VII SA/Wa 2522/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy grzywnę nałożoną za niewykonanie nakazu prac konserwatorskich przy zabytku.
Skarżący J. P. zaskarżył postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy grzywnę w wysokości 10 000 zł nałożoną za uchylanie się od wykonania obowiązku przeprowadzenia prac konserwatorskich przy zabytkowym zamku. Skarżący zarzucał m.in. brak uzasadnienia wysokości grzywny i naruszenie zasad postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając postanowienie Ministra za prawidłowe i zgodne z prawem, podkreślając, że grzywna ma na celu przymuszenie do wykonania obowiązku ochrony zabytku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się od wykonania obowiązku przeprowadzenia prac konserwatorskich przy zabytkowym zamku D., nakazanego decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 2013 r. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące braku należytego uzasadnienia wysokości grzywny, naruszenia zasad postępowania egzekucyjnego oraz niedostatecznego zebrania materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Stwierdził, że postępowanie egzekucyjne było prawidłowe, a tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie ostatecznej decyzji. Sąd uznał, że wysokość grzywny została ustalona z uwzględnieniem zasad postępowania egzekucyjnego i nie przekroczyła granic uznania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście długotrwałego uchylania się skarżącego od wykonania obowiązku ochrony zabytku. Podkreślono, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie wpływa na zasadność zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż wykonanie obowiązku spowoduje umorzenie grzywny. Sąd wskazał również, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze i powinna być stosowana w pierwszej kolejności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość grzywny została prawidłowo uzasadniona i nie przekracza granic uznania administracyjnego, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i cel postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił sytuację, a wysokość grzywny była adekwatna do celu, jakim jest przymuszenie do wykonania obowiązku ochrony zabytku. Podkreślono, że grzywna może być umorzona po wykonaniu obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 122 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 93 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Brak należytego uzasadnienia wysokości grzywny. Ustalenie wysokości grzywny z przekroczeniem granic zasady racjonalnego działania. Niedostateczne ustalenie faktów i przepisów prawa. Niezbioranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w tym sytuacji majątkowej skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
grzywna w celu przymuszenia ma przede wszystkim zaktywować zobowiązanego do działania w celu pełnego wykonania nałożonego obowiązku. Właściciel zabytku nie może w takiej sytuacji dowolnie wybierać, które z nakazanych robót wykona, a których nie wykona – gdyż to właśnie organ konserwatorski, jako organ ochrony zabytków orzeka o zakresie niezbędnych robót, bazując na posiadanej wiedzy o doświadczeniu profesjonalnym.
Skład orzekający
Grzegorz Rudnicki
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście ochrony zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku konserwatorskiego; ogólne zasady stosowania grzywny mogą być szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny za niewykonanie obowiązku ochrony zabytku, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochronie zabytków.
“Grzywna za zaniedbanie zabytku: Sąd potwierdza obowiązek ochrony dziedzictwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2522/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/ Izabela Ostrowska /przewodniczący/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 1779/20 - Wyrok NSA z 2023-05-23 Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 1015 art. 119 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Uzasadnienie Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2019 r. znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister"), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), art. 89 pkt. 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: "u.o.z."), oraz art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. P. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "LWKZ") z dnia [...].09.2018 r., znak: [...], nakładające na J. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego. Uzasadniając postanowienie organ II instancji wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].07.2013 r., LWKZ nakazał J. P. oraz M. K., właścicielom zamku D., położonego na działce nr ewid. [...], przy al. [...] w Ż., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].03.1960 r., przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem tego zabytku, obejmujących: 1) przeprowadzenie prac mających na celu zachowanie dachów i zabezpieczenie wnętrza zamku przed zalewaniem, obejmujących likwidację ubytków w pokryciu dachowym - dachówce ceramicznej karpiówce oraz uzupełnienie brakujących obróbek blacharskich, m. in. przy kominach, w miejscach załamań połaci dachowych, itp.; 2) przeprowadzenie prac mających na celu zabezpieczenie elewacji zamku przed zalewaniem, obejmujących wykonanie właściwego odprowadzania wody opadowej z dachów, w zakresie wykonania rynien w miejscach ich ubytków, oczyszczenia i naprawy uszkodzonych, zachowanych rynien, wykonania rur spustowych lub rzygaczy. Rury spustowe powinny odprowadzać wodę min. 2 m od murów obwodowych zabytku; 3) przeprowadzenie prac mających na celu zabezpieczenie wnętrza budynku przed zalewaniem wodami opadowymi w zakresie zamknięcia otworów okiennych kondygnacji poddasza; 4) zabezpieczenie przed zniszczeniem odspojonych fragmentów sztukaterii, leżących na podłogach w salach zamkowych, w zakresie pozbierania odspojonych części, ich posortowania i złożenia w bezpiecznym miejscu; 5) zabezpieczenie przez zniszczeniem więźby dachowej poprzez podjęcie działań mających na celu zapobiegnięcie rozprzestrzenianiu się i rozwojowi grzybów i pleśni, obejmujących przeprowadzenie zabiegów biobójczych na zainfekowanej powierzchni elementów więźby. Prace wymienione w punktach 1-4 należało przeprowadzić niezwłocznie, nie później niż do dnia 16.09.2013 r. Prace wymienione w punkcie 5 należało przeprowadzić nie później niż do dnia 31.12.2013 r. Na skutek odwołania J. P. Minister decyzją z [...].03.2014 r., znak: [...], zmienił termin wykonania nakazanych prac na dzień 30.05.2014 r., utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części. Na powyższą decyzję J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 11.12.2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1091/14, WSA w Warszawie skargę oddalił. LWKZ postanowieniem z dnia [...].09.2018 r., znak: [...], nałożył na J. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu 14.05.2015 r., wykazała, że nie wykonano pełnego zakresu prac nakazanych jego decyzją z dnia [...].07.2013 r., a obiekt znajduje się w złym stanie zachowania. Ze względu na brak rynien, woda opadowa z dachu zalewa sgraffita powodując ich zniszczenie. Zniszczeniu ulegają również fragmenty tynków oraz odsłonięte partie murów. W miejscach gdzie brakuje pokrycia rosną samosiewy. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18.07.2016 r., ustalono, że pokrycia dachowe na połaciach dachu zamku od strony dziedzińca są w niezadowalającym stanie zachowania. Stwierdzono ubytki w dachówce ceramicznej karpiówce. Padający podczas kontroli deszcz dostawał się do wnętrza, ujawniając miejsca nieszczelności. Nie zamknięto otworów okiennych kondygnacji poddasza, ani nie przeprowadzono zabiegów biobójczych przy zainfekowanych elementach. Elewacja dziedzińca zamkowego znajduje się w złym stanie zachowania. Przez liczne ubytki w pokryciu dachowym i opierzeniach blacharskich, a także niezabezpieczone otwory okienne woda dostaje się do wnętrza obiektu powodując jego niszczenie i degradację. Cenny zbiór zdobień zamku w postaci renesansowych sztukaterii, malowideł ściennych, dekoracji sgraffitowych i kamieniarki może zostać bezpowrotnie unicestwiony. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył J. P., reprezentowany przez adwokata Z. S., zarzucając mu naruszenie: "1. art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 124 § 2 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny i niewskazanie przesłanek, jakimi kierował się organ, nakładając grzywnę; 2. art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., polegające na ustaleniu wysokości grzywny z przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.); 3. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego; 4. art. 7, art. 9, art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a., co skutkowało tym, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w szczególności dowodów wskazujących na rzeczywistą sytuację osobistą i majątkową skarżącego, co skutkowało ustaleniem wysokości grzywny w oderwaniu od sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego". Po przeanalizowaniu akt sprawy organ drugiej instancji powołując się na art. 122 § 1 u.p.e.a. stwierdził, że źródłem obowiązku, którego realizacja stanowi przedmiot prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest decyzja LWKZ z dnia [...].07.2013 r., nakazująca J. P. oraz M. K., wykonanie robót budowlanych zabezpieczających w zamku D., położonym na działce nr ewid, [...], przy al. [...] w Ż. Decyzja ta, w części w której nie została uchylona opisaną wyżej decyzją Ministra z dnia [...].03.2014 r., jest decyzją ostateczną, która od czasu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 24.05.2018 r., konserwator stwierdził, że przedmiotowy nakaz nie został wykonany w całości. Upomnieniem z dnia 25.01.2016 r. J. P. został wezwany do wykonania nałożonego obowiązku z zagrożeniem, że w razie jego niewykonania zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W tym stanie rzeczy zachodziła podstawa do nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia (art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W dniu 14.09.2018 r. LWKZ wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w którym wskazał jako zobowiązanego J. P. Organ omówił treść przepisów art. 7 § 2, art. 121 § 1 i § 4 u.p.e.a. i wskazał, że wobec faktu, że zobowiązany jest założycielem sieci hoteli w G., prowadzonej obecnie przez jego żonę i córkę, podniesiony przez pełnomocnika strony w zażaleniu argument, że utrzymuje się z emerytury i nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny zapłacić grzywny w kwocie 10.000 zł, należy uznać za niewiarygodny. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu faktu ciężkiej choroby strony organ wyjaśnił, że jak wynika z załączonych dokumentów trwa ona od lipca 2018 r., tymczasem decyzja nakazująca przeprowadzenie prac konserwatorskich niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem zamku D. w Ż. została wydana w 2013 r., a zatem jego właściciele mieli wystarczająco dużo czasu (licząc od czasu wydania przez Ministra decyzji z dnia [...].03.2014 r.), zmieniającej termin wykonania nakazanych prac na dzień 30.05.2014 r. - ponad 4 lata), aby podjąć działania zmierzające do realizacji nakazanych prac i zahamowania degradacji walorów zabytkowych obiektu. Ponadto, Minister nie podzielił zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., bowiem badane rozstrzygnięcie zawierało wyczerpujące uzasadnienie, spełniające wymogi w/w przepisu. Wbrew twierdzeniom zobowiązanego, żadnych wątpliwości nie budził również sposób nałożenia na niego grzywny - organ nałożył na każdego z właścicieli zamku, tj. J. P. i M. K. grzywnę w wysokości 10.000 zł. Tym samym postanowienie LWKZ z dnia [...].09.2018 r. było słuszne i zgodne prawem, a zatem należało je utrzymać w mocy - stosownie do art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 K.p.a.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to postanowienie Ministra z [...] września 2019 r. złożył J. P., reprezentowany przez adw. Z. S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił: "1. naruszenie art. 122 § 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny i niewskazanie przesłanek, jakimi kierował się organ, nakładając grzywnę, 2. naruszenie art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., polegające na ustaleniu wysokości grzywny z przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.), 3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego, 4. naruszenie art. 7, art. 9, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. co skutkowało tym, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w szczególności dowodów wskazujących na rzeczywistą sytuację osobistą i majątkową skarżącego, co skutkowało ustaleniem wysokości grzywny w oderwaniu od sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego". W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację zawartą w zarzutach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie było prawidłowe, a skarga niezasadna. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Podstawą prawną zaskarżonych rozstrzygnięć jest art. 119 oraz art. 121 u.p.e.a. Zgodnie z tymi przepisami, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Z uwagi na treść art. 29 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne w tej sprawie poprzedzone było tytułem wykonawczym, wystawionym prawidłowo i na podstawie ostatecznej decyzji nakazującej zobowiązanym wykonanie określonych prac przy zabytku, która – pomimo upływu wielu lat - nie została w całości wykonana przez skarżącego. W odniesieniu do wysokości wymierzonej grzywny, wskazać należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa przesłanek wymiaru grzywny w celu przymuszenia, a jedynie wyznacza górne jej granice. Organ, mając na uwadze okoliczności danej sprawy, powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku i to najmniej uciążliwe dla zobowiązanego - co w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, uczynił. Określona w postanowieniu wysokość grzywny w celu przymuszenia odpowiada ww. ustawowej regulacji. Miarkowana została bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdy zważyć na utrzymujący się od wielu lat, lekceważący stosunek skarżącego do wykonania nałożonego na niego obowiązku oraz na to, że obowiązek ten zmierzał do zapobieżenia dalszemu uszkodzeniu lub zniszczeniu zabytku, objętego ochroną konserwatorską. Dlatego nie można uznać za skuteczny zarzutu naruszenia art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. Trudna sytuacja materialna strony i jej stan zdrowia nie ma wpływu na prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż dobrowolne wykonanie nałożonego obowiązku (możliwe również do wykonania przez osoby trzecie, działające na zlecenie skarżącego) spowoduje, że grzywna w celu przymuszenia stanie się bezprzedmiotowa i nie będzie podlegać ściągnięciu. Nie można pominąć także celu, jaki spełnia ww. środek egzekucyjny zwłaszcza w postępowaniu związanym z ochroną zabytków. Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego wszystkich jego obowiązków określonych w tytule egzekucyjnym. Dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego w okolicznościach danej sprawy, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku możliwych środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym robót budowlanych możliwe jest zastosowanie dwóch środków wymienionych w art. 1a pkt. 12b ww. ustawy, tj. grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego (które zazwyczaj, co nie jest kwestionowane w orzecznictwie, ma dla zobowiązanego o wiele bardziej uciążliwy charakter, niż grzywna). Obowiązkiem organu egzekucyjnego było rozważenie, który z tych środków jest właściwy dla wymuszenia wykonania nakazu przeprowadzenia prac zabezpieczająco – budowlanych, wynikającego z decyzji LWKZ Zabytków z [...] lipca 2013 r. Podstawą nałożenia środka egzekucyjnego był art. 119 § 1 cyt. ustawy, jednakże § 2 jako przepis szczególny, potwierdza, że grzywna w celu przymuszenia może być stosowana przy egzekwowaniu obowiązków wynikających z Prawa budowlanego (por. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. 2 wydanie, Warszawa 2004, s. 520). Z kolei wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt (art. 127 ww. ustawy). Ze wskazanych przepisów nie wynika pierwszeństwo stosowania wykonania zastępczego. Nie można przy tym pominąć treści art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który co prawda nie stanowi o kolejności stosowania grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego, określając elementy postanowienia o nałożeniu grzywny, może jednak stanowić normę systemową pozwalającą na odczytanie wzajemnych relacji przepisów art. 119 oraz art. 127 ustawy, a także zakresu obowiązywania reguł ogólnych sformułowanych w art. 7 § 2 ustawy, w procesie egzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. W myśl art. 122 § 2 cytowanej ustawy, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Przy egzekucji obowiązku wykonania robót budowlanych, zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia, jako mniej uciążliwą dla zobowiązanego i związaną z możliwością zaniechania egzekucji, jeżeli zobowiązany wykona nakaz. Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze (skutkiem czego wykluczone będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia) powinna mieć miejsce wyjątkowo. W przypadku konieczności egzekucji obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia powinna więc być najmniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym. Dla oceny uciążliwości grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z zasadami z art. 7 § 2 u.p.e.a., znaczenie prawne ma bowiem dyspozycja art. 125 § 1 i § 2 tej ustawy. Wykonanie obowiązku przez zobowiązanego daje podstawę do wystąpienia o umorzenie grzywny (art. 125 § 1 ustawy). Także grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub części (art. 126 ustawy). Za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 122 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. Uzasadnienie postanowienia jest rzetelne, jasne, czytelne i zrozumiałe., co z kolei wyczerpuje znamiona art. 107 § 3 k.p.a., którego naruszenia Sąd również się nie dopatrzył. Podobnie, na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego, to jest art. 7, 9, 75, 77, 80 k.p.a. Organ w tej sprawie prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał subsumpcji prawnej. Należycie i poprawnie ustosunkował się do istotnych kwestii, wskazywanych przez skarżącego w odniesieniu do jego sytuacji materialnej i osobistej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarówno postępowanie Ministra w niniejszej sprawie, jak i sposób uzasadnienia rozstrzygnięcia i jego merytoryczna treść były prawidłowe i zgodne z prawem cogentis. Należy ponadto podkreślić, że grzywna w celu przymuszenia ma przede wszystkim zaktywować zobowiązanego do działania w celu pełnego wykonania nałożonego obowiązku. Nawet, jeżeli zobowiązany wykonuje nałożony nań obowiązek w części, to nie oznacza to, że postępowanie zmierzające do wymuszenia wykonania całego obowiązku jest bezprzedmiotowe. Obowiązkiem strony, wynikającej z ostatecznego orzeczenia administracyjnego, jest wykonanie wszelkich, nakazanych czynności, a nie jedynie ich części. Uwaga ta ma szczególne znaczenie w sytuacji ochrony zabytków i nałożenia przez organ konserwatorski obowiązku wykonania robót, które wprost zmierzają do zachowania zabytku, zabezpieczenia jego dotychczasowego stanu i zapobieżenia możliwemu dalszemu uszkodzeniu lub nawet zniszczeniu zabytku. Właściciel zabytku nie może w takiej sytuacji dowolnie wybierać, które z nakazanych robót wykona, a których nie wykona – gdyż to właśnie organ konserwatorski, jako organ ochrony zabytków orzeka o zakresie niezbędnych robót, bazując na posiadanej wiedzy o doświadczeniu profesjonalnym. W świetle opisanych okoliczności faktycznych, nie budzi wątpliwości zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Prowadzone postępowanie egzekucyjne i stosowane przez organy środki przymusu mają doprowadzić do wykonania obowiązku. Dopóki obowiązek nie jest w pełni wykonany, organ egzekucyjny ma obowiązek podejmować kroki prowadzące do skutecznej egzekucji w celu ochrony zabytku przed dalszym uszkodzeniem lub zniszczeniem. Należy również podkreślić, że wysokość zastosowanej grzywny w celu przymuszenia, nie jest bezpośrednio związana z możliwościami finansowymi zobowiązanego (por. R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wydawnictwo CH BECK 2003, s. 479), ani ze stanem jego zdrowia. Zwłaszcza, że może się on uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując obowiązek – także przez osoby trzecie, działające na jego zlecenie. Wymierzając grzywnę w celu przymuszenia, organ podjął rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, które to uznanie poprawnie uzasadnił. Wskazał motywy, którymi się kierował, wyznaczając wysokość grzywny i nie sposób uznać, aby przekroczył granice uznaniowości w tej sprawie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI