicy działki dla ścian z otworami okiennymi. Sąd administracyjny przyjął ustalenia faktyczne GINB i uznał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i może być stosowana tylko w przypadku bezspornego ustalenia kwalifikowanych wad decyzji. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisu dotyczącego odległości okien od granicy działki jest oczywiste i nie może być akceptowane, ponieważ narusza prywatność sąsiadów. Sąd odrzucił argumentację skarżących, że okno przeciwpożarowe i nieotwieralne nie jest „oknem” w rozumieniu przepisów, powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA, które traktuje takie przegrody jako otwory okienne. W konsekwencji, sąd uznał, że decyzja GINB była zgodna z prawem i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa takiego okna stanowi rażące naruszenie przepisów, ponieważ otwór okienny w ścianie, niezależnie od jego funkcji (np. przeciwpożarowej) czy możliwości otwierania, narusza przepisy dotyczące minimalnej odległości od granicy działki, chroniąc prywatność sąsiadów.
Uzasadnienie
Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury wymaga zachowania 4 metrów odległości od granicy dla ścian z otworami okiennymi. Fakt, że okno jest przeciwpożarowe lub nieotwieralne, nie zmienia jego charakteru jako otworu okiennego, który umożliwia obserwację sąsiedniej działki i narusza tym samym prawo do prywatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym rażące naruszenie prawa.
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
Obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przed wydaniem pozwolenia na budowę.
WT art. 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Nakazuje zachowanie odległości 4 m od granicy działki dla ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi zwróconych w kierunku sąsiedniej działki budowlanej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
u.p.b. art. 9
Prawo budowlane
Procedura udzielania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
WT art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zakres stosowania przepisów rozporządzenia.
WT art. 12 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Okoliczności pozwalające na odstępstwo od przepisów dotyczących odległości od granicy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa okna w ścianie budynku w odległości 3,01 m od granicy działki sąsiedniej stanowi rażące naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Naruszenie przepisu dotyczącego odległości okien od granicy działki jest oczywiste i nie może być akceptowane z punktu widzenia praworządności i ochrony prywatności sąsiadów. Otwór okienny, nawet przeciwpożarowy i nieotwieralny, nadal pełni funkcję umożliwiającą obserwację sąsiedniej działki i narusza przepisy.
Odrzucone argumenty
Projektowane okno, będące oknem przeciwpożarowym i nieotwieralnym, nie stanowi 'okna' w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. Zastosowanie zawężającej wykładni normy prawnej, która nie uwzględnia braku szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi (argumentacja skarżących).
Godne uwagi sformułowania
instytucja stwierdzenia nieważności decyzji [...] stanowi wyjątek od trwałości decyzji ostatecznych zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa narusza szczególnie wrażliwą sferę jaką jest intymność, także w relacjach sąsiedzkich nie ma znaczenia, zarówno klasa odporności ogniowej szyby wypełniającej otwór, jak też dodatkowa funkcja, jaką może spełniać okno w postaci jego 'otwieralności' i przewietrzania obiektu budowlanego. Istotna bowiem pozostaje inna funkcja, jaką spełnia okno, czyli możliwość nieograniczonego wglądu i penetracji wzrokowej
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Grzegorz Rudnicki
członek
Jadwiga Smołucha
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odległości okien od granicy działki, zasada rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, charakter otworów okiennych w kontekście przepisów techniczno-budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy okna w rozbudowywanym budynku mieszkalnym i interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia WT. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów budynków lub innych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak drobne z pozoru naruszenie przepisów technicznych (nieco za bliskie okno) może prowadzić do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.
“Nawet 'nieotwieralne' okno przeciwpożarowe może zniweczyć pozwolenie na budowę, jeśli jest za blisko granicy działki.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2544/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Jadwiga Smołucha /sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 949/19 - Wyrok NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 35 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi U. S. i I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, na wniosek A. R., nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2016 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. i I. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...].
Od decyzji organu wojewódzkiego z [...] stycznia 2017 r. A. R. w ustawowym terminie złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB").
GINB decyzją z [...] września 2017 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.; "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r., uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2016 r. w zakresie obejmującym zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wykonanie okna w południowowschodniej ścianie istniejącego budynku i stwierdził nieważność decyzji Starosty w powyższym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji GINB wskazał, że stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i że jest to instytucja szczególna, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Odnosząc powyższe rozważania teoretyczne do stanu faktycznego sprawy GINB wyjaśnił, że sporne przedsięwzięcie polega na rozbudowie istniejącego budynku na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...], poprzez dobudowę do północnozachodniej ściany tego budynku oraz do północnozachodniej granicy działki pomieszczenia (pokoju) o powierzchni 9,99 m2, jak również zaprojektowanie w ścianie południowowschodniej istniejącego budynku nieotwieralnego okna przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej El 30 (Projekt budowlany - Opis projektu zagospodarowania terenu - str. 1; rys nr 03P, rzut parteru, str. 19).
Inwestorzy U. i I. S. wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną na cele budowlane oraz uzyskali decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r., nr [...], znak: [...], ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy (w formie dobudowy) budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...], działka nr ewid. [...], obręb [...], zmienioną decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...]. Tym samym w ocenie organu II instancji nie uchybiono w stopniu rażącym przepisom art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Ponadto w ocenie organu II instancji analiza projektu budowlanego, zatwierdzonego kontrolowaną decyzją Starosty [...] z [...] maja 2016 r., nie wykazała, aby planowana inwestycja naruszała rażąco warunki określone w decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. o warunkach zabudowy, zmienionej decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2016 r. Według GINB sporna inwestycja nie naruszała rażąco ustaleń co do rodzaju inwestycji, nieprzekraczalnej linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji - maksymalnie 0,37 (projektowana - 0,34 - Projekt budowlany - Opis projektu zagospodarowania terenu - str. 2), udziału powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni terenu inwestycji - minimum 40% (projektowana - 51,68% - Projekt budowlany - Opis projektu zagospodarowania terenu - str. 2), wysokości budynku - budynek jednokondygnacyjny (projektowana - jedna kondygnacja - Projekt budowlany - Opis projektu zagospodarowania terenu - str. 2; Projekt architektoniczno-budowlany budynku mieszkalnego część rysunkowa architektura - nr rys. 06P, str. 22), szerokości elewacji frontowej budynku po rozbudowie - od 8,0 m do 12 m (projektowana - 11,69 m - Projekt budowlany - Opis projektu zagospodarowania terenu - str. 2 oraz rys. nr 00, str. 3), geometrii dachu - kąt nachylenia połaci dachowych od 0° do 10°; wysokość kalenicy od 4,0 m do 6,0 m; układ połaci dachowych - dach płaski (projektowana - kąt nachylenia połaci dachowych 5,14°; wysokość kalenicy 4,55 m; układ połaci dachowych - dach płaski - Projekt budowlany - Opis projektu zagospodarowania terenu - str. 2; Projekt architektoniczno-budowlany budynku mieszkalnego część rysunkowa architektura - nr rys. 05P i 06P, str. 21, str. 22).
GINB odwołał się do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422).
GINB ustalił, że elewacja południowozachodnia projektowanej dobudowy bez otworów znajduje się w odległości 3,00 m od granicy z działką o nr ewid. [...], natomiast elewacja północnozachodnia bez otworów znajduje się w granicy z działką nr ewid. [...], co dopuszcza ww. decyzja Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. o warunkach zabudowy. Z kolei w elewacji południowowschodniej istniejącego budynku, znajdującej się w odległości 3,01 m od granicy z działką nr ewid. [...], zgodnie z projektem budowlanym zostało zaprojektowane okno przeciwpożarowe o klasie odporności ogniowej El 30,.
Uwzględniając usytuowanie ściany południowowschodniej istniejącego budynku, w której zostało zaprojektowane okno przeciwpożarowe, w ocenie GINB decyzja Starosty [...] z [...] maja 2016 r., w zakresie dotyczącym budowy okna w południowowschodniej ścianie istniejącego budynku, rażąco narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Treść § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w ocenie organu odwoławczego jest jednoznaczna i nie wymaga dalszej wykładni. Inwestor nie może w ramach rozbudowy istniejącego budynku, budować otworów okiennych i drzwiowych w ścianie znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki inwestycyjnej. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem warunków technicznych dotyczących odległości sytuowania budynków w stosunku do granicy działki sąsiedniej oznacza, że decyzja taka wydana została z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 965/14). Oceniając skutki społeczno-gospodarcze powyższego naruszenia GINB stwierdził, że analizowana nieprawidłowość jest szczególnie poważna i nie może być akceptowana z punktu widzenia zasady praworządnego państwa. Udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego budowę okna w ścianie budynku oddalonej o 3,01 m od granicy działki jest niezgodnie z warunkami technicznymi, stanowi wyraz niewypełnienia podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji podkreślił, że wszelkie unormowania wprowadzające obowiązek zgodności zaprojektowanej inwestycji z warunkami technicznymi, na jakich może być ona realizowana, winny być przestrzegane w sposób restrykcyjny, w szczególności jeżeli dotyczą odległości budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi od granicy z działką sąsiednią. Zachowanie minimalnych odległości służy bowiem umożliwieniu zabudowania terenu na sąsiedniej działce budowlanej zgodnie z prawem. W tym zakresie mieści się również prawo do poszanowania intymności i spokoju osoby dysponującej tytułem prawnym do sąsiedniej działki budowlanej, która również ma prawo do zabudowania terenu. W ocenie GINB nie bez powodu prawodawca ograniczył możliwość sytuowania w ścianie zbliżonej do granicy z działką budowlaną otworów okiennych i drzwiowych, albowiem ich usytuowanie w zbliżeniu do wspomnianej granicy w sposób oczywisty ogranicza możliwość zagospodarowania działki sąsiadującej. Zachowanie możliwości penetracji wzrokowej i niczym nieograniczonego wglądu na teren sąsiedniej nieruchomości niweczyłoby cel, dla realizacji którego prawodawca ustanowił wspomniane ograniczenia dotyczące minimalnych odległości od granicy z działką budowlaną.
Zdaniem organu II instancji fakt, iż projektowane okno jest oknem nieotwieralnym o klasie odporności ogniowej El 30, nie powoduje, iż powyższe okno nie stanowi otworu okiennego, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. GINB powołał się na ukształtowany w orzecznictwie pogląd, że wypełnienie zaprojektowanych otworów szybą, nawet o określonej odporności ogniowej nie pozbawia tych otworów cech okien. Nie są one również tożsame z luksferami lub szklaną cegłą, które mają za zadanie doświetlenie niektórych elementów budynku, ale nie mają cech przezroczystości. W tym kontekście nie ma znaczenia, zarówno klasa odporności ogniowej szyby wypełniającej otwór, jak też dodatkowa funkcja, jaką może spełniać okno w postaci jego "otwieralności" i przewietrzania obiektu budowlanego. Istotna bowiem pozostaje inna funkcja, jaką spełnia okno, czyli możliwość nieograniczonego wglądu i penetracji wzrokowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2393/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 18/13).
Powyższe ustalenia w ocenie GINB obligują organ II instancji do stwierdzenia, że decyzja Starosty [...] z [...] maja 2016 r., w części w której udzieliła pozwolenia na budowę okna w południowowschodniej ścianie istniejącego budynku, wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
W pozostałym zakresie kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego w ocenie GINB nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. W szczególności nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłanianie obiektów), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Ponadto, projekt budowlany spornego przedsięwzięcia w ocenie organu odwoławczego został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, która złożyła oświadczenie, o opracowaniu przedmiotowego projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję GINB z [...] września 2017 r. uchylającą decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 2017 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] w zakresie obejmującym zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie okna w południowo-wschodniej ścianie istniejącego budynku i stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] w powyższym zakresie, złożyli U. S. i I. S. zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji GINB w zaskarżonej części oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż projekt zagospodarowania działki lub terenu jest niezgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
2. § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, iż zaprojektowany otwór okienny stanowi okno, gdyż nawet wypełnienie otworów szybą o określonej odporności ogniowej w ocenie organu nie pozbawia tego otworu cech okna, a nadto zastosowanie zawężającej wykładni tej normy prawnej, która nie uwzględnia braku szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią;
3. art. 156 § 1 pkt 2 k.pa. poprzez przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej zaprojektowanego otworu okiennego w części południowo-wschodniej budynku skarżących pomimo zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, w związku z czym sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu GINB z [...] sierpnia 2017 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły: art. 156 § 1 k.p.a., art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) oraz § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422).
Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego powodu tryb ten może być zastosowany tylko w przypadku bezspornego ustalenia wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przesłanka rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wystąpi wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Powodem stwierdzenia nieważności części decyzji starosty o udzieleniu pozwolenia na budowę było stwierdzenie przez GINB rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ miał obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, to jest z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nakazuje zachowanie odległości 4 m w przypadku sytuowania ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi zwróconej w kierunku sąsiedniej działki budowlanej. Stosownie do § 2 ust. 1 warunków technicznych przepisy ww. rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 ww. rozporządzenia. Ustęp 2 pkt 1 przywołanego przepisu przewiduje w przypadku nadbudowy, rozbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1, w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Nadto § 2 warunków technicznych i ekspertyza techniczna opracowana przez podmioty wymienione w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie wyłączają stosowania art. 9 Prawa budowlanego i konieczności przeprowadzenia procedury udzielania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
Z analizy dokumentacji projektowej bezspornie wynika, że w projekcie architektonicznym, zatwierdzonym kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją o pozwoleniu na budowę, przewidziano wykonanie otworu okiennego w ścianie istniejącego budynku, położonej w odległości 3,01 m od granicy z działką sąsiednią, budowlaną i ponadto nie należącą do inwestora. W rozpoznawanej sprawie nie sporządzono stosownej ekspertyzy ani nie uzyskano zgody w oparciu o art. 9 Prawa budowlanego.
Opisana wada projektu ma charakter kwalifikowany, jest oczywistym naruszeniem normy bezwzględnie obowiązującej § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i wywołuje skutki nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia szczególnie wrażliwej sfery jaką jest intymność, także w relacjach sąsiedzkich.
Wbrew stanowisku skarżących, dla powyższej oceny nie ma znaczenia to, że według projektu, wypełnienie otworów okiennych ma nastąpić materiałem, który gwarantuje ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Ściana budynku, usytuowana odległości 3,01 m od granicy z działką sąsiednią, musi być, w świetle powołanego rozporządzenia, ścianą pozbawioną otworów okiennych. Te bowiem są dopuszczalne tylko przy zachowaniu odległości 4 m od granicy działki, przylegającej do sąsiedniej działki budowlanej. Przewidziane normatywnie oddalenie ściany z otworami okiennymi od granicy z sąsiednią działką budowlaną ma zapewnić m.in. także zachowanie minimum prywatności w relacjach sąsiedzkich. Okno jest bowiem taką formą wypełnienia otworu w ścianie, która umożliwia nie tylko doświetlenie pomieszczeń i ich wentylację, ale również obserwację przez osoby znajdujące się wewnątrz budynku otoczenia na zewnątrz budynku. Otwór w ścianie nie przestaje być otworem okiennym pomimo zastosowania w nim wypełnienia bez możliwości otwarcia okna, jeżeli pomimo to zachowuje on funkcję widoku. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2011r. (sygn. akt II OSK 284/10, LEX nr 1071246) wyrażono pogląd, że skoro w § 12 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. mowa o otworach okiennych, w których mogą być umieszczone okna służące doświetleniu, to określeniu "otwór okienny" przypisać trzeba znaczenie szersze niż pojęciu okna. Bez znaczenia jest, jaki rodzaj okna zostanie w nim umieszczony, dotyczy to również okien z materiałów niepalnych, czy trudno zapalnych, jest to obojętne z punktu widzenia treści ww. przepisu odnoszącego się do otworów okiennych, a nie do okien. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z 19 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 749/14 (dostępny www.nsa.orzeczenia.gov.pl) wyrażony został pogląd, że otwory w ścianie budynku wypełnione przezroczystymi przegrodami zapewniającymi dostęp światła dziennego oraz widok pełnią niewątpliwie taka samą funkcję jak okna, czy też otwory okienne także wtedy, gdy mieszczą się w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Opisaną wyżej linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela skład sądu orzekający w niniejszej sprawie.
Konkludując, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku, przewidującą usytuowanie ściany budynku z otworem okiennym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, bez uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych, stanowiło rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem warunków technicznych dotyczących odległości sytuowania budynków w stosunku do granicy działki sąsiedniej oznacza, że decyzja taka wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Treść § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest jednoznaczna i nie wymaga rekonstrukcji, o ile nie zaistnieją okoliczności wskazane w warunkach technicznych (§ 12 ust. 2 i 3), inwestor bezwzględnie obowiązany jest usytuować projektowaną inwestycję w odległości co najmniej 4 metrów od granicy sąsiedniej działki budowlanej, o ile nie uzyska upoważnienia właściwego ministra do udzielenia zgody na odstąpienie od warunków technicznych.
Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI