VII SA/Wa 2458/21

VII SA/Wa 2458/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Podsiadło.
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2730/22 - Wyrok NSA z 2025-03-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37 ust 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, Asesor WSA Michał Podsiadło, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2022 r. sprawy ze skargi D. spółka jawna z siedzibą w T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r., nr [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania [...] spółka jawna w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") z [...] grudnia 2016 r., nr [...] , znak: [...] w przedmiocie rozbiórki - uchylił decyzję organu I instancji i nakazał skarżącej rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...], przy Al. [...]w miejscowości [...], usytuowanego od strony granicy działki nr ew. [...].
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Zawiadomieniem z [...] stycznia 2015 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie obiektów budowlanych (m.in. budynku hali remontowej) na działce nr ew. [...]w miejscowości [...]gm. [...] , usytuowanych przy granicy z działką nr ew. [...]. W ramach postępowania ustalono, że ww. budynek powstał w latach 1992-1994 w warunkach samowoli budowlanej.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2015 r. ustalono, że na działce ew. nr [...] istnieje budynek, który nie jest nowy. Odnotowano, że: "dach dwuspadowy, jedna z połaci dachowych ze spadkiem na działkę sąsiada, usytuowany jedną ścianą długości ok. 50 m w granicy z południową działką, brak rynien i rur spustowych oraz innej instalacji, która odprowadzałaby wodę opadową na własną posesję; nie przedstawiono żadnych dokumentów związanych z budową ww. budynku szerokości 22 m.’.
Decyzją z [...] stycznia 2000 r., nr [...] , PINB nakazał rozbiórkę obiektów istniejących na terenie działki ew. nr [...] , położonej j.w., tj.: a) budynku hali remontowej, parterowego, murowanego z dachem dwuspadowym oraz b) wiat - magazynów (częściowo obmurowanych), z dachem jednospadowym, przylegających do ww. hali.
Decyzją z [...]lutego 2001 r., nr [...],[...] WINB uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 16 października 2015 r. przedstawiciele PINB przeprowadzili oględziny, podczas których ustalono, że na ww. działce znajduje się budynek magazynowy, w którym znajdują się 3 stare samochody. W protokole odnotowano, że w budynku znajdują się podnośniki samochodowe, budynek przekracza granicę południową działki, co jest widoczne na kopii mapy zasadniczej z [...] czerwca 2015 r. Układ budynku odpowiada naniesieniom na mapach i zdjęciom lotniczym z 1997 r. Z zeznania RW wynika, że obiekt powstał w latach 1992-1994 r., później został rozbudowany na halę naprawczą. Właściciel obiektu nie posiada pozwolenia na budowę.
W dniu 20 października 2016 r. do PINB wpłynęło pismo Burmistrza [...], w którym wyjaśniono, że dla ww. terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazano, że dla obszaru obejmującego działki nr ew. [...] i [...] w [...] przy ul. [...] opracowano analizę urbanistyczną, która wykazała, "że nie istnieje możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ nie są spełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a mianowicie wskazany teren nie uzyskał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne, planowana inwestycja zlokalizowana jest na gruntach oznaczonych w ewidencji jako [...]."
Decyzją z [...] grudnia 2016 r., nr [...]r., PINB w Powiecie [...]- na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) - nakazał właścicielowi [...]sp. z o.o. w [...] , rozbiórkę budynku usytuowanego w południowej granicy na działce nr ew. [...] przy Al. [...] w miejscowości [...] . W uzasadnieniu PINB wskazał, że biorąc pod uwagę treść art. 37 ww. ustawy, niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia wynika z usytuowania budynku warsztatowego w miejscu występowania gleb o najwyższej jakości, podlegających najwyższemu stopniu ochrony.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] sp. z o.o.
[...]WINB, postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] , stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania. Postanowieniem z 11 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1435/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] sp. z o.o. na postanowienie [...]WINB z [...]kwietnia 2017 r.
Postanowieniem z [...] października 2020 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") - po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek [...] sp. j. (obecny właściciel nieruchomości - następca prawny [...]sp. z o.o.) - stwierdził nieważność postanowienia [...] WINB z [...] kwietnia 2017 r., nr [...]. Wobec powyższego, jak wskazał [...] WINB, organ odwoławczy, był ponownie zobowiązany do zajęcia stanowiska w przedmiocie złożonego odwołania przez [...] sp. z o.o.
W ramach postępowania odwoławczego obecny właściciel nieruchomości, tj. skarżąca spółka, w piśmie z 27 stycznia 2021 r., oświadczyła, że jako następca prawny [...]sp. z o.o. podtrzymuje ww. odwołanie złożone od decyzji PINB, nr [...] wraz ze złożonym do niego sprostowaniem. Ponadto wskazała, że "złożona w aktach sprawy ekspertyza architekta budowlanego (Koncepcja przeróbki części budynku inwentarskiego - magazynu płodów rolnych) potwierdza stanowisko spółki, zgodnie z którą budynek (którego dotyczy nakaz rozbiórki) po dokonaniu odpowiednich przeróbek może być doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami poprzez skrócenie budynku tak, aby odległość jego wynosiła 3-4 m od granicy działki."
Postanowieniem z [...] maja 2021 r., nr [...],[...] WINB zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy.
W dniu [...]czerwca 2021 r. PINB przeprowadził oględziny podczas których stwierdzono, że nie przystąpiono do wykonywania robót rozbiórkowych, o których mowa w decyzji nr [...]. W budynku znajdują się maszyny stolarskie. W dniu kontroli w budynku nie było żadnych osób. Układ konstrukcyjny budynku taki jak w opracowaniu koncepcji przeróbki części budynku inwentarskiego - magazynu płodów rolnych, autorstwa mgr inż. arch. R R.
W dniu 1 lipca 2021 r. do PINB wpłynęło pismo spółki, w którym wskazała, że podtrzymuje stanowisko w sprawie możliwości dokonania przeróbki budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa, według złożonego projektu oraz że planuje wykorzystać obiekt na cele magazynów płodów rolnych (zgodnie z przeznaczeniem ziemi), a także że maszyny stolarskie są w tym budynku pozostawione chwilowo i zostaną wywiezione.
[...]WINB dodatkowo wyjaśnił, że odnośnie decyzji PINB w Powiecie [...] nr [...] było prowadzone, na wniosek spółki, postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...][...] WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB nr [...]. Następnie, decyzją z [...] lutego 2019 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WINB nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z 25 października 2019 r., sygn. akt VII SA/WA 889/18 - oddalił skargę spółki [...] na decyzję GINB z [...] lutego 2019 r.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] września 2021 r., nr [...] r. [...] WINB - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji PINB w Powiecie [...] z [...] grudnia 2016 r. - uchylił decyzję organu I instancji i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) nakazał spółce rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...] przy Al. [...]w miejscowości [...] , usytuowanego od strony granicy działki nr ew. [...].
Organ odwoławczy wskazał, że nakaz rozbiórki nałożony decyzją PINB z [...] grudnia 2016 r. jest zasadny. Organ odwoławczy prowadząc postępowanie jest zobowiązany ponownie ustalić stan faktyczny (w tym uwzględnić jego zmiany). Podniósł także, że z uwagi na to, iż na dzień wydania decyzji właścicielem spornego obiektu jest spółka [...] sp. j. w [...] (w toku postępowania doszło bowiem do zmiany właściciela) zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie nakazu rozbiórki wskazując właściwego adresata obowiązku. Zmiana w zakresie stosunków właścicielskich na etapie postępowania odwoławczego nie powoduje konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. [...] WINB stwierdził, że może wydać rozstrzygnięcie kasacyjne jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, stąd należało wydać rozstrzygnięcie merytoryczne.
Następnie, [...] WINB wyjaśnił, że sporny budynek usytuowany jest na działce nr ew. [...] od strony granicy z działką nr ew. [...]. W toku postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających legalność wybudowania ww. obiektu budowlanego, należy zatem traktować go jako samowolę budowlaną. Z materiału dowodowego wynika, że budynek powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r. W związku z powyższym PINB w Powiecie [...] właściwie zastosował regulację z ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, celem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Stosownie do art 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, a w szczególności art. 37 ust. 1 tejże ustawy. Według przepisów tej ustawy oraz przepisów wykonawczych na wykonanie powyższego obiektu konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy [...] WINB stwierdził, że w odniesieniu do przedmiotu postępowania została spełniona przesłanka z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. uzasadniająca wydanie nakazu rozbiórki. Działka oznaczona nr ew. [...], na której znajduje się sporny budynek nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z 14 października 2016 r. Burmistrz [...] podkreślił, że wskazany teren nie posiada zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne, planowana inwestycja zlokalizowana jest na gruntach oznaczonych w ewidencji jako [...],[...]. Poinformował też, że brak jest możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Jednocześnie ustalono, że sporny obiekt budowlany w dacie jego budowy był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miejską w [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. (utracił moc prawną 31 grudnia 2003 r.). Mianowicie, teren, na którym wybudowano ww. obiekt budowlany oznaczony w planie jako strefa R1 (strefa rolna) stanowił, że są to tereny rolne z istniejącą zabudową o charakterze rolniczym, obejmujące kompleksy gleb o najwyższej jakości, najwyższym stopniu ochrony gleb. Adaptacja istniejącej zabudowy rolniczej. Możliwość wprowadzenia nowej zabudowy za zgodą władz.
Z powyższego wynika, jak stwierdził organ odwoławczy, że legalizacja ww. obiektu jest niemożliwa, z uwagi na niespełnienie dyspozycji wynikającej z art 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sporny obiekt budowlany znajduje się na obszarze nieprzewidzianym pod stwierdzoną zabudowę.
Jednocześnie [...] WINB powołał uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...] WINB stwierdził, że są niezasadne. Organ prowadząc postępowanie dotyczące samowoli budowlanej w pierwszym rzędzie dokonuje oceny czy w sprawie zachodzą przesłanki z art 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a dopiero po wykluczeniu przesłanek z tego przepisu powinien zbadać czy istnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 40 (np. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 510/10, z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1609/12). Zgodnie z art. 40 ww. ustawy "W przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami." Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie ww. przepis nie ma zastosowania, gdyż budynek nie może zostać zalegalizowany w świetle art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Tym samym, brak jest podstaw do nakładania na właściciela obowiązku wykonania przeróbek lub innych robót budowlanych. Wyjaśnił, że jakkolwiek przyjęte jest, że przepis art 40 Prawa budowlanego z 1974 r. należy traktować możliwie szeroko (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1163/17), jednakże nie może on służyć do nałożenia obowiązku wykonania takich robót budowlanych, które doprowadzą do zupełnej zmiany charakteru przedmiotu sporu. Organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w określonym przedmiocie nie mogą zakończyć tego postępowania zmieniając jego kwalifikację. Ponadto, niezależnie od tego jaki obiekt miałby docelowo powstać na przedmiotowej nieruchomości, to i tak istotne pozostaje, że grunty, na których jest usytuowany stanowią grunty rolne o najwyższej jakości, co do których nie wydano rozstrzygnięcia o przekształceniu na cele nierolne. Stanowi to podstawową przesłankę uniemożliwiającą legalizację, a tym samym również nałożenie obowiązku w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Skargę na decyzję [...] WINB z [...] września 2021 r. wniosła [...] sp. j., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj.:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.;
2) art 15 k.p.a. w zw. z art 138 § 2 k.p.a.; art. 75 k.p.a., art 77 i art 80 k.p.a.;
3) art 36 i art 37 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r.;
4) art 138 §1 pkt 2 k.p.a.
Jednoczenie wniosła o rozpoznanie sprawy także poza zakresem zarzutów, stosownie do art 134 p.p.s.a..
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
Wskazała m.in., że skierowanie przez organ II instancji nakazu rozbiórki do podmiotu innego niż ten, do którego organ I instancji skierował nakaz wykonania określonych zmian i przeróbek, pozbawiło rozpatrywanej sprawy atrybutu tożsamości podmiotowej odbierając stronie przysługujące jej prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy m.in. w kontekście prawidłowości wyboru adresata tego obowiązku. To również świadczy o naruszeniu norm postępowania administracyjnego w postaci art. 15 w zw. z art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 495/17). Wobec tego skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie skarżąca spółka została pozbawiona możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia administracji, którego spółka została adresatem.
Dalej skarżąca zarzuciła, że PINB w Powiecie [...] wydając decyzję w trybie art 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie dokonał żadnych ustaleń co do zgodności budynku z przepisami o planowaniu przestrzennym, od daty jego budowy, a wyłącznie analizując problematykę na czas orzekania, co już świadczy o rażącym naruszeniu prawa skutkującym wydaniem decyzji rozbiórkowej z widocznym naruszeniem art 37 ustawy prawo budowlane z 1974 r. Takich samych ustaleń zaniechał organ II instancji, przepisując treści z pierwotnej decyzji z 2016 r.
W konsekwencji spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozważenie uchylenia również w całości decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowane stanowisko w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowana przez Sąd decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] września 2019 r. nakazująca skarżącej rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...] przy Al. [...] w miejscowości [...] , usytuowanego od strony granicy działki nr ew. [...], wydana została na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne z 1974 r.
Przepis ten stanowi, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia."
Przepis ten ma zastosowanie w sprawie w związku z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
W tym względzie należy również zauważyć, że stosownie do treści art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z przytoczonego przepisu jasno wynika, że legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego mogłaby w niniejszej sprawie nastąpić tylko wówczas, gdy żadna z określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 przesłanek nie zostanie spełniona. Zatem, w przypadku ustalenia, że przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. zostały spełnione, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie ma możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej określonej w art. 40 tej ustawy, a jest zobowiązany wypełnić dyspozycję art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazać rozbiórkę ww. obiektu. Tak też prawidłowo wskazał [...] WINB w zaskarżonej decyzji.
W kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości dla Sądu ustalenia organów, że sporny budynek został wybudowany przez poprzednika prawnego skarżących w okresie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Żaden z przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. nie zwalniał realizacji tego rodzaju budynków z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Na taki przepis z Prawa budowlanego nie wskazała nawet skarżąca.
Jak już podniesiono, przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przewiduje, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Przepis ten ma inne brzmienie niż obowiązujący aktualnie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, który dopuszcza legalizację samowoli jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. przewiduje zaś przymusową rozbiórkę wtedy, gdy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przepis ten nie mówi zatem o niezgodności z "przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym", ale o wybudowaniu na terenie do tego nieprzeznaczonym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, za słuszne uznać należy stanowisko [...]WINB, że niedopuszczalne jest zalegalizowanie obiektu usytuowanego na działce nr ew. [...]przy Al. [...]w [...]w sytuacji, gdy działka ta nie jest działką budowlaną. Z pisma Burmistrza [...] z [...]października 2016 r. wynika, że dla ww. terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla wskazanego obszaru opracowano analizę urbanistyczną (w aktach sprawy, sporządzoną przez mgr. inż. Arch. S K upr. [...]), z której wynika, że wskazany teren nie posiada zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nie rolne i nie leśne, planowana inwestycja zlokalizowana jest na gruntach oznaczonych w ewidencji jako [...]. Burmistrz wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana po spełnieniu łącznie wymagań zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednocześnie podkreślić należy, że organ odwoławczy odniósł się do kwestii wcześniejszego przeznaczenia terenu, na którym znajduje się objęty nakazem rozbiórki budynek. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wytłumaczył, że nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy z przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym.
I tak, w obowiązującym (w dacie budowy, samowoli) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miejską w [...]w dniu [...] grudnia 1993 r. (uchwała nr [...]), który utracił moc z końcem 2003 r., teren, na którym wybudowano sporny obiekt oznaczony jest w planie jako strefa R1 (strefa rolna). To "tereny rolne z istniejącą zabudową o charakterze rolniczym, obejmujące kompleksy gleb o najwyższej jakości, najwyższym stopniu ochrony gleb. Adaptacja istniejącej zabudowy rolniczej. Możliwość wprowadzenia nowej zabudowy za zgodą władz."
W konsekwencji, zdaniem Sądu, w tak ukształtowanym stanie prawnym trafnie wywiódł organ odwoławczy, że skoro sporny budynek został wzniesiony na obszarze uniemożliwiającym tego rodzaju zabudowę, jej zalegalizowanie – w świetle dyspozycji art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. – nie jest możliwe.
Odnosząc się do zarzutu skierowania przez [...] WINB nakazu rozbiórki do podmiotu innego niż ten, do którego skierował organ I instancji, Sąd wskazuje, że wprawdzie regułą jest, że nakaz rozbiórki kieruje się do inwestora. Istnieją jednak sytuacje wyjątkowe - np. w przypadku, w którym inwestor utraci związek prawny i faktyczny z podlegającym nakazowi rozbiórki obiektem. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Co istotne, obecny właściciel nieruchomości, tj. skarżąca spółka, w piśmie z 27 stycznia 2021 r., oświadczyła, że jako następca prawny [...] sp. z o.o. podtrzymuje odwołanie [...] złożone od decyzji PINB, nr [...] wraz ze złożonym do niego sprostowaniem. Odwołanie aktualnego właściciela zostało rozpoznane, przy uzupełnionym stanie faktycznym sprawy.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.