VII SA/Wa 2513/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę J.K. na decyzję GINB o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia pozwolenia na budowę farmy wiatrowej, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego.
Skarżący J.K. domagał się uchylenia pozwolenia na budowę farmy wiatrowej, twierdząc, że narusza ono prawo i zagraża życiu lub zdrowiu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) umorzył postępowanie, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego, ponieważ jego nieruchomość znajdowała się poza obszarem oddziaływania inwestycji. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB.
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Skarżący twierdził, że pozwolenie zostało wydane z naruszeniem prawa i zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, powołując się na kwestie odległości od zabudowań, terenów chronionych (Natura 2000) oraz potencjalny hałas. GINB uznał jednak, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomość znajduje się w odległości ponad 600 metrów od planowanej farmy wiatrowej i poza strefą ponadnormatywnego hałasu (40 dB). W związku z tym postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB. Sąd podkreślił, że tryb uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 161 k.p.a. jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym wykazania realnego zagrożenia, a skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego jako strony postępowania. Dodatkowo, sąd wskazał na błąd skarżącego w określeniu przedmiotu zaskarżenia, gdyż argumenty dotyczyły decyzji Starosty, a nie decyzji GINB.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do bycia stroną postępowania, gdyż jego nieruchomość znajdowała się poza obszarem oddziaływania farmy wiatrowej, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia o poziomach hałasu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Środek nadzwyczajny, wymagający wykazania realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa.
pr.bud. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w tym właścicieli nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna definicja strony postępowania.
pr.bud. art. 3 § 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Nieruchomość skarżącego nie znajdowała się w obszarze oddziaływania farmy wiatrowej. Postępowanie w sprawie uchylenia decyzji było bezprzedmiotowe. Skarżący błędnie określił przedmiot zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących odległości farm wiatrowych od zabudowań i terenów chronionych. Naruszenie zakazu budowy na obszarze Natura 2000. Niezachowanie właściwych odległości od dróg i parku zabytkowego. Celowe uniemożliwianie udziału w postępowaniu Lidze Ochrony Przyrody.
Godne uwagi sformułowania
środek nadzwyczajny stan wyższej konieczności przymiot strony interes prawny obszar oddziaływania obiektu bezprzedmiotowość postępowania
Skład orzekający
Tomasz Stawecki
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosława Kowalska
członek
Maria Tarnowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji oddziałujących na środowisko (np. farmy wiatrowe) oraz stosowanie nadzwyczajnych środków prawnych (art. 161 k.p.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z brakiem interesu prawnego skarżącego. Interpretacja art. 161 k.p.a. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienia proceduralne dotyczące legitymacji procesowej i stosowania środków nadzwyczajnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy brak interesu prawnego zamyka drogę do sądu? Sprawa farmy wiatrowej.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2513/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-10-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-10-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Maria Tarnowska Mirosława Kowalska Tomasz Stawecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 134 § 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2016 poz 23 art. 28, art. 161 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2013 poz 1409 art. 28 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany też dalej "GINB", decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku J. K., zwanego dalej również "skarżącym", o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowił utrzymać w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], w sprawie uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], znak: [...], dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Sp. z o.o., zwanej dalej "inwestorem", pozwolenia na budowę Farmy Wiatrowej [...]. Budowa Farmy Wiatrowej [...], zwanej dalej "farmą wiatrową", miała obejmować [...] turbin wraz z fundamentami, a także drogi i place montażowe oraz zakładała przebudową skrzyżowań, linii kablowych SN oraz linii teletechnicznych łączących turbiny wiatrowe. Farma wiatrowa miała być zlokalizowana na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...]; nr ewid. [...], [...] i [...] obręb [...]; nr ewid. [...], [...] i [...] obręb [...], w gminie [...], w Województwie [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 8 marca 2013 r. inwestor: [...] Sp. z o.o., obecnie [...] Sp. z o.o., wystąpił do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...]. W trakcie postępowania administracyjnego, inwestora zobowiązywano do uzupełnienia dokumentacji, a także do zawiadomienia wszystkich osób posiadających nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania projektu inwestycyjnego. W maju 2013 r. Wojewoda [...] wskazał jednak, że farma wiatrowa [...] nie wprowadza żadnych ograniczeń co do sposobu użytkowania nieruchomości rolnych. Zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębów geodezyjnych [...], [...], [...] i [...], uchwalonego przez Radę Gminy [...] w dniu [...] czerwca 2011 r., tereny rolnicze objęte zostały zakazem zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi. Wobec tego nie zachodzą przesłanki do traktowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w tym rejonie za strony postępowania. W trakcie postępowania kilka osób, w tym skarżący zamieszkały w [...], kilkukrotnie występowały do organu z żądaniami uznania ich za strony postępowania. W sprawie toczyło się także postępowanie o uznanie decyzji, która nie została jeszcze wydana, za nieważną na podstawie art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.". Składane wnioski w tym zakresie spotkały się z odmową. Kwestionowane były również środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Po zakończeniu powyższych postępowań i potwierdzeniu zgodności projektu budowlanego z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy [...], Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...] wraz z fundamentami pod turbiny wiatrowe (łącznie [...] sztuk), drogami i placami montażowymi, przebudową skrzyżowań, liniami kablowymi SN oraz liniami teletechnicznymi. W dniu [...] października 2014 r. J. K. i C. W., uznając się za strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, złożyli wniosek do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uchylenie ww. decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę farmy wiatrowej w trybie art. 161 k.p.a. ze względu na to, że zdaniem wnioskodawców wydanie decyzji zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Z tego względu zdaniem wnioskodawców przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wnioskodawcy zarzucali opisanej decyzji między innymi: 1. brak podstawy prawnej regulującej budowę elektrowni wiatrowej, 2. niezachowanie odległości 2 km od miejscowości [...], mimo wcześniejszych uzgodnień prawnych, 3. zaplanowanie lokalizacji trzech wiatraków na terenie obszaru "Natura 2000", co było zabronione na podstawie uchwały komisji gminnej w urzędzie gminy [...], co potwierdził protokół z dnia [...] października 2007 r., 4. niezachowanie odległości 2 km od parku historyczno-zabytkowego w [...], który znajduje się zaledwie 200 m od najbliżej turbiny, 5. zaplanowanie odległości 610 m od zabudowań mieszkalnych mimo że według zarządzenia Zarządu (Urzędu?) Wojewódzkiego w [...] odległość ta powinna mieć wynosić co najmniej 1.000 m. Po rozpatrzeniu wniosku J. K. i C. W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], na mocy której umorzył postępowanie w sprawie uchylenia (w trybie art. 161 k.p.a.) ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. GINB w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że postępowanie z wniosku J. K. i C. W. jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że skarżący nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do występowania w sprawie jako strona. Interes taki powinien być ustalony zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). zwanej dalej "pr.bud.". Na podstawie powołanego przepisu, stroną w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę jest: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się obszarze oddziaływania obiektu. Jednocześnie, GINB jako organ działający w pierwszej instancji wskazał również, że obszar oddziaływania obiektu należy ustalać na podstawie art. 3 pkt. 20 pr.bud. Tymczasem w toku sprawy ustalono, że nieruchomość skarżącego, położona na działkach nr ewid. [...], [...], [...] i [...], obręb [...], gmina [...], znajduje się w odległości 600 m od przedmiotowej farmy wiatrowej. Zgodnie z ustaleniami GINB działającego jako organ pierwszej instancji działki skarżącego znajdują się poza sferą ponadnormatywnego hałasu na poziomie 40 dB (w odległości ponad 150 m od izofony 40 dB zgodnie z projektem budowlanym farmy wiatrowej [...]). Biorąc powyższe pod uwagę GINB stwierdził, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji Farmy Wiatrowej [...], w związku z czym J. K. nie posiada interesu prawnego i nie może występować w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu, którego prowadzenie tym samym stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. W związku z decyzją GINB, J. K. złożył w dniu [...] czerwca 2015 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący twierdził, że w pierwszej instancji GINB, wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nie uwzględnił m.in. protokołu obrad Gminnej Komisji Urbanistycznej i Architektonicznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie wydania opinii o projekcie zmian do "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...]", (dalej zwanego "protokołem z 2007 r."). W protokole z 2007 r. przyjęto m.in., że farma wiatrowa będzie oddalona od [...] o około 2 km, podczas gdy plan budowlany przewiduje budowę w oddaleniu 610 m. Ponadto skarżący podniósł, że zgodnie z protokołem z [...] października 2007 r. w obszarze "Natura 2000", w skład którego wchodzi również gmina [...], nie będą lokalizowane elektrownie wiatrowe. Główny Inspektor nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy wcześniejszą własną decyzję powołaną wyżej. GINB ponownie uznał, że skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania, co uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu decyzji GINB wskazał ponownie, że co do zasady krąg osób będących stroną w postępowaniach administracyjnych określa art. 28 k.p.a. Stroną jest zatem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Inaczej mówiąc, mieć interes prawny to tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Z kolei w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, legitymację procesową ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo budowlane stosowanego w związku z art. 3 pkt. 20 pr.bud. W celu ustalenia, czy J. K. jest uprawniony do występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie uchylenia, w trybie art. 161 k.p.a., decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., GINB, pismem z dnia 11 marca 2015 r., wezwał skarżącego do wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji, poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny przysługujący mu do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Wnioskodawca przedłożył kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2000 r. Na jego podstawie oraz na podstawie treści Ksiąg Wieczystych Nr [...], Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...], prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...] ustalono, że skarżącemu przysługuje prawo własności objętej wspólnością majątkową małżeńską do działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...], obręb [...], gmina [...]. Wskazane działki znajdują się ponad 600 metrów od najbliższej planowanej turbiny wiatrowej. W takim przypadku należy przyjąć, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112 ze zm.), dla terenów zabudowy mieszkaniowej maksymalny dopuszczalny poziom hałasu emitowany przez pozostałe obiekty i działalność będącą źródłem hałasu w ciągu dnia nie może przekraczać 50 dB, w ciągu nocy 40 dB, zaś dla zabudowy zagrodowej i rekreacyjno-wypoczynkowej maksymalny dopuszczalny poziom hałasu w ciągu dnia nie może przekroczyć 55 dB, a w ciągu nocy 45 dB. Tymczasem w projekcie budowlanym znajduje się opracowanie graficzne, z którego wynika, że należące do J. K. działki nr ewid. [...], [...], [...] i [...] usytuowane są poza strefą ponadnormatywnego oddziaływania wyznaczonego izofoną 40 dB – w odległości ponad 150 m od izofony 40. Nieruchomości skarżącego nie znajdują się więc w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Biorąc pod uwagę powyższe uzasadnienie, GINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a., uznał za zasadne utrzymać w mocy własną wcześniejszą decyzję wydaną w pierwszej instancji., w której uznano, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, co skutkuje umorzeniem postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Od ponownej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący w dniu 28 września 2015 r. Skarżący zarzucił decyzji wydanej w drugiej instancji przede wszystkim: 1. nieuwzględnienie wszystkich dokumentów określających dopuszczalną odległość farm wiatrowych od gminy [...], w szczególności zarządzeń i uchwał organów gminy [...] z 2007 r., 2. naruszenie zakazu budowania elektrowni wiatrowych na obszarze "Natura 2000", w którego skład wchodzi gmina [...], 3. niezachowanie właściwych odległości turbin wiatrowych od dróg, od zabytkowego parku krajobrazowego, oraz 4. celowe uniemożliwianie Lidze Ochrony Przyrody udziału w toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżącego wszystkie te okoliczności przemawiają za uznaniem go za stronę w postpowaniu w sprawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę farmy wiatrowej [...], a konsekwentnie uchylenie wymienionej decyzji. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2015 r. GINB wniósł o jej oddalenie, odsyłając do wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zadaniem Sądu, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymującą w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., w sprawie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., jest całkowicie bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wziął pod uwagę kluczowe okoliczności sprawy. Przede wszystkim środek, po który sięgnął skarżący to wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Jest to nadzwyczajny środek prawny, którego wykorzystanie może mieć miejsce jedynie w wyjątkowych przypadkach. Nauka prawa i orzecznictwo sądowe uznaje tryb przewidziany w art. 161 § 1 k.p.a. jako działanie w stanie wyższej konieczności. Decyzja przewidziana w tym przepisie i rozstrzygająca wniosek co do meritum może bowiem zapaść wyłącznie, gdy spełnione są łącznie przesłanki wymienione w powołanym przepisie lub wynikające jeszcze z innych przepisów (vide: J. Borkowski, Komentarz do art. 161 Nb 2-3, 5-7, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 692-695). Są to mianowicie: a) kwestionowanie decyzji ostatecznej, czyli takiej, która w żadnym innym postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym nie może być wzruszona. Jeśli zatem istnieje na przykład podstawa faktyczna dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 k.p.a., albo dopuszczalność złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., to nie można żądać zastosowania art. 161 § 1 k.p.a.; b) wystąpienie okoliczności kwalifikowanych jako niemożliwy do usunięcia stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo niemożność zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Istnienie takich zagrożeń musi być przy tym realne i musi być obiektywnie udowodnione, w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy zatem przypuszczenie, ani szczere przekonanie o istnieniu wymienionych zagrożeń. Nawiązując do rozpatrywanej sprawy, przesłanką do uchylenia decyzji w trybie art. 161 § 1 k.p.a. nie mogą być zwykłe wady postępowania prowadzonego przed organem administracji, ani nawet naruszenie przepisów prawa materialnego. Takie okoliczności mogą skutkować bowiem wszczęciem innego postępowania; c) ocena wystąpienia faktów mogących stanowić przesłanek nie może być przedmiotem swobodnego uznania (dyskrecjonalnej decyzji) organu administracji; a także d) zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. nie wykluczają przepisy szczególne przewidujące wyjątkową regulację dla określonych stanów faktycznych. Przesłanki zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. są precyzyjnie scharakteryzowane, podobnie jak w powołanym wyżej komentarzu, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2450/13. Odnosząc powyższą interpretację do okoliczności rozpatrywanej sprawy staje się oczywistym, że skarżący nawet w najmniejszym stopniu nie wykazał, że przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Jednak w rozpatrywanej sprawie powody wydania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego były odmienne. Organ nie doszedł do etapu merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącego, gdyż stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, a tylko strona postępowania jest upoważniona do wystąpienia z wnioskiem na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w pełni jednolite w kwestii, czy jeśli w postępowaniu nadzwyczajnym kwestionowanym aktem jest decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę, to czy do określenia przymiotu strony powinno się stosować art. 28 ust. 2 pr.bud., czy też ogólniejszy art. 28 k.p.a. Dotyczy to zarówno art. 161 § 1 k.p.a., jak i na przykład art. 156 § 1 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie GINB przyjął, że właściwym przepisem jest art. 28 ust. 2 pr.bud. Dlatego też sprawdzał, czy nieruchomości skarżącego znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji pod nazwą Farma Wiatrowa [...]. Stwierdziwszy, że skarżący nie spełnia warunków uznania jego nieruchomości za pozostają w obszarze oddziaływania farmy wiatrowej uznał wniosek i postępowanie toczące się na jego podstawie za bezprzedmiotowe. Sąd podziela opinię organu o bezprzedmiotowości postępowania, w którym uczestniczy lub uczestniczyłaby osoba pozbawiona cech lub okoliczności przemawiających za zasadnością nadania jej przymiotu strony. Jeśli bowiem w sprawie występują takie okoliczności, które powodują niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy, należy je uznać za bezprzedmiotowe. Okoliczność prowadzenia postępowania przez organ wobec osoby nie mogącą być stroną postępowania z pewnością mieści się w przedstawionym rozumieniu bezprzedmiotowości (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 205/14, choć wyrok ten został wydany w odniesieniu do nieco innego stanu faktycznego niż rozpatrywany przez Sąd). Należy jeszcze nawiązać do zagadnienia podniesionego w poprzednim (drugim kolejnym) akapicie, a mianowicie stosowania art. 28 k.p.a. i 28 ust. 2 pr.bud. Sąd jest przekonany, że identyczny wniosek co do legitymacji skarżącego do występowania w roli strony w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 161 k.p.a. musiałby zapaść nawet gdyby GINB za podstawę przyjął art. 28 k.p.a., a nie 28 ust. 2 pr.bud. Jak wskazano wcześniej, spory z udziałem skarżącego wokół wniosku o dopuszczalność wydania, a później uchylenia decyzji Starosty [...], toczą się od co najmniej początku 2013 r. Kwestia przymiotu strony była wielokrotnie kontrolowana i od początku z tym samym skutkiem co obecnie w przypadku zaskarżonej decyzji GINB. We wszystkich przypadkach skutek był ten sam: J. K. na żadnym etapie kolejnych postępowań nie wykazał interesu prawnego, który uzasadniałby jego udział w postępowaniu dotyczącym spornej decyzji Starosty [...]. W powyższym stanie rzeczy zarówno wykładnia powoływanych przepisów, jak i ich zastosowanie przez GINB były bez zarzutu i nie istnieją żadne podstawy podważenia zaskarżonej decyzji. Wreszcie trzeci, i ostatni problem, który zbadał Sąd i który stał się argumentem za przyjętym przez Sąd orzeczeniem. Nawet gdyby całkowicie hipotetycznie przyjąć, że skarżącemu przysługuje przymiot strony, a także okoliczności dają się racjonalnie odnieść do przesłanego uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, to Sąd nadal musiałby stwierdzić bezzasadność skargi. Skarżący bowiem skarży decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., wydaną już po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem argumenty, które są podnoszone w skardze dotyczą i mają uzasadniać decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę Farmy Wiatrowej [...]. Skarga jest zatem bezzasadna, gdyż w sposób błędny określa przedmiot postępowania sądowego. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga całkowicie niezasadna. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej już wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI