VII SA/WA 2469/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-06-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja o pozwoleniu na budowęstwierdzenie nieważnościpostępowanie naprawczeprojekt budowlany zamiennywspółwłasność nieruchomościnadzór budowlany

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego kanału ściekowego, stwierdzając, że postępowanie naprawcze było zasadne po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę.

Skarżąca E. D. wniosła skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki kanału ściekowego, przykanalika sanitarnego i przyłącza wodociągowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego było zasadne po stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca nie przedłożyła wymaganego projektu zamiennego, co skutkowało zastosowaniem art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego i nakazem rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę kanału ściekowego, przykanalika sanitarnego oraz przyłącza wodociągowego. Decyzja ta została wydana w następstwie stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę z 1999 r., która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż inwestorka uzyskała ją bez zgody współwłaścicieli nieruchomości. Po stwierdzeniu nieważności pozwolenia, organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Skarżącej nałożono obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót. Ponieważ skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku, przedkładając jedynie pierwotny projekt, organ powiatowy wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a następnie organ odwoławczy ją utrzymał w mocy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie naprawcze było zasadne, a organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 51 ust. 5, w sytuacji niewykonania nałożonego obowiązku. Sąd podkreślił, że decyzja nakazująca rozbiórkę w takich okolicznościach ma charakter związany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, ponieważ niewykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.

Uzasadnienie

Po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Jeśli inwestor nie przedłoży wymaganego projektu zamiennego, organ jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.b. art. 51 § ust. 5

Prawo budowlane

W przypadku niewykonania w terminie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 83 § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 50

Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w określonych przypadkach, w tym w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub projekcie budowlanym.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

p.b. art. 49b

Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego było zasadne po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Skarżąca była jedynym inwestorem ubiegającym się o pozwolenie i wybudowała obiekt bez zgody pozostałych współwłaścicieli, co uzasadnia nałożenie obowiązku na nią.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie współwłaścicieli nieruchomości i wydanie decyzji tylko przeciwko jednemu współwłaścicielowi. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 32 pkt 4 Prawa budowlanego, dotyczący wydania decyzji rozbiórkowej tylko przeciwko jednemu współwłaścicielowi. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie decyzji rozbiórkowej na skarżącą, która nie zawiniła wydaniu wadliwej decyzji pierwotnej.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie można oceniać jako samowoli budowlanej i w takiej sytuacji ma zastosowanie postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 p.b. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, ma charakter związany, a organowi nie pozostawiono możliwości uwzględnienia również ewentualnego braku zawinienia strony.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Tomasz Janeczko

sprawozdawca

Aneta Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura naprawcza w prawie budowlanym po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, konsekwencje niewykonania obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, zasady stosowania art. 51 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę i niewykonaniu obowiązku legalizacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury naprawczej w prawie budowlanym, ale pokazuje praktyczne konsekwencje wadliwego pozwolenia na budowę i konieczność legalizacji samowoli budowlanej.

Samowola budowlana sprzed lat: dlaczego musisz rozebrać to, co zbudowałeś, nawet jeśli pozwolenie było wadliwe?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2469/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak
Artur Kuś /przewodniczący/
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 259/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Aneta Żak, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 września 2022 r. nr 1013/22 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 września 2022 r., NR 1013/22, znak: WOP.7721.684.2022 MN, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "MWINB’, "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r" poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 2351) po rozpatrzeniu odwołania E. D. ( dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy ( dalej: "PINB", "organ I instancji", "organ powiatowy") Nr IIOT/224/2022 z dnia 18 lipca 2022r., znak: PINB.IIOT.5160.17.2019 BO PINB.IIOT.5160.28.2019.BO, nakazującej E. D. rozbiórkę kanału ściekowego Ø 200 o długości 8,5 m wraz z przykanalikiem sanitarnym oraz przyłączem wodociągowym na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] w W., wybudowanych w drodze dojazdowej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia 21 marca 2019 r. D. A. (dalej: "uczestniczka") reprezentowana przez H. S., wystąpiła do PINB z wnioskiem o legalizację kanału ściekowego Ø 200 o długości 8,5 m, zlokalizowanego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. wraz z przykanalikiem ściekowym długości 4,5 m oraz przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...].
Mając powyższe na uwadze, PINB ustalił, że Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr 121/1/2017 z dnia 24 marca 2017 r. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. D. i A. S. pozwolenia na budowę kanału ściekowego na długości 8,5 m oraz przykanalika sanitarnego i przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w związku z faktem, że jedynym wnioskodawcą (inwestorem) była Pani E. D. i uzyskała decyzję o pozwoleniu na budowę bez zgody współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z dnia 16 lipca 2021 r. organ powiatowy zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy U. z prośbą o przesłanie projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy W. Nr [...], po czym PINB decyzją Nr IIOT/46/2022 z dnia 25 lutego 2022r. nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budowy przyłącza wodociągowego i przykanalika sanitarnego oraz kanału ściekowego Ø 200 na długości 8,5 m na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. w drodze dojazdowej do budynku mieszkalnego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, uzgodniony z właścicielem sieci, do których nastąpiło przyłączenie, w terminie trzech miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Z uwagi na niewykonanie w wyznaczonym terminie obowiązku wynikającego z decyzji Nr IIOT/46/2022, PINB decyzją Nr IIOT/224/2022 z dnia 18 lipca 2022 r., nakazał skarżącej rozbiórkę kanału ściekowego Ø 200 o długości 8,5 m wraz z przykanalikiem sanitarnym oraz przyłączem wodociągowym na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] w W., wybudowanych w drodze dojazdowej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
Po rozpoznaniu odwołania, MWINB wydał wspomnianą na wstępie skarżoną decyzję z dnia 20 września 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego.
Uzasadniając powyższą decyzję, organ odwoławczy ocenił, że PINB podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
MWINB wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa kanału ściekowego Ø 200 o długości 8,5 m wraz z przykanalikiem sanitarnym oraz przyłączem wodociągowym na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] w W., wybudowanych w drodze dojazdowej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.
Organ odwoławczy przypomniał, że Burmistrz Gminy W.decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. D. i A. S. pozwolenia na budowę w/w kanału ściekowego wraz z przykanalikiem sanitarnym i przyłączem wodociągowym, zaś Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr 121/1/2017 z dnia 24 marca 2017 r. stwierdził nieważność w/w rozstrzygnięcia. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie wdrożył w sprawie tryb postępowania przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. W przypadku bowiem zrealizowania budowy w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, której następnie stwierdzono nieważność, organy nadzoru budowlanego powinny prowadzić postępowanie na podstawie przepisów art. 51, gdyż taka budowa nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust 1 Prawo budowlane.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie oceniają sporne roboty wyłącznie w aspekcie ich zgodności z przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego. Tryb naprawczy mający na celu ewentualne doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, pod kątem oceny ich prawidłowości z Prawem budowlanym przewidziany został w art. 50-51 Prawa budowlanego.
W myśl art. 50 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
MWINB zaznaczył, że wstrzymanie robót w myśl art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie ma zastosowania w przypadku robót budowlanych już zakończonych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Przypomniał, że organ powiatowy decyzją Nr IIOT/46/2022 z dnia 25 lutego 2022 r. nałożył na skarżącą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązek przedłożenia czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budowy przyłącza wodociągowego i przykanalika sanitarnego oraz kanału ściekowego Ø 200 na długości 8,5 m na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. w drodze dojazdowej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, uzgodniony z właścicielem sieci, do których nastąpiło przyłączenie.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało przez skarżącą odebrane w dniu 8 marca 2022 r., a wyznaczony w nim termin, wynosił trzy miesiące od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Skarżąca w wyznaczonym terminie nie spełniła obowiązku określonego w decyzji, zaś przedłożenie przez nią przy odwołaniu projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. A. O., upr. bud. nr [...], zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. nie stanowi o wykonaniu rzeczonego obowiązku. Decyzją Nr IIOT/46/2022 PINB nałożył bowiem na skarżącą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (czyli nowej dokumentacji budowlanej) budowy przyłącza wodociągowego i przykanalika sanitarnego oraz kanału ściekowego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W., który to uwzględniałby zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zobowiązana przedstawiła zaś projekt pierwotny w/w budowy z grudnia 1997r., którym organ powiatowy już dysponował.
W tej sytuacji nie sposób zdaniem organu odwoławczego uznać, aby projekt zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy W. nr [...] i sporządzony przeszło 25 lat temu uwzględniał obecny stan wykonanych robót przy spornej inwestycji. MWINB zaznaczył również, że nałożenie w niniejszej sprawie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3), jako wyboru sposobu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, nie naruszało przepisów prawa. Jak słusznie bowiem podniósł organ powiatowy w dacie wykonania przedmiotowej inwestycji, prawo budowlane nie zwalniało inwestora z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem sporządzenie przez inwestora nowej dokumentacji projektowej zawierającej część opisową i rysunkową oraz sporządzoną przez projektanta w odpowiedniej specjalności było rozwiązaniem słusznym również z racji charakteru inwestycji z jaką mamy do czynienia, tj. robotami w drodze dojazdowej ulegającymi zakryciu (kanalizacja ściekowa, przykanalik sanitarny oraz przyłącze wodociągowe).
MWINB przypomniał, że zgodnie z art. 51 ust 4 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, tj. przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jednocześnie w myśl art. 51 ust 5 powołanej ustawy, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Skarżąca dotychczas nie spełniła obowiązku określonego w decyzji organu powiatowego Nr IIOT/46/2022 z dnia 25 lutego 2022r., tj. nie przedłożyła projektu budowlanego zamiennego budowy przyłącza wodociągowego i przykanalika sanitarnego oraz kanału ściekowego Ø 200 na długości 8,5 m na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. w drodze dojazdowej do uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, uzgodniony z właścicielem sieci, do których nastąpiło przyłączenie. Tym samym PINB był nie tylko uprawniony, ale tez zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust 5 Prawa budowlanego. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 5 w/w ustawy, ma bowiem charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia, że adresat obowiązku nie przedłożył projektu zamiennego, względnie przedłożył go, lecz ten nie spełnia wymogów przepisów prawa, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję MWINB z dnia 20 września 2022 r., wniosła E. D., wnosząc o jej uchylenie lub zmianę.
Zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła naruszenie:
a. art 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie kto jeszcze jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz może dysponować nieruchomością na cele budowlane i poprzez wydanie zaskarżonej decyzji tylko przeciwko jednemu współwłaścicielowi.
b. art 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 32 punkt 4 Prawa budowlanego, z którego wynika, że prace budowlane mogą być prowadzone tylko za zgodą wszystkich wpółwłaścicieli a przecież rozbiórka to też prace budowlane, więc jak decyzja rozbiórkowa może być wydana tylko przeciwko jednemu współwłaścicielowi.
c. art 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącą decyzji rozbiórkowej, chociaż to nie ona zawiniła wydając wadliwą decyzję a teraz ponosi wszelkie związane z tym konsekwencje i ciężary, chociaż kanał, przykanalik i przyłącze działają od 20 lat i nikt nie miał z tym do tej pory żadnego problemu, zaś prawo powinno chronić również obywatela i jego prawo do posiadania miejsca do zamieszkania oraz powinno wykazywać się stałością i stabilnością, w tym decyzje wydawane przez organy prawa, nawet jeśli wadliwe to jednak nie robiące nikomu krzywdy i nie stwarzające dla nikogo zagrożenia.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie jej na okoliczność, czy od czasu zbudowania kanału, przykanalika i przyłącza były prowadzone inne prace budowlane oraz czy zachodzi jakiekolwiek niebezpieczeństwo w związku z istniejącą instalacją wod-kan.
Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca argumentowała, że jeżeli to organ administracji zawinił wydając wadliwą decyzję, na podstawie której od 20 lat funkcjonują ww. instalacje, to dlaczego ma ją teraz rozebrać.
Wskazała także na swoją trudną sytuację życiową oraz fakt, że od kilku lat jest uwikłana w spory wywoływane przez swoją siostrę H. S. gdzie tylko pozornie występuje jej córka D. A.
Podniosła, że pozbawione sensu jest wystąpienie uczestniczki o unieważnienie decyzji na budowę kanału, przykanalika i przyłącza, tylko po to, żeby zaraz znów wystąpić o ich legalizację oraz wskazała, że nie posiada środków finansowych na kolejne legalizacje i projekty. Ponadto podniosła, że decyzja rozbiórkowa, niesłusznie została wydana wyłącznie wobec niej, bowiem jej adresatami, powinni być wszyscy współwłaściciele, zaś organy nie zbadały kto jest współwłaścicielem nieruchomości i kto powinien brać udział w postępowaniu, zaś ona nie posiada zgody wszystkich współwłaścicieli na rozbiórkę.
Skarżąca stwierdziła, że zostanie jej wyrządzona duża krzywda jeśli po pierwsze to na nią spadnie obowiązek lub koszty rozbiórki kanalika a poza tym, jak ma mieszkać bez takiej instalacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja MWINB z dnia 20 września 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 18 lipca 2022 r., nakazującą skarżącej rozbiórkę kanału ściekowego Ø 200 o długości 8,5 m wraz z przykanalikiem sanitarnym oraz przyłączem wodociągowym na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] w W., wybudowanych w drodze dojazdowej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, stanowił art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Przypomnieć należy, że decyzja Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca skarżącej i A. S. pozwolenia na realizację przedmiotowej instalacji wodno – kanalizacyjnej, została wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr 121/1/2017 z dnia 24 marca 2017 r. stwierdził jej nieważność. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody, decyzja Burmistrza wydana została z rażącym naruszeniem prawa ponieważ skarżąca będąca jedynym inwestorem, uzyskała pozwolenie na budowę bez zgody współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 listopada 2012 r., II OW 133/12, ( wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma ten skutek, że robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie można oceniać jako samowoli budowlanej i w takiej sytuacji ma zastosowanie postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 p.b. Tylko w tym trybie możliwa jest naprawa wad, które legły u podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a w dalszej kolejności uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Zasadnie zatem organ powiatowy wdrożył procedurę naprawczą przewidzianą w art. 50-51 Prawa budowlanego.
Zgodnie z treścią art. 50 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
W niniejszej sprawie organy zasadnie odstąpiły od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z uwagi na fakt ich zrealizowania. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przedmiotem dyspozycji art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, jest prowadzenie robót budowlanych, które nie mają jeszcze cech ukształtowanego obiektu budowlanego, a więc są robotami budowlanymi w toku. Jeżeli natomiast roboty te zostały wykonane, do ich wstrzymania (w rozumieniu ich zakończenia, przerwania na pewnym etapie, co nie oznacza, że budowa została zakończona i aktualnie nie są prowadzone), powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r. II OSK 1524/11, wyrok NSA w wyroku z dnia 12 października 2007 r. II OSK 629/07).
Wyeliminowanie pozwolenia na budowę po zakończeniu inwestycji, której ono dotyczyło, powoduje, że z obrotu prawnego znika podstawa prawna potwierdzająca stan legalnego istnienia określonej inwestycji. Skoro zaś celem postępowania legalizacyjnego opartego na przepisach art. 51 jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, to w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, usunięcie stanu niezgodnego z prawem jest niczym innym, jak złożeniem przez inwestora pełnej dokumentacji, która powinna odpowiadać wymogom stawianym podmiotom ubiegającym się o pozwolenie na budowę. Słuszne zatem było nałożenie na skarżącą przez organ powiatowy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązku przedłożenia czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budowy przedmiotowego przyłącza wodociągowego i przykanalika sanitarnego oraz kanału ściekowego. Wskazać należy w tym miejscu, że zasadne było nałożenie powyższego obowiązku na skarżącą, bowiem to ona była jedynym inwestorem ubiegającym się o uzyskanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji i wybudowała obiekt bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie wywiązała się z powyższego obowiązku, bowiem przedłożyła przy odwołaniu jeden egzemplarz pierwotnego projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. A. O., upr. bud. nr [...], zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r., który nie mógł już stanowić podstawy legalności zrealizowanej inwestycji.
Niewykonanie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego należy rozumieć szeroko, bowiem obejmuje ono zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 (tj. nieprzedłożenie wymaganej dokumentacji budowlanej), jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa albo też przedstawienie przez adresata tej decyzji rozwiązań, które nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. W takich sytuacjach organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 415/21).
Niewątpliwie zatem skarżąca, nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku, co skutkowało zastosowaniem przez organ powiatowy regulacji przewidzianej w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Należy podkreślić, że organ powiatowy był nie tylko uprawniony, ale też zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust 5 Prawa budowlanego. Norma prawna wynikająca z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazuje bowiem wdrożenie przewidzianych w tym przepisie konsekwencji bez względu na to, z jakich powodów nie wykonany został obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, ma charakter związany, a organowi nie pozostawiono możliwości uwzględnienia również ewentualnego braku zawinienia strony.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI