VII SA/WA 25/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela lokalu na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku, uznając, że nie wykazał on własnego interesu prawnego.
Skarżący, właściciel lokalu we wspólnocie mieszkaniowej, złożył wniosek o kontrolę stanu technicznego budynku i instalacji gazowych, zarzucając zarządcy zaniedbanie obowiązkowych przeglądów. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą własnego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie, podkreślając, że kontrola okresowa stanu technicznego budynku nie jest postępowaniem administracyjnym, a brak jej wykonania może być traktowany jako wykroczenie.
Sprawa dotyczyła skargi D.F., właściciela lokalu we wspólnocie mieszkaniowej, na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący domagał się kontroli wywiązywania się przez zarządcę wspólnoty z obowiązku corocznej kontroli stanu technicznego instalacji gazowych i przewodów kominowych, wskazując na uchybienie terminowi. Organy nadzoru budowlanego uznały, że skarżący nie jest stroną w sprawie, ponieważ nie wykazał własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego, a właściciele lokali nie mają takiego interesu w sprawach dotyczących stanu technicznego budynku wielorodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wyjaśniając, że kontrola okresowa stanu technicznego obiektu budowlanego, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, ma charakter prewencyjny i nie jest postępowaniem administracyjnym. Brak wykonania tego obowiązku przez zarządcę może być traktowany jako wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 8 Prawa budowlanego), a nie podstawa do wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek osoby trzeciej. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu, a nie jego obowiązkiem, i nie podlega kontroli instancyjnej w takim samym stopniu jak decyzje merytoryczne. W związku z tym, skarga została oddalona.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel lokalu nie jest stroną w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku wielorodzinnego, jeśli nie wykaże własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Interes prawny w sprawach dotyczących stanu technicznego obiektu budowlanego mają wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu. Właściciele poszczególnych lokali mogą być stroną tylko w przypadku wykazania własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (32)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 62 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 62 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 62 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obowiązek przeprowadzania okresowych kontroli stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) przez zarządcę lub właściciela obiektu budowlanego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 83 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 61a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 61
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
rozporządzenie MSWiA art. 34
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
p.b. art. 81 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 81 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 84 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 62 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 93 § 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie wykazał własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w domaganiu się wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zaniedbania przez zarządcę obowiązku przeprowadzania okresowych kontroli stanu technicznego budynku jest niedopuszczalne, ponieważ kontrola ta nie jest postępowaniem administracyjnym. Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu, a nie jego obowiązkiem.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podmiotowej niedopuszczalności wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania, albowiem nie ma on indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. kwalifikacja podania jako wniosku, na podstawie którego wnioskodawca domaga się wszczęcia postępowania "w sprawie stanu technicznego budynku", stanowiła istotne uproszczenie kontrola stosowania się przez osoby do tego zobowiązane (właściciel lub zarządca obiektu budowlanego) poddawania obiektu budowlanego kontroli okresowej w przewidzianych przepisami terminach nie następuje w ramach postępowania administracyjnego. środkiem mającym na celu dyscyplinowanie właściciela lub zarządcę obiektu do poddawania tychże obiektów okresowym kontrolom jest traktowanie na płaszczyźnie prawnej powyższego zaniechania za wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 8 p.b.). wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie.
Skład orzekający
Grzegorz Antas
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
członek
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że właściciel lokalu nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego budynku, jeśli nie wykaże własnego interesu prawnego, oraz że wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście kontroli stanu technicznego budynku wielorodzinnego i obowiązku przeprowadzania okresowych kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym ze względu na precyzyjne rozgraniczenie między kontrolą stanu technicznego a postępowaniem administracyjnym oraz kwestię interesu prawnego.
“Czy właściciel mieszkania może zmusić inspektora do kontroli budynku? Sąd wyjaśnia granice praw.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VII SA/Wa 25/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-05-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Granatowska Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1998/21 - Wyrok NSA z 2022-12-08 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 62 ust 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi D.F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia D. F. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmawiające wszczęcia na wniosek D. F. postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. S.[...], [...], [...], [...] w W., gmina N. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 26 maja 2020 r. D. F. jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej W.w W., będący właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. S. [...], złożył wniosek o przeprowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB) kontroli wywiązywania się przez Zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej W.– K. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą E. zarządzenie nieruchomościami K. R. z obowiązku corocznej kontroli polegającej na sprawdzaniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c p.b. oraz § 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), dalej: rozporządzenie MSWiA. Wnioskodawca wskazał, że zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej uchybił terminowi przeprowadzania obowiązkowej kontroli, zauważając, że ostatni termin przeprowadzenia kontroli w budynku przy ul. S. [...] miał miejsce [...] kwietnia 2019 r. Organ powinien zbadać, według wnioskodawcy, również to, czy przedmiotowe zaniechanie dotyczy pozostałych budynków Wspólnoty. Wnioskodawca wskazał, że w sytuacji uznania przez organ, iż składający wniosek nie posiada przymiotu strony, wnosi on o wszczęcie postępowania z urzędu i zawiadomienie wnioskodawcy o wynikach kontroli. PINB postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia na wniosek D. F. postępowania administracyjnego przyjmując, iż wnioskodawca nie jest stroną w sprawie (art. 28 k.p.a.). Wyjaśnił, że w sprawach dotyczących stanu technicznego obiektu prowadzonych w oparciu o przepisy rozdziału 6 p.b. w przedmiocie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego, interes prawny mają wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie. Prawa takiego pozbawione są natomiast, tzw. osoby trzecie. Pismem z 28 sierpnia 2020 r. D. F. złożył zażalenie na postanowienie PINB, wnosząc o jego uchylenie. Wnioskodawca zarzucił organowi naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. Wskazał, że organ I instancji po wpłynięciu wniosku, w którym strona powołała się na naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c p.b. oraz § 34 rozporządzenia MSWiA, których nieprzestrzeganie może doprowadzić do narażenia użytkowników budynku na utratę zdrowia i życia, powinien zgodne z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 81 ust. 4 p.b. wszcząć postępowanie w celu ustalenia, czy zarządca budynku Wspólnoty Mieszkaniowej W. wywiązuje się z ciążących na nim obowiązków. Tym samym, mając na uwadze art. 61a § 1 k.p.a., w przypadku stwierdzenia, że zachodzi przesłanka, iż wnioskodawca będący współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w W., nie ma przymiotu strony, taka sytuacja nie uprawniała do stwierdzenia, że organ, pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z prawa materialnego, może nie wszcząć postępowania administracyjnego z urzędu. We wskazanym postanowieniu z [...] października 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie PINB z [...] sierpnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) przywołał treść art. 61a § 1 k.p.a. i stwierdził, że organ I instancji zasadnie przyjął, iż wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w sprawie. Okoliczność, że wnioskodawca posiada prawo własności do lokalu mieszkalnego nie oznacza bowiem, iż może być stroną postępowania w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku wielorodzinnego w opisanym we wniosku zakresie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest, że co do zasady w postępowaniu administracyjnym poszczególnych członków podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym (wspólnot mieszkaniowych czy też spółdzielni mieszkaniowych) reprezentują właściwe statutowe organy tych podmiotów. Wprawdzie nie jest wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok wspólnoty mieszkaniowej (spółdzielni) także właścicieli poszczególnych lokali, którym przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jednakże pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego. Organ odwoławczy zauważył, że w art. 66 w zw. z art. 61 p.b. określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymywania obiektu budowlanego, którymi są właściciel lub zarządca obiektu (w omawianej sprawie wspólnota mieszkaniowa, która odpowiada za części wspólne obiektu, a tymi są przewody kominowe). Brak jest przepisu prawa materialnego, z którego wynikałby interes prawny przysługujący skarżącemu, właścicielowi jednego z lokali w ww. budynku, do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Odnośnie do wszczęcia w sprawie postępowania z urzędu [...]WINB wskazał, że informacje uzyskane od wnioskodawcy mogą stanowić podstawę do wszczęcia przez PINB postępowania administracyjnego z urzędu, o ile organ ten uzna, że zachodzą przesłanki do podjęcia działań w ramach jego ustawowych kompetencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...]WINB z [...] października 2020 r. złożył D. F., zaskarżając je w całości i wnosząc o stwierdzenie wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa oraz o stwierdzenie nieważności postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił [...]WINB naruszenie: 1. art. 61 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, 2. art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia PINB, w szczególności braku wyjaśnienia niepodjęcia czynności wyjaśniających z urzędu. W uzasadnieniu skargi skarżący nawiązał do swojej argumentacji zamieszczonej w złożonym zażaleniu. Zaakcentował, że organ odwoławczy, pomimo podnoszonej kwestii zasadności podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu, w uzasadnieniu swojego postanowienia tę kwestię całkowicie pominął. W świetle tego należy dojść do wniosku, iż [...]WINB nic dopełnił ciążącego na nim obowiązku uzasadnienia przyczyny braku podjęcia postępowania z urzędu. Mając na uwadze charakter złożonego wniosku, z którego wynika, że Zarząd Wspólnoty me wypełnia ciążących na nim obowiązków wynikających z prawa budowlanego, co w konsekwencji może doprowadzić do zagrożenia zdrowia i życia użytkowników budynków, zgodnie z przywołanymi przepisami organ odwoławczy powinien wnikliwie wskazać i uzasadnić, dlaczego nic znalazł przesłanek do przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynków z urzędu. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z 13 października 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności. W myśl art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Należy stwierdzić, że co do zasady organ administracji publicznej, na skutek podania, w którym określona osoba wnioskuje o wszczęcie postępowania, powinien bądź wszcząć postępowanie w sprawie, nie przesądzając na tym etapie o zasadności zgłoszonego żądania i zakończyć je wydaniem decyzji administracyjnej (art. 104 § 1 i 2 k.p.a.), bądź odnieść się do tego żądania w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie to służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.). W takiej zatem sytuacji wnioskodawca ma możliwość poddania stanowiska organu kontroli instancyjnej przez organ wyższego stopnia, a następnie kontroli sądowoadministracyjnej. W kontrolowanej sprawie [...]WINB, aprobując w tym zakresie stanowisko PINB, uznał, że istnieje podmiotowa niedopuszczalność wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania, albowiem nie ma on indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w domaganiu się podjęcia przez organy nadzoru budowlanego kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. S. [...], [...], [...], [...] w W. Tę ocenę Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela, co determinuje uznanie, że skarga złożona przez skarżącego nie mogła podważyć podjętego rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim doszło do konkretyzacji nim sytuacji prawnej skarżącego przy zastosowaniu normy art. 61a § 1 k.p.a. Argumentacja organów nadzoru budowlanego odnosząca się do wykazania niedopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego powinna była w większym stopniu mieć jednakże na uwadze przedmiot sformułowanego w nim żądania, albowiem organ był nim związany i to tenże przedmiot w bezpośredni sposób oddziaływał na procesową niemożność prowadzenia w oparciu o niego w sprawie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że w podaniu z 26 maja 2020 r. skarżący zażądał kontroli wywiązywania się przez Zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej, do której należy, z obowiązku prawnego określonego w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c p.b. polegającego na kontroli okresowej sprawdzającej stan techniczny instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). To żądanie wynikać miało z posiadanej przez wnioskodawcę wiedzy, że Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej wskazanemu obowiązkowi miał uchybić w świetle tego, że kontrola powinna być przeprowadzana zasadniczo nie rzadziej niż raz na rok. Powyższe oznacza, że kwalifikacja podania jako wniosku, na podstawie którego wnioskodawca domaga się wszczęcia postępowania "w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego", jak określiły przedmiot sprawy organy nadzoru budowlanego, stanowiła istotne uproszczenie, ponieważ jakkolwiek w sensie ogólnym wnioskowane postępowanie dotyczyło zagadnienia utrzymania obiektu budowlanego (rozdział 6 p.b.), w ramach którego może być przez organ weryfikowany jego stan techniczny i w razie zaistnienia w tym zakresie uchybień może zachodzić obowiązek podjęcia przez organ nadzoru budowlanego reakcji polegającej na wydaniu właścicielowi obiektu budowlanego lub jego zarządcy stosownych nakazów w drodze decyzji administracyjnej (art. 66 ust. 1-3 p.b.), tym niemniej kwestia wiążąca się z respektowaniem poddawania obiektów budowlanych w czasie ich użytkowania kontrolom okresowym wymienionym w art. 61 ust. 1 p.b. przez ich właściciela lub zarządcę pozostaje zagadnieniem odrębnym od wskazanego powyżej. Okresowe kontrole stanu technicznego obiektu budowlanego, instalacji i przewodów mają charakter prewencyjny, służąc monitorowaniu stanu technicznego i prawidłowej eksploatacji użytkowanego obiektu w celu zabezpieczenia użytkujących go podmiotów, a także osób znajdujących się w jego bezpośrednim otoczeniu przed potencjalnymi zagrożeniami. Przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 p.b., może nakazać organ nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Z obowiązkiem tym może łączyć się obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku lub jego części (art. 62 ust. 3 p.b.). W przeciwieństwie do wskazanej kompetencji, której zrealizowanie następuje poprzez wydanie postanowienia w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, kontrola stosowania się przez osoby do tego zobowiązane (właściciel lub zarządca obiektu budowlanego) poddawania obiektu budowlanego kontroli okresowej w przewidzianych przepisami terminach nie następuje w ramach postępowania administracyjnego. Żądanie jego zainicjowania na wniosek osoby, wedle której, ww. obowiązek prawny nie został dochowany, pozostaje zatem niedopuszczalne w znaczeniu przyjętym w art. 61a § 1 k.p.a. Skarżący miał w całości rację, gdy w zażaleniu odwołał się do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 81 ust. 4 p.b. Powinien był tym niemniej zwrócić uwagę na konsekwencje, które wywołuje zastosowanie w sprawie, której rozpatrzenia się zwrócił, ww. regulacji prawnej. Ustawodawca w art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. przyjął, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. W ich zakresie mieści się m.in. sprawowany przez te organy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego w odniesieniu do warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, a zatem uprawnienie to obejmuje również ocenę sposobu wypełniania spornego w sprawie obowiązku okresowej kontroli obiektu budowlanego określonego w art. 62 ust. 1 pkt 1 p.b. wchodzącego w zakres szerszego znaczeniowo pojęcia jego "utrzymania". Organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu kontroli obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych (art. 81 ust. 4 p.b.). Nie budzi niemniej jednak wątpliwości w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania kontrolnego i dokonywanie w jego ramach określonych ustaleń faktycznych nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 2 września 2020 r. sygn. II OSK 1038/20; wyrok NSA z 29 października 2019 r. sygn. II OSK 1716/18; wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 2135/15). Takie postępowanie może zostać wszczęte, gdy wnioski wyprowadzone z czynności kontrolnych (sprawdzających) współtworzyć będą materiał dowodowy pozwalający sprawę indywidualną, która jest rozstrzygana w formie procesowej (decyzja administracyjna/postanowienie administracyjne), ją merytorycznie załatwić. Potwierdza to stanowisko dyspozycja art. 81 ust. 4 zd. 2 p.b., w myśl którego protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy mieć na uwadze, zdaniem Sądu, należało to ostatnie zastrzeżenie dotyczące "podejmowania innych środków", uwzględniając, że w świetle przepisów p.b. osoba niespełniająca obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1, nie może stać się adresatem aktu administracyjnego nakazującego jej tenże obowiązek spełnić pod groźbą zastosowania egzekucji administracyjnej. Ustawodawca nie przyznał organowi nadzoru budowlanego tego rodzaju kompetencji materialnoprawnej kreującej sprawę administracyjną, przyjmując, że środkiem mającym na celu dyscyplinowanie właściciela lub zarządcy obiektu do poddawania tychże obiektów okresowym kontrolom jest traktowanie na płaszczyźnie prawnej powyższego zaniechania za wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 8 p.b.). Takie odczytanie mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisów determinuje uznanie, że wniesiony do PINB podaniem z 26 maja 2020 r. wniosek jakkolwiek powinien stanowić asumpt do podjęcia przez organ czynności sprawdzających wykonywanie przez Zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej W. obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c p.b. i § 34 rozporządzenia MSWiA, co, jak wynika z akt sprawy, zostało poddane badaniu, to nie mógł prowadzić do wszczęcia na wniosek skarżącego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, o czym organ zasadnie orzekł, nietrafnie odwołując się aczkolwiek do kategorii interesu prawnego skarżącego mającego w tym przypadku wtórne znaczenie procesowe. Wadliwość ta nie waży jednak na sposobie zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Nie mogą mieć wpływu na kierunek rozstrzygnięcia zarzuty odwołujące się do naruszenia przez [...]WINB wskazanych w skardze przepisów procesowych, albowiem organ nie uchybił art. 7, art. 8, art. 9, art. 61 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie. Uprawnienie organu administracji publicznej do działania z urzędu ustawodawca pozostawił w sferze swobodnego uznania organu, co każe przyjąć, że każde ewentualne zaniechanie, które zdaniem strony nie znajduje uzasadnienia, pozostaje bez wpływu na ocenę legalności działania organu. Taki pogląd interpretacyjny w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać za utrwalony (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 804/16; wyrok NSA z 19 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 484/17; wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r. sygn. II OSK 1607/14; wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r. sygn. II OSK 2548/11; wyrok NSA z 3 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 1891/08) i Sąd w składzie rozpoznającym skargę go w całości podziela. Na tym stanowisku oparł się [...]WINB w treści zaskarżonego postanowienia, toteż dokonanej przez organ wykładni art. 61 k.p.a. nie można przypisać wadliwości. Wymagane wyjaśnienia organ zawarł w uzasadnieniu wydanego postanowienia w sposób odpowiadający obowiązkowi zawartemu w art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. Należy mieć na uwadze, że ich wymowa wskazuje, iż organ nie odwołał się do koncepcji odnoszonej do woluntarystycznej, niepoddającej się kontroli decyzji odnoszącej się do oceny zaistnienia podstaw uzasadniających wszczęcie czynności procesowych z urzędu. [...]WINB stwierdził, że informacje przedstawione przez skarżącego zostaną rozważone i jeżeli będą mogły stanowić podstawę do zainicjowania postępowania, to w ramach ustawowych kompetencji przypisanych organowi nadzoru budowlanego taką konsekwencję wywołają, co nie uchybia powołanym w skardze kodeksowym zasadom ogólnym i regulacji zawartej w rozdziale 4 działu II k.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę