VII SA/Wa 2465/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-11-24
NSAinneŚredniawsa
prawa pacjentaświadczenia zdrowotnediagnostykaUSGortopediaRzecznik Praw Pacjentanależyta starannośćwiedza medycznakonsultant wojewódzki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę pacjentki na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta, uznając, że nie doszło do naruszenia jej praw do świadczeń zdrowotnych.

Pacjentka zarzuciła placówce medycznej odmowę pogłębienia diagnostyki (brak skierowania na USG) oraz brak postawienia diagnozy. Rzecznik Praw Pacjenta, opierając się na opiniach konsultantów wojewódzkich, nie stwierdził naruszenia praw pacjenta. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że ocena procesu diagnostyczno-leczniczego wymaga wiedzy specjalistycznej, a opinie konsultantów nie wykazały zaniedbań ani niezgodności z wiedzą medyczną.

Sprawa dotyczyła skargi pacjentki D.W. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta, który nie stwierdził naruszenia jej praw do świadczeń zdrowotnych. Pacjentka zarzucała placówce medycznej odmowę pogłębienia diagnostyki, w tym brak skierowania na badanie USG, co miało doprowadzić do pogorszenia jej stanu zdrowia. Rzecznik Praw Pacjenta wszczął postępowanie wyjaśniające, uzyskując dokumentację medyczną oraz opinie konsultantów wojewódzkich w dziedzinie ortopedii. Obie opinie (prof. B.K. i dr P.S.) wskazały, że postępowanie diagnostyczne i lecznicze było adekwatne do stanu pacjentki, a pierwotną przyczyną problemów były wcześniejsze urazy. Rzecznik, opierając się na tych opiniach, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta. Pacjentka wniosła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując ustalenia konsultantów i zarzucając im nieuwzględnienie jej zarzutów. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na pandemię COVID-19, oddalił skargę. Sąd uznał, że Rzecznik prawidłowo przeprowadził postępowanie, opierając się na opiniach specjalistów, a sama pacjentka nie przedstawiła dowodów podważających wnioski konsultantów. Sąd podkreślił, że ocena prawidłowości procesu diagnostyczno-leczniczego wymaga wiadomości specjalnych, a opinie konsultantów nie wykazały zaniedbań ani niezgodności z wiedzą medyczną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli lekarz po wywiadzie i badaniu fizykalnym wykluczy stan zagrożenia życia lub zdrowia i podejmie decyzję o leczeniu objawowym, a diagnostyka obrazowa (RTG) nie wykazała zmian kostnych wymagających pilnej interwencji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opiniach konsultantów wojewódzkich, którzy stwierdzili, że diagnostyka obrazowa w postaci radiogramu była wyborem pierwszego rzutu, a lekarz miał prawo podjąć decyzję o leczeniu objawowym bez pogłębiania diagnostyki obrazowej, zwłaszcza na pierwszej wizycie i w oczekiwaniu na efekty leczenia zachowawczego. Niewystawienie skierowania na USG nie mogło być uznane za błędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.p. art. 6 § 1

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej i udzielanych z należytą starannością.

u.p.p. art. 8

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Świadczenia zdrowotne powinny być udzielane w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym.

Pomocnicze

u.p.p. art. 50 § 1

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Podstawa wszczęcia postępowania wyjaśniającego przez Rzecznika Praw Pacjenta.

u.p.p. art. 53 § 1

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

u.p.p. art. 53 § 3

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Prawo pacjenta do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu administracyjnego.

u.k.o.z. art. 9 § 1

Ustawa o konsultantach w ochronie zdrowia

Zadania konsultantów w ochronie zdrowia.

u.k.o.z. art. 10 § 1

Ustawa o konsultantach w ochronie zdrowia

Zadania konsultantów krajowych i wojewódzkich, w tym wydawanie opinii o postępowaniu diagnostycznym i leczniczym.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w przypadku wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie spraw administracyjnych w formie decyzji.

k.p.a. art. 107 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące rozstrzygnięcia organu.

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przypadku nieuwzględnienia skargi.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu epidemii.

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

Teoria adekwatnego związku przyczynowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie diagnostyczne i lecznicze było zgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej i udzielone z należytą starannością. Opinie konsultantów wojewódzkich stanowią dowód wiedzy specjalistycznej, na którym Rzecznik Praw Pacjenta mógł się oprzeć. Pacjentka nie przedstawiła dowodów podważających wnioski opinii konsultantów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pacjentki dotyczące odmowy pogłębienia diagnostyki (brak skierowania na USG) i braku postawienia diagnozy. Twierdzenia pacjentki o nieprawidłowościach w procesie leczenia i jego negatywnych skutkach.

Godne uwagi sformułowania

Diagnostyka obrazowa w postaci radiogramu okolicy, której dotyczą dolegliwości pacjenta jest wyborem pierwszego rzutu w uzupełnieniu przeprowadzonego wcześniej wymaganego wywiadu i badania fizykalnego. Po wykluczeniu stanu zagrożenia życia lub zdrowia pacjentki lekarz ma prawo podjąć decyzję o wdrożeniu leczenia objawowego bez pogłębiania dalszej diagnostyki obrazowej. Z tego względu niewystawienie skierowania na badanie USG i/lub MRI nie można uznać za błędne. Rzecznik Praw Pacjenta nie posiada uprawnień pozwalających na merytoryczną ocenę zastosowanego u pacjenta procesu diagnostyczno-leczniczego.

Skład orzekający

Włodzimierz Kowalczyk

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Cieśla

członek

Marta Kołtun-Kulik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych, rola Rzecznika Praw Pacjenta, znaczenie opinii konsultantów medycznych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku medycznego i procedury administracyjnej, ale ogólne zasady dotyczące praw pacjenta i oceny staranności lekarskiej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność oceny prawidłowości świadczeń medycznych i rolę specjalistycznych opinii w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników i pacjentów.

Czy lekarz zawsze musi zlecić USG? Sąd wyjaśnia granice diagnostyki medycznej i prawa pacjenta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2465/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Marta Kołtun-Kulik
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Sygn. powiązane
II GSK 730/21 - Wyrok NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk ( spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi D.W. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] Rzecznik Praw Pacjenta, działając na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...], którym nie stwierdzono naruszenia praw pacjenta, D. W., do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy, przez Centrum [...] Rehabilitacji Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (Przychodnia Ortopedyczno- Rehabilitacyjna [...] w [...], [...] [...]).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy, w związku z informacjami zawartymi w piśmie D. W. z [...] maja 2015 r., w którym pacjentka podniosła zastrzeżenia co do udzielania świadczeń zdrowotnych, w okresie od [...] sierpnia 2010 r. do [...] października 2010 r. D. W. zarzuciła lekarzowi udzielającemu jej świadczeń zdrowotnych w Przychodni odmowę pogłębiania diagnostyki, poprzez brak wystawienia skierowania na badanie USG (a potem dalsze badania obrazowe) oraz brak postawienia diagnozy.
Rzecznik wskazał, że w toku prowadzonego postępowania uzyskano: dokumentację medyczną oraz wyjaśnienia z Przychodni; dokumentację medyczną z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. [...] w [...]; dokumentację medyczną z innych podmiotów leczniczych; opinię prof. nadzw. dr hab. n. med. B. K. - Konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...] z dnia [...] października 2016 r.; informacje z Prokuratury Rejonowej [...].
Rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Rzecznik Praw Pacjenta nie stwierdził naruszenia przez Przychodnię praw pacjenta D.W. do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało zakwestionowane przez D. W. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ ponownie rozpoznając sprawę uzupełnił postępowanie wyjaśniające o uzyskanie opinii dr n. med. P. S. - konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...] z dnia [...] marca 2019 r.
Przechodząc do analizy stanu prawnego organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej i udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym. Przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych osoby wykonujące zawód medyczny kierują się zasadami etyki zawodowej określonymi przez właściwe samorządy zawodów medycznych.
Organ wskazał, że w orzecznictwie przyjmuje się pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. V CSK 287/09, w którym wskazano, że do obowiązków lekarzy oraz personelu medycznego należy podjęcie takiego sposobu postępowania (leczenia), które gwarantować powinno, przy zachowaniu aktualnego stanu wiedzy i zasad staranności, przewidywalny efekt w postaci wyleczenia, a przede wszystkim nie narażenie pacjentów na pogorszenie stanu zdrowia. Niemniej jednak w prawie polskim przyjęta została teoria adekwatnego związku przyczynowego, co oznacza, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2013 r. (IV CSK 431/12) stwierdził: "Wysokie wymagania stawiane lekarzowi nie oznaczają jego odpowiedzialności za wynik (rezultat) leczenia, ani odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Lekarz odpowiada na zasadzie winy, którą można mu przypisać tylko w wypadku wystąpienia jednocześnie elementu obiektywnej i subiektywnej niewłaściwości postępowania (...). Nawet bowiem przy postępowaniu zgodnym z aktualną wiedzą medyczną i przy zachowaniu należytej staranności nie da się wykluczyć ryzyka powstania szkody".
Rzecznik Praw Pacjenta podkreślił, że w katalogu swoich kompetencji nie posiada uprawnień pozwalających na ocenę zastosowanego u pacjenta procesu diagnostyczno-leczniczego. Z tego też względu rozstrzygając postępowanie obejmujące prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, najczęściej wymagające zweryfikowania udzielonych świadczeń, jak w niniejszej sprawie, organ zobligowany jest uwzględnić stanowiska podmiotów w tym zakresie władnych. Rzecznik podniósł, że zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2019 r. poz. 886) konsultanci wykonują zadania opiniodawcze, doradcze i kontrolne dla organów administracji rządowej, podmiotów tworzących w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, Narodowego Funduszu Zdrowia i Rzecznika Praw Pacjenta (art. 9 pkt 1 ww. ustawy). Zadaniem konsultantów krajowych oraz konsultantów wojewódzkich, wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest w szczególności wydawanie opinii o stosowanym postępowaniu diagnostycznym, leczniczym i pielęgnacyjnym, w zakresie jego zgodności z aktualnym stanem wiedzy, z uwzględnieniem dostępności metod i środków.
Rzecznik wskazał, że w toku prowadzonego postępowania uzyskano dwie specjalistyczne opinie konsultantów w dziedzinie zdrowia, które wyjaśniają każdy aspekt udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentce oraz odnoszą się do wszystkich zarzutów wnioskodawczyni.
Dr hab. n. med. B. K., konsultant wojewódzki w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...], w opinii z dnia [...] października 2016 r. wskazał, iż nie ma zastrzeżeń co do postępowania personelu medycznego w Przychodni, nie dopatrzył się zaniedbań oraz działania Przychodni niezgodnego z wiedzą medyczną. W jego ocenie świadczenia zdrowotne udzielone były z należytą starannością. Konsultant zaznaczył, że pierwotną przyczyną dysfunkcji barku, z którą zgłosiła się pacjentka celem leczenia w obu placówkach były powtarzające się od 2006 roku urazy ww. okolicy oraz przebyty uraz - wypadek w pracy. Zdaniem konsultanta nie można stwierdzić na podstawie dostarczonej dokumentacji, że leczenie w placówkach, wobec których pacjentka stawia zarzuty, było nieprawidłowe i doprowadziło bezpośrednio do dysfunkcji barku. Lekarze biorący udział w procesie terapeutycznym dokonali wszelkich czynności, aby stosować uznane metody leczenia farmakologicznego i rehabilitacyjnego u pacjentki. W opinii konsultant odniósł się do pytań zadanych przez Rzecznika Praw Pacjenta wskazując, że świadczenia zdrowotne udzielone D.W. były poprawne i adekwatne do jej stanu zdrowia.
Rzecznik podniósł, że konsultant wojewódzki w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu w opinii z dnia [...] marca 2019 r., sporządzonej na potrzeby postępowania odwoławczego, potwierdził ustalenia konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu przedstawione w opinii z dnia [...] października 2016 r. Dr n. med. P.S. konsultant wojewódzki w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...] w opinii z [...] marca 2019 r. wskazał, że: "Diagnostyka obrazowa w postaci radiogramu okolicy, której dotyczą dolegliwości pacjenta jest wyborem pierwszego rzutu w uzupełnieniu przeprowadzonego wcześniej wymaganego wywiadu i badania fizykalnego. Jest to postępowanie mające na celu zdiagnozowanie sytuacji wymagającej pilnej interwencji lekarskiej. Po wykluczeniu stanu zagrożenia życia lub zdrowia pacjentki lekarz ma prawo podjąć decyzję o wdrożeniu leczenia objawowego bez pogłębiania dalszej diagnostyki obrazowej, w szczególności na pierwszej wizycie i w oczekiwaniu na efekty leczenia zachowawczego. Z tego względu niewystawienie skierowania na badanie USG i/lub MRI nie można uznać za błędne (...). Po analizie karty ambulatoryjnej z wizyty z dnia [...].08.2010 r. stwierdzam iż widnieje na niej symbol M19, co w międzynarodowej klasyfikacji jednostek chorobowych ICD 10 oznacza Inne choroby zwyrodnieniowe. Rozpoznanie to może świadczyć, że dr n.med. J. K. na podstawie wywiadu, badania fizykalnego oraz analizy radiogramów stwierdził, że możliwą przyczyną dolegliwości pacjentki Pani D. W. są zmiany degeneracyjne obejmujące tkanki miękkie i kostną okolicy stawu ramiennego prawego. Można mówić w tym przypadku o postawieniu wstępnego rozpoznania klinicznego". W podsumowaniu konsultant wojewódzki stwierdził, że zakres przeprowadzonych procedur diagnostycznych był adekwatny i wystarczający w odniesieniu do występujących objawów.
Rzecznik podkreślił, że podczas ponownego rozpatrzenia sprawy nie uzyskano dowodów podważających pierwotne ustalenia organu. Co więcej, opinia konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii ruchu dla województwa [...] w swoich wnioskach jest tożsama z opinią wydaną wcześniej przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii ruchu dla województwa [...]. Rzecznik Praw Pacjenta uznał zatem rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2017 r. za prawidłowe.
D. W. złożyła skargę na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie zawiera nieprawdziwe stwierdzenia, że konsultanci medyczni wyjaśnili każdy aspekt udzielonych skarżącej świadczeń zdrowotnych i odnieśli się do wszystkich zgłoszonych zarzutów. Skarżąca podniosła, że obaj konsultanci nie udzielili odpowiedzi, dlaczego dr J. K., ortopeda i traumatolog, posiadający zdjęcie rentgenowskie ukazujące brak uszkodzeń kości prawej ręki, nie zlecił, a nawet wielokrotnie odmówił wykonania badania USG, by ocenić, które części niekostne są uszkodzone, czego nie pokazuje RTG. Lekarz odmówił sprawdzenia, jak wyglądają wiązadła, przyczepy.
Skarżąca wskazała też, że konsultanci nie wyjaśniają, dlaczego po wypadku zamiast badań obrazowych USG i MR ortopeda zalecił fizykoterapię, w trakcie której pogorszył się stan prawego stawu barkowego i prawej ręki. Lekarz nie chciał zlecić USG ręki prawej oraz rezonansu magnetycznego prawego stawu barkowego, jak i nie skierował skarżącej na zwolnienie lekarskie. Powyższe zaniechania doprowadziły do zespołu barku bolesnego oraz "barku zamrożonego" trwającego około 2,5 roku. Zdaniem skarżącej dr n. med. J.K. nie zastosował oczywistej procedury medycznej. W sytuacji uszkodzenia barku i ramienia przy braku uszkodzeń kości obowiązkiem jest zbadać stan elementów niekostnych. W ocenie skarżącej kilkukrotnej odmowy podstawowego badania nie sposób uznać za dochowanie staranności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących.
W ust. 3 art. 15zzs4 przewidziano natomiast, że Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, w związku z dynamicznym wzrostem zakażeń oraz z wprowadzeniem w [...] żółtej strefy, a co za tym idzie z wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń związanych ze stanem epidemii, przy jednoczesnym braku technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z udziałem stron, zarządzeniem z dnia [...] października 2020 r. Przewodniczący Wydziału – na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy - skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Na marginesie warto wskazać, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz.1829), począwszy od dnia [...] października 2020 r. [...], będąca siedzibą tut. Sądu, została objęta strefą czerwoną.
W związku z treścią pism pełnomocnika skarżącej z dnia [...] października oraz z dnia [...] listopada 2020 r. wyjaśnienia jednocześnie wymaga, że zastosowanie trybu procedowania przewidzianego w art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy nie wymaga zgody stron, ani też ich wcześniejszego poinformowania przez sąd – rozwiązanie dotyczące postępowania przed sądem administracyjnym jest w tym zakresie odmienne niż przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym (art. 15zzs1 ustawy). W przepisie art. 15zzs4 ust. 3 nie przewidziano możliwości złożenia przez stronę sprzeciwu w odniesieniu do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne, czego pełnomocnik skarżącej zdaje się nie dostrzegać.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wynika, że uwzględnienie skargi przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2019 r., wydane na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2019 r., poz. 1127 ze zm.). W myśl art. 53 ust. 1 ustawy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wszczętego na podstawie art. 50 ustawy, w sprawie dotyczącej naruszenia praw pacjenta, Rzecznik Praw Pacjenta może: 1) wyjaśnić wnioskodawcy i pacjentowi, którego sprawa dotyczy, że nie stwierdził naruszenia praw pacjenta; 2) skierować wystąpienie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej; 3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. W przypadku oparcia rozstrzygnięcia na normie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy, Rzecznik Praw Pacjenta informuje o niestwierdzeniu naruszenia praw pacjenta także podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, którego zarzut naruszenia tych praw dotyczył (art. 53 ust. 2 ustawy), przy czym wnioskodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Rzecznika wydanego po rozpatrzeniu wniosku - skarga do sądu administracyjnego (art. 53 ust. 3-3a ustawy).
W myśl art. 54 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w zakresie nieuregulowanym w art. 49-53 do postępowania prowadzonego przez Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje, że wydane przez organ rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy powinno co do zasady spełniać zasadnicze wymagania przewidziane dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej (art. 104 § 1 k.p.a.). Z tego względu przeprowadzone przez Rzecznika Praw Pacjenta postępowanie wyjaśniające powinno pozostawać zgodne z treścią zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a przy tym rozstrzygnięcie organu niestwierdzające naruszenia praw pacjenta powinno spełniać wymagania przewidziane w art. 107 § 1-3 k.p.a.
Postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy, w związku z informacjami zawartymi w piśmie z [...] maja 2015 r., w którym D. W. podniosła zastrzeżenia co do udzielania jej świadczeń zdrowotnych w Przychodni Ortopedyczno-Rehabilitacyjnej w [...], al. [...] [...], w okresie od [...] sierpnia 2010 r. do [...] października 2010 r. D.W. zarzuciła lekarzowi udzielającemu jej świadczeń zdrowotnych w Przychodni odmowę pogłębienia diagnostyki, poprzez brak wystawienia skierowania na badanie USG oraz brak postawienia diagnozy.
W ocenie Sądu Rzecznik Praw Pacjenta prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i w oparciu o wystarczający materiał dowodowy ocenił, że w sprawie nie doszło do naruszenia praw pacjenta, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Z powołanych przepisów art. 6 ust. 1 i art. 8 wynika, że pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej, udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym.
Rzecznik Praw Pacjenta po przeprowadzeniu postępowania nie stwierdził naruszenia praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych w stosunku do D.W. Zaznaczyć przy tym należy, że Rzecznik Praw Pacjenta nie posiada uprawnień pozwalających na merytoryczną ocenę zastosowanego u pacjenta procesu diagnostyczno-leczniczego. Wobec powyższego Rzecznik rozstrzygając w przedmiocie naruszenia praw pacjenta, gdy wymaga to zweryfikowania prawidłowości udzielonych świadczeń, zobligowany jest uwzględnić stanowiska podmiotów uprawnionych do takiej oceny. Rzecznik nie ingeruje w decyzje o charakterze medycznym, jak np. formułowanie zaleceń lekarskich. Przedmiotem jego zainteresowania jest jedynie to, czy w trakcie procesu leczniczego przestrzegane są prawa pacjenta wynikające z obowiązujących przepisów prawa.
Trafnie zatem Rzecznik Praw Pacjenta po wpłynięciu wniosku skarżącej i po uzyskaniu dokumentacji medycznej zwrócił się do konsultanta wojewódzkiego o stosowną opinię. Jeżeli przedmiotem ustaleń pozostają zagadnienia, których ocena wymaga wiadomości specjalnych, a organ nie dysponuje stosowną wiedzą, powinien oprzeć się na stanowisku podmiotu, który taką specjalistyczną wiedzę posiada. Jak wynika natomiast z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2019 r. poz. 886) konsultanci wykonują zadania opiniodawcze, doradcze i kontrolne dla organów administracji rządowej, podmiotów tworzących w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, Narodowego Funduszu Zdrowia i Rzecznika Praw Pacjenta. Zadaniem konsultantów krajowych oraz konsultantów wojewódzkich, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest w szczególności wydawanie opinii o stosowanym postępowaniu diagnostycznym, leczniczym i pielęgnacyjnym, w zakresie jego zgodności z aktualnym stanem wiedzy, z uwzględnieniem dostępności metod i środków.
Rzecznik Praw Pacjenta wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie swoją ocenę oparł na dokumentacji medycznej skarżącej, opinii konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...] z dnia [...] października 2016 r. oraz uzyskanej w toku postępowania odwoławczego opinii konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa mazowieckiego, sporządzonej dnia [...] marca 2019 r.
Z obu opinii wynika, że konsultanci nie dopatrzyli się zaniedbań przy udzielaniu D. W. świadczeń leczniczych, czy też działania niezgodnego z wiedzą medyczną.
Dr hab. n. med. B. K., konsultant wojewódzki w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...], w opinii z dnia [...] października 2016 r. odniósł się do szeregu pytań zadanych przez Rzecznika Praw Pacjenta, wskazując, że świadczenia zdrowotne udzielone D. W. były poprawne, adekwatne do jej stanu zdrowia, udzielone z należytą starannością. Konsultant zaznaczył, że pierwotną przyczyną dysfunkcji barku, z którą zgłosiła się pacjentka celem leczenia były powtarzające się od 2006 roku urazy ww. okolicy oraz przebyty uraz - wypadek w pracy. Zdaniem konsultanta nie można stwierdzić na podstawie dostarczonej dokumentacji, że leczenie w placówkach, wobec których pacjentka stawia zarzuty, było nieprawidłowe i doprowadziło bezpośrednio do dysfunkcji barku.
Podobne wnioski wynikają z opinii z dnia [...] marca 2019 r., sporządzonej na etapie rozpoznawania wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. W opinii tej dr n. med. P.S., konsultant wojewódzki w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa [...], wskazał, że: "Diagnostyka obrazowa w postaci radiogramu okolicy, której dotyczą dolegliwości pacjenta jest wyborem pierwszego rzutu w uzupełnieniu przeprowadzonego wcześniej wymaganego wywiadu i badania fizykalnego. Jest to postępowanie mające na celu zdiagnozowanie sytuacji wymagającej pilnej interwencji lekarskiej. Po wykluczeniu stanu zagrożenia życia lub zdrowia pacjentki lekarz ma prawo podjąć decyzję o wdrożeniu leczenia objawowego bez pogłębiania dalszej diagnostyki obrazowej, w szczególności na pierwszej wizycie i w oczekiwaniu na efekty leczenia zachowawczego. Z tego względu niewystawienie skierowania na badanie USG i/lub MRI nie można uznać za błędne". W podsumowaniu konsultant wojewódzki stwierdził, że zakres przeprowadzonych procedur diagnostycznych był adekwatny i wystarczający w odniesieniu do występujących objawów.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinie konsultantów wojewódzkich, Rzecznik Praw Pacjenta nie stwierdził naruszenia praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych, a Sąd taką ocenę podziela. Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie dostrzegł w działaniu organu takiego naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi. Organ podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie jako niedający podstaw, aby stwierdzić naruszenie praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych. Dla podważenia merytorycznych wniosków, na których oparł się Rzecznik, a którym niewątpliwie należy przypisać cechę "wiadomości specjalnych", same twierdzenia skarżącej, kwestionującej ustalenia przedstawione przez konsultantów wojewódzkich w sporządzonych opiniach, są niewystarczające.
Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest zatem prawidłowe, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI