VII SA/Wa 2486/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy K. S. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, że umowa o dożywocie zapewnia jej wystarczające środki utrzymania.
Skarżąca K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mimo wskazania na niskie dochody z emerytur i wydatki związane z leczeniem, sąd uznał, że umowa o dożywocie, na mocy której skarżąca zamieszkuje w budynku i ma zapewnione utrzymanie, świadczy o tym, że może ona ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Skarżąca K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wskazała, że wraz z mężem utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2196 zł miesięcznie, a także ponoszą wydatki na leczenie. Sąd, analizując sytuację finansową, zwrócił uwagę na zawartą przez skarżącą umowę o dożywocie. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, umowa ta zobowiązuje nabywcę nieruchomości do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania, w tym wyżywienia, ubrania, mieszkania i opieki medycznej. W ocenie sądu, fakt zapewnienia utrzymania przez nabywcę nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie oznacza, że skarżąca może ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o dożywocie, zapewniająca zbywcy utrzymanie, może być podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy, jeśli sąd uzna, że zbywca może ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapewnienie utrzymania na podstawie umowy o dożywocie oznacza, iż skarżąca może ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
PPSA art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów; w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb (wyżywienie, ubranie, zamieszkanie, leczenie).
Pomocnicze
k.c. art. 908
Kodeks cywilny
Istota umowy o dożywocie polega na zapewnieniu zbywcy nieruchomości przez nabywcę dożywotniego utrzymania, w tym przyjęcia jako domownika, dostarczania wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła, opału, pomocy w chorobie i własnym kosztem pogrzebu.
PPSA art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Sytuacja finansowa skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być zatem stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia.
Skład orzekający
Ewa Kowalska-Hupko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w kontekście umowy o dożywocie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy, które zawarły umowę o dożywocie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i pokazuje, jak sąd ocenia sytuację finansową wnioskodawcy w kontekście posiadanych praw majątkowych, takich jak prawo do utrzymania wynikające z umowy o dożywocie.
“Umowa o dożywocie a prawo do darmowego prawnika – kiedy sąd odmówi pomocy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2486/17 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2017-12-29 Data wpływu 2017-10-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kowalska-Hupko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sentencja Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania K. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnienie K. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła w dniu 16 listopada 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na nieaktualnym formularzu. Następnie, w dniu 29 listopada 2017 r. skarżąca złożyła wniosek na obecnie obowiązującym urzędowym formularzu. Z treści wniosku wynika, że K. S. prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, utrzymują się z dochodów z tytułu emerytur w wysokości: 980 zł, 1216 zł oraz 35 euro miesięcznie. Skarżąca wskazała (w formularzach złożonych 16 listopada oraz 29 listopada 2017 r.) na zawartą w listopadzie 2017 r. umowę o dożywocie, na podstawie której zamieszkuje na parterze budynku mieszkalnego oraz korzysta z kuchni i pralni w suterenie. K. S. posiada grunty rolne o pow. 0,23 ha (klasa IV i V) oraz las o pow. 0,5 ha. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki K. S. wskazała na: ratę kredytu na zakup masażera - 47 zł, wydatki związane z chorobą męża, dojazd do [...], pobyt w [...], leki i zastrzyki – około 1000 zł, wydatki na leki skarżącej i wizyty u lekarzy – 400-500 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być zatem stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Zauważyć też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459) W ocenie referendarza sądowego przedstawiona w złożonym wniosku sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. K. S. wraz z mężem uzyskują emerytury w łącznej wysokości 2196 zł oraz 35 euro miesięcznie. Do stałych wydatków skarżąca zaliczyła ratę kredytu w kwocie 47 zł oraz wydatki na własne leczenie w wysokości 400 – 500 zł miesięcznie. K. S. wskazała również na wydatki związane z chorobą męża w kwocie około 1000 zł (obejmujące wydatki na dojazd do [...], pobyt w [...], leki i zastrzyki), nadsyłając wraz z wnioskiem dokumenty potwierdzające wykonanie badań i zabiegów w szpitalu w [...]. Zauważyć jednak trzeba, że miały one miejsce 4 września, 7 września, 8 września i 9 października 2017 r., nie sposób zatem związanych z tym wydatków uwzględniać przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku. Istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma natomiast okoliczność, że skarżąca w listopadzie 2017 r. zawarła umowę o dożywocie. Składając w sierpniu 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie sygn. VII SA/Wa 1606/17 K. S. wskazywała, że jest właścicielką domu o powierzchni 110 m2. Obecnie, jak oświadczyła skarżąca w treści wniosku złożonego w niniejszej sprawie, K. S. na podstawie umowy dożywocia korzysta z parteru i sutereny budynku mieszkalnego. Okoliczność ta nie może pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku złożonego przez skarżącą. Zauważyć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Istotą umowy dożywocia jest zatem zapewnienie zbywcom nieruchomości utrzymania przez nabywcę. W ocenie referendarza sądowego, skoro osoba, na którą skarżąca przeniosła własność nieruchomości, zobligowana jest do zapewnienia jej utrzymania, stwierdzić trzeba, że K. S. może bez uszczerbku utrzymania koniecznego ponieść z uzyskiwanych z mężem emerytur koszty sądowe w niniejszej sprawie oraz zgromadzić środki na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI