VII SA/Wa 2475/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowędroga krajowainteres prawnywznowienie postępowaniaprawo administracyjnedostęp do drogizarządca drogiochrona interesów osób trzecichNSA

WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB dotyczącą pozwolenia na budowę drogi krajowej, uznając naruszenie praw strony postępowania i konieczność uwzględnienia jej uzasadnionych interesów.

Sprawa dotyczyła skargi U. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę drogi krajowej. WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w tym pominięcie skarżącej jako strony postępowania bez jej winy. Sąd podkreślił konieczność uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich, zwłaszcza w kontekście dostępu do nieruchomości i prowadzonej działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę U. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] września 2005 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę drogi krajowej. Sąd I instancji, działając po raz drugi po uchyleniu poprzedniego wyroku przez NSA, uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie wyroku wskazuje na naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wznowienie postępowania z powodu pominięcia strony bez jej winy) oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, który wymaga uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich. Sąd podkreślił, że inwestor, który jest jednocześnie zarządcą drogi, musi brać pod uwagę interesy takie jak dostęp do nieruchomości i prowadzonej działalności gospodarczej (zajazdu), co zostało zaniedbane w postępowaniu administracyjnym. WSA stwierdził, że decyzja GINB była lakoniczna i nie wykazała, w jaki sposób uwzględniono interesy skarżącej, a także nie uzasadniła, dlaczego nie można było nakazać inwestorowi zastosowania innych rozwiązań projektowych. Sąd podkreślił, że związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wcześniej uchylił wyrok WSA, wskazując na istotne naruszenia praw strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie uwzględnił w wystarczającym stopniu uzasadnionych interesów osób trzecich, co stanowiło naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja GINB była lakoniczna i nie wykazała, jak zostały uwzględnione interesy skarżącej, zwłaszcza w kontekście utraty zjazdów do jej zajazdu. Podkreślono, że inwestor, będący jednocześnie zarządcą drogi, ma obowiązek brać pod uwagę te interesy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.

pr. bud. art. 5 § ust. 1 pkt 6

Prawo budowlane

Wymóg projektowania obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada związania organu administracji prawem.

pr. bud. art. 9 § ust. 1

Prawo budowlane

Dopuszczalność odstępstwa od warunków technicznych w szczególnie uzasadnionych sytuacjach.

rozp. MTiGM art. 9 § ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Warunki dopuszczalności stosowania zjazdów na drogach głównych ruchu przyspieszonego.

rozp. MTiGM art. 113 § ust. 7

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Zakaz usytuowania wyjazdów z dróg do obiektów i wyjazdów na drogi publiczne w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Konst. RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez pominięcie skarżącej jako strony postępowania bez jej winy. Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, które wymaga uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dostępu do nieruchomości i prowadzonej działalności gospodarczej. Lakoniczne i nieprzekonujące uzasadnienie decyzji GINB. Inwestor, będący jednocześnie zarządcą drogi, powinien uwzględnić interesy skarżącej przy projektowaniu przebudowy drogi i lokalizacji zjazdów.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące braku kompetencji do nakazania inwestorowi innej budowy niż wnioskowana. Stwierdzenie, że skarżąca ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, bez należytego udowodnienia tej okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organ orzekający nie ma kompetencji do nakazania innej budowy, niż to wynika z wniosku inwestora. W wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej ograniczono w poważnym stopniu zakres badania okoliczności, które wiążą się z jej interesem prawnym. Pozbawienie zjazdu czy nawet pogorszenie dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości narusza zatem art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących ochrony interesów osób trzecich w procesie budowlanym, zwłaszcza w kontekście przebudowy dróg i dostępu do nieruchomości. Znaczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym oraz związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której inwestor jest jednocześnie zarządcą drogi, a sprawa dotyczy przebudowy drogi krajowej. Konieczność uwzględnienia konkretnych okoliczności faktycznych w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie interesów obywateli w procesach inwestycyjnych, nawet jeśli dotyczą one infrastruktury publicznej. Podkreśla rolę sądów administracyjnych w ochronie praw jednostki.

Droga krajowa budowana kosztem dostępu do posesji? Sąd staje po stronie obywatela.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2475/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Leszek Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi U. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej U. L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1552/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę U. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1626/04 decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd orzekający w sprawie był związany na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1626/06, wydanym po rozpoznaniu skargi U. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r.
Po ponownym rozpoznania odwołania U. L. od decyzji organu wojewódzkiego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] września 2005 r., którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Według Sądu I instancji obecnie wydana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja była zgodna ze wskazaniami i oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu z dnia 24 lutego 2005 roku. Po wznowieniu postępowania, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wojewoda uznał, że zaistniała ustawowa podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem U. L. nie brała udziału bez własnej winy w postępowaniu w sprawie przebudowy drogi. Postępowanie było więc dotknięte wadą, skutkującą wznowieniem postępowania. Kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie powinna być jednak na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylona, bowiem nowa decyzja, rozstrzygająca o istocie sprawy, byłaby wyłącznie decyzją odpowiadającą decyzji dotychczasowej. Z tego względu zapadło orzeczenie stwierdzające wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz o odmowie uchylenia tej decyzji na podstawie art. 151 § 2 k.p.a.
Orzekając o odmowie uchylenia kwestionowanej decyzji, organ podał, że "w sprawie zjazdu na działkę U. L. G. Oddział w [...] wyraziła opinię negatywną". Nie jest też możliwe nakazanie inwestorowi zastosowania określonych rozwiązań projektowych uwzględniających wnioski osoby trzeciej a ponadto U. L. ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Naruszenie przepisów procesowych przy wydawaniu kwestionowanej decyzji nie miało zatem wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest zgodne z prawem materialnym.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) stanowi, że na drodze głównej ruchu przyspieszonego, jaką jest droga nr [...], stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości (§ 9 ust. 1 pkt 3). Zgodnie z tym rozporządzeniem wyjazd z drogi do obiektu i wyjazd na drogę publiczną nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła (§ 113 ust. 7). Na działkę skarżącej możliwy jest natomiast wjazd z drogi wojewódzkiej nr [...] (niższej klasy) oraz z drogi na działce nr [...]. Z tego względu G. Oddział w [...] nie wyraził zgody na wykonanie zjazdu do posesji skarżącej - działki nr [...] ([...]). Zgodnie z projektem budowlanym przebudowy drogi nr [...] został wykonany publiczny zjazd bezpośredni z działki nr [...] na drogę krajową, który jest wyjazdem z terenu parkingu przy zajeździe [...] w kierunku [...]. Podnoszony zarzut likwidacji przy przebudowie drogi istniejącego wjazdu i zjazdu w obie strony nie może być skutecznie podnoszony w sprawie, w której sąd administracyjny bada legalność przebudowy drogi krajowej. W przypadku przebudowy drogi kwestia zachowania istniejących zjazdów należy do zarządcy drogi, który może odmówić zezwolenia na lokalizację zjazdu ze względu na zasadę bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła U. L. reprezentowana przez radcę prawnego M. P..
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1223/06, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest to, iż postępowanie administracyjne zakończone decyzją zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie toczyło się po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę mającej za przedmiot przebudowę drogi krajowej z pominięciem skarżącej jako strony postępowania, co nastąpiło bez jej winy (przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Istotne w sprawie jest także, że inwestorem, a więc podmiotem, na wniosek którego postępowanie administracyjne ogólne się toczyło, a zarazem zarządcą przedmiotowej drogi jest G. w [...]. We wznowieniowym postępowaniu, z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, ograniczono w poważnym stopniu zakres badania okoliczności, które wiążą się z jej interesem prawnym jako osoby, która prowadzi działalność gospodarczą w formie zajazdu dla kierowców tirów usytuowanego przy przedmiotowej drodze krajowej. Przed przebudową drogi istniały stosowne zjazdy umożliwiające tirom swobodne korzystanie z zajazdu skarżącej. Naruszone zostały w związku z tym także przepisy prawa materialnego, a to art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie, wymagający branie przez organ administracji orzekający pod uwagę w sprawach budowlanych ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak też przepis art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego dopuszczający odstępstwo od warunków technicznych w szczególnie uzasadnionych sytuacjach a ponadto wskazane przepisy rozporządzenia, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, również w aspekcie obowiązku uwzględnienia uzasadnionych interesów skarżącej jako osoby trzeciej, korzystającej ze zjazdów do prowadzonego przez nią zajazdu przy przedmiotowej drodze.
Jedną z podstawowych wartości konstytucyjnie chronionych jest własność (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP). Już tylko z tego przepisu wynika, że w takiej sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, kiedy to właściciel nieruchomości prowadzący zajazd (działalność gospodarczą) przy drodze publicznej, który został pozbawiony możliwości brania udziału w postępowaniu administracyjnym ogólnym, musi mieć pełne prawo do udziału w postępowaniu wznowieniowym, w którym jego sytuacja faktyczna i prawna powinna być szczególnie wnikliwie rozważona i przedstawiona w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji publicznej.
Sąd II instancji podniósł, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niezwykle lakoniczna. Stwierdza się w niej, iż "Żądania i zarzuty Skarżącej nie zasługują na uwzględnienie", bowiem organ orzekający "nie ma kompetencji do nakazania innej budowy, niż to wynika z wniosku inwestora", przy czym działka skarżącej ma dostęp do drogi publicznej" a w końcu konkluduje, że "w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej". Sąd odwoławczy wskazał, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w zaskarżonym wyroku, że rozstrzygnięcie sprawy przy takim uzasadnieniu jest zgodne z prawem a skarga zasługuje na oddalenie. Sąd I instancji podjął wprawdzie próbę uzupełnienia we własnym zakresie braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie można jednak uznać, że uczynił to w sposób pozwalający na przyjęcie, że pomimo wadliwego uzasadnienia decyzja wydana przez organ odwoławczy odpowiada prawu, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest to decyzja kolejna (wydana po uchyleniu przez WSA decyzji poprzedniej).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro już doszło do wadliwego rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym ogólnym wobec uchybienia przez organ obowiązkowi zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), to nie może budzić wątpliwości okoliczność, że po podjęciu postępowania o wznowieniu postępowania organ administracji publicznej pierwszej instancji ma obowiązek zachować zasady i reguły postępowania administracyjnego. W pierwszym rzędzie chodzi o art. 7 k.p.a., statuujący zasadę praworządności ściśle wiążącą się z określoną w art. 6 k.p.a. zasadą związania organu administracji prawem, jak też z konstytucyjną zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą, iż organy władzy publicznej (organy administracji publicznej) działają na podstawie i w granicach prawa. Organy winny zatem podjąć wszelkie niezbędne działania zmierzające do zachowania tak prawa materialnego jak i prawa procesowego, prowadzące do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (w tym skarżącej). Analogiczne obowiązki w sprawie administracyjnej ma organ odwoławczy, którego zadaniem jest, jak to wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie, nie tylko dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pierwszej instancji, lecz rozpoznanie sprawy w jej całokształcie z zachowaniem wszystkich mających w sprawie zastosowanie reguł prawa materialnego i procesowego, oczywiście obowiązujących w dacie orzekania przez ten organ. Stwierdzając, że nie ma kompetencji do nakazania inwestorowi innej budowy, niż to wynika z wniosku inwestora, organ, który wydał zaskarżoną decyzję nie tylko nie wywiódł, iż miał na uwadze wymóg określony w art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego wymagający uwzględnienie uzasadnionego interesu skarżącej, ale także opowiedział się za tym, że skoro nie może wpłynąć na inwestora co do treści jego wniosku, bez względu na to w istocie, czy inwestor, projektując inwestycję rozważał kwestie mające związek z uzasadnionym interesem skarżącej, to tym samym musi ten wniosek uwzględnić. Nie dopuścił natomiast w ogóle takiej możliwości, że wobec treści wniosku, która nie uwzględnia wymogu wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej mogłaby być negatywna dla inwestora. Stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca ma dostęp do drogi publicznej, organ wydający zaskarżoną decyzję nie wskazał też żadnych okoliczności czy dowodów, na których to ustalenie zostało oparte pomimo, że prawdziwość tej okoliczności konsekwentnie była kwestionowana przez skarżącą.
W niniejszej sprawie, której przedmiotem jest przebudowa drogi krajowej, jak to wynika z akt sprawy, inwestor pełni jednocześnie funkcję zarządcy drogi. Nie wspomina się o tym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a wręcz przeciwnie, sformułowania odnoszące się do kwestii opinii zarządcy drogi w sprawie zjazdu zdają się wskazywać na to, że Sąd traktował zarządcę drogi jako organ odrębny, nie będący jednocześnie inwestorem. Sprawa wymaga jednak szczególnie wnikliwego i dogłębnego rozpatrzenia i przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (decyzji administracyjnej) w aspekcie stanowiska wynikającego z zarządu drogą, aby wykluczyć możliwość rozstrzygnięcia arbitralnego, dowolnego, nie uzasadnionego rzeczywistymi okolicznościami, zwłaszcza że jak to na wstępie wskazano, chodzi o prawa strony chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP). Powinien to uczynić w swojej decyzji organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę w postępowaniu wznowieniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Natomiast stosownie do art. 153 w/w ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno uznanie jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane, lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem.
Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.).
Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organu administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2006 r., stwierdził w uzasadnieniu, iż podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest to, iż postępowanie administracyjne zakończone decyzją zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie toczyło się po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę mającej za przedmiot przebudowę drogi krajowej z pominięciem skarżącej jako strony postępowania, co nastąpiło bez jej winy (przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Istotne w sprawie jest także, że inwestorem, a więc podmiotem, na wniosek którego postępowanie administracyjne ogólne się toczyło, a zarazem zarządcą przedmiotowej drogi, jest G. Oddział w [...]. We wznowieniowym postępowaniu z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej ograniczono w poważnym stopniu zakres badania okoliczności, które mogą w istotny sposób naruszać interes prawny skarżącej jako osoby, która prowadzi działalność gospodarczą w formie zajazdu dla kierowców tirów, usytuowanego przy przedmiotowej drodze krajowej. Przed przebudową drogi istniały zjazdy umożliwiające tirom swobodny wjazd na teren zajazdu skarżącej. Pozbawienie zjazdu czy nawet pogorszenie dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości narusza zatem art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie, nakazujący projektowanie obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a ponadto wskazane przepisy rozporządzenia, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, również w aspekcie obowiązku uwzględnienia uzasadnionych interesów skarżącej jako osoby trzeciej, korzystającej ze zjazdów do prowadzonego przez nią zajazdu przy przedmiotowej drodze.
Podzielić należało pogląd Sądu II instancji, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niezwykle lakoniczna. Stwierdza się w niej, iż "Żądania i zarzuty Skarżącej nie zasługują na uwzględnienie", bowiem organ orzekający "nie ma kompetencji do nakazania innej budowy, niż to wynika z wniosku inwestora", przy czym działka skarżącej ma dostęp do drogi publicznej" a w końcu konkluduje, że "w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej", poglądu tego organ jednak nie uzasadnił, zwłaszcza gdy jest to decyzja kolejna, wydana po uchyleniu przez WSA decyzji poprzedniej.
Nie można też zgodzić się z poglądem wyrażonym przez organ który wydał zaskarżoną decyzję, sprowadzającym się do tego, że musi on zaakceptować budowę wg wniosku inwestora, nawet gdy prowadzi to do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającego uwzględnienie uzasadnionego interesu skarżącej. Stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca ma dostęp do drogi publicznej organ wydający zaskarżoną decyzję nie wskazał też żadnych okoliczności czy dowodów, na których to ustalenie zostało oparte, pomimo, iż prawdziwość tej okoliczności konsekwentnie była kwestionowana przez skarżącą.
Skoro zaś, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, przedmiotem postępowania jest przebudowa drogi krajowej, a inwestor pełni jednocześnie funkcję zarządcy drogi, to posiada on wpływ nie tylko na kształt projektu, ale też wyrażenie stanowiska co do określenia liczby i miejsca zjazdów.
W kontekście tych wskazań należy przypomnieć organom administracji które będą ponownie orzekać w tej sprawie, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą nie tylko możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, ale, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością bez winy strony, to nie może ona ponosić negatywnych skutków zaniedbań procesowych organów.
Zgodnie z przyjętą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Przytoczone powyżej argumenty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, znajdujące oparcie we wskazaniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji zobowiązane są uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI