VII SA/WA 2513/19

VII SA/Wa 2513/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 455/21 - Postanowienie NSA z 2023-11-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, 7, 77, 80, 107, 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania B. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: "PINB") Nr [...] z [...] lipca 2019r., umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące budowy/montażu paczkomatu zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy zbiegu ulic [...] i [...] w G. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że [...] kwietnia 2019r. do PINB wpłynął wniosek B. Z. o sprawdzenie legalności budowy/montażu paczkomatu na ww. działce w G. W związku z powyższym PINB zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019r. poinformował strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli w ww. sprawie. W toku oględzin [...] maja 2019r. ustalono, że: "(...) na dz. nr ewid. [...] w jej północno-wschodniej części istnieje paczkomat ustawiony na utwardzonym podłożu z płyt betonowych za pośrednictwem metalowych stopek, które nie są połączone w sposób trwały z płytami podłoża i służą również do wypoziomowania i pionowania paczkomatu. Przedmiotowy paczkomat ma wymiary 12,20 x 0,72 x 2,21m (dług x szer x wys) i jest oddalony od ogrodzenia z sąsiednią działką o nr ew. [...] o około 0,27m (wymiar zmierzony od tylnej ścianki paczkomatu do płaszczyzny czołowej słupka ogrodzeniowego). Ponadto paczkomat wykonany głównie z metalu posiada podłączenie zasilania w energię elektryczną umożliwiające jego prawidłową obsługę." Inwestorzy w toku oględzin nie przedstawili dokumentacji formalnoprawnej dotyczącej przedmiotowego paczkomatu.
Zawiadomieniem z [...] maja 2019r. PINB poinformował strony o wszczęciu na wniosek B. Z. postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności budowy/montażu tego paczkomatu.
Decyzją Nr [...]z [...] lipca 2019r., PINB umorzył postępowanie administracyjne dotyczące budowy/montażu paczkomatu zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy zbiegu ulic [...] i [...] w G. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła B.Z.
[...]WINB wyjaśnił też, że w postępowaniu administracyjnym wydanie orzeczenia administracyjnego w formie postanowienia lub decyzji, w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do wymogów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zaskarżona decyzja PINB, umarzająca postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przesłanką uzasadniającą podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania jest niewątpliwie brak przedmiotu żądania, dla zrealizowania którego postępowanie zostało wszczęte, co organ powinien rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie i ustalonego stanu faktycznego. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie ma podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
W ocenie [...]WINB orzeczenie PINB było prawidłowe. W uzasadnieniu PINB bowiem wskazał, że po analizie całości zebranego materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego stwierdził, że przedmiotowy paczkomat nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a urządzeniem w postaci automatycznej skrzynki pocztowej. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, ani z budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ani też z obiektem małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, w ocenie PINB, paczkomatu nie sposób zaliczyć do żadnej z kategorii opisanych powyżej. Ustawowa definicja paczkomatu nie istnieje, jednakże przyjmuje się, że jest to automatyczna skrytka pocztowa umożliwiająca nadawanie i odbieranie małogabarytowych przesyłek bez bezpośredniej styczności z urzędnikiem pocztowym lub kurierem.
Zdaniem [...]WINB, jakkolwiek przepis art. 3 pkt 3 Pr. bud., jako budowlę traktuje m.in. wolno stojące urządzenia techniczne, to jednak definicję budowli zawartej w art. 3 pkt 3 należy odczytywać przez pryzmat zakresu normowania Prawa budowlanego zawarty w art. 1 ww. ustawy. Ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. W opinii [...]WINB termin "budowla" należy zatem rozumieć w kontekście przepisu art. 1 Pr. bud. Na tej podstawie przyjąć należy, że Prawo budowlane odnosi się wyłącznie do urządzeń technicznych będących wytworem procesu budowlanego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że ustawowa definicja paczkomatu nie istnieje, jednakże przyjmuje się, że jest to automatyczna skrytka pocztowa umożliwiająca nadawanie i odbieranie przesyłek bez bezpośredniej styczności z urzędnikiem pocztowym lub kurierem. Paczkomat składa się z połączonych ze sobą skrytek pocztowych, komputera podłączonego do sieci telekomunikacyjnej i ekranu. Biorąc zatem pod uwagę elementy wchodzące w skład paczkomatu wskazać należy, że przepisy budowlane nie normują procesu wytwarzania paczkomatu. Brak jest również przepisów techniczno - budowlanych normujących wymogi, które powinny spełniać tego typu urządzenia. Automatyczna skrytka pocztowa nie jest zatem obiektem budowlanym ani urządzeniem budowlanym, a jej wykonanie nie stanowi wykonywania robót budowlanych.
Mając na uwadze powyższe, "realizacja paczkomatu" na nieruchomości przy ulicach [...] i [...] w G. nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Skoro zaś paczkomaty nie podlegają reglamentacji ustawy Prawo budowlane, to postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., ustalenia dokonane przez organ powiatowy są podstawą do umorzenia postępowania.
Brak jest podstaw do nakładania na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 czy 49 Pr. bud. celem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Ponadto, granice prowadzonego postępowania administracyjnego określone zostały w zawiadomieniu PINB z [...] maja 2019r., zgodnie z którym wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności budowy/montażu paczkomatu na działce nr ew. [...] w G. Przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło utwardzenia ww. działki.
Odnosząc się natomiast do wskazanego w odwołaniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 17 stycznia 2019r., sygn. akt: II SA/Łd 761/18, [...]WINB wskazał, że orzeczenie to zapadło w innej sprawie i nie jest wiążące w omawianym postępowaniu administracyjnym, zaś nie każdy pogląd zaprezentowany w danym wyroku znajdzie automatycznie zastosowanie w innej sprawie administracyjnej.
[...]WINB nawiązał też do dołączonej do akt organu powiatowego "Opinii prawnej w sprawie kwalifikacji prawnej paczkomatów w kontekście uregulowań zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane", sporządzonej 2 kwietnia 2019r. przez r. pr. S. K., r. pr. P. N. i r. pr, G. M., w której wskazano: "Argumentem przemawiąjącym przeciwko możliwości uznania paczkomatów za budowle jest po pierwsze sam charakter paczkomatu, który wskazuje na to, że jest to przede wszystkim urządzenie elektroniczne, które nie jest wytworem procesu budowlanego, lecz wynikiem wytwórczego procesu technologicznego, pozostającego poza zakresem zainteresowania prawa budowlanego. (...) Przeciwko możliwości zakwalifikowania paczkomatów do obiektów budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego przemawia również brak wyodrębnionych w nich częściach typowo budowlanych (np. brak fundamentów) oraz okoliczność wytworzenia ich przy użyciu wyrobów, które nie są typowymi wyrobami budowlanymi. Paczkomaty są bowiem wykonane z szeregu podzespołów, które nie spełniają definicji wyrobu budowlanego. (...) Należy również wskazać na istotne podobieństwo paczkomatów do innych urządzeń, które również są sytuowane na gruncie i nie są uznawane za obiekty budowlane. W tym kontekście należy wymienić między innymi urządzenia takie jak bankomaty, automaty do sprzedaży różnych produktów, czy też dystrybutory do kawy i innych napojów." We wnioskach końcowych powyższego opracowania wskazano: "Zawarte w ustawie Prawo budowlane definicje nie pozwalają na jednoznaczną kwalifikację paczkomatów jako obiektów budowlanych (budowli, a bardziej precyzyjnie - tymczasowych obiektów budowlanych). Powoduje to, że brak jest obecnie podstaw prawych do stosowania względem paczkomatów wymagań wynikających z ustawy Prawo budowlane." [...]WINB podzielił powyższe stanowisko.
Z tą decyzją nie zgodziła się skarżąca, która pismem datowanym na [...] października 2019 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
"- art.77 §1, art. 138 i art. 7 Kpa, które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, a nieustosunkowanie się do moich zarzutów zawartych w odwołaniu z dn. [...].07.2019r., ma wpływ na wynik sprawy.
- ar. 49 ust.3, art.83. ust. 1 Pb.
- art. 29. Prawa wodnego, art. 28 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn.12.04.2002r. (Dz.U. Nr 75 poz. 690), które miały wpływ na wynik sprawy polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy te nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy powinny one znaleźć zastosowanie,
- prawa materialnego".
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zwolnienie od kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę, skarżąca przedstawiła opis stanu faktycznego i wyjaśniła, że przez kilkanaście tygodni wymieniała się korespondencją z PINB, wyjaśniając kwestie związane z podniesieniem terenu, utwardzeniem placu oraz odprowadzeniem wód opadowych. Wody opadowe z działki p. D. nadal spływają na jej działkę. [...] marca 2019 r. nastąpiła wymiana wraz z 200% rozbudową paczkomatu do wymiarów około: 12,2 x 0.7 x 2.2 m (dł. x szer. x wys.).
PINB nie zwrócił uwagi, że obszar na którym stoi paczkomat nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Nr [...] z [...] listopada 2015r. o warunkach zabudowy w/w działki, w której m.in. wyraźnie jest określone: pkt. 1.4. " Miejsca postojowe; ustala się min.4,5 ....", pkt. 1.5. " ...możliwość lokalizacji budynku (po uwzględnieniu orzeczenia SKO) 3,0 m od granicy działek sąsiednich ...", pkt. 4.4. " Odprowadzenie wód opadowych z nawierzchni utwardzonych - na teren inwestycji.", pkt. 5.1. " Planowaną inwestycję oraz sposób zagospodarowania działek należy projektować z uwzględnieniem art. 5 Pb. ( ) oraz przepisów szczególnych zapewniających ochronę interesów osób trzecich ...".
Do tej pory samowolnie utwardzony kostką brukową plac służy jako chodnik do paczkomatu oraz jako miejsca postojowe dla pojazdów klientów i obsługi [...], a wody opadowe cały czas spływają na jej działkę.
Zasadą przewidzianą w art. 28 Pr. bud. jest możliwość rozpoczęcia robót jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku utwardzenia terenu nie może powstać obiekt budowlany, którego budowa wymaga uzyskania pozwolenia. W tej sprawie, na ustawieni/montaż paczkomatu potrzebne jest zgłoszenie, którego nigdy nie było. Drugą sprawą jest dojście klientów paczkomatu, a to już się wiąże z art. 29 Pr. bud. Bardzo ważną sprawą przy utwardzeniu placu jest odprowadzenie wód opadowych. "Regulacje dotyczące odprowadzania wód opadowych zawarte są w kilku aktach prawnych, są to m.in. przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2016. 290 z dnia 2016.03.08 z późn. zm.), przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. ( Dz. U. 2015.1422 z dnia 2015.09.18), przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ( Dz. U. 2015. 469 tekst jednolity z późniejszymi zmianami), oraz przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2017. 328. tekst jednolity). Zgodnie z art. 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zabronione jest kierowanie wód opadowych na tereny sąsiednich nieruchomości, a taki czyn zagrożony jest karami administracyjnymi".
PINB umorzył postępowanie twierdząc, że paczkomat nie jest obiektem budowlanym powołując się na art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Użyte tam określenie wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne wskazuje, że paczkomat jest właśnie takim urządzeniem. PINB stwierdził także, że paczkomat nie pełni funkcji usługowej. Nie jest to usługa tradycyjna (z udziałem człowieka), ale w dobie cyfryzacji i komputerów, paczkomaty pełnią funkcję usługową (elektroniczne przyjmowanie i wydawanie przesyłek). Ewidentnie widać, że uzasadnienie decyzji jest chybione.
"Natomiast WINB w Warszawie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję poparł w/w uzasadnienie, a ponadto stwierdził, iż wskazany przeze mnie w odwołaniu wyrok WSA w Łodzi z dn. 17.01.2019r., sygn. akt. II SA/Łd 761/18 zapadło w innej sprawie i nie jest wiążące w omawianym postępowaniu administracyjnym. Bardzo zaskoczyło mnie to stwierdzenie, bo czym się różni paczkomat ustawiony w [...] od tego w [...]. Okoliczności obu spraw są niemal identyczne. W jednym z wyroków, Sąd stwierdził, że żaden przepis nie upoważnia organów do dowolnego ustalania i stosowania, w ramach prawa miejscowego, własnych przepisów określających pojęcia np. "paczkomatu"".
Żaden z organów nie odniósł się w swoich w swoich decyzjach do nielegalnego podniesienia terenu, utwardzenia placu oraz odprowadzenia wód opadowych, a są to sprawy nierozwiązalnie związane z budową/montażem, a także z późniejszą rozbudową paczkomatu.
Skarżąca ponownie powołała wyrok WSA w Łodzi z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt. II SA/Łd 761/18.
Skarżąca nie zgadza się z decyzjami umarzającymi sprawę tylko powodu braku wyrazu "paczkomat"' w przepisach Prawa budowlanego. Uzasadnienia obu decyzji oparte są w całości na ekspertyzach i opiniach prawnych wykonanych na zlecenie [...], więc logiczne jest, że będą przychylne zleceniodawcy, czyli [...].
Zgodnie z art. 7, 8, 9 k.p.a. organy administracji publicznej wnikliwie rozpatrują sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy i porządku publicznego mając na uwadze słuszny interes obywateli i rozstrzygają zgodnie z normami prawnymi nie odstępując od utrwalonej praktyki rozpatrywania spraw (wyroki sądów administracyjnych). PINB w uzasadnieniu decyzji wybiórczo zastosował artykuły Prawa budowlanego interpretując je w sposób korzystny dla inwestora, "a już stwierdzenie, że paczkomat nie pełni funkcji usługowej, to już przesada".
Zdaniem skarżącej, powinna być wydana decyzja nakazująca rozbiórkę - usunięcie paczkomatu wraz z infrastrukturą tj. rozebranie ułożonych niezgodnie z prawem kostek betonowych (spływ wód opadowych na działki sąsiednie), oraz usunięcie nawiezionego gruntu ( doprowadzenie działki do stanu sprzed utwardzeniem). Jeżeli pan D. chce prowadzić inwestycję na swojej działce, niech to robi zgodnie z prawem i uszanowaniem słusznych interesów osób trzecich,
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszały prawo w sposób opisany poniżej, a skarga była zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stanowisko organów obu instancji, jakoby posadowienie paczkomatu na gruncie nie podlegało "reglamentacji Prawa budowlanego", gdyż nie jest on ani obiektem ani urządzeniem budowlanym jest błędne. Przyjęcie przez organa, jako pewnik, że paczkomat jest "automatyczną skrzynką pocztową" i jego "wykonanie" nie jest wykonaniem robót budowlanych doprowadziło zarówno PINB, jak i [...]WINB do wadliwego rozstrzygnięcia.
O ile można zgodzić się z organami, że paczkomat można zdefiniować, jako automatyczną skrzynkę pocztową, o tyle nie ma znaczenia nazwa obiektu, który powstał, a to, czy dochodzi do powstania nowej substancji budowlanej przez posadowienie paczkomatu na gruncie, a w efekcie czy na te roboty budowlane wymagane było zgłoszenie, czy też pozwolenie na budowę.
Nie ulega wątpliwości, że budowa i roboty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt. 6 i 7 Prawa budowlanego mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Pr. bud.) lub – w określonych w ustawie wypadkach – zgłoszeniu zamiaru ich wykonania – art. 29 ust. 1 i 3 Pr. bud.; o ile organ nie zgłosi w ustawowym terminie sprzeciwu. Ten wymóg nie musi być zachowany tylko w sytuacjach, wyraźnie w ustawie przewidzianych (art. 29 ust. 2 i 4 Pr. bud.).
Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 7 Pr. bud.). Roboty, które polegają na ustawieniu obiektu na podłożu bez wykonywania prac połączeniowych mieszczą się zaś w pojęciu montażu, użytego w art. 3 pkt. 7 Pr. bud. (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1247/07 – CBOSA).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że montaż w rozumieniu ww. art. 3 pkt. 7 Pr. bud. stanowi wykonywanie takich działań, w wyniku których następuje realizacja instalacji wolnostojących (patrz np. wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2117/10 CBOSA). Jeżeli więc w wyniku działań jakiegoś podmiotu (niekoniecznie właściciela gruntu) na nieruchomości powstaje wolnostojący obiekt – np. paczkomat – to te działania stanowią montaż, stanowiący jedną z postaci robót budowlanych.
Jak słusznie wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 18 lutego 2011 r. "nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, mogą również polegać na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły, lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość" (sygn. akt II OSK 341/10 – CBOSA).
Wbrew dość pobieżnemu stanowisku organu II instancji, ocena prawna wyrażona w wyroku WSA w Łodzi z 17 stycznia 2019 r. (sygn. akt II SA/Łd 751/18, CBOSA) nie pozostaje bez znaczenia także i w tej sprawie. Tamtejszy Sąd nawiązał bowiem do innego wyroku, wydanego przez WSA w Warszawie 26 września 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2892/17, CBOSA) i dokonanej w tym wyroku oceny prawnej w zakresie kwalifikacji paczkomatu, jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt. 5 Pr. bud. WSA w Warszawie (a za nim WSA w Łodzi) zasadnie uznał, że paczkomat to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Hipoteza ww. przepisu wymienia tylko przykładowo rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych.
W powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie słusznie uznał, że obiekty tymczasowe, które są nietrwale związane z gruntem, ale w zamiarze inwestora mają funkcjonować dłużej niż 180 dni, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Obiekty tymczasowe, których czas trwania na gruncie jest krótszy niż 180 dni wymagają zaś stosownego zgłoszenia zamiaru ich montażu.
Organ natomiast – kwestionując de facto ocenę prawną dokonana przez oba ww. Sądy - pochopnie uznał przywołaną w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji opinię prawną z [...] kwietnia 2019 r., z której wynikać miał brak podstaw do stosowania ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do paczkomatów, za prawidłową. Przywołując natomiast uzasadnienie do projektu ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) – choć [...]WINB aktu tego nie oznaczył precyzyjnie w uzasadnieniu – organ II instancji nie zwrócił uwagi, że cytowany fragment przemawia za zupełnie odmiennym wnioskiem, niż wysnutym przez [...]WINB. Skoro wolą ustawodawcy było bowiem wyłączenie takich obiektów, jak paczkomaty i bankomaty od obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę lub wymogu zgłoszenia, to po pierwsze ustawodawca uznał, że podlegają one reglamentacji Prawa budowlanego, a po drugie dopiero w ww. ustawie zmieniającej uchylił obowiązek uzyskiwania pozwolenia lub dokonanie zgłoszenia w wypadku takich obiektów.
Dlatego też organa obu instancji naruszyły art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędną subsumcję prawną i uznanie, że w sprawie występuje przedmiotowa bezprzedmiotowość postępowania nakazująca je umorzyć, dokonując jednocześnie dowolnej oceny materiału dowodowego, z którego wynikał stan faktyczny sprawy (art. 80 k.p.a.). Organa obu instancji naruszyły też art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie prawne wydanych decyzji. Organ odwoławczy naruszył w związku z tym przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., który pozwala utrzymać w mocy wyłącznie prawidłową decyzję organu I instancji.
W związku z powyższym, organ ponownie rozpoznając sprawę, wobec związania go dokonaną przez tut. Sąd oceną prawną, dokona oceny legalności montażu przedmiotowego paczkomatu oraz oceni, czy wykonane w związku z tym montażem utwardzenie gruntu z płyt betonowych, podłączenie zasilania oraz wykonanie dojścia do paczkomatu wymagały również uprzedniego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania. W wypadku ustalenia samowoli budowlanej w tym zakresie (lub jej braku), organ wyda stosowną decyzję merytoryczną.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 4 sierpnia 2020 r. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, gdyż skarżąca została zwolniona od obowiązku ich ponoszenia.