VII SA/Wa 2511/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny obiektusłup energetycznyopinia technicznaekspertyzapostępowanie administracyjneuchybienia proceduralneWSA Warszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki P. S.A. na postanowienie WINB, uznając zasadność nałożenia obowiązku przedstawienia opinii technicznej dotyczącej stanu słupa energetycznego, mimo wadliwości postępowania przed organem I instancji.

Spółka P. S.A. zaskarżyła postanowienie WINB, które uchyliło postanowienie PINB i nałożyło obowiązek przedstawienia opinii technicznej dotyczącej stanu słupa energetycznego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym skierowanie korespondencji do nieprawidłowego podmiotu (oddziału zamiast spółki) oraz brak uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Sąd uznał, że mimo wadliwości postępowania przed PINB, spółka była świadoma toczącego się postępowania, a organ odwoławczy prawidłowo naprawił błąd, kierując obowiązek do właściwej strony. Sąd uznał również, że istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego słupa, uzasadniające żądanie opinii technicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i nałożyło na spółkę obowiązek przedłożenia opinii dotyczącej stanu technicznego słupa energetycznego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym skierowanie korespondencji i postanowienia PINB do nieprawidłowego podmiotu – Oddziału Spółki, a nie do samej Spółki, co miało skutkować nieważnością postępowania. Skarżąca podnosiła również, że brak było uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, a łuszcząca się farba i niewielkie ubytki betonu nie stanowiły podstawy do żądania ekspertyzy. Sąd uznał skargę za niezasadną. Potwierdził istnienie uchybień procesowych na etapie postępowania przed PINB, polegających na skierowaniu korespondencji do Oddziału Spółki. Jednakże, sąd podkreślił, że spółka była świadoma toczącego się postępowania, a organ odwoławczy prawidłowo naprawił błąd, uchylając postanowienie PINB i kierując obowiązek do właściwej strony – Spółki. Sąd wskazał, że tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem stwierdzenia nieważności, a spółka skorzystała z tego trybu, nie podnosząc zarzutów nieważności. Odnosząc się do kwestii merytorycznych, sąd uznał, że istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego słupa. Wskazał na wiek obiektu (1979 r.), widoczne ubytki w fundamencie betonowym, niedokładnie położoną powłokę malarską mogącą skutkować korozją, a także brak dokumentacji związanej z eksploatacją i utrzymaniem słupa we właściwym stanie technicznym. Sąd podkreślił, że zestawienie tych okoliczności, w tym potencjalne zagrożenie dla życia i mienia, uzasadniało nałożenie obowiązku przedstawienia opinii technicznej zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli spółka była świadoma postępowania i skorzystała z trybu odwoławczego, a organ odwoławczy naprawił wadę kierując obowiązek do właściwej strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo wadliwego doręczania korespondencji i wydania postanowienia przez PINB nominalnie względem Oddziału Spółki, sama Spółka była w pełni świadoma toczącego się postępowania. Ponadto, spółka skorzystała z trybu odwoławczego, a nie wniosku o stwierdzenie nieważności, co pozwoliło organowi odwoławczemu na naprawienie wadliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.b. art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć obowiązek dostarczenia opinii technicznej lub ekspertyzy w razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 29

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, kto może być stroną postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 30

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego.

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymaga zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

u.s.d.g. art. 5 § pkt 4

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Nie można wywieść odrębności prawnej oddziału od samej spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego słupa energetycznego, uzasadniających nałożenie obowiązku przedstawienia opinii technicznej. Prawidłowe naprawienie przez organ odwoławczy wadliwości postępowania przed organem I instancji poprzez skierowanie obowiązku do właściwej strony (spółki).

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu skierowania korespondencji do oddziału spółki zamiast do spółki. Brak uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, uzasadniających żądanie opinii technicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie podziela powyższej argumentacji Skarżącej. Przede wszystkim należy potwierdzić, iż w sprawie doszło do uchybień procesowych na etapie postępowania przed organem I instancji... Sąd podkreśla równocześnie, iż zarzuty właściwe stricte postępowaniu nieważnościowemu stawiane są przez Skarżącą dopiero w skardze... W związku z powyższym należy przyjąć, iż uchybienie do jakiego doszło na etapie postępowania przed organem I instancji, wobec przywołanych okoliczności sprawy, nie miało wpływu na jej wynik. Chybione są również pozostałe zarzuty skargi nr 2-4, wskazujące w istocie na brak uzasadnionych podstaw do nałożenia obowiązku z art. 81c ust. 2 P.b. Nie można jednak przepisu tego rozumieć również w ten sposób, że to na organie spoczywa wyłączny ciężar udowodnienia złego stanu obiektu budowlanego i tylko i wyłącznie w takiej sytuacji może on skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 81c ust. 2 P.b. Zestawienie tych okoliczności razem ze sobą, uzasadnia twierdzenie, iż wymagane jest przedłożenie przez Skarżącą żądanego opracowania.

Skład orzekający

Wojciech Sawczuk

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Janeczko

członek

Jadwiga Smołucha

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku przedstawienia opinii technicznej w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a także kwestii proceduralnych związanych z prawidłowym oznaczeniem strony postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji infrastruktury energetycznej i zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Kwestie proceduralne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, a także błędów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.

Błąd w adresie pisma administracyjnego – czy to wystarczy, by uniknąć obowiązku przedstawienia opinii o stanie technicznym?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2511/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Tomasz Janeczko
Wojciech Sawczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2778/19 - Wyrok NSA z 2022-08-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w całości i nałożenie obowiązku przedłożenia opinii dotyczącej stanu technicznego obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako P.b.) nakazał P. S.A. Oddział W. [...], wykonanie i dostarczenie opinii dotyczącej stanu technicznego stupa elektroenergetycznego wysokiego napięcia o konstrukcji stalowej kratowej, podtrzymującego przewody linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-N., zlokalizowanego na posesji w M., przy ul. N., w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne.
Jak wskazał w uzasadnieniu, w dniu 17 maja 2018 r., na wniosek A. O. - właściciela posesji przy ul. N. w M., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego słupa wysokiego napięcia o konstrukcji stalowej kratowej usytuowanego na jego nieruchomości, a podtrzymującego przewody linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-N., będącego własnością P. S.A. Oddział W.. Według właściciela nieruchomości stan słupa powoduje zagrożenie dla życia i mienia.
W toku prowadzonego postępowania, w dniu 28 czerwca 2018 r., w obecności właściciela oraz przedstawiciela P. przeprowadzono kontrolę stanu budowli (słupa) wybudowanego w 1979 roku.
Oględziny stalowej konstrukcji kratowej nie wykazały zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Brak jest widocznych uszkodzeń oraz ognisk korozji konstrukcji. Jedynie powłoka malarska zabezpieczająca stalową kratową konstrukcję słupa miejscowo jest niedokładnie położona, co może skutkować powstawaniem ognisk korozji. Fundament betonowy słupa posiada widoczne niewielkie miejscowe ubytki betonu, co nie zmienia jego właściwości konstrukcyjnych.
Jak wskazał organ, nie przedstawiono do chwili orzekania dokumentacji związanej z prowadzeniem prawidłowej eksploatacji i utrzymaniem we właściwym stanie technicznym tego obiektu, a brak realizacji systematycznych przeglądów technicznych i bieżącej konserwacji może zagrażać życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu mienia.
Z informacji o stanie technicznym sieci na obszarze działania P. S.A. za okres styczeń-grudzień 2017 r. wynika, że dla linii L.-N. P. nie planuje żadnych działań, a jej stan techniczny (izolacji, slupów, przewodów i fundamentów) określono według skali ocen jako 3, choć brak jest odniesienia jaką skalę przyjęto.
Z uwagi na powyższe, w celu ustalenia faktycznego stanu technicznego słupa, konieczne jest wykonanie opinii technicznej, której zażądano na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Jedynie przedłożenie opinii pozwoli organowi na obiektywne i jednoznaczne zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie. Przy czym opinia powinna m.in. określać stan faktyczny obiektu, a w przypadku stwierdzenia zagrożeń wskazać jakie roboty i zabezpieczenia należy wykonać, w celu bezpiecznego użytkowania ww. słupa elektroenergetycznego.
II.
Po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. z siedzibą w L. (dalej jako Skarżąca, Spółka) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. nakazał P. S.A. z siedzibą w L. wykonanie i doręczenie do PINB w L. opinii dotyczącej stanu technicznego słupa elektroenergetycznego wysokiego napięcia o konstrukcji stalowej kratowej, podtrzymującego przewody linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-N., zlokalizowanego na posesji w M. przy ul. N. w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Przywołując i w całości akceptując ustalenia poczynione przez organ I instancji [...]WINB wskazał, iż z art. 81c ust. 2 P.b. wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Zgodnie z art. 81c P.b. organy mają prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych np. z prowadzeniem robót. Otrzymane informacje oraz dokumenty mają na celu umożliwienie przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. W przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego organ może nałożyć na ww. podmioty obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ma charakter dowodowy. Postępowanie, w którym jest ono podejmowane jest bądź częścią innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego ustawą Prawo budowlane, bądź ma doprowadzić do wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania.
Przesłanka istnienia uzasadnionych wątpliwości nie może być automatycznie utożsamiana z samym faktem wykonania ww. słupa w odległym czasie, tj. w 1979 roku, niemniej w realiach omawianej sprawy dowodem na wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego słupa jest jego ocena zawarta w informacji o stanie technicznym sieci dystrybucyjnej na obszarze działania P. S.A. sporządzona dnia [...] kwietnia 2018 r. Zgodnie z ww. informacją stan techniczny izolacji, słupów, przewodów i fundamentów sieci relacji L.-N. oceniony został na 3 w odniesieniu do wszystkich ww. elementów i w ich przedmiocie zawarto informację o braku planowanych działań dotyczących poprawy stanu technicznego przedmiotowej sieci. W treści zażalenia wskazano, że dla oceny stanu technicznego poszczególnych elementów napowietrznych linii 110 kV przyjęta jest pięciostopniowa skala oceny, gdzie 1 oznacza element wymagający natychmiastowej naprawy, zaś 5 oznacza element w bardzo dobrym stanie technicznym.
Na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego spornego słupa wskazują wyniki kontroli przeprowadzonej przez PINB w L., tj. ubytki powłoki malarskiej, co w ocenie organu powiatowego "może skutkować powstaniem ognisk korozji" a także zaniedbanie obowiązkowi prowadzenia książki obiektu, której brak PINB ustalił podczas spotkania z przedstawicielem P. S.A. w dniu 12 czerwca 2018r. Jak wskazano w sentencji zaskarżonego postanowienia "Do chwili obecnej nie przedstawiono dokumentacji związanej z prowadzeniem prawidłowej eksploatacji i utrzymaniem we właściwym stanie technicznym tego obiektu. Brak realizacji systematycznych przeglądów technicznych i bieżącej konserwacji może zagrażać życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu mienia."
Przez wzgląd na powyższe bezsprzecznie wskazać należy, że kwestia stanu technicznego elementów ww. sieci może wywoływać uzasadnione wątpliwości, co w ocenie [...]WINB uzasadnia nałożenie na P. S.A. obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 P.b. W ocenie [...]WINB dokonanie ustaleń co do rzeczywistego stanu technicznego słupa możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz w wyniku dokonania odpowiednich oględzin i pomiarów, których organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie wykonać we własnym zakresie.
[...]WINB wskazał, iż uchylenie postanowienia PINB uzasadnione jest błędnym wskazaniem adresata obowiązku określonego w art. 81c ust. 2 P.b.
Organ powiatowy nieprawidłowo oznaczył adresata obowiązku, bowiem nałożył go na oddział spółki akcyjnej P. S.A. O tym kto może być stroną postępowania administracyjnego stanowi art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a. ). Stosownie do art. 30 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Odwołując się do art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.) nie można wywieść odrębności prawnej oddziału od samej spółki. Odrębność od spółki polega tylko na funkcjonalnym i przestrzennym wydzieleniu części organizacyjno-gospodarczej spółki.
Oddział spółki nie posiada osobowości prawnej, nie może być również uznany jako odrębna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, o której mowa w art. 29 k.p.a., cały czas pozostaje bowiem częścią spółki. Z uwagi na powyższe oddział spółki prawa handlowego nie może występować samodzielnie w obrocie prawnym i być adresatem decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało skierowane do P. S.A. Oddział W., [...], nie zaś do P. S.A. z siedzibą w L., zatem nie zawiera prawidłowego oznaczenia strony postępowania i tym samym nie wskazuje precyzyjnie adresata, na którego został nałożony ww. obowiązek.
Błędne określenie strony poprzez (wskazanie oddziału zamiast spółki), stanowi uchybienie procesowe będące podstawą do reformatoryjnego uchylenia postanowienia. Uchybienie to nie stanowi podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
III.
Skargę na powyższe postanowienie [...]WINB wywiodła P. S.A. w L., wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającego je postanowienia PINB. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu organu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 45 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niedoręczenie pism w sprawie w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania jak i dalszych orzeczeń na adres siedziby strony skarżącej, ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym - ul. G., [...];
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych niemających potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a w szczególności ustalenia, pomimo braku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, iż niezbędne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej obiektu; pominięcie okoliczności, iż cała linia podlega modernizacji, a w toku eksploatacji podlega oględzinom i przeglądom pod kątem technicznym, w związku z czym przy stwierdzeniu złego stanu technicznego słupa zlecone by były prace naprawcze przez Skarżącego, bez konieczności prowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie; błędne przyjęcie, ze łuszcząca się farba jest wystarczającym powodem dla przyjęcia, iż obiekt jest w złym stanie technicznym;
3. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zobowiązanie do wykonania ekspertyzy technicznej w sytuacji gdy możliwe jest poczynienie ustaleń co do stanu technicznego obiektu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także w oparciu o samodzielne ustalenia organu w ramach przysługujących mu kompetencji;
4. art. 81c ust 2 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie wykazał uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i mimo tego zobowiązanie Skarżącego do wykonania i dostarczenia ekspertyzy, pomimo spoczywania tego obowiązku na organie.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zostało skierowane i doręczone na adres P. S.A. Oddział W. [...], podobnie jak postanowienie PINB. Niesie to za sobą określone skutki, jako że zawiadomienie o wszczęciu postępowania winno być skierowane do strony, zgodnie z art. 61 k.p.a.
Wszelkie doręczenia do chwili doręczenia postanowienia [...]WINB zostały skierowane do podmiotu nie posiadającego zdolności prawnej i sądowej. Całość postępowania PINB prowadzona była przeciwko Oddziałowi P., nie zaś Spółki. Wskazywanie przez [...]WINB, że jego postanowienie kierowana jest do Spółki nie może konwalidować nieprawidłowości występujących na wcześniejszym etapie postępowania w zakresie wydawanych i doręczanych postanowień i poinformowania stron o wszczęciu postępowania. Postanowienie PINB obarczone jest wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa, bowiem mogło zostać wydane jedynie względem podmiotu posiadającego zdolność prawną i sądową, a w konsekwencji także dalsze ewentualne kroki także powinny być kierowane przeciwko temu podmiotowi.
Wskazanie jako strony P. S.A. w postanowieniu [...]WINB nie może konwalidować braków wcześniejszego postępowania, wszak nie można mówić, iż strona została skutecznie o wszczęciu postępowania poinformowana.
Nadto zdaniem Skarżącej organ dokonał ustalenia, pomimo braku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, iż niezbędne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej. Pominął w ocenie okoliczności, iż cała linia podlega modernizacji, a w toku eksploatacji podlega oględzinom i przeglądom pod kątem technicznym, w związku z czym przy stwierdzeniu złego stanu technicznego słupa zlecone by były prace naprawcze przez Skarżącą, bez konieczności prowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Organ błędnie przyjął, że łuszcząca się farba jest wystarczającym powodem dla przyjęcia, iż obiekt jest w złym stanie technicznym.
Naruszył zatem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zobowiązał do wykonania ekspertyzy technicznej w sytuacji, gdy możliwe było poczynienie ustaleń co do stanu technicznego obiektu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także w oparciu o samodzielne ustalenia organu w ramach przysługujących mu kompetencji. Świadczy to o naruszeniu art. 81c ust 2 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu.
IV.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie Sąd wskazuje, iż zarówno zarzuty skargi, jak i zarysowany na tle sprawy problem prawny, dotyczą w istocie dwóch kwestii. Pierwsza z nich odnosi się do prawidłowości określenia adresata postanowienia PINB i skutków zmiany tego rozstrzygnięcia w tym właśnie zakresie przez organ odwoławczy. Druga dotyczy istnienia uzasadnionych podstaw do nałożenia na Spółkę obowiązku z art. 81c ust. 2 P.b.
W odniesieniu zatem do pierwszego zagadnienia Sąd wyjaśnia, iż jak wskazuje analiza skargi, Skarżąca upatruje błędnego działania [...]WINB w fakcie, iż organ ten w jej ocenie nie mógł orzec reformatoryjnie w sprawie, która od początku była prowadzona przeciwko Oddziałowi Spółki a nie samej Spółce. Skarżąca wyjaśnia dalej, iż adresowanie wszelkich pism, w tym w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania do Oddziału, nie zaś do Spółki, powoduje, że postanowienie PINB obarczone było wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa, bowiem mogło zostać wydane jedynie względem podmiotu posiadającego zdolność prawną i sądową, a w konsekwencji także dalsze ewentualne kroki powinny być kierowane wyłącznie przeciwko temu podmiotowi.
Sąd nie podziela powyższej argumentacji Skarżącej.
Przede wszystkim należy potwierdzić, iż w sprawie doszło do uchybień procesowych na etapie postępowania przed organem I instancji, polegających na kierowaniu korespondencji, jak również samego rozstrzygnięcia, do Oddziału Spółki, nie zaś do samej Spółki, zgodnie z adresem wskazanym w KRS. Niewątpliwie potencjalne utrzymanie w mocy takiego rozstrzygnięcia PINB przez [...]WINB i niedostrzeżenie powyższego uchybienia mogłoby stanowić podstawę do twierdzenia, iż oba akty dotknięte są wadą nieważności, z tym że chodziłoby wówczas o wadę polegającą na skierowaniu aktów administracyjnych do podmiotu nie będącego stroną postępowania (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) a nie wadę powodującą nieważność postanowień z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) na którą powołuje się Spółka.
Niemniej jednak na tle niniejszej sprawy należy wskazać po pierwsze, iż pomimo wadliwego doręczania korespondencji, jak i wydania postanowienia przez PINB nominalnie względem Oddziału Spółki, sama Spółka była w pełni świadoma toczącego się postępowania i jego stanu (świadczy o tym m.in. wywiedzenie w terminie ustawowym zażalenia, nie zaś wniosku o stwierdzenie nieważności wydanego postanowienia, czy też wniesienie zażalenia przez Oddział z powołaniem się na udzielone przez Spółkę pełnomocnictwo - w aktach administracyjnych). Po drugie, Skarżąca nie zauważa, iż tryb odwoławczy ma swoiście rozumiane pierwszeństwo przed trybem nadzorczym (stwierdzenia nieważności). Sąd przy tym wyraźnie zaznacza, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują wyraźnie kwestii pierwszeństwa w przypadku zbiegu postępowania odwoławczego z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji, podobnie jak i kwestii pierwszeństwa w przypadku zbiegu różnych postępowań nadzwyczajnych. Zasady rozstrzygania w tego typu przypadkach o pierwszeństwie jednego bądź drugiego trybu, zostały ukształtowane w drodze sądowej wykładni prawa i wypowiedzi przedstawicieli doktryny prawa. Poza tym Skarżąca na etapie odwoławczym wyraźnie wyartykułowała, iż wnosi zażalenie, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności.
To na co należy zwrócić uwagę w niniejszej sprawie to zatem okoliczność, iż jeżeli strona uprawniona wnosi w przewidzianym terminie odwołanie (tutaj zażalenie), podnosząc w nim zarzuty właściwe trybowi odwoławczemu, nie zaś trybowi nadzorczemu (zarzuty nieważności zaskarżonego aktu), to wówczas zarówno podniesiona wadliwość jak i ewentualnie ustalone uchybienie spełniające kryteria wady kwalifikowanej z art. 156 § 1 k.p.a., są przez organ odwoławczy badane i korygowana w trybie właściwym dla rozpatrzenia odwołania. Mówiąc inaczej, organ w postępowaniu odwoławczym nie stwierdza nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz w zależności od stwierdzonego uchybienia orzeka w ramach uprawnień przewidzianych w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.
Sąd podkreśla równocześnie, iż zarzuty właściwe stricte postępowaniu nieważnościowemu stawiane są przez Skarżącą dopiero w skardze (vide zażalenie, skupiające się wyłącznie na zagadnieniach materialnych). Organ odwoławczy nie mógł mieć zatem jakichkolwiek wątpliwości, co do rzeczywistej intencji Strony, którą było wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB. Nadto, o czym już Sąd wspominał, zażalenie zostało wniesione przez Oddział Spółki, jednakże na druku firmowym samej Spółki, jak również z powołaniem się na udzielone pełnomocnictwo.
W konsekwencji należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie [...]WINB dostrzegając to, że organ I instancji prowadził postępowanie względem niewłaściwego podmiotu (w ramach wewnętrznej organizacji Spółki), słusznie orzekł reformatoryjnie, uchylając skierowany względem Oddziału Spółki nakaz i kierując go już prawidłowo względem Spółki.
Sąd podkreśla, iż pomimo wadliwych zawiadomień w sprawie oraz skierowania i doręczenia samego postanowienia względem Oddziału Spółki, Skarżąca wywiodła w terminie ustawowym zażalenie, w którym nie podnosiła dlaczego ta akurat wada postępowania PINB ma istotne znaczenie w sprawie i jak się ona przekłada na wydane przez [...]WINB rozstrzygnięcie.
Okoliczność uniemożliwienia stronie brania czynnego udziału w sprawie, bo na to w istocie wskazuje Skarżąca, nie świadczy per se, iż wydane w tak przeprowadzonym postępowaniu rozstrzygnięcie winno podlegać zawsze uchyleniu. W orzecznictwie jest niekwestionowane, iż przepis art. 10 § 1 k.p.a. wymaga każdorazowo zbadania, czy niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, przy czym wykazanie tego związku pomiędzy uchybieniem a potencjalnym rozstrzygnięciem spoczywa na stronie postępowania, która tak twierdzi (por. najnowsze orzecznictwo, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17).
Jak już wskazano, Skarżąca w złożonej skardze, poza przywołaniem okoliczności skierowania postanowienia a wcześniej doręczeń do jej Oddziału, nie kwestionuje podjętych czynności merytorycznych w sprawie, w szczególności przeprowadzonych z pracownikiem Oddziału (zaś sensu largo z pracownikiem Spółki), oględzin spornego słupa. Nie wykazuje także, dlaczego to uchybienie procesowe ma wpływ i jaki na wynik sprawy, w szczególności jakie jeszcze inne środki dowodowe przedstawiłaby, gdyby to ona a nie jej Oddział brał udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W związku z powyższym należy przyjąć, iż uchybienie do jakiego doszło na etapie postępowania przed organem I instancji, wobec przywołanych okoliczności sprawy, nie miało wpływu na jej wynik. Skarżąca skutecznie podjęła bowiem obronę w postępowaniu odwoławczym, zaś [...]WINB wadliwość tę wyeliminował. Niezasadny jest tym samym zarzut nr 1 skargi.
Niezależnie jednak od powyższych uwag, czynionych w kontekście uniwersalnej wartości jaką jest potrzeba rozstrzygania spraw przy udziale stron postępowania i przy zapewnieniu im udziału, Sąd zwraca uwagę, iż obowiązek organów określony w art. 10 § 1 k.p.a. odnosi się co do zasady do decyzji bądź postanowienia kończącego postępowanie i załatwiającego sprawę administracyjną. Nie można go zatem dowolnie rozciągać na kwestię wydania postanowienia dowodowego, które nie kończy postępowania w sprawie - a takim właśnie jest postanowienie wydawane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1260/17).
VI.
Chybione są również pozostałe zarzuty skargi nr 2-4, wskazujące w istocie na brak uzasadnionych podstaw do nałożenia obowiązku z art. 81c ust. 2 P.b.
Zgodnie ze wskazanym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Nie jest kwestionowane, iż art. 81c ust. 2 P.b. upoważnia organ do nałożenia wskazanego obowiązku wówczas, gdy obiektywnie rzecz ujmując, istnieją uzasadnione wątpliwości m.in. co do stanu technicznego obiektu. Takie rozumienie powołanego przepisu ma przede wszystkim chronić wymienione w nim podmioty przed zbyt pochopnym nakładaniem na nie obowiązku przedłożenia opinii, który nieuchronnie generuje koszty.
Nie można jednak przepisu tego rozumieć również w ten sposób, że to na organie spoczywa wyłączny ciężar udowodnienia złego stanu obiektu budowlanego i tylko i wyłącznie w takiej sytuacji może on skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 81c ust. 2 P.b. Przepis ten ma bowiem charakter dowodowy, tj. ma dostarczyć materiał, który następnie zostanie wykorzystany w postępowaniu głównym, dotyczącym np. stanu technicznego obiektu i ewentualnych kroków zaradczych.
Podzielić należy stanowisko organu, iż o złym stanie technicznym obiektu nie może świadczyć sama tylko data jego budowy. Nie można się z tym poglądem nie zgodzić. Niemniej jednak odległa data budowy, wraz z innymi okolicznościami sprawy np. widocznym stanem obiektu, jego charakterem, brakiem szczegółowej dokumentacji budowlanej, czy wreszcie wskazaniami będącymi podstawą interwencji organów, mogą przemawiać za potrzebą uzyskania opinii podmiotu fachowego o stanie technicznym. Jest to bowiem - jak już wskazano - środek dowodowy, mający dopiero dać szerszy obraz kontrolowanego obiektu i ewentualny asumpt do dalszych działań.
Mając to na uwadze wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z linią wysokiego napięcia 110kV, zawieszoną na wysokich słupach, posadowionych w roku 1979. Nie budzi wątpliwości to, że uszkodzenie tego rodzaju infrastruktury przesyłowej (np. zerwanie przewodów, złamanie/wywrócenie słupa), może pociągnąć za sobą, oprócz naturalnych w tym przypadku utrudnień w dostawie prądu, także zagrożenie dla życia lub zdrowia postronnych osób.
Zarówno z protokołu oględzin, jak i z dołączonych do niego zdjęć wynika, iż ogólny stan słupa nie wskazuje na istnienie stanu awaryjnego, niemniej jednak powłoka malarska zabezpieczająca konstrukcję jest niedokładnie położona, co może skutkować powstawaniem korozji, a nadto - co istotne - fundament betonowy słupa posiada widoczne, niewielkie miejscowe ubytki betonu.
Powyższe uwagi należy zestawić przede wszystkim z nieprzedstawieniem przez zarządcę obiektu tak dokumentacji budowlanej jak i dokumentacji związanej z prowadzeniem prawidłowej eksploatacji i utrzymaniem słupa we właściwym stanie technicznym. Brak dokumentów i możliwości takiej oceny słupa słusznie może wskazywać na istniejące, nawet potencjalnie, zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia. Sąd podkreśla, iż stwierdzone uszkodzenia, zwłaszcza te dotyczące fundamentu słupa, co do którego brak jest szczegółowych danych technicznych wskazujących na warunki jego budowy, uzasadniają przyjęcie, iż konieczne jest zasięgnięcie opinii osoby uprawnionej.
Dodać ponadto należy, iż Skarżąca na żadnym etapie spawy nie odniosła się do powoływanego przez organ oraz właściciela nieruchomości pisma powiązanego z nim podmiotu tj. E. Sp. z o.o. z dnia 20 października 2017 r., z którego ma wynikać zła kondycja techniczna linii, a więc i słupów.
W tych realiach nie można zatem w sposób uzasadniony twierdzić, iż organy nie miały uzasadnionych podstaw by zażądać od zarządcy infrastruktury energetycznej, właściciela spornego słupa, przedłożenia odpowiedniego opracowania dotyczącego stanu technicznego tej budowli. Ocenianie każdego z wyżej powołanych uchybień technicznych, jak i braków w dokumentacji, czy wyjaśnień, samo w sobie nie daje jeszcze podstawy do nakazania przedłożenia opracowania, jednakże zestawienie tych okoliczności razem ze sobą, uzasadnia twierdzenie, iż wymagane jest przedłożenie przez Skarżącą żądanego opracowania.
To czego na tle niniejszej sprawy Skarżąca zdaje się również nie dostrzegać, to kwestia konieczności przeciwdziałania wszelkim ewentualnym zagrożeniom jakie może nieść ze sobą dany obiekt budowlany, wybudowany w okolicy mieszkaniowej.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI