VII SA/Wa 2472/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-03-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
zaświadczenieplan miejscowyMPZPkodeks postępowania administracyjnegok.p.a.adaptacja poddaszalokale mieszkalnekondygnacjenowa zabudowamodernizacja

WSA uchylił postanowienia SKO i organu I instancji odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności adaptacji poddasza na cele mieszkalne z planem miejscowym, uznając, że organy błędnie oceniły legalność prac budowlanych zamiast skupić się na zgodności z planem.

Wspólnota Mieszkaniowa domagała się zaświadczenia potwierdzającego zgodność adaptacji poddasza na 11 lokali mieszkalnych z planem miejscowym. Organy administracji odmówiły, uznając, że budynek ma 5 kondygnacji, a adaptacja poddasza na cele mieszkalne stanowi szóstą kondygnację, co jest niezgodne z planem miejscowym dotyczącym nowej zabudowy. Sąd administracyjny uchylił te postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie oceniły legalność prac budowlanych zamiast skupić się na zgodności z planem, a przepisy planu dotyczące ograniczenia liczby kondygnacji odnoszą się wyłącznie do nowej zabudowy, a nie do modernizacji istniejących budynków.

Sprawa dotyczyła wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgodność adaptacji poddasza na 11 lokali mieszkalnych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Organy administracji, Prezydent m.st. Warszawy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że budynek przy ul. [...] posiadał pierwotnie pięć kondygnacji, a adaptacja poddasza na cele mieszkalne stworzyła szóstą kondygnację, co jest niezgodne z § 86 ust. 8.3 pkt 2 i 3 MPZP, ograniczającymi nową zabudowę do pięciu kondygnacji. Organy powołały się również na ustalenia PINB wskazujące na potencjalną samowolę budowlaną. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, podkreślając, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma wąski zakres i polega na potwierdzeniu faktów, a nie na ocenie legalności działań. Sąd wskazał, że przepisy MPZP dotyczące ograniczenia liczby kondygnacji odnoszą się wyłącznie do nowej zabudowy, a nie do modernizacji czy adaptacji istniejących budynków, co wynika z definicji "nowej zabudowy" w planie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na dokumenty wskazujące, że budynek od lat 90. posiadał lokale mieszkalne na poddaszu, a ewidencja gruntów i budynków kwalifikowała go jako sześciokondygnacyjny. Sąd uznał, że organy błędnie oceniły legalność prac budowlanych zamiast skupić się na zgodności z MPZP i uchylił ich postanowienia, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy błędnie odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ ich ocena skupiła się na legalności prac budowlanych, a nie na zgodności z planem miejscowym, a ponadto błędnie zinterpretowały przepisy planu dotyczące ograniczenia liczby kondygnacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma wąski zakres i polega na potwierdzeniu faktów, a nie na ocenie legalności działań. Organy błędnie zinterpretowały przepisy MPZP, które ograniczają liczbę kondygnacji tylko dla nowej zabudowy, a nie dla modernizacji istniejących budynków. Dodatkowo, sąd wskazał na dokumenty potwierdzające istnienie lokali mieszkalnych na poddaszu od lat i kwalifikację budynku jako sześciokondygnacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 217 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej.

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje odmowę wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści w drodze postanowienia.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest związany zarzutami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu o uchyleniu zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

MPZP art. 86 § ust. 8.2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa

Wskazuje budynek przy ul. [...] jako obiekt chroniony planem.

MPZP art. 86 § ust. 8.3

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa

Nakazuje dostosowanie nowej zabudowy do historycznej kompozycji i ogranicza jej wysokość do V kondygnacji.

MPZP art. 86 § ust. 8.3 pkt 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa

Nakaz dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie skali i bryły zabudowy oraz do zabudowy istniejącej.

MPZP art. 86 § ust. 8.3 pkt 3

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa

Ograniczenie wysokości nowej zabudowy do V kondygnacji i nie wyższej niż zabudowa istniejąca.

MPZP art. 2 § ust. 1 pkt 19

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa

Definicja "nowej zabudowy" - wykonanie nowego budynku lub zespołu budynków; rozbudowa, modernizacja, odbudowa oraz remonty istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzanie nowej zabudowy.

MPZP art. 9 § pkt 6

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa

Wyjaśnienie, że rozbudowa, modernizacja, odbudowa oraz remonty istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzanie nowej zabudowy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna działania organu odwoławczego.

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna działania organu odwoławczego.

u.s.k.o. art. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Podstawa prawna działania organu odwoławczego.

u.s.k.o. art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Podstawa prawna działania organu odwoławczego.

rozp. WT art. 3 § pkt 16

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja kondygnacji, która może być pomocna w kwalifikacji poddasza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy MPZP dotyczące ograniczenia liczby kondygnacji odnoszą się wyłącznie do nowej zabudowy, a nie do modernizacji istniejących budynków. Organy administracji powinny ocenić zgodność z MPZP, a nie legalność prac budowlanych w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Budynek od lat 90. posiadał lokale mieszkalne na poddaszu, a ewidencja gruntów i budynków kwalifikuje go jako sześciokondygnacyjny.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Ograniczenie wysokości do V kondygnacji odnosi się wyłącznie do nowej zabudowy, przez którą należy rozumieć wykonanie nowego budynku lub zespołu budynków, z tym zastrzeżeniem, że rozbudowa, modernizacja, odbudowa oraz remonty istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzanie nowej zabudowy.

Skład orzekający

Mirosław Montowski

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Cieśla

sędzia

Elżbieta Granatowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów MPZP dotyczących nowej zabudowy vs. modernizacji, zakres postępowania o wydanie zaświadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki interpretacji konkretnego planu miejscowego, ale zasady dotyczące zaświadczeń i nowej zabudowy są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy planów miejscowych i jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między nową zabudową a modernizacją. Pokazuje też rolę sądów administracyjnych w korygowaniu błędów proceduralnych.

Czy adaptacja poddasza na mieszkania to "nowa zabudowa"? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę w planach miejscowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2472/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Elżbieta Granatowska
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 217, 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 września 2022 r. znak KOC/5449/Zs/22 w przedmiocie wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "organ odwoławczy", "SKO") postanowieniem z 26 września 2022 r. znak: KOC/5449/Zs/22, działając na podstawie art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. (dalej: "skarżąca" lub "Wspólnota") – utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z 22 sierpnia 2022 r. nr 27/P/Z/2022 odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Prezydent postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. odmówił skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego, że użytkowanie poddasza nieużytkowego w budynku przy ul. [...] jako [...] lokali mieszkalnych odbywa się zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji powołał się na uchwałę nr LXX/2187/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 14 stycznia 2010 r. zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego Mokotowa (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2010 r., Nr 38, poz. 525 ze zm., dalej: "Plan miejscowy" lub "MPZP"). Organ I instancji wskazał na występujące - w jego ocenie - niezgodności wspomnianej wyżej inwestycji z postanowieniami Planu miejscowego. Podniósł, że budynek przy ul. [...] jest obiektem chronionym MPZP. Podkreślił, że zgodnie z § 86 Planu miejscowego, dla nowych inwestycji ustalono obowiązek zachowania cech architektonicznych obiektów wpisanych do rejestru zabytków, przy czym wskazał jednocześnie, iż przez cechy architektoniczne należy rozumieć zasadniczą bryłę budynku, rodzaj i kształt dachu oraz podziały stolarki okiennej. Organ I instancji podniósł również, że dla nowej zabudowy nakazano jej dostosowanie do zabudowy istniejącej w zakresie skali i bryły, jak również ograniczenie wysokości do V kondygnacji, nie wyżej również niż zabudowa istniejąca (§ 86 ust. 8.3 pkt 2 MPZP). Dalej organ I instancji powołał się na pismo PINB z 8 czerwca 2022 r., z którego wynika, że budynek posiada VI kondygnacji, zaś w wyniku zrealizowanych prac dokonano podziału i adaptacji poddasza na cele mieszkalne uzyskując w konsekwencji 11 lokali mieszkalnych. Z uwagi na powyższe niezgodności, w ocenie Prezydenta nie ma możliwości wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem strony.
W przewidzianym ustawą terminie pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na ww. rozstrzygnięcie. W treści zażalenia zakwestionował ustalenia organu I instancji co do zgodności inwestycji z Planem miejscowym, w szczególności w zakresie ilości kondygnacji w budynku powołując się na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB") z 31 lipca 2018 r. nr IIOT/380/2019, z którego w ocenie pełnomocnika skarżącej wynika, że sporny budynek od zawsze posiadał 6 kondygnacji. W treści zażalenia powołano się również na zaświadczenie w przedmiocie samodzielności lokalu nr [...], które ma wskazywać, że na poddaszu budynku znajduje się już samodzielny lokal mieszkalny. Skarżąca podniosła również, że w wyniku przeprowadzonych w budynku robót, tj. robót na poddaszu tego budynku, nie doszło do jakichkolwiek zmian w zakresie jego bryły, wysokości, etc.
SKO po rozpoznaniu ww. zażalenia, postanowieniem z 26 lipca 2022 r. uchyliło rozstrzygnięcie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniosło, że w sprawie istnieją zasadnicze wątpliwości co do okoliczności, która - jak należy mniemać - stanowiła podstawę faktyczną rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji. Zaznaczyło, że podstawa ta, jakkolwiek nie do końca jasno wyartykułowana w uzasadnieniu, zasadzała się na dostrzeżonej przez Prezydenta zmianie w zakresie ilości kondygnacji w spornym budynku. Wskazało, że takiej zmianie przeczą chociażby ustalenia poczynione przez PINB i przeniesione do uzasadnienia postanowienia cytowanego wyżej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent postanowieniem z 22 sierpnia 2022 r. ponownie odmówił skarżącej wydania zaświadczenia w przedmiocie tego, że użytkowanie poddasza nieużytkowego w budynku przy ul. [...] jako 11 lokali mieszkalnych odbywa się zgodnie z ustaleniami Planu miejscowego. Organ I instancji stosując się do wskazań SKO zawartych w ww. postanowieniu z 26 lipca 2022 r. wyjaśnił, że poddał analizie liczne dokumenty archiwalne znajdujące się w zasobach organu prowadzone od 1961 r., które potwierdzają, że omawiany budynek posiadał pierwotnie pięć kondygnacji nadziemnych oraz nadziemne poddasze użytkowe. Wskazał, że przedmiotowe poddasze stanowiło część wspólną budynku podobnie jak klatki schodowe i pomieszczenia techniczne. Organ I instancji ustalił również, że w latach 90 dokonano przebudowy poddasza, w wyniku której powstał lokal o numerze [...], na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w 1989 r. W aktach znajduje się również kolejne pozwolenie na budowę z 1990 r. obejmujące zmianę sposobu użytkowania części poddasza (dostęp do klatki schodowej nr 3), przy czym organ I instancji nie odnalazł dokumentów świadczących tym, że doszło do zmiany sposobu użytkowania poddasza na podstawie tej decyzji. Wskazał ponadto, że przedłożone przez wnioskodawcę rzuty poddasza są niezgodne z projektem zatwierdzonym decyzją z 1990 r. (projekt ten zakładał powstanie jednego lokalu, tymczasem rzeczywiście w tym miejscu istnieją 3 lokale). Organ I instancji odniósł się również do kwestii ewentualnej zmiany bryły budynku wskazując, że w wyniku przeprowadzonych prac zmianie uległa jedynie geometria dachu. Zwrócił również uwagę na pismo PINB z 22 kwietnia 2022 r., w którym zaznaczono, że nie prowadzono postępowań w sprawie zmiany sposobu użytkowania poddasza spornego budynku, co wskazuje jednoznacznie na dokonanie zmiany tego stanu w warunkach samowoli budowlanej. Zaznaczył także, że wezwał wnioskodawcę do przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanych przedstawiających stan poddasza przed i po wykonaniu robót budowlanych wraz z przekrojami, oznaczeniem poziomów kalenic, ścianek kolankowych, murów szczytowych, kąta nachylenia dachu etc., przy czym wnioskodawca udzielił odpowiedzi, w której stwierdził, iż nie ma obowiązku dostarczania organowi takiej dokumentacji.
Od powyższego postanowienia Prezydenta z 22 sierpnia 2022 r. w ustawowym terminie zażalenie wniosła skarżąca.
W uzasadnieniu wspomnianego na wstępie postanowienia z 26 września 2022 r. SKO przytoczyło art. 217 § 2 k.p.a. i wskazało, że treść zaświadczenia to oświadczenie wiedzy organu administracji w sprawie dotyczącej okoliczności faktycznych lub prawnych, co do których organ posiada wiedzę na podstawie informacji, którymi rzeczony organ dysponuje. Zdaniem SKO, z istoty zaświadczenia wynika, że jego wydanie powinno sprowadzać się do przysłowiowego przelania na papier informacji posiadanych przez organ bez konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego, tak jak ma to miejsce w przypadku zwykłego postępowania administracyjnego, którego w przypadku zaświadczeń nie prowadzi się w zakresie, w jakim toczy się ono w sprawach kończących się wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego.
Dalej SKO wskazało, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadzono wnikliwe postępowanie wyjaśniające w oparciu o dostępne organowi dokumenty i rejestry. W ocenie organu odwoławczego, Prezydent wskazał na konkretne zapisy dokumentacji, którą posiada, a z której wynika, że sporny budynek miał pierwotnie pięć kondygnacji nadziemnych. Ponadto organ I instancji odniósł się do aktualnego stanu faktycznego, wedle którego, obecnie całość poddasza jest użytkowana na cele mieszkalne (11 lokali mieszkalnych) co oznacza, iż lokale te tworzą kolejną kondygnację (szóstą). W ocenie SKO, trafnie zatem organ I instancji uznał, że powyższy stan użytkowania budynku jest niezgodny z ustaleniami Planu miejscowego, a konkretnie z § 86 ust. 8.3 pkt 2 MPZP.
Skargę na ww. postanowienie SKO z 26 września 2022 r. złożyła skarżąca i domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji zarzuciła naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
a) brak wszechstronnego i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego i brak dokonania analizy istotnych okoliczności faktycznych, tj.: całkowite pominięcie dokonanej przez Prezydenta m.st. Warszawy - Wydział Ewidencji Gruntów i Budynków dla Dzielnicy [...] Biura Geodezji i Katastru w dniu 11 lipca 2018 r. zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków (potwierdzającej istnienie 6 kondygnacji w całym budynku przy ul. [...] w Warszawie; całkowite pominięcie istotnych ustaleń dokonanych przez PINB, potwierdzonych w piśmie tego organu z 14 lipca 2022 r. (PINB.IIOT.5161.61.2022.ES), z których jednoznacznie wynika, że budynek przy ul. [...] w Warszawie posiadał i nadal posiada 6 kondygnacji naziemnych, tj. pięć kondygnacji mieszkalnych i poddasze,
b) błędne przyjęcie za organem I instancji, że budynek przy ul. [...] w Warszawie posiadał pięć kondygnacji (wg. organu I instancji poddasze istniejące w ww. budynku nie stanowiło kondygnacji, co przeczy postanowieniom § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- art. 107 § 1 k.p.a. - poprzez dowolność w wydaniu postanowienia polegającą na niepełnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w tym w szczególności całkowity brak odniesienia się do istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia przez organ I instancji postanowień § 86 ust. 8.3. pkt 3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 19 MPZP, zgodnie z którym ograniczenie zabudowy do piątej kondygnacji odnosi się wyłącznie do nowej zabudów (ściśle zdefiniowanej w MPZP);
- § 86 ust. 8.3 pkt 3 i § 2 ust. 1 Planu miejscowego poprzez nieuwzględnienie istotnych postanowień MPZP w treści rozstrzygnięcia, a mianowicie błędne przyjęcie przez organ, że w sytuacji, gdy poddasze budynku przy ul. [...] w Warszawie użytkowane jest jako 11 lokali mieszkalnych oznacza to, iż tworzą one kolejną szóstą kondygnację, co z wiąże się zdaniem organu z niezgodnością z § 86 ust 8.3. MPZP, w sytuacji gdy zgodnie z § 86 ust. 8.3. pkt 3 MPZP ograniczenie w ww. planie ilości kondygnacji do pięciu odnosi się wyłączenie do nowej zabudowy, przez która należy rozumieć - stosownie do § 2 ust. 1 MPZP - wykonanie nowego budynku lub zespołu budynków, zaś rozbudowa, modernizacja, odbudowa oraz remonty istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzenie nowej zabudowy.
Według skarżącej, organ odwoławczy dokonał błędnej oceny okoliczności faktycznych sprawy, powielając wcześniejsze rażące naruszenia dokonane przez organ I instancji. Skarżąca dodała, że zarówno organ I Instancji, jak i SKO pominęły również przy rozstrzygnięciu sprawy istotne dokumenty znajdujące się w aktach (i wynikające z nich okoliczności faktyczne), a mianowicie: a) decyzję z 2 października 1989 r. nr UA-I-8381/1513/89 o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt adaptacji strychu na cele mieszkaniowe i decyzję z 15 stycznia 1990 r. nr UA-8381/2/90 z dnia 15 stycznia 1990 r.; b) zaświadczenie Prezydenta z 13 lutego 2006 r. nr 676(682)/2006 wydane dla inwestora realizującego jedną z ww. decyzji pozwolenia na adaptację strychu na cele mieszkalne, gdzie organ wydający zaświadczył, że na kondygnacji poddasza znajduje się samodzielny lokal mieszkalny nr [...]; c) wypis z rejestru budynku, z którego wynika, że budynek przy ul. [...] posiada sześć kondygnacji.
Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie odniósł się do kluczowego argumentu podnoszonego przez skarżącą, tj. oceny zapisów MPZP w zakresie możliwości dokonania adaptacji pomieszań znajdujących się na szóstej kondygnacji na lokale mieszkalne przez pryzmat § 2 ust. 1 pkt 19 MPZP, który to w sposób nie budzący wątpliwości nie wprowadza ograniczeń co do ilości kondygnacji w odniesieniu do charakteru prac i zmiany jakie dokonała skarżąca. Wyjaśniła, że ograniczenie to dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy na obszarze objętym MPZP zostałby wzniesiony nowy budynek, czego zarówno Prezydent, jak również SKO zupełnie nie zauważają.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Skarga została uzupełniona pismem procesowym z 14 lutego 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji naruszają prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań w sprawie należy jednak wyjaśnić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO z 26 września 2022 r. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta m.st. Warszawy z 22 sierpnia 2022 r. o odmowie wydania skarżącej zaświadczenia o żądanej treści.
Należy podkreślić, że Wspólnota domagała się wydania zaświadczenia potwierdzającego, "że użytkowanie poddasza nieużytkowego w budynku przy ul. [...] w Warszawie jako 11 lokali mieszkalnych jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".
Powyższe żądanie skarżącej zakreślało ramy i przedmiot postępowania przed organem I instancji. Prezydent m.st. Warszawy zobowiązany był zatem ocenić, czy postanowienia obowiązującego na danym terenie Planu miejscowego, dopuszczają wskazywany przez skarżącą sposób użytkowania poddasza w budynku przy ul. [...] w Warszawie.
Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Stosownie do art. 219 k.p.a., odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Celem i przedmiotem wydawanego przez organy administracji zaświadczenia jest zatem urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Wydawane na żądanie ubiegającej się o niego osoby zaświadczenie potwierdza jedynie pewne fakty lub stan prawny, mający znaczenie dla adresata podczas ustalania jego praw i obowiązków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II OSK 2527/17, LEX nr 2494340), przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Nie obejmuje on kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Co do zasady zaświadczenie nie rozstrzyga więc żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia.
Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zamiar skarżącej Wspólnoty użytkowego przeznaczenia poddasza w należącym do niej budynku jest zgodny z postanowieniami MPZP.
Według Planu miejscowego, dla terenu oznaczonego na rysunku MPZP symbolem F9 MW/U/U-A, jako obiekt chroniony Planem (§ 86 ust. 8.2.) wskazano m.in. budynek przy ul. [...]. Jednocześnie do tego obiektu zastosowanie znajdują postanowienia § 86 ust. 8.3 MPZP, które m.in. w pkt 2 i 3 przewidują nakaz dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie skali i bryły zabudowy oraz do zabudowy istniejącej, natomiast dla ww. nowej zabudowy ograniczenie wysokości do V kondygnacji i nie wyższej niż zabudowa istniejąca.
Organy obu instancji powołując się wyłącznie na powyższe przepisy Planu wskazały, że w istocie rzeczy zamierzenie skarżącej nie jest zgodne z tymi postanowieniami MPZP, gdyż szósta kondygnacja w budynku przy ul. [...] powstała w wyniku samowolnych robót budowlanych i działań Wspólnoty, obejmujących m.in. niedozwoloną zmianę przeznaczenia jego poddasza.
Stanowisko to, w świetle omówionych wcześniej zasad postępowania przy wydawaniu zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści, należy uznać za wykraczające poza zakres przedmiotowej procedury, a przy tym całkowicie nieuzasadnione.
Trafnie wskazuje bowiem skarżąca, że już z samej tylko językowej wykładni przywołanego wyżej przepisu § 86 ust. 8.3 pkt 3 Planu miejscowego wynika, że MPZP ustanawia ograniczenie wysokości budynków do pięciu kondygnacji i nie wyższej niż zabudowa istniejąca wyłącznie w odniesieniu do nowej zabudowy, a nie już istniejącej. Przepis § 86 ust. 8.3 pkt 2 MPZP również odnosi nakaz dostosowania jedynie nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie skali i bryły zabudowy oraz do zabudowy istniejącej.
W tym względzie za kluczowe uznać trzeba również unormowanie zamieszczone w § 2 ust. 1 pkt 19 MPZP, zgodnie z którym, ilekroć w przepisach Planu jest mowa o nowej zabudowie, to należy przez to rozumieć wykonanie nowego budynku lub zespołu budynków, z tym zastrzeżeniem, że rozbudowę, modernizację, odbudowę oraz remonty istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzanie nowej zabudowy. Rozstrzygające znaczenie wydaje się mieć ponadto jasna treść § 9 pkt 6 MPZP, gdzie wyjaśniono, że rozbudowa, modernizacja, odbudowa oraz remonty istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzanie nowej zabudowy.
Powyższe uregulowania Planu miejscowego zdecydowanie przesądzają, że - wbrew stanowisku organów - do zrealizowanej nawet w ramach samowoli budowlanej nadbudowy już istniejących obiektów nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z § 86 ust. 8.3. pkt 2 i 3 MPZP.
Należy ponownie w tym miejscu podkreślić, że zakres postępowania organów w niniejszej sprawie został ograniczony wnioskiem skarżącej, co do zgodności sposobu zagospodarowania poddasza w budynku przy ul. [...] w Warszawie z przepisami Planu miejscowego. Organy zobowiązane były wobec tego odnieść wskazywany przez Wspólnotę zamiar sposobu użytkowania poddasza w ww. budynku do zapisów Planu, a nie dokonywać oceny działań, które doprowadziły do takiego a nie innego zamierzenia skarżącej. Wymaga odnotowania, że skarżąca ubiega się o przedmiotowe zaświadczenie w związku z postanowieniem PINB z 7 czerwca 2022 r. nr IIOT/162/2022, wydanym w ramach procedury legalizacyjnej/naprawczej, w którym wezwano Wspólnotę do przedłożenia "zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego w budynku przy ul. [...] w Warszawie jako 11 lokali mieszkalnych" z ustaleniami MPZP, bądź w razie jego braku - decyzją o warunkach zabudowy (k. 25-27 Teczka nr 1 akt administracyjnych). Postępowanie w sprawie legalności spornych robót budowlanych prowadzi już zatem właściwy w tym zakresie organ nadzoru budowlanego i nie jest rzeczą organów orzekających w niniejszej sprawie dokonywanie tego rodzaju oceny, lecz wyłącznie potwierdzenie, bądź odmowa potwierdzenia zgodności wskazanej przez Wspólnotę w złożonym wniosku zmiany sposobu użytkowania poddasza z normami Planu miejscowego.
Tymczasem, organy uznały, że rzeczona zgodność z MPZP w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, albowiem w oparciu o zebraną dokumentację archiwalną przyjęto, że ww. budynek był uprzednio budynkiem pięciokondygnacyjnym, a przepisy Planu nie pozwalają na nadbudowę budynku przy ul. [...] w Warszawie.
W tej sytuacji, za oczywiście wadliwe uznać trzeba rozstrzygnięcia odmowne organów, skoro oparcie dla nich stanowiła w gruncie rzeczy ocena legalności wykonanych przez skarżącą robót oraz zmiany sposobu przeznaczenia poddasza, nie zaś zgodność tej zmiany z samymi tylko postanowieniami Planu miejscowego.
Wskazane przez organy przepisy Planu w żadnym razie nie przewidują dla budynku przy ul. [...] ograniczenia jego wysokości do pięciu kondygnacji. Nie zabraniają też zmiany sposobu użytkowania jego poddasza np. na cele mieszkalne. Organy nie wykazały również, aby tego rodzaju zmiana skutkowała naruszeniem historycznej kompozycji przestrzennej zabudowy w zakresie jej skali i bryły oraz stanowiła niedopuszczalną ingerencję w zabudowę już istniejącą. Nawet zaś gdyby przyjąć, że zmiana przeznaczenia szóstej kondygnacji ww. budynku była wynikiem samowolnych robót budowlanych prowadzonych przez skarżącą, która to oceny leży jednak w gestii organów nadzoru budowlanego, to - jak już wcześniej wyjaśniono - z przywołanych przepisów Planu nie można wywieść, że stanowiły one zabronioną Planem "nadbudowę". Zakaz takiej nadbudowy powyżej pięciu kondygnacji, w świetle przywołanych wyżej przepisów MPZP, odnosi się li tylko do "nowej zabudowy", za którą postanowienia Planu (§ § 2 ust. 1 pkt 19 oraz § 9 pkt 6) nie pozwalają uznać rozbudowy budynków już istniejących.
Poza wszystkim nie sposób nie zauważyć, że jak wynika z akt sprawy, na poddaszu budynku przy ul. [...] już od 1990 r. istniał lokal mieszkalny, zrealizowany na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę (decyzja z 2 października 1989 r. nr UA-I-8381/1513/89 zatwierdzająca projekt budowlany obejmujący adaptację strychu na cele mieszkalne), i którego legalność w żadnym razie nie została zakwestionowana. Na fakt użytkowego charakteru poddasza w ww. budynku wskazują ponadto zapisy ewidencji gruntów i budynków dokonane w 2017 r., na co zresztą słusznie zwrócił uwagę organ I instancji. Ze wspomnianej ewidencji wynika, że sporny budynek został zakwalifikowany jako sześciokondygnacyjny, a przynajmniej część szóstej kondygnacji wykorzystywana jest na cele użytkowe - mieszkalne, co dotyczy lokalu nr [...], w stosunku do którego wydane zostało – nadal funkcjonujące w obrocie prawnym – pozwolenie na użytkowanie.
Co więcej, w tym kontekście skarżąca nie bez racji wskazuje także na treść postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 31 lipca 2019 r. (omyłkowo wskazano 2018 r.) nr IIOT/380/2019 (k. 23-27 Teczka nr 2 akt administracyjnych), w którym stwierdzono, że budynek Wspólnoty posiada pięć kondygnacji naziemnych i częściowo użytkowe poddasze, które zgodnie z dyspozycją § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), zostało przez organ nadzoru budowlanego zakwalifikowane jako dodatkowa kondygnacja, z uwagi na znajdujący się tam lokal z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Takiego charakteru części poddasza dowodzi także wskazywana przez Wspólnotę decyzja Urzędu Dzielnicowego Warszawa-[...] z 15 stycznia 1990 r. nr UA-I-8381/2/90 zezwalająca na adaptację poddasza na cele mieszkalne, a stan ten potwierdzają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W tych okolicznościach, Sąd stwierdził, że odmowa wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku skarżącej nie znajduje oparcia w argumentacji i ocenach organów. Organy nie wykazały bowiem, że zmiana przeznaczenia poddasza w budynku przy ul. [...] w Warszawie na cele mieszkalne jest niezgodna z postanowieniami Planu miejscowego.
Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z naruszeniem wskazanych w uzasadnieniu wyroku postanowień Planu miejscowego. Rozpatrując ponownie sprawę organy uwzględnią wskazania Sądu dotyczące prawidłowej wykładni postanowień MPZP, ograniczając postępowanie wyjaśniające oraz ewentualny zakres wydanego zaświadczenia do tych tylko kwestii, których dotyczy wniosek skarżącej Wspólnoty.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200 p.p.s.a., zasadzając na rzecz skarżącej Wspólnoty zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego w wysokości 597 zł, na które składają się: uiszczony wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI