VII SA/Wa 2498/18

VII SA/Wa 2498/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Tomasz Janeczko
Wojciech Sawczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3712/19 - Wyrok NSA z 2022-12-01
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 81 c ust. 2 P.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w całości i nałożenie obowiązku przedłożenia opinii dotyczącej stanu technicznego obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako P.b.) nakazał P. S.A. Oddział W., Rejon Energetyczny L., wykonanie i dostarczenie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L., opinii dotyczącej stanu technicznego słupa elektroenergetycznego wysokiego napięcia o konstrukcji stalowej kratowej, podtrzymującej przewody linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-W., zlokalizowanego na posesji w M. przy ul. N. 10 (dz. nr ew. [...] i [...]) w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym niniejsze postanowienie stanie się ostateczne.
Jak wskazał w uzasadnieniu, w dniu 17 maja 2018 r., na wniosek A. O. - właściciela posesji przy ul. N. 10 w M., zostało wszczęte postępowanie administracyjne, w sprawie złego stanu technicznego słupa wysokiego napięcia o konstrukcji stalowej kratowej usytuowanego na jego działce, podtrzymującego przewody linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-W., a będącego własnością P. S.A. Oddział W., co wg. właściciela powoduje zagrożenie dla życia i mienia.
W toku prowadzonego postępowania, w dniu 28 czerwca 2018 r., w obecności właściciela oraz przedstawiciela P. przeprowadzono kontrolę stanu budowli (słupa) wybudowanego w 1958 roku i poddanego modernizacji w 1983 roku.
Oględziny wykazały w dolnej części słupa widoczne miejscowe ogniska korozji konstrukcji, z ubytkami powłoki malarskiej. Z informacji o stanie technicznym sieci na obszarze działania P. za okres styczeń-grudzień 2017 r. wynika, że dla linii L.-W. planowana jest modernizacja a jej stan techniczny (izolacji, słupów, przewodów i fundamentów) określono według skali ocen jako 2, choć brak jest odniesienia jaką skalę przyjęto.
Wskazana linia przeznaczona jest do modernizacji polegającej na przebudowie, tj.: wymianie słupów na nowe (od stupa 1 do 3, od stupa 8 do 15 oraz od słupa 17 do 21) wraz z ewentualnym przesunięciem stanowiska wzdłuż trasy linii, wymianie przewodów i izolatorów na nowe i podwyższeniu pozostałych słupów w linii, co świadczy o jej złym stanie technicznym. Z informacji uzyskanych z Gminy W. wynika, że aktualnie postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-W., bez zmiany trasy linii, zostało zawieszone z uwagi na zażalenie inwestora, tj. P. S.A. na odmowę uzgodnienia projektu ustalenia lokalizacji ww. inwestycji.
Z uwagi na powyższe, w celu ustalenia faktycznego stanu technicznego słupa, konieczne jest wykonanie opinii technicznej, której zażądano na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Jedynie przedłożenie opinii pozwoli organowi na obiektywne i jednoznaczne zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie. Przy czym opinia powinna m.in. określać stan faktyczny obiektu, a w przypadku stwierdzenia zagrożeń wskazać jakie roboty i zabezpieczenia należy wykonać, w celu bezpiecznego użytkowania ww. słupa elektroenergetycznego.
II.
Po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. z siedzibą w L. (dalej jako Skarżąca, Spółka) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. nakazał P. S.A. z siedzibą w L. wykonanie i doręczenie do PINB w L. opinii dotyczącej stanu technicznego słupa elektroenergetycznego wysokiego napięcia o konstrukcji stalowej kratowej, podtrzymującego przewody linii napowietrznej dystrybucyjnej 110 kV relacji L.-W., zlokalizowanego na posesji w M. przy ul. N. 10 (działka nr ew. [...] i [...]) w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Przywołując i w całości akceptując ustalenia poczynione przez organ I instancji [...]WINB wskazał, iż z art. 81c ust. 2 P.b. wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Zgodnie z art. 81c P.b. organy mają prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych np. z prowadzeniem robót. Otrzymane informacje oraz dokumenty mają na celu umożliwienie przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. W przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego organ może nałożyć na ww. podmioty obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ma charakter dowodowy. Postępowanie, w którym jest ono podejmowane jest bądź częścią innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego ustawą Prawo budowlane, bądź ma doprowadzić do wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania.
Przesłanka istnienia uzasadnionych wątpliwości nie może być automatycznie utożsamiana z samym faktem wykonania ww. słupa w odległym czasie, tj. w 1958 roku i jego zmodernizowaniu w 1983 roku, niemniej w realiach omawianej sprawy dowodem na wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego słupa jest jego ocena zawarta w informacji o stanie technicznym sieci dystrybucyjnej na obszarze działania P. S.A. sporządzona dnia 13 kwietnia 2018 r. Zgodnie z ww. informacją stan techniczny izolacji, słupów, przewodów i fundamentów sieci relacji L.-W. oceniony został na 2 w odniesieniu do wszystkich ww. elementów. W treści zażalenia wskazano, że dla oceny stanu technicznego poszczególnych elementów napowietrznych linii 110 kV przyjęta jest pięciostopniowa skala oceny, gdzie 1 oznacza element wymagający natychmiastowej naprawy, zaś 5 oznacza element w bardzo dobrym stanie technicznym.
Na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego spornego słupa wskazuje także pismo właściciela nieruchomości z dnia 17 maja 2018 r., w którym podniesiono, iż pełnomocnik P. S.A. - firma E. w wystąpieniu z dnia 20 października 2017 r. oceniła, że obiekt w niesprzyjających warunkach pogodowych (silny wiat, sadź na przewodach) może stwarzać stan zagrożenia życia i zdrowia dla osób znajdujących się w jej pobliżu.
Przez wzgląd na powyższe kwestia stanu technicznego elementów ww. sieci może wywoływać uzasadnione wątpliwości, co w ocenie [...]WINB uzasadnia nałożenie na P. S.A. obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 P.b. W ocenie [...]WINB dokonanie ustaleń co do rzeczywistego stanu technicznego słupa możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz w wyniku dokonania odpowiednich oględzin i pomiarów, których organ nadzoru budowlanego nie jest w stanie wykonać we własnym zakresie.
Jednocześnie [...]WINB wskazał, iż uchylenie postanowienia PINB uzasadnione jest błędnym wskazaniem adresata obowiązku określonego w art. 81c ust. 2 P.b.
Organ powiatowy nieprawidłowo oznaczył adresata obowiązku, bowiem nałożył go na oddział spółki akcyjnej P. S.A. O tym kto może być stroną postępowania administracyjnego stanowi art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a. ). Stosownie do art. 30 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Odwołując się do art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.) nie można wywieść odrębności prawnej oddziału od samej spółki. Odrębność od spółki polega tylko na funkcjonalnym i przestrzennym wydzieleniu części organizacyjno-gospodarczej spółki.
Oddział spółki nie posiada osobowości prawnej, nie może być również uznany jako odrębna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, o której mowa w art. 29 k.p.a., cały czas pozostaje bowiem częścią spółki. Z uwagi na powyższe oddział spółki prawa handlowego nie może występować samodzielnie w obrocie prawnym i być adresatem decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało skierowane do P. S.A. Oddział W., Rejon Energetyczny L., nie zaś do P. S.A. z siedzibą w L., zatem nie zawiera prawidłowego oznaczenia strony postępowania i tym samym nie wskazuje precyzyjnie adresata, na którego został nałożony ww. obowiązek.
Błędne określenie strony poprzez (wskazanie oddziału zamiast spółki), stanowi uchybienie procesowe będące podstawą do reformatoryjnego uchylenia postanowienia. Uchybienie to nie stanowi podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
III.
Skargę na powyższe postanowienie [...]WINB wywiodła P. S.A. w L., wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającego je postanowienia PINB. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu organu zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania:
a) art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 45 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niedoręczenie pism w sprawie w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania jak i dalszych orzeczeń na adres siedziby strony skarżącej, ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym - ul. G., L.;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych niemających potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a w szczególności ustalenia, pomimo braku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu - słupa kratowego, iż niezbędne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; pominięcie okoliczności, iż cała linia podlega modernizacji w tym słupy, a w toku eksploatacji podlega oględzinom i przeglądom pod kątem technicznym, w związku z czym przy stwierdzeniu złego stanu technicznego słupa zlecone by były prace naprawcze przez skarżącego, bez konieczności prowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie; błędne przyjęcie, że łuszcząca się farba jest wystarczającym powodem dla przyjęcia, iż obiekt jest w złym stanie technicznym;
c) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zobowiązanie do wykonania ekspertyzy technicznej w sytuacji gdy możliwe jest poczynienie ustaleń co do stanu technicznego obiektu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także w oparciu o samodzielne ustalenia organu w ramach przysługujących mu kompetencji;
d) art. 81c ust 2 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie wykazał uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i mimo tego zobowiązanie Skarżącego do wykonania i dostarczenia ekspertyzy, pomimo spoczywania tego obowiązku na organie.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zostało skierowane i doręczone na adres P. S.A. Oddział W. Rejon Energetyczny L., podobnie jak postanowienie PINB. Niesie to za sobą określone skutki, jako że zawiadomienie o wszczęciu postępowania winno być skierowane do strony, zgodnie z art. 61 k.p.a.
Wszelkie doręczenia do chwili doręczenia postanowienia [...]WINB zostały skierowane do podmiotu nie posiadającego zdolności prawnej i sądowej. Całość postępowania PINB prowadzona była przeciwko Oddziałowi P., nie zaś Spółki. Wskazywanie przez [...]WINB, że jego postanowienie kierowana jest do Spółki nie może konwalidować nieprawidłowości występujących na wcześniejszym etapie postępowania w zakresie wydawanych i doręczanych postanowień i poinformowania stron o wszczęciu postępowania. Postanowienie PINB obarczone jest wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa, bowiem mogło zostać wydane jedynie względem podmiotu posiadającego zdolność prawną i sądową, a w konsekwencji także dalsze ewentualne kroki także powinny być kierowane przeciwko temu podmiotowi.
Wskazanie jako strony P. S.A. w postanowieniu [...]WINB nie może konwalidować braków wcześniejszego postępowania, wszak nie można mówić, iż strona została skutecznie o wszczęciu postępowania poinformowana.
Nadto zdaniem Skarżącej organ dokonał ustalenia, pomimo braku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, iż niezbędne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej. Pominął w ocenie okoliczności, iż cała linia podlega modernizacji, a w toku eksploatacji podlega oględzinom i przeglądom pod kątem technicznym, w związku z czym przy stwierdzeniu złego stanu technicznego słupa zlecone by były prace naprawcze przez Skarżącą, bez konieczności prowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Organ błędnie przyjął, że łuszcząca się farba jest wystarczającym powodem dla przyjęcia, iż obiekt jest w złym stanie technicznym.
Naruszył zatem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zobowiązał do wykonania ekspertyzy technicznej w sytuacji, gdy możliwe było poczynienie ustaleń co do stanu technicznego obiektu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także w oparciu o samodzielne ustalenia organu w ramach przysługujących mu kompetencji. Świadczy to o naruszeniu art. 81c ust 2 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu.
IV.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie Sąd wskazuje, iż zarówno zarzuty skargi, jak i zarysowany na tle sprawy problem prawny, dotyczą w istocie dwóch kwestii. Pierwsza z nich odnosi się do prawidłowości określenia adresata postanowienia PINB i skutków zmiany tego rozstrzygnięcia w tym właśnie zakresie przez organ odwoławczy. Druga dotyczy istnienia uzasadnionych podstaw do nałożenia na Spółkę obowiązku z art. 81c ust. 2 P.b.
W odniesieniu zatem do pierwszego zagadnienia Sąd wyjaśnia, iż jak wskazuje analiza skargi, Skarżąca upatruje błędnego działania [...]WINB w fakcie, iż organ ten w jej ocenie nie mógł orzec reformatoryjnie w sprawie, która od początku była prowadzona przeciwko Oddziałowi Spółki a nie samej Spółce. Skarżąca wyjaśnia dalej, iż adresowanie wszelkich pism, w tym w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania do Oddziału, nie zaś do Spółki, powoduje, że postanowienie PINB obarczone było wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa, bowiem mogło zostać wydane jedynie względem podmiotu posiadającego zdolność prawną i sądową, a w konsekwencji także dalsze ewentualne kroki powinny być kierowane wyłącznie przeciwko temu podmiotowi.
Sąd nie podziela powyższej argumentacji Skarżącej.
Przede wszystkim należy potwierdzić, iż w sprawie doszło do uchybień procesowych na etapie postępowania przed organem I instancji, polegających na kierowaniu korespondencji, jak również samego rozstrzygnięcia, do Oddziału Spółki, nie zaś do samej Spółki, zgodnie z adresem wskazanym w KRS. Niewątpliwie potencjalne utrzymanie w mocy takiego rozstrzygnięcia PINB przez [...]WINB i niedostrzeżenie powyższego uchybienia mogłoby stanowić podstawę do twierdzenia, iż oba akty dotknięte są wadą nieważności, z tym że chodziłoby wówczas o wadę polegającą na skierowaniu aktów administracyjnych do podmiotu nie będącego stroną postępowania (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) a nie wadę powodującą nieważność postanowień z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) na którą powołuje się Spółka.
Niemniej jednak na tle niniejszej sprawy należy wskazać po pierwsze, iż pomimo wadliwego doręczania korespondencji, jak i wydania postanowienia przez PINB nominalnie względem Oddziału Spółki, sama Spółka była w pełni świadoma toczącego się postępowania i jego stanu (świadczy o tym m.in. wywiedzenie w terminie ustawowym zażalenia, nie zaś wniosku o stwierdzenie nieważności wydanego postanowienia, czy też wniesienie zażalenia przez Oddział z powołaniem się na udzielone przez Spółkę pełnomocnictwo - w aktach administracyjnych). Po drugie, Skarżąca nie zauważa, iż tryb odwoławczy ma swoiście rozumiane pierwszeństwo przed trybem nadzorczym (stwierdzenia nieważności). Sąd przy tym wyraźnie zaznacza, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują wyraźnie kwestii pierwszeństwa w przypadku zbiegu postępowania odwoławczego z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji, podobnie jak i kwestii pierwszeństwa w przypadku zbiegu różnych postępowań nadzwyczajnych. Zasady rozstrzygania w tego typu przypadkach o pierwszeństwie jednego bądź drugiego trybu, zostały ukształtowane w drodze sądowej wykładni prawa i wypowiedzi przedstawicieli doktryny prawa. Poza tym Skarżąca na etapie odwoławczym wyraźnie wyartykułowała, iż wnosi zażalenie, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności.
To na co należy zwrócić uwagę w niniejszej sprawie to zatem okoliczność, iż jeżeli strona uprawniona wnosi w przewidzianym terminie odwołanie (tutaj zażalenie), podnosząc w nim zarzuty właściwe trybowi odwoławczemu, nie zaś trybowi nadzorczemu (zarzuty nieważności zaskarżonego aktu), to wówczas zarówno podniesiona wadliwość jak i ewentualnie ustalone uchybienie spełniające kryteria wady kwalifikowanej z art. 156 § 1 k.p.a., są przez organ odwoławczy badane i korygowana w trybie właściwym dla rozpatrzenia odwołania. Mówiąc inaczej, organ w postępowaniu odwoławczym nie stwierdza nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz w zależności od stwierdzonego uchybienia orzeka w ramach uprawnień przewidzianych w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.
Sąd podkreśla równocześnie, iż zarzuty właściwe stricte postępowaniu nieważnościowemu stawiane są przez Skarżącą dopiero w skardze (vide zażalenie, skupiające się wyłącznie na zagadnieniach materialnych). Organ odwoławczy nie mógł mieć zatem jakichkolwiek wątpliwości, co do rzeczywistej intencji Strony, którą było wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB. Nadto, o czym już Sąd wspominał, zażalenie zostało wniesione przez Oddział Spółki, jednakże na druku firmowym samej Spółki, jak również z powołaniem się na udzielone pełnomocnictwo.
W konsekwencji należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie [...]WINB dostrzegając to, że organ I instancji prowadził postępowanie względem niewłaściwego podmiotu (w ramach wewnętrznej organizacji Spółki), słusznie orzekł reformatoryjnie, uchylając skierowany względem Oddziału Spółki nakaz i kierując go już prawidłowo względem Spółki.
Sąd podkreśla, iż pomimo wadliwych zawiadomień w sprawie oraz skierowania i doręczenia samego postanowienia względem Oddziału Spółki, Skarżąca wywiodła w terminie ustawowym zażalenie, w którym nie podnosiła dlaczego ta akurat wada postępowania PINB ma istotne znaczenie w sprawie i jak się ona przekłada na wydane przez [...]WINB rozstrzygnięcie.
Okoliczność uniemożliwienia stronie brania czynnego udziału w sprawie, bo na to w istocie wskazuje Skarżąca, nie świadczy per se, iż wydane w tak przeprowadzonym postępowaniu rozstrzygnięcie winno podlegać zawsze uchyleniu. W orzecznictwie jest niekwestionowane, iż przepis art. 10 § 1 k.p.a. wymaga każdorazowo zbadania, czy niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, przy czym wykazanie tego związku pomiędzy uchybieniem a potencjalnym rozstrzygnięciem spoczywa na stronie postępowania, która tak twierdzi (por. najnowsze orzecznictwo, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17).
Jak już wskazano, Skarżąca w złożonej skardze, poza przywołaniem okoliczności skierowania postanowienia a wcześniej doręczeń do jej Oddziału, nie kwestionuje podjętych czynności merytorycznych w sprawie, w szczególności przeprowadzonych z pracownikiem Oddziału (zaś sensu largo z pracownikiem Spółki), oględzin spornego słupa. Nie wykazuje także, dlaczego to uchybienie procesowe ma wpływ i jaki na wynik sprawy, w szczególności jakie jeszcze inne środki dowodowe przedstawiłaby, gdyby to ona a nie jej Oddział brał udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W związku z powyższym należy przyjąć, iż uchybienie do jakiego doszło na etapie postępowania przed organem I instancji, wobec przywołanych okoliczności sprawy, nie miało wpływu na jej wynik. Skarżąca skutecznie podjęła bowiem obronę w postępowaniu odwoławczym, zaś [...]WINB wadliwość tę wyeliminował. Niezasadny jest tym samym zarzut nr 1 skargi.
Niezależnie jednak od powyższych uwag, czynionych w kontekście uniwersalnej wartości jaką jest potrzeba rozstrzygania spraw przy udziale stron postępowania i przy zapewnieniu im udziału, Sąd zwraca uwagę, iż obowiązek organów określony w art. 10 § 1 k.p.a. odnosi się co do zasady do decyzji bądź postanowienia kończącego postępowanie i załatwiającego sprawę administracyjną. Nie można go zatem dowolnie rozciągać na kwestię wydania postanowienia dowodowego, które nie kończy postępowania w sprawie - a takim właśnie jest postanowienie wydawane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1260/17).
VI.
Chybione są również pozostałe zarzuty skargi nr 2-4, wskazujące w istocie na brak uzasadnionych podstaw do nałożenia obowiązku z art. 81c ust. 2 P.b.
Zgodnie ze wskazanym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Nie jest kwestionowane, iż art. 81c ust. 2 P.b. upoważnia organ do nałożenia wskazanego obowiązku wówczas, gdy obiektywnie rzecz ujmując, istnieją uzasadnione wątpliwości m.in. co do stanu technicznego obiektu. Takie rozumienie powołanego przepisu ma przede wszystkim chronić wymienione podmioty przed zbyt pochopnym nakładaniem na nie obowiązku przedłożenia opinii, który nieuchronnie generuje koszty.
Nie można jednak przepisu tego rozumieć również w ten sposób, że to na organie spoczywa wyłączny ciężar udowodnienia złego stanu obiektu budowlanego i tylko i wyłącznie w takiej sytuacji może on skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 81c ust. 2 P.b. Przepis ten ma bowiem charakter dowodowy, tj. ma dostarczyć materiał, który następnie zostanie wykorzystany w postępowaniu głównym, dotyczącym np. stanu technicznego obiektu i ewentualnych kroków zaradczych.
Podzielić należy stanowisko organu, iż o złym stanie technicznym obiektu nie może świadczyć sama tylko data jego budowy. Nie można się z tym poglądem nie zgodzić. Niemniej jednak odległa data budowy, wraz z innymi okolicznościami sprawy np. widocznym stanem obiektu, jego charakterem, brakiem szczegółowej dokumentacji budowlanej, czy wreszcie wskazaniami będącymi podstawą interwencji organów, mogą przemawiać za potrzebą uzyskania opinii podmiotu fachowego o stanie technicznym. Jest to bowiem - jak już wskazano - środek dowodowy, mający dopiero dać szerszy obraz kontrolowanego obiektu i ewentualny asumpt do dalszych działań.
Mając to na uwadze wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z linią wysokiego napięcia 110kV, zawieszoną na wysokich słupach, posadowionych w roku 1958 roku, zmodernizowaną w 1983 roku. Nie budzi wątpliwości to, że uszkodzenie tego rodzaju infrastruktury przesyłowej (np. zerwanie przewodów, złamanie/wywrócenie słupa), może pociągnąć za sobą, oprócz naturalnych w tym przypadku utrudnień w dostawie prądu, także zagrożenie dla życia lub zdrowia postronnych osób.
Zarówno z protokołu oględzin, jak i z dołączonych do niego zdjęć wynika, iż w dolnej części słupa widoczne są miejscowe ogniska korozji konstrukcji, z ubytkami powłoki malarskiej. Z informacji o stanie technicznym sieci na obszarze działania P. za okres styczeń-grudzień 2017 r. wynika, że dla linii L.-W. planowana jest modernizacja a jej stan techniczny (izolacji, słupów, przewodów i fundamentów) określono według skali ocen jako 2 (skala 5 stopniowa). Wskazana linia przeznaczona jest przy tym do modernizacji polegającej na jej przebudowie, tj.: wymianie słupów na nowe wraz z ewentualnym przesunięciem stanowiska wzdłuż trasy linii, wymianie przewodów i izolatorów na nowe i podwyższeniu pozostałych słupów w linii, co świadczy o jej złym stanie technicznym. Postępowanie w tej sprawie w chwili orzekania przez organy jest zawieszone z uwagi na zażalenie Skarżącej na odmowę uzgodnienia projektu ustalenia lokalizacji ww. inwestycji.
W związku z powyższym należało te informacje zestawić przede wszystkim z nieprzedstawieniem przez zarządcę obiektu tak dokumentacji budowlanej jak i dokumentacji związanej z prowadzeniem prawidłowej eksploatacji i utrzymaniem słupa we właściwym stanie technicznym. Brak precyzyjnych dokumentów i możliwości rzetelnej oceny stanu słupa (zwłaszcza jego zakotwieni w gruncie) słusznie może wskazywać na istniejące, nawet potencjalnie, zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia. Sąd podkreśla, iż stwierdzone uchybienia techniczne, zwłaszcza te dotyczące dolnej jego części i fundamentu (co widać na zdjęciu), co do którego brak jest danych technicznych, uzasadniają przyjęcie, iż konieczne jest zasięgnięcie opinii osoby uprawnionej. Przeciwko takiemu działaniu nie może świadczyć podjęta inicjatywa modernizacji w przyszłości całej linii, bowiem może to mieć ewentualny wpływ na nałożenie obowiązku względem tego obiektu, jednakże dla ich określenia niezbędne jest uprzednie poznanie jego stanu technicznego.
Dodać ponadto należy, iż Skarżąca na żadnym etapie spawy nie odniosła się do powoływanego przez organ oraz właściciela nieruchomości pisma powiązanego z nim podmiotu, tj. E. Sp. z o.o. z dnia 20 października 2017 r., z którego ma wynikać zła kondycja techniczna linii, a więc i słupów.
W tych realiach nie można zatem w sposób przekonujący twierdzić, iż organy nie miały uzasadnionych podstaw by zażądać od zarządcy infrastruktury energetycznej, właściciela spornego słupa, przedłożenia odpowiedniego opracowania dotyczącego stanu technicznego tej budowli. Ocenianie każdego z wyżej powołanych uchybień technicznych, jak i braków w dokumentacji, czy wyjaśnień, samo w sobie nie daje jeszcze podstawy do nakazania przedłożenia opracowania, jednakże zestawienie tych okoliczności razem ze sobą, uzasadnia już twierdzenie, iż wymagane jest przedłożenie przez Skarżącą żądanego opracowania.
To czego na tle niniejszej sprawy Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, to kwestia konieczności przeciwdziałania wszelkim ewentualnym zagrożeniom jakie może nieść ze sobą dany obiekt budowlany, wybudowany w okolicy mieszkaniowej.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) skargę oddalił.