Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 2508/18

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

VII SA/Wa 2508/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/
Krystyna Tomaszewska
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 3859/19 - Wyrok NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skarg J. S. i R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargi
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. ( dalej: "organ I instancji", "organ powiatowy", "PINB"), decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, 229, z późn. zrn.) w związku z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017, poz. 1332, ze zm.) i art. 83 ust. 1 tej ustawy, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. P. 8 w W., nałożył na J. S. i R. S. ( dalej: "skarżący") obowiązek wykonania w terminie 4 miesięcy od dnia kiedy decyzja mniejsza stanie się ostateczna, robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego drewnianego budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. P. 8 w W., usytuowanego przy południowej granicy działki, poprzez jego przebudowę, w taki sposób aby ściana budynku usytuowana przy strony południowej granicy działki była ścianą spełniającą wymogi ściany oddzielenia pożarowego tj. murowaną pełną wyprowadzoną 30 cm ponad połać dachu, którego spadek zapewni odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki, a żaden z elementów budynku nie będzie wystawał poza granicę z działką sąsiednią.
Jak wskazał w uzasadnieniu organ I instancji, postępowanie dot. budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. P. 8 w W., usytuowanego przy południowej granicy tej działki, ze spadkiem dachu na teren działki sąsiedniej, zostało wszczęte w związku z pismem J. B. - właściciela nieruchomości przy ul. S. 9 w W..
Oględziny obiektu przeprowadzone przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego W. wykazały, że na terenie działki przy ul. P. 8 w W., przy południowej granicy, znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach rzutu 4,85 m x 3,20 m, wysokość przy okapie, tj. od strony południowej 1,90 m i 2,50 m od strony północnej. Obiekt wykonany jest w konstrukcji drewnianej. Ściany od zewnątrz są otynkowane. Wewnątrz obiektu, znajdują się elementy konstrukcji ścian obite płytami pilśniowymi. Dach o konstrukcji drewnianej pokryty papą, wykonany jest ze spadkiem w kierunku południowym, tj. w kierunku działki sąsiedniej przy ul. S. 9 w W.. Okap wystaje poza lico ściany zewnętrznej południowej około 12 cm, a kilka centymetrów poza istniejące ogrodzenie między działkami. Obiekt nie posiada żadnych urządzeń odprowadzających wody opadowe z dachu, co przy spadku dachu w kierunku południowym powoduje, że wody opadowe spływają na teren sąsiedniej działki.
W wyniku powyższych ustaleń, decyzją nr [...] z dnia [..].11.2008 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nałożony został na skarżących, obowiązek wykonania robót budowlanych w wyżej opisanym budynku gospodarczym mających na celu doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, poprzez odcięcie części dachu - okapu wystającego poza lico ściany usytuowanej w granicy, oraz wykonanie odpowiedniego odboju na dachu celem nadania kierunku spływu wód opadowych na teren własnej działki lub zainstalowanie rynny i rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu na teren własnej działki.
Od powyższej decyzji, odwołali się skarżący oraz J. B. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, iż nie zastała zweryfikowana, podnoszona przez J. B. kwestia samowolnego wybudowania przedmiotowego budynku.
Z uwagi na wskazania organu odwoławczego, organ powiatowy w toku ponownie prowadzonego postępowania, dokonał weryfikacji legalności budowy spornego obiektu, m.in. w oparciu o archiwalne dokumenty uzyskane z Urzędu Dzielnicy W..
Jak ustalił organ powiatowy, z akt dotyczących przedmiotowej nieruchomości, archiwowanych od 1970 r. przez organ właściwy w sprawach pozwoleń na budowę, wynika, że organ ten nie wydawał pozwolenia na budowę ww. obiektu. Skarżący, będący od 1996 r. właścicielami obiektu, również nie legitymują się pozwoleniem na budowę. Okazali oni natomiast w czasie oględzin, posiadaną mapę geodezyjną, świadczącą o istnieniu budynku w 1984 r.
W ocenie organu powiatowego, powyższe dowody wskazują, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany bez pozwolenia na budowę przed 1984 r.
Organ I instancji wyjaśni, że do obiektów wybudowanych samowolnie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, - z póź. zm.), co jest zgodne z normą prawną zawartą w art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącym, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
W związku z powyższym, postanowieniem nr [....] z dnia [...].05.2009 r. PINB, wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, nałożony został na skarżących obowiązek dostarczenia określonych dokumentów dot. tego obiektu, tj. aktualnej inwentaryzacji budowlanej, zawierającej ocenę techniczną i opinię o zgodności wykonania robót z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi w czasie budowy obiektu, dokumentu świadczącego o zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie budowy, aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej uwzględniającej przedmiotowy budynek, sporządzonej przez uprawnionego geodetę. Ponadto w przypadku stwierdzenia przez osobę uprawnioną, że budowa budynku została zrealizowana niezgodnie z przepisami prawa, albo nie spełnia wymogów określonych w przepisach dla tego typu obiektów, inwentaryzacja winna określać zakres robót niezbędnych do wykonania, celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Skarżący kwestionując wydane postanowienie, jego zasadność i obowiązki nim nałożone, zwrócili się do organu o uzupełnienie i wyjaśnienie ww. postanowienia.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2009 r. PINB odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia nr [...]. W związku z wniesionym zażaleniem, postanowienie nr [...] było poddane kontroli instancyjnej a następnie sądowej (wyrokiem z dnia [...].12.2010 r. WSA w W. oddalił skargę).
W dniu 07.09.2009 r. skarżący, wystąpili o uchylenie postanowienia PINB nr [...], podnosząc, iż bezcelowe jest wykonywanie ekspertyz i inwentaryzacji wg przepisów ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane, która nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt wybudowania przedmiotowego budynku przed wejściem w życie tej ustawy.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2009 r. PINB, odmówił uchylenia postanowienia [...], wskazując w uzasadnieniu, iż przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, mają zastosowanie do wszystkich obiektów samowolnie wybudowanych przed wejściem w życie ustawy z dnia 07.07.1994 r. (tym samym również do samowoli popełnionych przed 1974 r. i na podstawie tych przepisów wydane zostało postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Wyjaśniono, jednocześnie, że nakaz stosowania ustawy z 1974 r. wynika z przepisów przejściowych wprowadzających w życie obowiązującą obecnie ustawę z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane. Ustawa ta wprowadziła w art, 103 generalną zasadę, że wszystkie sprawy wszczęte, a nie zakończone decyzją ostateczną, należy rozpatrywać w oparciu o przepisy nowej ustawy. Wyjątek od tej reguły przewiduje przepis ust. 2 powyższego artykułu, w świetle którego art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Odesłanie w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego do przepisów dotychczasowych powoduje, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą, tj. ustawy z 1974 r. Jeżeli zatem budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W tym zakresie organ powiatowy, powołał się na uchwałę NSA OPS 4/01.
Organ I instancji podkreślił, że skarżący, kwestionując wielokrotnie zastosowanie przepisów ustawy z 1974 r., nigdy nie wskazali, jakoby przedmiotowy obiekt wybudowany był po 1 stycznia 1995 r. co obligowałoby organ do zastosowania przepisów ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane i uznał, że oparcie postanowienia nr [...] na przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. jest w pełni zasadne.
Ponadto skarżący, nie przedłożyli dokumentów wymaganych ww. postanowieniem, a po wezwaniu pisemnym z dnia 23.02.2011 r. do wykonania obowiązku, poinformowali w piśmie z dnia 28.03.2011 r., że wykonają nałożony obowiązek w terminie 3 miesięcy.
Pomimo upływu terminu deklarowanego przez skarżących, nie wykonali oni nałożonego postanowieniem obowiązku, skutkiem czego organ podjął działania zmierzające do wykonania obowiązku na koszt zobowiązanych, o czym poinformował ich w piśmie z dnia 03.10.2012 r.
W odpowiedzi na ww. pismo, skarżący w piśmie z dnia 29 10.2012 r. wnioskowali o umorzenie postępowania, zarzucając organowi naruszenie zasad postępowania dowodowego poprzez przyjęcie, że obiekt jest samowolą budowlaną. Ponadto stwierdzili, że przedmiotowy budynek nie jest im potrzebny, nie korzystają z niego i nie są zainteresowani jego legalizacją. Nie określili natomiast swoich zamierzeń co do losów obiektu.
Zlecona przez PINB ocena techniczna przedmiotowego budynku, została wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, a także wykonano na potrzeby postępowania inwentaryzację geodezyjną.
Pismem z dnia 05.09.2016 r. PINB, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony o zamiarze zakończenia decyzją prowadzonego postępowania.
Skarżący w dniu 07.10.2016 r. złożył pismo zatytułowane "wniosek dowodowy" o przeprowadzenie dowodu z dokumentów istotnych dla sprawy, tj. "z dokumentacji dostępnej T. T. na okoliczność wskazania, że przedmiotowy budynek, nie został zbudowany nielegalnie". W uzasadnieniu wniosku, skarżący wskazał, że T. T. zapewniła go, iż znane jest jej miejsce przechowywania stosownych dokumentów urzędowych świadczących o legalności budynku będącego przedmiotem postępowania oraz, że dokumenty mogą być udostępnione na żądanie urzędów administracji, co jest istotne dla sprawy. Nie wskazano jednak żadnych informacji adresowych osoby o podanym nazwisku, ani o jakie dokumenty chodzi, jak również nie przedstawiono żadnych nowych dowodów w sprawie.
W dniu 07.10.2016 r., wpłynęło pismo skarżącej z dnia 03.10.2016 r. w którym, w związku z pismem PINB z dnia 05.09.2016 r. wniosła o udostępnienie jej akt sprawy przed zajęciem przez nią stanowiska oraz wniosła o wydanie decyzji, kończącej postępowanie dopiero po zapoznaniu się przez nią z aktami.
Pomimo upływu kilku miesięcy, skarżąca, nie przybyła do siedziby organu, jak również nie przedstawiła swojego stanowiska w sprawie.
Organ powiatowy w wyniku analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, opierając się na aktach archiwalnych organu administracji architektoniczno-budowlanej zawierających dokumenty od 1970 r. dot. zabudowy na przedmiotowej nieruchomości, ustalił, że przedmiotowy obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę, przed wejściem w życie ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane.
Organ wskazał, że w aktach archiwalnych Urzędu Dzielnicowego znajduje się wydana w dniu [...] maja 1980 r. z up. Naczelnika Dzielnicy [...] decyzja Nr [...] - czasowa do końca 1985 r., zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji na terenie przy ul. P. 8 w W. stanowiący integralną część tej decyzji, oraz zezwalająca na budowę - rozbudowę istniejącego warsztatu. Decyzja nakłada obowiązek "rozebrania budynku po roku 1985 na każde żądanie władz budowlanych i uprzątnięcia terenu po rozebranym budynku".
Zdaniem organu powiatowego, z dokumentacji zatwierdzonej tą decyzją wynika, że w miejscu przedmiotowego budynku gospodarczego drewnianego istniał budynek murowany o wymiarach 5,70 m x 4,50 m, ze ścianą murowaną (zakończoną ogniomurem) usytuowaną przy południowej granicy z sąsiednią działką. Wysokości tej ściany 4,18 m. Wysokość budynku wewnątrz: od 3,50 m do 3,30 m. Spadek dachu skierowany na działkę inwestora.
Aktualnie takiego budynku nie ma, natomiast w jego miejscu istnieje drewniany, mniejszy budynek będący przedmiotem oględzin.
Zdaniem organu I instancji, oryginalna dokumentacja archiwalna jest niewątpliwie dowodem w sprawie, wskazującym, że drewniany budynek co do którego prowadzone jest przedmiotowe postępowanie, powstał po rozbiórce wcześniej istniejącego w tym miejscu budynku murowanego wykazanego w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z [...] maja 1980 r.
Zdaniem PINB, z okazanej przez skarżących podczas oględzin mapy geodezyjnej wykonanej 07.12.1984 r. na której naniesiony jest przedmiotowy budynek, należy wnioskować, że powstał on w okresie po 30 maja 1980 r. do 1984 r. i jest wybudowany samowolnie, gdyż z akt organu właściwego w sprawach pozwoleń na budowę, nie wynika by organ ten wydawał pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Również skarżacy, nie legitymują się pozwoleniem na jego budowę.
Odnosząc się do oświadczenia skarżących, zawartego w piśmie z dnia 02.09.2009 r., iż przedmiotowy budynek został zbudowany już w czasie okupacji niemieckiej, i był użytkowany jako chlewik, zapamiętany przez nich od lat pięćdziesiątych, organ I instancji zauważył, iż mógł to być obiekt wykazany w dokumentacji projektowej z 1980 r. załączonej do ww. decyzji z [...] maja 1980 r.
Z oceny technicznej dotyczącej przedmiotowego budynku gospodarczego sporządzonej przez mgr inż. T. P., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], oraz legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ewid. [...] wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy "położony jest przy południowej granicy działki, jedna ze ścian leży w jej linii z granicą działki sąsiedniej, mającą adres S. 9. Obiekt parterowy o konstrukcji drewnianej, ściany z zewnątrz pokryte tynkiem mineralnym, od wewnątrz płytami pilśniowymi, dach pokryty papą wierzchniego krycia na deskowaniu. Wymiary w rzucie 4,85 m x 3,10 m, dłuższym bokiem wzdłuż granicy działki. W odległości około 90 cm od granicy działki w ścianie bocznej wschodniej, okno drewniane, drzwi wejściowe znajdują się w północnej ścianie budynku. Wysokość budynku 190 cm przy granicy do 250 cm od strony przeciwnej. Dach o spadku skierowanym w stronę działki sąsiedniej, okap wystaje około 10 cm na stronę działki przy ul. S. 9 poza ogrodzenie. Brak jakichkolwiek urządzeń odprowadzających wody opadowe, całość wód opadowych odprowadzana jest na teren działki sąsiedniej". Obiekt jest w dostatecznym stanie technicznym przy estetyce poniżej stanu dostatecznego. Widoczne ślady korozji fizycznej i biologicznej poszczególnych elementów. Autor oceny technicznej przytoczył przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 roku (z późniejszymi zmianami) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, wskazując na niezgodność z wymaganiami tych przepisów.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę organ powiatowy, wziął pod uwagę wymagania przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.), zgodnie z którymi:
§ 12.1. Budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
2. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.
§ 13.1. Dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego(...)
2. W wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. (...)
Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów PINB stwierdził, że przedmiotowy budynek drewniany, usytuowany jest z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych w zakresie bezpieczeństwa ppoż. i negatywnie oddziałuje na bezpieczeństwo pożarowe domu jednorodzinnego na sąsiedniej działce. Usytuowanie budynku ze spadkiem dachu i odprowadzeniem wód opadowych na sąsiednią działkę, narusza cyt. wyżej przepisy techniczno-budowlane, oraz jest niezgodne z obecnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także oddziałuje negatywnie na zagospodarowanie działki sąsiedniej.
W ocenie organu powiatowego, doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami, wymaga wykonania robót budowlanych polegających co najmniej na wybudowaniu ściany oddzielenia pożarowego i przebudowy dachu tak aby spadek jego połaci oraz odprowadzenie wód opadowych, było skierowane na działkę własną właściciela obiektu, jednak skarżący, nie wykazali woli doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem.
PINB biorąc pod uwagę, że obiekt stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a przede wszystkim powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, w szczególności negatywnie oddziałuje ma bezpieczeństwo pożarowe domu jednorodzinnego położonego na sąsiedniej nieruchomości, decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. nakazał skarżącym jego rozbiórkę.
Organ powołał się na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane, (mającymi zastosowanie do obiektów wybudowanych samowolnie przed 1 stycznia 1995 r.).
W wyniku odwołania skarżących od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "[...]WINB", "organ II Instancji", "organ odwoławczy" decyzją nr [...] z dnia 26 lipca 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, wskazując, że w sytuacji, gdy istnieje możliwość wykonania w tym obiekcie zmian lub przeróbek doprowadzających go do stanu zgodnego z prawem, organ winien wydać decyzję przewidzianą w art, 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Rozpatrując ponownie sprawę PINB dokonał tożsamych do wcześniejszych ustaleń w zakresie daty powstania budynku oraz naruszenia przepisów techniczno- budowlanych w zakresie ochrony p-poż. i wskazał, że doprowadzenie do zgodności z prawem, wymaga wykonania robót budowlanych polegających głównie na jego przebudowie (wybudowaniu ściany spełniającej wymagania ściany oddzielenia pożarowego, przebudowie dachu tak aby nie wystawał na teren działki sąsiedniej, a spadek jego połaci oraz odprowadzenie wód opadowych było skierowane na działkę własną właściciela obiektu). Jako podstawę rozstrzygnięcia, organ wskazał art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji , złożył skarżący.
Po rozpoznaniu odwołania, kontrolowana decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] października 2017 r., nakładającą na skarżących obowiązek wykonania w terminie 4 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego drewnianego budynku gospodarczego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. P. 8 w W., usytuowanego przy południowej granicy działki, poprzez jego przebudowę, w taki sposób aby ściana budynku usytuowana przy południowej granicy działki była ścianą spełniającą wymogi ściany oddzielenia pożarowego tj. murowaną pełną wyprowadzoną 30 cm ponad połać dachu, którego spadek zapewni odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki, i żaden z elementów budynku nie będzie wystawał poza granicę z działką sąsiednią.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, przywołując i akceptując ustalenia organu powiatowego, stwierdził, że organ ten wydał prawidłową decyzję w niniejszej sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7, 10 i art. 77 § 1 k.p.a,, zobowiązujących organ m.in. do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Omawiając sytuację prawną przedmiotowego budynku gospodarczego, [...]WINB zauważył że z dokumentacji zatwierdzonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1980 r. zezwalającą na budowę - rozbudowę istniejącego warsztatu na terenie działki przy ul. P. 8 w W. wynika, i w miejscu, w którym obecnie istnieje budynek gospodarczy istniał budynek murowany o wymiarach ,70 m x 4.50 m, ze ścianą murowaną o wysokości 4,18 m usytuowaną przy południowej granicy z sąsiednią działką.
W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego uznać należy, że będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek, powstał po rozbiórce wcześniej istniejącego w tym miejscu budynku murowanego o innych wymiarach, wykazanego w powołanym projekcie budowlanym z 1980r. Jednocześnie sporny obiekt został uwidoczniony na mapie geodezyjnej urządzonej w dniu 7 grudnia 1984r., co wynika z treści protokołu oględzin z dnia 27 maja 2008 r.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika zatem zdaniem [...]WINB, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w latach 1980 - 1984.
[...]WINB odnosząc się do kwestionowania w/w faktu przez skarżącego, wyjaśnił, że w aktach sprawy brak jest dowodów, mogących stanowić podstawę do podważania wiarygodności, ustaleń w tym zakresie. Skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania, ponieważ obowiązek organu do zebrania całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia nie oznacza przerzucenia na organ całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Zadaniem organu nie jest dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza.
Organ odwoławczy, ocenił, że z uwagi na czas samowolnej realizacji budynku, zastosowanie w sprawie ma ustawia Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 powołanej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane w warunkach samowoli budowlanej podlegają przymusowej rozbiórce tylko w przypadku stwierdzenia braku możliwości ich legalizacji takiego obiektu, tj. gdy obiekt:
znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W celu ustalenia istnienia w/w przesłanek, PINB z dnia [...] maja 2009r. prawidłowo nałożył na skarżących obowiązek dostarczenia dokumentów wymienionych w art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r.
Organ odwoławczy, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13), wskazał, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy obowiązującymi w czasie popełnienia samowoli i orzekania co do niej przepisami planistycznymi należy uwzględnić przepisy o planowaniu przestrzennym korzystniejsze dla inwestora, obowiązujące od daty budowy.
[...]WINB, przyjął że jeżeli zgodnie z oceną techniczną mgr inż. T. P. i inż. arch. T. P., sporny budynek gospodarczy jako uzupełniający zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie narusza ustaleń "Ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego - [...] 1985" zatwierdzonego Uchwałą Nr 4/25 Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lipca 1969r., według którego przedmiotowa działka znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem RL 11 /ML o funkcji "Teren lasów nr 11/Mieszkalnictwo rodzinne na terenach leśnych", to uznać należy, iż warunek legalizacji obiektu przewidziany w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. został spełniony.
Odnosząc się do przesłanki legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w zakresie powodowania przez niego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ ponownie przywołał wyżej wymienioną ocenę techniczną. Wskazał, że autor tej oceny wskazuje we wnioskach, że sporny obiekt narusza warunki ochrony przeciwpożarowej (pkt 4 wniosków) oraz jak wynika to z niezgodności z warunkami technicznymi, negatywnie oddziałuje na bezpieczeństwo pożarowe domu jednorodzinnego położonego na sąsiedniej nieruchomości (pkt 5).
[...]WINB podkreślił, że autor opracowania, posiada wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną do oceny stanu technicznego obiektu budowlanego i ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy - niezależnie od tego na zlecenie jakiego podmiotu je wykonuje.
W ocenie [...]WINB, nie ulega wątpliwości, że istnieje konieczność wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, umożliwiającego jego legalizację.
Wymaganą klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów w budynkach określa § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tej sytuacji w pełni zasadne jest nakazanie przez organ powiatowy przebudowy ściany spornego budynku usytuowanej przy południowej granicy działki, aby była ścianą spełniająca wymogi ściany oddzielenia pożarowego tj. murowaną, pełną, wyprowadzoną 30 cm ponad połać dachu.
[...]WINB wyjaśnił, że wykonanie powołanych robót doprowadzi również do zgodności budynku z powoływanym w odwołaniu przepisem § 207 rozporządzenia, stanowiącego o konieczności projektowana i wykonania budynku i urządzeń z nim związanych w sposób zapewniający bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
Wykazany w ocenie technicznej, sposób odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego na teren działki sąsiedniej także w ocenie [...]WINB wymaga interwencji organu nadzoru budowlanego i tym samym prawidłowym jest nakazanie przebudowy ściany budynku usytuowanej przy południowej granicy działki w ten sposób, aby spadek zapewnił odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki i żaden z elementów budynku nie wystawał poza granicę z działką sąsiednią.
[...]WINB wskazał, że z uwagi na treść wspomnianej oceny technicznej, PINB był nie tylko uprawniony ale i zobligowany do ich nakazania wskazanych robót.
W myśl bowiem art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami., a zatem sformułowanie przez PINB powołanych obowiązków jest zasadne i prawidłowe.
Odrębne skargi na powyższą decyzję, wnieśli oboje skarżący.
Skarżąca J. S. w skardze sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. Nieważność postępowania z uwagi na naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niedoręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi uczestniczki postępowania;
2. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ prowadzący niniejsze postępowanie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów ze świadków wskazanych przez skarżącą oraz jej brata, t.j. J. G. oraz T. T. na okoliczność czasu powstania obiektu budowlanego objętego postępowaniem oraz poprzez niezwrócenie się przez organ do organów odpowiedzialnych za prowadzenie ewidencji gruntów i budynków celem ustalenia, kiedy tenże obiekt został ujawniony w ewidencji budynków lub naniesiony na mapy ewidencyjne;
3. naruszenie art. 77 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. przyjęcie, że objęty postępowaniem obiekt budowlany został wybudowany w okresie od 1980 r. do 1984 r. jedynie na podstawie załączników decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1980 r., podczas gdy dowód ten nie ma większej mocy dowodowej niż inne zebrane w sprawie dowody oraz pozostaje z nimi całkowicie sprzeczny;
4. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dopuszczenie się przez organ dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie przejawiającej się w tym, że na okoliczność daty powstania przedmiotowego obiektu budowlanego bez głębszego uzasadnienia, przyznano walor wiarygodności dowodowi z załącznika do decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1980 r., zaś zupełnie pominięto w tym przedmiocie inne dowody oraz w żaden sposób nie wyjaśniono wspomnianego pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym wniosła o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu według norm prawem przepisanych;
3. rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi, podniosła, że decyzja organu I instancji w ogóle nie została doręczona jej pełnomocnikowi, co stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. Na poparcie słuszności zarzutu, skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując, że w związku z powyższym naruszeniem, zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona, zaś decyzja organu I instancji doręczona pełnomocnikowi skarżącej w sposób prawem przewidziany.
W odniesieniu do zarzutu błędnych ustaleń faktycznych, wskazała poza decyzją z dnia [...] maja 1980 r. oraz załącznikami do niej, wszystkie pozostałe dowody wskazują, że budynek ten został wybudowany wcześniej. W szczególności należy tu wskazują na to następujące dowody:
1. oświadczenie J. S. i R. S. zawarte m.in. w piśmie z dnia 02.09.2009 r., iż przedmiotowy obiekt istniał już w czasie okupacji niemieckiej,
2. oświadczenie J. B. złożone do protokołu w PINB w dniu 17 marca 2008 r, stwierdzające, że przedmiotowy "budynek gospodarczy usytuowany przy granicy z jego działką, istniał w obecnym kształcie w chwili zakupu przez niego tej nieruchomości tj. w dniu 1 sierpnia 1975 r.,
3. ocena techniczna wykonana na zlecenie PINB, w której stwierdzono, że "według dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy zgromadzonych w siedzibie PINB [...], budynek powstał przed 1975 rokiem." oraz że "w okresie budowy obowiązywało Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictw-a, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 roku (ze zmianami) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego" (Ocena, str.15).
Skarżąca podkreśliła, że zarówno ona, jak też jej brat – skarżący, oraz J. B., czyli osoba, z której inicjatywy wszczęto postępowanie, jednogłośnie wskazują, że obiekt budowlany został wybudowany przed okresem przyjętym przez organ I instancji jako okres jego budowy.
Podkreśliła, że również wykonujący opinię techniczną T. P. wskazał, że budynek powstał wcześniej, niż wskazał to organ, zresztą z nieznanych przyczyn uznał on też, że budowa miała miejsce po dniu 21 lipca 1961 r., na co w sprawie także nie ma żadnych dowodów.
Ponadto skarżąca podniosła, że niezasadnie oddalono wnioski dowodowe, które być może pozwoliłyby ustalić rzeczywistą datę wybudowania obiektu, a mianowicie wniosek z dnia 28 marca 2011 r. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. G. na okoliczność wykazania, że przedmiotowy budynek został zbudowany przed 1974 rokiem oraz o wniosku skarżącego z dnia 28 września 2016 r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji dostępnej T. T. na okoliczność wykazania, że przedmiotowy budynek nie został zbudowany nielegalnie.
Skargę na decyzję [...]WINB, złożył także drugi skarżący R. S..
Zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art.103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 r. przez jego zastosowanie mimo braku dowodów na okoliczność, że przedmiotowy budynek wypełnia hipotezę z art. 48 ustawy prawo budowlane z 1994 r.,
- § 207 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) (dalej: rozporządzenie techniczne) przez jego zastosowanie do przedmiotowego budynku istniejącego bez wskazania przepisów odrębnych, o których mowa w § 207 ust. 2 tego rozporządzenia i z pominięciem § 16 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) (dalej: rozporządzenie przeciwpożarowe);
- § 232 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia technicznego przez zastosowanie tych przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do przedmiotowego budynku istniejącego, ale bez wskazania przepisów odrębnych, o których mowa w § 207 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia,
- § 232 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia technicznego przez ich zastosowanie mimo że ust. 5 tego paragrafu w zw. z § 213 pkt 2 lit.b i § 212 wyłącza stosowanie tych przepisów do przedmiotowego budynku gospodarczego w zabudowie jednorodzinnej,
- § 319 ust. 3 rozporządzenia technicznego przez jego pominięcie przy ocenie prawidłowości odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku.
Ponadto zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenia co najmniej następujących przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.105 § 1 k.p.a przez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w sprawie ma zastosowanie art.138 § 1 p. 2 k.p.a. w zakresie dotyczącym uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania I instancji w całości ze względu na rażące naruszenia prawa materialnego i prawa postępowania, które doprowadziły do przeoczenia oczywistej bezprzedmiotowości postępowania,
- art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. przez przyjęcie za fakt domniemania, iż przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz przez przyjęcie, że ten budynek nie spełnia wymogów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji,
- art.106 § 1 k.p.a. i art. 2 ust. 2 rozporządzenia technicznego przez przyjęcie, że wydając zaskarżoną decyzję, organ jest związany ocenami i wnioskami zawartymi w "Ocenie technicznej" z 2013 r.,
- art. 107 § 3 in fine k.p.a. przez nie podanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy prawnej obowiązku przebudowy dachu,
- art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 w zw. z art.103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 r. przez przyjęcie, że J. i M. B. - właściciele sąsiedniej posesji są stronami postępowania administracyjnego, mimo że ich interes prawny został wyczerpany w 1975 r. w procedurze oceny wpływu przedmiotowego obiektu jako istniejącego wówczas w obecnym kształcie na sposób zabudowy działki p. B..
- art.156 § 1 pkt 2 in fine i pkt 3 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem w/w przepisów prawa materialnego i prawa postępowania
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o stwierdzenie jej nieważności z przyczyn, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine i pkt 3 k.p.a.
Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o zastosowanie na podstawie na podstawie art.135 p.p.s.a. przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał w szczególności na następujące kwestie:
- Nie udowodniono, że obiekt wybudowano niezgodnie z warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej.
- Nie udowodniono, że obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę.
- Wobec przedmiotowego budynku nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych.
- Rażąco naruszono przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także inne przepisy dotyczące warunków technicznych
- Rażąco naruszono prawo poprzez przyjęcie, że ocena techniczna ze stycznia 2013 r. ma moc wiążącą organy administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie nakazania wykonania robót budowlanych.
- Rażąco naruszono prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
- Brak przymiotu strony po stronie J. i M. B. i bezprzedmiotowość postępowania.
W odpowiedziach na skargi złożonych w dniu 26 października 2018 r. organ wnosił o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną
W ocenie Sądu, żadna ze skarg analizowana pod tym kątem, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydane rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art.111 § 1 p.p.s.a., Sąd na rozprawie zarządził połączenie spraw o sygn. akt VII SA/Wa 2508/18 ( skarga J. S. ) ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 2509/18 ( skarga R. S.) i prowadzenie postępowania pod sygn. akt VII SA/Wa 2508/18, ponieważ obie skargi dotyczą tego samego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do podniesionych w obydwu skargach zarzutów naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., stwierdzić należy, że są one niezasadne. Organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz zebrały i w sposób wyczerpujący, rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy, wskazując jakie okoliczności zostały udowodnione w oparciu o zebrany w sprawie materiał.
W toku postępowania, przeprowadzono oględziny kwestionowanego budynku, dokonując jego opisu i pomiarów. Organy w oparciu o akta przedmiotowej nieruchomości, archiwizowane od 1970 roku przez organ właściwy w sprawie pozwoleń na budowę oraz w oparciu o przedstawioną przez skarżących mapę geodezyjną, dokonały prawidłowych ustaleń co do daty powstania kwestionowanego budynku.
Przypomnieć należy, że w aktach archiwalnych Urzędu Dzielnicowego znajduje się wydana w dniu [...] maja 1980 r. z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] decyzja Nr [...] - czasowa do końca 1985 r., zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji na terenie przy ul. P. 8 w W. stanowiący integralną część tej decyzji, oraz zezwalająca na budowę - rozbudowę istniejącego warsztatu. Decyzja nakłada obowiązek "rozebrania budynku po roku 1985 na każde żądanie władz budowlanych, uprzątnięcie terenu po rozebranym budynku".
Z dokumentacji zatwierdzonej tą decyzją wynika, że w miejscu kwestionowanego budynku, istniał wcześniej budynek murowany o wymiarach 5,70 m x 4,50 m, ze ścianą murowaną (zakończona ogniomurem) usytuowaną przy południowej granicy z sąsiednią działką. Wysokość tej ściany wynosiła 4,18 m, wysokość budynku wynosiła wewnątrz: od 3,50 m do 3,30 m., zaś spadek dachu skierowany był na działkę inwestora.
Będący przedmiotem postępowania budynek, jest budynkiem drewnianym o mniejszych wymiarach ( 4,85 m x 3,20 m, o wysokości przy okapie, tj. od strony południowej 1,90 m i 2,50 m od strony północnej), z dachem ze spadkiem w kierunku południowym, tj. w kierunku działki sąsiedniej. Okap wystaje poza lico ściany zewnętrznej południowej oraz poza istniejące ogrodzenie między działkami. Obiekt nie posiada żadnych urządzeń odprowadzających wody opadowe z dachu, co przy spadku dachu w kierunku południowym powoduje, że wody opadowe spływają na teren sąsiedniej działki. Organy w oparciu o wyżej wspomniany materiał, prawidłowo zatem ustaliły, że obecnie kwestionowany drewniany budynek, powstał po rozbiórce wcześniej istniejącego w tym miejscu budynku murowanego wykazanego w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z [...] maja 1980 r. Na dostarczonej przez skarżących mapie geodezyjnej wykonanej w dniu 07.12.1984 r., jest naniesiony będący przedmiotem postępowania budynek, co prowadzi do prawidłowego zdaniem Sądu wniosku, że powstał on w okresie po 30 maja 1980 r. do 1984 r.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły także, że został on wybudowany samowolnie, gdyż z akt organu właściwego w sprawach pozwoleń na budowę zawierających decyzje dot. obiektów budowlanych na terenie przedmiotowej nieruchomości, nie wynika by organ wydawał pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu, zaś skarżący również nie posiadają takiego pozwolenia. Dlatego niezasadny jest zarzut podniesiony w punkcie 3 skargi J. S..
Powyższych ustaleń, nie zmieniają wskazane w skardze J. S. dowody w postaci oświadczenia skarżących, że przedmiotowy obiekt istniał już w czasie okupacji niemieckiej oraz oświadczenia J. B. stwierdzającego, że przedmiotowy budynek, istniał w obecnym kształcie w chwili zakupu przez niego tej nieruchomości tj. w dniu 1 sierpnia 1975 r. Przeczą temu bowiem nie budzące wątpliwości materiały archiwalne oraz porównanie wyglądu, materiałów oraz wielkości budynku, który istniał tam wcześniej, z budynkiem będącym przedmiotem sprawy.
Nie mają także znaczenia w powyższych kwestiach ustalenia zawarte w ocenie technicznej wykonanej na zlecenie PINB, w której stwierdzono, że "według dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy zgromadzonych w siedzibie PINB [...], budynek powstał przed 1975 rokiem." Po pierwsze to błędne sformułowanie, także nie może zmienić ustaleń wynikających z wyżej przedstawionych dowodów, po drugie zaś, zasadniczym celem wydanej oceny technicznej, nie było ustalenie daty posadowienia przedmiotowego budynku, lecz ocena jego stanu technicznego i w tym zakresie ocena ta nie budzi zastrzeżeń.
Niezasadny jest także podniesiony w skardze J. S.zarzut z punktu 2 skargi. Jak wskazano wyżej w toku postępowania uzyskano od odpowiednich organów wszystkie niezbędne informacje dotyczące daty budowy oraz wymaganego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do wskazanego również w punkcie 2 skargi zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia dowodów ze świadków T. T. oraz J. G., wskazać należy, że przesłuchanie T. T., było niemożliwe, ponieważ we wniosku dowodowym, nie wskazano jej adresu. Natomiast zeznania świadka A. G., które miały wykazać, że budynek wybudowany ostał przed 1974 rokiem, nic nie wniosłyby do sprawy w świetle już zebranych dokumentów. Było by to wyłącznie niczym nie poparte oświadczenie.
Trudno zatem uznać za zasadny zarzut z punktu 4 skargi J. S.. Brak jest bowiem, jak już wcześniej wspomniano dowodów, które zmieniałyby dokonane przez organ ustalenia co do daty i legalności budowy spornego budynku.
Odnosząc się do wskazanego w punkcie 1 skargi J. S. zarzutu, dotyczącego nieważności postępowania z uwagi na niedoręczenie ustanowionemu pełnomocnikowi decyzji organu I instancji, stwierdzić należy, że rzeczywiście fakt taki miał miejsce, zaś pełnomocnik który został ustanowiony w postępowaniu, nie został nawet wymieniony wśród podmiotów jakim należy doręczyć decyzję. Nie powoduje to jednak w ocenie Sądu skutku w postaci nieważności postępowania ani nieważności decyzji organu II Instancji.
Wskazać w tym miejscu należy, że wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją określone w art. 110 k.p.a. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. Zatem wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona jedynie stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia. Celem normy zawartej w art. 40 § 2 k.p.a. nakazującej doręczenie decyzji pełnomocnikowi, wówczas gdy został on ustanowiony, jest zwolnienie strony z obowiązku osobistego prowadzenia sprawy. Ocena skutków pominięcia pełnomocnika w sprawie w każdym przypadku zależy natomiast od okoliczności danej sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2018, sygn. akt I SA/Gl 1293/17, LEX nr 2475818 ).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że skoro w rozpoznawanej sprawie, zostało wniesione odwołanie przez R. S., decyzja organu II instancji została również zaskarżona, zaś w pełnomocnik skarżącej oraz skarżący R. S. w swoich skargach, przedstawili wiele merytorycznych zarzutów i je szeroko uzasadnili, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez organy art. 10 § 1 w związku z art. 40 § 2 k.p.a.
Wbrew zarzutowi skargi R. S., zasadnie do zaistniałej samowoli zastosowano przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku.
Jak już wskazano, organy prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany bez pozwolenia na budowę przed 1984 r.
Do obiektów wybudowanych samowolnie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, - z póź. zm.), co jest zgodne z normą prawną zawartą w art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, stanowiącym, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazać także należy, że skarżący nigdy nie wskazywali by przedmiotowy obiekt wybudowany był po 1 stycznia 1995 r. co obligowałoby organ do zastosowania przepisów ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane.
Prawidłowo zatem PINB postanowieniem z dnia [...].05.2009 r. na podstawie art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, nałożył na skarżących obowiązek dostarczenia określonych dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku.
tj. aktualnej inwentaryzacji budowlanej, zawierającej ocenę techniczną i opinię o zgodności wykonania robót z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi w czasie budowy obiektu, dokumentu świadczącego o zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie budowy, aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej uwzględniającej przedmiotowy budynek, sporządzonej przez uprawnionego geodetę. Ponadto w przypadku stwierdzenia przez osobę uprawnioną, że budowa budynku została zrealizowana niezgodnie z przepisami prawa, albo nie spełnia wymogów określonych w przepisach dla tego typu obiektów, inwentaryzacja winna określać zakres robót niezbędnych do wykonania, celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na niewywiązanie się skarżących z nałożonego obowiązku, organ I instancji, podjął działania zmierzające do wykonania obowiązku na koszt zobowiązanych, zakończone sporządzeniem oceny technicznej, sporządzonej przez posiadających stosowne uprawnienia T. P. i T. P..
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane w warunkach samowoli budowlanej podlegają przymusowej rozbiórce tylko w przypadku stwierdzenia braku możliwości ich legalizacji takiego obiektu, tj. gdy obiekt: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jak ustalono, przyjmując zgodnie z utrwalonym orzecznictwem korzystniejsze dla skarżących przepisy planistyczne, obowiązujące od daty budowy, (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013r. sygn. II OPS 2/13, dostępna w CBOSA), przedmiotowy budynek, jako uzupełniający zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie narusza ustaleń "Ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego - [...] 1985" zatwierdzonego Uchwałą Nr 4/25 Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lipca 1969 r., według którego przedmiotowa działka znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem RL 11 /ML o funkcji "Teren lasów nr 11/Mieszkalnictwo rodzinne na terenach leśnych".
Obiekt spełnił więc warunek legalizacji, przewidziany w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Przesłanki legalizacji obiektu w zakresie powodowania przez niego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, rozpatrywane były w oparciu o ocenę techniczną T. P. oraz T. P.. Z oceny tej wynika, że dach budynku o spadku skierowanym w stronę działki sąsiedniej, posiada okap, który wystaje około 10 cm na stronę sąsiedniej działki poza ogrodzenie. Brak jakichkolwiek urządzeń odprowadzających wody opadowe a całość wód opadowych odprowadzana jest na teren działki sąsiedniej.
Ponadto obiekt, jako budynek drewniany, narusza warunki ochrony przeciwpożarowej i negatywnie oddziałuje na bezpieczeństwo pożarowe domu jednorodzinnego położonego na sąsiedniej nieruchomości.
Autor oceny technicznej przytoczył przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 roku (z późniejszymi zmianami) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, wskazując na niezgodność z wymaganiami tych przepisów.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę organ wziął pod uwagę wymagania przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.), zgodnie z którymi:
§ 12.1. Budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
2. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.
§ 13.1. Dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego(...)
2. W wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. (...)
Słusznie zatem wskazano, że przedmiotowy budynek o konstrukcji drewnianej, usytuowany jest z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych w zakresie bezpieczeństwa ppoż. i negatywnie oddziałuje na bezpieczeństwo pożarowe domu jednorodzinnego na sąsiedniej działce. Usytuowanie budynku ze spadkiem dachu i odprowadzeniem wód opadowych na sąsiednią działkę, narusza cyt. wyżej przepisy techniczno-budowlane, oraz jest niezgodne z obecnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także oddziałuje negatywnie na zagospodarowanie działki sąsiedniej.
Jest też niezgodne z obecnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wg których, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, a wody opadowe nie mogą być kierowane na teren działki sąsiedniej. Ponadto obiekt (z okapem wystającym na działkę sąsiednią), oddziałuje negatywnie na zagospodarowanie działki sąsiedniej.
Z uwagi na powyższe, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi R. S. odnoszących się do przepisów techniczno budowlanych.
Wskazać też należy, że sporządzający kwestionowane przez skarżącego opracowanie techniczne, posiadają wymaganą wiedzę specjalistyczną do oceny stanu technicznego kwestionowanego obiektu. Ponoszą oni także odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy - niezależnie od tego na zlecenie jakiego podmiotu są wykonywane. Brak jest zatem podstaw do zakwestionowania ich wiedzy oraz obiektywizmu.
Reasumując, nie ma w ocenie Sądu wątpliwości co do konieczności wykonania wskazanych przez organ robót mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem i umożliwiającego jego legalizację.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił obie skargi.