VII SA/Wa 250/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-10-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazawieszenie postępowaniapostanowienieSKOWSAlegitymacja procesowaorgan egzekucyjnywierzycielrozbiórka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO uchylające zawieszenie postępowania egzekucyjnego, uznając, że osoba fizyczna nie ma legitymacji do wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi M. P. i L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne miało dotyczyć wykonania decyzji z 1983 r. nakazującej rozbiórkę pawilonu. SKO uchyliło zawieszenie, argumentując, że wnioskodawczyni E. D. (osoba fizyczna) nie miała legitymacji do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie jest organem administracji publicznej ani podmiotem, na rzecz którego egzekucja ma być prowadzona. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.

Przedmiotem skargi złożonej przez M. P. i L. G. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z grudnia 2017 r., uchylające postanowienie Prezydenta z września 2016 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wniosek o wszczęcie egzekucji złożyła E. D., domagając się wykonania decyzji z 1983 r. nakazującej rozbiórkę pawilonu sprzedaży kwiatów. Prezydent zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1983 r. SKO, rozpatrując zażalenie E. D., uchyliło postanowienie Prezydenta, wskazując, że E. D. nie posiadała legitymacji do żądania wykonania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, gdyż nie jest organem administracji ani wierzycielem w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżących, uznając stanowisko SKO za prawidłowe. Sąd podkreślił, że osoba fizyczna nie może zainicjować postępowania egzekucyjnego w administracji, a zatem postępowanie takie w ogóle nie powinno się toczyć, co wykluczało możliwość jego zawieszenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, ponieważ wierzycielem w takim postępowaniu może być tylko podmiot administracji publicznej lub wyjątkowo inna jednostka organizacyjna, na rzecz której ma być wykonana egzekucja.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko SKO, że zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 oraz art. 26 § 1, 4 i 5 u.p.e.a., wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być osoba fizyczna ani inny podmiot prawa prywatnego. Brak legitymacji wnioskodawcy wyklucza możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 5 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 125 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba fizyczna nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. Brak legitymacji wnioskodawcy wyklucza możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym jego zawieszenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez bezzasadne przyjęcie, że postępowanie powinno się toczyć. Zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 i 125 § 3 k.p.a. przez podanie błędnej podstawy faktycznej i prawnej. Zarzut naruszenia art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez bezzasadne przyjęcie, że E. D. posiada uprawnienie do wszczynania postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być natomiast osoba fizyczna ani też inny podmiot prawa prywatnego. Skoro więc osoba fizyczna nie mogła zainicjować postępowania egzekucyjnego w administracji, brak było podstaw do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na wniosek osoby fizycznej. W konsekwencji niedopuszczalne też było też zawieszenie tego postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem takie postępowanie w ogóle nie powinno się było toczyć.

Skład orzekający

Jadwiga Smołucha

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Joanna Gierak-Podsiadły

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że osoba fizyczna nie ma legitymacji do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej przez osobę fizyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą legitymacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kto może wszcząć egzekucję administracyjną? Sąd wyjaśnia ograniczenia dla osób fizycznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 250/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Gierak-Podsiadły
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 października 2018 r. sprawy ze skargi M. P. i L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez M P i L G (dalej: "skarżące", "strona") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") z [...] grudnia 2017 r. nr [...], uchylające postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem datowanym na 13 maja 2016 r. (wysłanym pocztą 17 maja 2016 r., data wpływu do organu 18 maja 2016 r.) E D wystąpiła do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania decyzji Urzędu Dzielnicowego [...], Wydział Urbanistyki i Architektury z [...] października 1983 r. nr [...], w przedmiocie zezwolenia na budowę pawilonu sprzedaży kwiatów na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawczyni podnosiła, że pomimo upływu terminu przewidzianego na czas użytkowania wskazanego obiektu inwestora, nie został wykonany obowiązek nałożony decyzją z [...] października 1983 r. - obiekt ten nie został rozebrany.
Postanowieniem z [...] września 2016 r. Prezydent [...] zwiesił z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie wniosku E D o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania przez Wojewodę [...] wniosku M P i L Gr o stwierdzenie nieważności w części decyzji nr [...] z [...] października 1983 r. Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Urbanistyki i Architektury.
E D złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia SKO postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej: "k.p.a." i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.), zwanej dalej: "u.p.e.a." uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia SKO powołało treść art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 26 § 1, 4, 5 u.p.e.a. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] października 1983 r. nr [...] ma charakter czasowy tj. do końca 1990 r. i w pkt 3 zobowiązuje, "po upływie okresu ważności decyzji, do rozebrania pawilonu na koszt inwestora oraz uporządkowania terenu". Z wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wynika, że pomimo upływu terminu przewidzianego na czas użytkowania wskazanego obiektu, nie został wykonany obowiązek inwestora nałożony decyzją z [...] października 1983 r. gdyż obiekt nie został rozebrany. Z uwagi na powyższe SKO w [...] stwierdziło, że Prezydent [...], w związku ze złożonym wnioskiem E D o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie miał podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 64 § 4 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z kolei gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). To Prezydent [...], stosownie do art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych z decyzji organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto SKO podkreśliło okoliczność, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] nie wystawił tytułu wykonawczego, w związku z czym nie przystąpił z urzędu do egzekucji administracyjnej prowadzącej do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] z [...].10.1983 r. O wyjątku prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez wymaganego tytułu wykonawczego stanowi art. 117 u.p.e.a., który w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania. W konkluzji SKO stwierdziło, że na gruncie postępowania egzekucyjnego nie można zastosować przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego. Organ egzekucyjny w przypadku niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisów u.p.e.a. i dopiero w toku postępowania egzekucyjnego rozważyć kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a.
W skardze na postanowienie SKO z [...] grudnia 2017 r. skarżące zarzuciły naruszenie następujących przepisów:
1) art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., polegające na bezzasadnym przyjęciu, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno się toczyć, podczas gdy postępowanie w sprawie wniosku E. D o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, powinno być umorzone;
2) art.107 § 1 pkt.6 i § 3 k.p.a. w związku z art.124 § 2 i 125 § 3 k.p.a., przez podanie w uzasadnieniu błędnej podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego postanowienia;
3) art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez bezzasadne przyjęcie, że E D posiada w ogóle uprawnienie do wszczynania postępowania egzekucyjnego, podczas gdy uprawnienia takiego E. D, nie będąc organem administracji, nie posiada.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Prezydentowi celem umorzenia postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
Pismem z 25 października 2018 r. skarżące uzupełniły wniesioną skargę o kopię wyroku wraz z uzasadnieniem WSA w Warszawie z 6 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1855/17. Wyrokiem tym sąd oddalił skargę E D na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r. znak [...], wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] października 1983 r., nr [...], w zakresie: 1) warunku nr 3 zawartego w decyzji "po upływie okresu ważności decyzji obiekt należy rozebrać na koszt inwestora, a teren uporządkować", 2) dopisku ręcznego literami drukowanymi znajdującymi się pod numerem decyzji, tj. "CZASOWA DO KOŃCA 1990 R". Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o: 1) uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie "dopisku ręcznego literami drukowanymi znajdującymi się pod numerem decyzji CZASOWA DO KOŃCA 1990 R" i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji; 2) utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu SKO z [...] grudnia 2017 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy w oparciu o art. 5 § 1 pkt 1 oraz art. 26 § 1, 4 i 5 u.p.e.a. zasadnie przyjął brak legitymacji E D do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków inwestora wynikających z decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji i zezwoleniu na budowę. W rozumieniu powołanych przepisów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem może być tylko podmiot administracji publicznej a wyjątkowo inna jednostka organizacyjna, na rzecz której ma być wykonana egzekucja. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być natomiast osoba fizyczna ani też inny podmiot prawa prywatnego. Skoro więc osoba fizyczna nie mogła zainicjować postępowania egzekucyjnego w administracji, brak było podstaw do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na wniosek osoby fizycznej. W konsekwencji niedopuszczalne też było też zawieszenie tego postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem takie postępowanie w ogóle nie powinno się było toczyć. Rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, z której wynikały obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej, nie miało więc znaczenia dla rozpoznania sprawy z wniosku osoby fizycznej o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, skoro do wszczęcia postępowania egzekucyjnego był uprawniony wyłącznie organ administracyjny. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, okoliczność ta mogłaby stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a., tylko w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez uprawnionego wierzyciela wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji.
Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia orzeczeń spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI