VII SA/Wa 2481/19

VII SA/Wa 2481/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Włodzimierz Kowalczyk
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1581/21 - Wyrok NSA z 2022-10-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 par. 1pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r., znak [...]Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. i J. R. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek mieszkalny jednorodzinny typ L-5, studnię i szambo szczelne, na terenach położonych w Kawęczynie na działce o nr ewid. [...].
Decyzja stała się ostateczna.
II.
Po rozpatrzeniu wniosku M. F. (właściciel działki nr ewid. [...] - dalej jako Skarżący), Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Wójt Gminy [...].
Wskazana decyzja zdaniem Wojewody nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.).
W podniesionej we wniosku kwestii szamba organ wyjaśnił, że na projekcie zagospodarowania działki zostało ono naniesione (obiekt oznaczony nr 3). Szambo to jest oddalone o ok. 5m od granicy działki, od budynku o ok. 50 m, zaś od projektowanej studni o ok. 240 m. Taka lokalizacja szamba nie narusza § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46). Wady techniczne szamba, stwarzające zdaniem wnioskodawcy zagrożenie epidemiologiczne oraz zapadanie się obiektu pod ziemię nie są przedmiotem postępowania nieważnościowego. Kwestie te mogą być przedmiotem kontroli organów nadzoru budowlanego.
Z kolei przewidziana w projekcie studnia nie narusza § 31 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia.
W kwestii dojazdu do nieruchomości inwestycyjnej Wojewoda wyjaśnił, że decyzja o pozwoleniu na budowę została poprzedzona decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 1996 r., znak [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W jej punkcie 6 zawarto stwierdzenie, że obsługę komunikacyjną przewiduje się z istniejącej drogi gminnej. Stąd też decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została na podstawie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Projekt zagospodarowania terenu także przewidywał, że dojazd do najbliższej drogi gminnej o nawierzchni asfaltowej i istniejącej komunikacji PKS możliwy będzie odcinkiem ok. 300 m drogi gruntowej zlokalizowanej po stronie północnej działki.
Ponadto z wyjaśnień Wójta Gminy [...] z dnia 8 listopada 2018 r. przekazanych wraz z aktami sprawy wynika, że na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] położonej w miejscowości K. gm. [...] istniała droga gruntowa widniejąca na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z zasobów Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z dnia [...] października 1996 r. biegnąca poprzez działki o nr ewid. [...], [...] Inwestorzy w piśmie z dnia 7 listopada 2018 r. także wyjaśnili, że zakupili działkę nr [...] bez świadomości, że nie posiada ona dostępu do drogi publicznej, gdyż położona była bezpośrednio przy urządzonej utwardzonej drodze, połączonej z szosą asfaltową [...]. W przekonaniu tym utwierdziło inwestorów dodatkowo zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy [...] w tym samym roku stwierdzenie, że "obsługę komunikacyjną przewiduje się z istniejącej drogi gminnej". Droga, przy której położona jest działka inwestorów, istnieje od lat 40-tych XX wieku i porusza się nią wielu mieszkańców. Inwestorzy wyjaśnili, że przez wiele lat nie mieli wiedzy, że droga ta stanowi w części własność Skarbu Państwa - Nadleśnictwa [...], w części zaś jest własnością M. F..
Droga ta była przez długi czas utrzymywana przez Gminę [...] poprzez poprawianie jej utwardzenia oraz odśnieżanie zimą.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda wyjaśnił, że pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie prawomocnej (nadal znajdującej się w obiegu prawnym) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której jasno stwierdzono, że obsługę komunikacyjną przewiduje się z istniejącej drogi gminnej. Droga ta była przez inwestorów faktycznie użytkowana przez ponad 22 lata, zaś przez innych okolicznych mieszkańców znacznie dłużej. Gmina władała natomiast tą drogą jak właściciel, wykonując jej utwardzenie i ją odśnieżając, podczas gdy prawnie była ona własnością Skarbu Państwa - Nadleśnictwo [...] i M. F..
Dalej organ stwierdził, że stan prawny drogi nie został właściwie przeanalizowany podczas postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co skutkowało wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę dla nieruchomości, która nie miała prawnie zapewnionego dostępu do drogi gminnej, choć faktycznie taki dostęp miała.
Dojazd do działki inwestycyjnej drogą prowadzącą przez działkę nr [...] oraz działkę nr [...] do drogi gminnej, narusza interesy właścicieli tych działek. Kwestie te powinny zostać uregulowane przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i decyzji o pozwoleniu na budowę. Wpwdzie skala naruszenia tych interesów nie wydaje się być zbyt dotkliwa, z tego względu, że działka nr [...] należąca do wnioskodawcy stanowi niezabudowaną działkę rolną która jest częściowo porośnięta lasem, zatem nie jest użytkowana przez właściciela zgodnie z przeznaczeniem, zaś działka nr [...] należąca do Skarbu Państwa - Nadleśnictwa [...] stanowi typową działkę leśną. Na działkach tych zlokalizowana jest droga użytkowana od kilkudziesięciu lat przez okolicznych mieszkańców. Nie zmienia to oczywiście faktu naruszenia interesów osób trzecich.
Inwestorzy podjęli działania mające na celu uregulowanie prawne sytuacji drogi. W dniu [...] października 2018 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] wydał postanowienie o odpłatnym ustanowieniu drogi koniecznej na nieruchomości posiadającej w Sądzie Rejonowym w [...] urządzoną księgę wieczystą [...] działka nr [...] oraz na nieruchomości posiadającej w Sądzie Rejonowym w Toruniu urządzoną księgę wieczystą [...] działka nr [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] zapisanej w księdze wieczystej [...]. Postanowienie nie jest jeszcze prawomocne.
W przedstawionych okolicznościach sprawy powyższe naruszenie nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie każde naruszenie prawa, nawet oczywiste, może zostać uznane za rażące. Pomimo naruszenia prawa, jego skutki nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia praworządnego państwa.
Stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego po upływie ponad 22 lat jego funkcjonowania w obrocie prawnym, pozostawałoby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań. W tym zakresie organ odwołał się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
III.
Po rozpatrzeniu odwołania M.F., decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...].
Analizując przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji budowlanej GINB wskazał, że inwestorzy wykazali zarówno prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane jak również legitymowali się decyzją o warunkach zabudowy.
GINB nie stwierdził również, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone decyzją budowlaną naruszały ustalenia decyzji o warunkach zabudowy. W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń ustaleń co do rodzaju inwestycji oraz jej usytuowania, czy też obsługi komunikacyjnej - dojazd z istniejącej drogi gminnej (projektowana - dojazd do najbliższej drogi gminnej o nawierzchni asfaltowej możliwy jest odcinkiem ok. 300 m drogi gruntowej, zlokalizowanej po stronie północnej działki). Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] (utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...]) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy.
W ocenie GINB badana decyzja nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązujących w dacie jej wydania. Chodzi zwłaszcza o usytuowania budynków na działce budowlanej. Wprawdzie projekt zagospodarowania działki nr ew. [...] nie zawiera oznaczenia działek sąsiednich (brak numerów działek), jednakże z porównania tego projektu ze znajdującą się w aktach organu wojewódzkiego kopią uproszczonej mapy ewidencji gruntów możliwe było ustalenie oznaczenia nieruchomości sąsiednich i ich położenia względem działki inwestycyjnej. Z porównania tych dokumentów ustalono, że elewacja południowa i wschodnia budynku usytuowana jest w odległości 8 m (narożnik) od granicy działki nr ew. [...], zaś elewacja północna i zachodnia budynku usytuowana jest w odległości 4 m (narożnik) od granicy działki nr ew. [...]. Natomiast od granicy działki nr ew. [...], należącej do Skarżącego, sporny budynek usytuowany został w odległości ponad 50 m.
Inwestycja nie narusza także § 13 (przesłaniane obiektów budowlanych), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Zgodne z prawem jest również projektowane szambo bezodpływowe na działce nr ew. [...]. Również zaprojektowany kontener na śmieci nie narusza przepisu § 23 ust. 1 rozporządzenia z 1994 roku.
W ocenie GINB decyzja budowlana narusza § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 1994 roku. Odległość studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze do granicy działki winna wynosić co najmniej 7,5 m, zaś jest usytuowana w odległości 5 m od granicy z działką nr ew. [...]. W ocenie organu nie ma to jednak charakteru rażącego z uwagi na znikome skutki społeczno-gospodarcze, gdyż w żaden sposób nie wpływa negatywnie na możliwość zabudowy działek sąsiednich.
Jak dalej wskazał GINB, działka inwestycyjna nie miała w dacie wydania pozwolenia na budowę bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Z załącznika nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że działka ta posiada dostęp do drogi publicznej poprzez drogę dojazdową. W aktach organu stopnia podstawowego brak jest dokumentu, który wskazywałby przez jakie działki przebiega droga dojazdowa. W projekcie zagospodarowania terenu działki nr ew. [...] stwierdzono, że dojazd do drogi gminnej możliwy jest ok. 300-metrowym odcinkiem drogi gruntowej, zlokalizowanej po stronie północnej działki (pkt. 2.2 - str. 1).
W trakcie postępowania ustalono, że droga gruntowa przebiega przez działkę nr ew. [...] (należącą do Skarżącego) oraz działkę nr ew. [...] (będącą własnością Skarbu Państwa).
W związku z tym decyzja budowlana Wójta Gminy [...] wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (według stanu z daty wydania) w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 1994 roku.
Przywołując istotę rażącego naruszenia prawa organ zauważył, że właściciel działki o nr ew. [...] (M. F.) nie kwestionował ww. decyzji przez prawie 22 lata. Mając to na uwadze wskazane powyżej naruszenie nie wywołuje skutków społeczno- gospodarczych, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania.
Stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji po prawie 22 latach od jej wydania pozostawałoby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań oraz naruszałoby elementarne poczucie sprawiedliwości.
Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13 organ wskazał, że jakkolwiek jest on skierowany do ustawodawcy, jednakże upływ czasu, o którym mowa w tym orzeczeniu, musi być brany pod uwagę przy ocenie skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do argumentacji kwestionującej uprawnienia Wójta Gminy [...] do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę GINB wskazał, że zgodnie z art. 80 pkt 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania spornej decyzji) państwowy nadzór budowlany sprawowały organy nadzoru architektoniczno-budowlanego. Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego organami nadzoru architektoniczno-budowlanego byli: wojewoda i kierownik urzędu rejonowego. Jak natomiast wynika z art. 40 ust. 1 ustawy z 22 marca 1990 r. o terenowych organach administracji rządowej (Dz. U Nr 21, poz. 123) kierownik urzędu rejonowego może, za zgodą wojewody, powierzyć prowadzenie niektórych spraw należących do jego właściwości, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, organom gminy położonej na obszarze działania urzędu, a także kierownikom państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych funkcjonujących na obszarze działania tego urzędu. Stosownie zaś do art. 40 ust. 3 ww. ustawy z 22 marca 1990 r. powierzenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze porozumienia. Porozumienie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, chyba że w porozumieniu ustalono termin późniejszy. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w [...], a Wójtem Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] grudnia 1994 r. Nr [...], poz. [...]).
Decyzja budowlana objęta wnioskiem o jej unieważnienie nie jest również dotknięta żadną inną wadą kwalifikowaną.
IV.
Skargą na powyższą decyzję wniósł M. F. kwestionując to rozstrzygnięcie w całości.
Decyzji GINB zarzucono naruszenie:
1. art. 156 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie,
2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie,
3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. m.in. wskutek nieuwzględnienia przez GINB tego, że Wojewoda nie zbadał w swoim postępowaniu wadliwości decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].12.1996 r. w świetle przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (np. nie zostało w decyzji Wójta podane, a wcześniej nie zostało przez organ ustalone, czy dla działki nr [...] została wydana decyzja o wyłączeniu tej działki w całości bądź w części z produkcji rolnej i przeznaczeniu jej pod zabudowę),
4. artykuły 77 i 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie,
5. artykuły 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. gdyż GINB przyjął brak przeprowadzenia przez Wojewodę stosownego postępowania dowodowego przy rozpoznawaniu sprawy nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].12.1996 r. i mimo tego utrzymał decyzję Wojewody w mocy,
6. art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 03.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1996 r. Nr 16, poz. 78) przez niewłaściwe zastosowanie,
7. art. 32 ust. 4 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie,
8. art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie,
9. art. 35 P.b. przez niewłaściwe zastosowanie,
10. przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...].12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
11. art. 55 3 Kodeksu cywilnego przez niewłaściwe zastosowanie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach.
Jednocześnie Skarżący poinformował, że podejmie starania o ustanowienie pełnomocnika, który wniesie do Sądu pismo z uzupełnieniem skargi, w którym przedstawi stan sprawy, dokona uzasadnienia postawionych tu zarzutów i ewentualnie postawi inne zarzuty i przedstawi ich uzasadnienie.
V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy w dniu 23 września 2020 r. z uwagi na złożony w dniu 18 września 2020 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy, albowiem o terminie rozprawy Skarżący został poinformowany z odpowiednim wyprzedzeniem (w dniu 14 sierpnia 2020 r.), zaś złożony wniosek zmierza do przedłużania postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym tj. takim jak oceniane w tej konkretnej sprawie, kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, że tylko wady doniosłe, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc i tym samym odebranie konkretnej osobie wynikającego z tej decyzji uprawnienia.
Z kolei o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a na tę właśnie podstawę nieważności powołuje się Skarżący, można mówić wówczas - w myśl powszechnie uznawanej i niekwestionowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych - gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia głębszej wykładni, zawiera wyraźną normę np. nakaz lub zakaz powinnego zachowania) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje.
Należy także zauważyć, że przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, na co słusznie wskazuje m.in. prof. M. Jaśkowska (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wyd. LEX) może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Wskazuje na to również wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 370/86 zwracający uwagę na to, że z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 414/19, WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Na możliwość stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie przepisów procesowych wskazuje także B. Adamiak (zob. Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/54).
Dodać również należy, że w postępowaniu nieważnościowym nie przeprowadza się co do zasady żadnych nowych dowodów, które miałyby uzupełnić materiał dowodowy pierwotnie zebrany w sprawie. Nie jest więc słuszne twierdzenie skargi, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego i naruszyły przepisy o ocenie tych dowodów. Przeczy temu już sama istota sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
VII.
Sąd w pełni podziela argumentację organów obu instancji, co do oceny okoliczności sprawy i braku rażącego naruszenia prawa. Poza sporem pozostaje to, że inwestycja objęta decyzją budowlaną Wójta Gminy Obrowo jest zgodna z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie jej wydania, za wyjątkiem lokalizacji studni dostarczającej wodę wykorzystywaną w obiekcie i na działce. Jak słusznie jednak wskazał organ, owe wadliwe zaprojektowanie studni i nieznaczne skrócenie dystansu do granicy działki sąsiedniej w żaden sposób nie wpływa na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, a w związku z tym nie stanowi rażącego naruszenia prawa, bowiem skutki błędu organu architektoniczno-budowlanego nie są niemożliwe do zaakceptowania (dotyczą wyłącznie nieruchomości inwestorów).
Odnośnie do zarzutu niewłaściwego wykonania szamba należy wskazać, że kwestia sposobu realizacji decyzji budowlanej w praktyce nie może podlegać ocenie w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli zatem stan techniczny szamba oraz sposób jego wykonania jest zdaniem Skarżącego nieodpowiedni, to w grę wchodzi możliwość właściwej reakcji organów nadzoru budowlanego. Wadliwe zrealizowanie zapisów decyzji budowlanej nie świadczy o jej nieważności i nie może być kontrolowane w ramach oceny rozstrzygnięć Wojewody i GINB.
W zasadzie główną osią sporu w niniejszej sprawie jest dostęp zaprojektowanej inwestycji do drogi publicznej. Podobnie jak w kwestii studni, jest poza sporem to, że w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym doszło do naruszenia prawa poprzez niedostatecznie skrupulatne rozpatrzenie kwestii czy planowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej i czy jest on wystarczający dla obsługi komunikacyjnej. Niewątpliwie błąd w tym zakresie został powielony najpierw w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie bezrefleksyjnie przeniesiony do decyzji budowlanej. Wadliwość decyzji w tym zakresie nie oznacza jednak, że jest ona z tego powodu nieważna, jak twierdzi Skarżący. Słusznie bowiem organy wskazują na po pierwsze przeznaczenie nieruchomości Skarżącego i tej jego części przez którą przebiega droga, z której korzystają nie tylko inwestorzy ale również i inni okoliczni mieszkańcy. Po drugie, trafnie podniesiono w decyzji GINB znaczny upływ czasu od daty wydania pozwolenia na budowę. Zgodzić należy się w szczególności z prezentowaną w orzecznictwie linią, że o ile wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13 nie daje podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do wady kwalifikowanej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. (wyłączający stwierdzenie nieważności na skutek upływu czasu) to jednakże upływ czasu musi być uwzględniany przy ocenie przesłanki rażącego naruszenia prawa jaką są skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawa. W tej sytuacji Sąd nie widzi podstaw, aby odebrać inwestorom uprawnienie jakim jest przyznane im prawo zabudowy z uwagi na znaczny upływ czasu. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest nadal tocząca się sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej a także widoczna na mapie możliwość innego skomunikowania inwestycji, niż kwestionowana w skardze.
Powyższe nie oznacza, że zarówno decyzja budowlana z [...] grudnia 1996 r. jak również decyzje Wojewody i GINB nadają inwestorom jakiekolwiek prawa do nieruchomości Skarżącego. Kwestia ta winna zostać uregulowana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności prawa cywilnego, co jak wskazano aktualnie trwa.
To, że Skarżący jest właścicielem działki nr ewid. [...], przez którą odbywa się faktyczny dojazd do działki inwestycyjnej oraz innych nieruchomości położonych w pobliżu, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia i brak rażącego charakteru stwierdzonego naruszenia. Ochrony swoich praw Skarżący może poszukiwać w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Sąd nie podziela również argumentów Skarżącego co do niewłaściwego charakteru działki inwestorów (nie podlegająca zabudowie). Należy zauważyć, że uzyskali oni warunki zabudowy dla tej właśnie nieruchomości. Nadto, weryfikacja owych warunków w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności nie zakończyła się wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego (zob. powołane rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]).
W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten organy zastosowały prawidłowo. Decyzje zostały również sformułowane i uzasadnione zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przypomnieć trzeba, że w toku postępowania nieważnościowego nie prowadzi się klasycznego postępowania dowodowego a zatem, organy nie mogły naruszyć art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu wszechstronnie wypowiedziały się w sprawie.
Nie zostały również naruszone rażąco przepisy Prawa budowlanego powołane w skardze. Sąd dostrzega ich naruszenie (odnośnie do studni i dostępu działki do drogi publicznej), jednakże nie ma ono charakteru kwalifikowanego z uwagi na wskazany brak skutków niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa.
Skarżący nie może oczekiwać, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy jego interes prawny nie jest naruszony (ma pełną ochronę cywilną), będzie w istocie próbował uregulować wieloletnie zadawnienia sąsiedzkie, do rozstrzygania których właściwy jest sąd powszechny a nie sąd administracyjny.
Nie zostały również naruszone przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1994 roku (poza lokalizacją studni).
Nie mógł również zostać naruszony art. 553 Kodeksu cywilnego, albowiem przepis ten definiuje pojęcie gospodarstwa rolnego, z którym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Nie naruszono również art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem (nie zmienianym od momentu uchwalenia tej ustawy) gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Działka inwestycyjna była niezabudowana, dlatego trudno dostrzec jakie powiązanie tego przepisu z wadą kwalifikowaną dostrzega Skarżący.
Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.).