VII SA/Wa 2542/16

VII SA/Wa 2542/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak
Karolina Kisielewicz
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1502
art. 235 z indeksem 1 i art. 235 z indeksem 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bożena Marciniak, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [ z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia u [...]choroby zawodowej: "Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2016 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]podał, że w dniu [...]września 2011 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u [...]. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]pismem z dnia 11 października 2011 r. wszczął postępowanie w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza I stopnia w dniu [...]lipca 2013 r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania u [...] choroby zawodowej: Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne.
W wyniku zgłoszenia przez pacjentkę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, Instytut Medycyny Pracy w [...], po przebadaniu pacjentki, orzeczeniem lekarskim z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]stwierdził brak podstaw do rozpoznania u [...] ww. choroby zawodowej.
Na podstawie ww. orzeczeń lekarskich oraz dokonanej oceny narażania zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u [...] choroby zawodowej: Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne.
Następnie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], uchylił w całości ww. decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] ustalił, że z okresu zatrudnienia skarżącej (na stanowisku starszy asystent lekarz neurolog w Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalu Klinicznym w [...] przy ul. [...]) w gabinecie lekarskim nr [...] w latach 2001-2009 istnieją wyniki badań i pomiarów w pomieszczeniu chlorowni basenu, w których nie stwierdzono przekroczeń najwyższego dopuszczalnego stężenia i najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (raport nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., raport nr [...] z dnia [...] września 2005 r., raport nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz raport nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r.). Z zeznań [...] wynika, że zapach był wyczuwalny od dawna, a problem zacieków, żółtych plam, bąbli na ścianach oraz rdzewienia metalowych elementów był sygnalizowany przełożonym od lipca 2008 r. [...] pracowała w godzinach: od 8.00 do 16.00 trzy razy w tygodniu i od 8.00 do 18.00 dwa razy w tygodniu. Organ I instancji podał, że nie można było ustalić, czy uszkodzenie ściany pomiędzy gabinetem [...] a pomieszczeniem chlorowni było jednorazowe czy na skutek długotrwałego nasycania tynku związkami chloru. Ustalono, że pracownik obsługujący chlorownię przelewał podchloryn sodu z pojemników fabrycznych 20-litrowych do 5-litrowych i mógł rozchlapywać substancję przelewaną. Podchloryn sodu w chlorowni był przygotowywany 2-3 razy w tygodniu przez ok. 10 minut i podłączany do instalacji dozującej wmontowanej w ścianę podtynkowo. Organ I instancji podał, że nie dało się ustalić szczelności ww. opisanej instalacji. Instalacja ta była zamontowana i użytkowana od 2000 r. Ustalono, że w chlorowni zazwyczaj znajdowały się 4 pojemniki podchlorynu sodu w fabrycznych opakowaniach 20-litrowch. Kwas solny przechowywany był w fabrycznych 1-litrowych, szklanych butelkach (jako miesięczny zapas ok. 10 butelek).
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przesłał do Instytutu Medycyny Pracy w [...] poprawioną kartę oceny narażenia zawodowego z zaznaczeniem, że wyniki pomiarów z pomieszczenia chlorowni z lat 2003, 2005, 2007 i 2008 nie wskazały przekroczeń wartości normatywnych, a także przekazał odwołanie z dnia 11 czerwca 2015 r. z prośbą o wydanie opinii co do kwestii medycznych w nich zawartych i wskazania, czy nowe ustalenia wpływają na rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Instytut Medycyny Pracy w [...] w odpowiedzi pismem z dnia 14 marca 2016 r. podał, że nie ma podstaw do zmiany swojej opinii.
Mając na uwadze powyższe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Od powyższej decyzji [...] złożyła odwołanie. W uzasadnieniu zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że odczuwane przez odwołującą się dolegliwości zdrowotne nie są następstwem ostrego lub przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi. Wskazała na nieprawidłowości stanu sanitarno-technicznego pomieszczenia chlorowni oraz nieprawidłową dystrybucję związków chemicznych zawierających chlor i kwas solny, nieprawidłowe przechowywanie tych substancji w nieprzeznaczonych do tego pojemnikach, co miało spowodować przenikanie jonów chlorowych do pomieszczenia, w którym pracowała. Następnie opisała przebieg swoich dolegliwości i ostatecznie powiązała to z tym, że była narażona na wysokie stężenia chloru w powietrzu. Powołała się na opinię ordynatora [...] Oddziału Chorób Wewnętrznych, iż prawdopodobnie objawy chorobowe są efektem wielogodzinnego kontaktu wziewnego z chlorem. W ocenie skarżącej tak długie oddziaływanie szkodliwej substancji na jej organizm doprowadziło do choroby zawodowej.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...]czerwca 2016 r. nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia u [...]choroby zawodowej.
W uzasadnieniu decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]podał, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem by określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, rozpoznane schorzenie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest więc charakter schorzenia w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami.
W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] w analizowanym przypadku podejrzenia choroby zawodowej u [...] nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podał, że rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostek orzeczniczych. Organ odwoławczy wskazał, że podejrzenie choroby zawodowej u [...] było rozpatrywane przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze I i II stopnia, tj. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] . Obydwa orzeczenia lekarskie ww. jednostek orzeczniczych orzekły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych - załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Ponadto, lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego nie potwierdzili, że rozpoznane u skarżącej schorzenia mają związek z wykonywaną pracą.
W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u [...] jest prawidłowo uzasadniona oraz spójna z aktami sprawy oraz opinią lekarza medycyny pracy zawartą w piśmie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2016 r., w którym wskazano: "odnosząc się do kwestii narażenia zawodowego podkreślić należy, że z zebranej dokumentacji nie wynika, by opiniowana w trakcie świadczenia pracy była narażona na związki chloru w stężeniu mogącym być uważanym za szkodliwe dla zdrowia (mowa jest jedynie o wyczuwalnym zapachu chloru i stwierdzeniu obecności jonów chlorkowych w tynku w ścianie pomiędzy pomieszczeniem chlorowni a gabinetem lekarskim (...) pismo adwokata opiniowanej nie wnosi nic nowego do sprawy, gdyż opisany wywiad chorobowy był nam znany przy formułowaniu orzeczenia lekarskiego, a jedynym argumentem, który podawany jest jako przemawiający za uznaniem etiologii zawodowej rozpoznawanych chorób jest wewnętrzne przekonanie opiniowanej o związku przyczynowo-skutkowym między chorobą a wykonywaną pracą".
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] odnosząc się do zarzutów dotyczących nie dostrzegania przez jednostki orzecznicze związku między czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy, a stanem zdrowia, podał, że nie kwestionuje prawa [...] do wyrażania subiektywnych opinii, jednak postępowanie w sprawie chorób zawodowych jest ściśle określone i uwarunkowane przepisami prawa m.in. Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Podkreślił, że lekarze orzecznicy jako specjaliści medycyny pracy posiadają wiedzę, doświadczenie i kompetencje do oceny wpływu czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy na powstanie choroby zawodowej. Natomiast opinia strony odwołującej się, która nie posiada wiedzy specjalistycznej, nie może być przez organ traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Dlatego też – w ocenie organu - subiektywne odczucie odwołującej się, że czynniki chemiczne występujące w środowisku pracy miały wpływ na jej obecny stan zdrowia, nie może być podstawą do negowania dokonanych ustaleń przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze zwłaszcza, że w odwołaniu nie przedstawiono żadnych argumentów, które mogłyby podważyć dokonane w niniejszym postępowaniu ustalenia odnośnie narażenia zawodowego. Podobnie przytoczona w odwołaniu opinia ordynatora [...] Oddziału Chorób Wewnętrznych, iż prawdopodobnie objawy chorobowe są efektem wielogodzinnego kontaktu wziewnego z chlorem, nie jest wiarygodna, ponieważ nie jest on specjalistą w dziedzinie medycyny pracy i nie znał całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie postępowania o rozpoznanie choroby zawodowej.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie uzupełnionego o wyniki pomiarów materiału dowodowego, z którego jednoznacznie wynika, że w pomieszczeniu chlorowni nie było przekroczeń NDS i NDSCh nie można uznać, że w gabinecie nr [...] na skutek migracji jonów przez tynk stężenie chloru w powietrzu było wysokie, jak twierdzi skarżąca. Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 817 ze zm.):
- najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) jest to wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń;
- najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - wartość średnia stężenia, które nie powinno spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina.
Organ II instancji wskazał, że powyższe zostało również potwierdzone w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], w którym wyjaśniono, że: "związki chloru w formie gazowej mogą wywierać działanie drażniące drogi oddechowe, skórę, błony śluzowe i spojówki, które są narządami krytycznymi. Ustalone na podstawie badań i obserwacji osób narażonych obowiązujące normy dla chloru wynoszą — NDS 0,7 mg/m3 i NDSCh 1,5 mg/m3. Za warunki bezpieczne uznać należy narażenie na związki chloru nie przekraczające wartości NDS. Ekspozycja na związki chloru w stężeniach poniżej NDS może u niektórych osób powodować wystąpienie uczucia drapania w gardle, które ustępuje po zaprzestaniu ekspozycji, nie wywołując trwałych następstw zdrowotnych. Drażniące właściwości związków chloru sprawiają, że większość ludzi samorzutnie unika nadmiernego narażenia" oraz "w czasie "przemysłowego" wieloletniego narażenia pracowników na pary związków chloru o średnim stężeniu 0,44 mg/m3 nie obserwowano żadnego skutku działania chloru na drogi oddechowe".
Zdaniem organu II instancji, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem odwołującej się, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie uzupełnił materiału dowodowego przez sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego na podstawie ustaleń z zakładem pracy i z zainteresowaną, jak sama zaznacza w odwołaniu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i zweryfikował w jednostce orzeczniczej zawarte w odwołaniu kwestie medyczne.
Odnosząc się do kwestii niewłaściwego przechowywania substancji chemicznych w innych niż fabryczne opakowaniach zauważył, że nie jest to sprzeczne z prawem pod warunkiem, że spełniają one wymagania określone dla danego typu substancji. Kwestia szczelności opakowań nie ma znaczenia, co potwierdzają wyniki pomiarów stężeń chloru w środowisku pracy pracownika obsługującego urządzenia do chlorowania (poniżej oznaczalności metody badawczej).
Odnosząc się do zarzutu, że koniec pracy nastąpił w maju, a nie w czerwcu 2009 r. podał, że z akt sprawy wynika, że okres potencjalnego narażenia w gabinecie nr [...] przypadał na lata pracy 2001-2009, co zainteresowana potwierdziła podczas dochodzenia epidemiologicznego (protokół z dochodzenia epidemiologicznego z dnia [...] listopada 2011 r.). Informacja ta została potwierdzona również przez Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie choroby zawodowej (protokół nr [...] z postępowania wyjaśniającego w sprawie choroby zawodowej). Znajduje to również potwierdzenie w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Również poprawiona karta oceny narażenia zawodowego podaje okres 2001-2009. Miesięczna różnica nie ma wpływu, gdyż okres ten w kluczowych dokumentach podano w latach.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [, po ponownej analizie materiału dowodowego w sprawie stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podał, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie ma kompetencji do uchylenia bądź zmiany orzeczenia lekarskiego. W ocenie organu, decyzja z dnia [ czerwca 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u [...] jest prawidłowo uzasadniona oraz spójna z aktami sprawy oraz opinią lekarza medycyny pracy Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2016 r.
Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] dnia [...] września 2016 r., znak: [...], wniosła [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia i dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w postaci orzeczeń wydanych przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...], a w konsekwencji błędne uznanie, że odczuwane przez odwołującą dolegliwości zdrowotne w postaci suchego napadowego kaszlu, duszności, bólu w okolicy tchawicy podczas nabierania powietrza, powracające wymioty, a także krwawienia z przewodu pokarmowego oraz astma oskrzelowa nie są następstwem ostrego lub przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi, a finalnie nie są chorobą zawodową wymienioną w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § V ustawy - Kodeks Pracy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że orzeczenia wydane przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] nie spełniały określonych wymogów, zatem skarżąca uzyskała opinię z dnia [...] marca 2016 r. specjalistów dr. n. med. [...] oraz dr. hab. n. med. w zakresie biologii medycznej [...], z której podniesiono, że lekarze orzecznicy nie przeprowadzili właściwych metod badawczych i błędnie uznali, że nie ma podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Zdaniem skarżącej długie oddziaływanie szkodliwej substancji na jej organizm doprowadziło do powstania choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - "Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 r., poz. 1367).
W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przesłanki i procedurę stwierdzenia chorób zawodowych regulują przepisy art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), art. 2351-2371 ustawy z 26 czerwca 1976 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 r., poz. 1367).
Zgodnie z art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia. Stosownie zaś do § 8 ww. rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przez orzeczenie lekarskie należy traktować nie każde orzeczenie ale takie, które zostało wydane przez właściwego lekarza, tj. lekarza, o którym mowa w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, tj. jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", i czyni to na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Organ inspekcji sanitarnej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej nie może kwestionować merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Nie ma również prawa do dokonywania własnych ustaleń i samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Jak wynika z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Postępowanie w tym zakresie ma jednak charakter jedynie uzupełniający w odniesieniu do wydanych uprzednio orzeczeń lekarskich, stanowiących zasadniczy materiał dowodowy w tego rodzaju sprawach (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 107806 i wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2337/12).
Stosownie do art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Uznanie danego schorzenia za chorobę zawodową może zatem nastąpić przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze musi to być choroba wymieniona w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Po drugie konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Ustalenia w powyższym zakresie wymagają wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny pracy, stąd rozporządzenie wykonawcze powierzyło orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych lekarzom, posiadającym określone odrębnymi przepisami kwalifikacje, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych, określonych w rozporządzeniu. Celem zagwarantowania wnikliwej oceny przesłanek zaistnienia choroby zawodowej oraz zapewnienia możliwości obrony swych praw osobie niezadowolonej z opinii specjalisty, rozporządzenie, jak już wyżej wskazano, wzorem poprzednich regulacji, wprowadza dwustopniową strukturę jednostek orzeczniczych.
Z powyższego wynika, że organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Inspektor sanitarny nie posiada kompetencji do rozpoznania choroby zawodowej, lecz jest właściwy wyłącznie do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź orzeczenia o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tym zakresie zobowiązany jest on uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika
Z akt sprawy wynika, że skarżąca pracowała w latach 1985 – 2013 jako starszy asystent lekarz neurolog w Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalu Klinicznym w [...] przy ul. [...]. W latach 2001-2009 skarżąca przyjmowała pacjentów w gabinecie lekarskim nr 0307, sąsiadującym przez ścianę z pomieszczeniem chlorowni basenu Zakładu Rehabilitacji, w którym dozowano podchloryn sodu i kwas solny służące do dezynfekcji wody basenowej. Ustalono, że w pomieszczeniu chlorowni basenu wykonywano cyklicznie w latach 2003, 2005, 2007, 2008 r. pomiary środowiska pracy na zawartość chloru; badania nie wykazały przekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia i najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (raport nr [...] z dnia [...]sierpnia 2003 r., raport nr [...]z dnia [...] września 2005 r., raport nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz raport nr [...]z dnia [...] lipca 2008 r.).
W niniejszej sprawie jednostki orzecznicze obu szczebli diagnostycznych, tj.: [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] w opinii z dnia [...] lipca 2013 r., a także Instytut Medycyny Pracy w [...] w opinii z dnia [...] kwietnia 2015 r. orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej: Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych. Wskazać również należy, że pismem z dnia 14 marca 2016 r. Instytut Medycyny Pracy w [...] , po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego oraz pismem pełnomocnika skarżącej z dnia 11 czerwca 2016 r., wskazał, że brak jest podstaw do zmiany wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Z powyższych opinii lekarskich [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie wynika, by skarżąca w trakcie świadczenia pracy była narażona na związki chloru w stężeniu mogącym być uważanym za szkodliwe dla zdrowia. Ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2015 r., podtrzymane pismem Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2016 r., o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło przesłankę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 (Lex nr 315089), Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.
Orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia w sposób rzeczowy i logiczny wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej. Z orzeczeń lekarskich oraz orzeczeń organów administracyjnych obu instancji wyraźnie wynika, że rozpoznane u skarżącej dolegliwości zdrowotne w postaci suchego napadowego kaszlu, duszności, bólu w okolicy tchawicy podczas nabierania powietrza, powracających wymiotów, a także krwawienia z przewodu pokarmowego i astma oskrzelowa schorzenia nie mają związku z wykonywaną praca zawodową. Rozstrzygnięcia organów obu instancji należy zatem uznać za odpowiadające prawu.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd skargi nie uwzględnił. Wskazać należy, że sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, a to z uwagi na jego wydanie w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia, czy przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk (por. NSA w wyroku z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 2908/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2010 r. VII SA/Wa 1381/10, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 LEX nr 315089). Wskazane powyżej nieprawidłowości formalne odnoszące się do orzeczeń lekarskich w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Procedura uzupełniająca wydane w sprawie orzeczenia lekarskie została zaś zastosowana, ale tylko z uwagi na zgłaszane przez skarżącą zastrzeżenia i uzupełnioną kartę narażenia zawodowego, bo orzeczenia wydane dla potrzeb niniejszej sprawy przedstawiają jednolite, spójne stanowisko.
Sąd podkreśla, iż analiza akt wykazała, że zastrzeżenia zgłaszane przez skarżącą w toku postępowania zostały wyczerpująco wyjaśnione. Organy inspekcji sanitarnej orzekające w tej sprawie uczyniły wszystko (korzystając przy tym z przewidzianych w przepisach prawa rozwiązań), aby w sposób pełny wyjaśnić stan sprawy i rozwiać wątpliwości skarżącej. Decyzje wydane w sprawie oparte zostały o kompletny i rzetelnie zgromadzony oraz przeanalizowany materiał dowodowy, przy czym zawarte w dokumentacji opinie i orzeczenia są ze sobą zgodne i jednoznacznie stwierdzają brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż materiał zgromadzony w sprawie w pełni uzasadniał wydanie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Organ II instancji dysponując wyczerpująco zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym nie mógł bowiem wydać pozytywnego dla skarżącej orzeczenia.
Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie organy orzekające naruszyły przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i dokonały wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1483/14). Raz jeszcze należy wskazać, że orzeczenia lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej uprawnione są jedynie do kontroli formalnej tych orzeczeń. W tym miejscu należy zaznaczyć, że orzeczenie jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Orzeczenie powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i winno wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r. sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833). W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie, zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego.
W tym kontekście zarzuty podnoszone przez skarżącą nie mogły odnieść zmierzonego skutku. Odnosząc się do uznania za dowód opinii d.n. med. [...] i dr. hab. n.med. [...]z dnia [...]września 2016 r. podważającej opinie lekarzy uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy wykorzystał wszystkie dostępne w momencie rozstrzygania dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej, zaś opinie dokonane przez nieupoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych lekarzy nie mogą podważać opinii lekarzy, którym prawodawca powierzył obowiązki orzekania w sprawach chorób zawodowych. Ponadto, nie każdy lekarz jest uprawniony do wypowiadania się w kwestii dotyczącej wiązania objawów chorobowych z ich zawodowym pochodzeniem. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych lekarz wydający orzeczenie lekarskie w sprawie chorób zawodowych winien spełnić wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 736) w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, oraz winien być zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Lekarz orzecznik tylko w nielicznych przypadkach, opisanych w ww. przepisach, jest zobligowany prawem do zasięgania opinii lekarza innej specjalizacji. Zatem opinia d.n. med. [...] i dr. hab. n.med. [...]z dnia [...] września 2016 r. przeprowadzona przez nieupoważnionych lekarzy nie mogła skutecznie podważyć opinii lekarzy, którym prawodawca powierzył obowiązek orzekania w sprawach chorób zawodowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.