VII SA/Wa 2457/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt zamiennyobszar oddziaływaniainteres prawnystrona postępowaniawspólnota mieszkaniowarozbudowazmiana sposobu użytkowaniagaraż podziemny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę uchylenia pozwolenia na budowę zamienną, uznając brak interesu prawnego skarżącej do udziału w postępowaniu.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy odmowę uchylenia pozwolenia na budowę zamienną dla inwestycji rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących obszaru oddziaływania obiektu oraz kompletności projektu. Sąd uznał, że Wspólnota nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym projektu zamiennego, a podnoszone przez nią kwestie dotyczyły projektu pierwotnego, który był już przedmiotem oceny sądu.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i zmieniającej wcześniejsze pozwolenie na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku wraz z budową garażu podziemnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczących obszaru oddziaływania obiektu oraz kompletności i zgodności projektu z przepisami technicznymi. Wojewoda uznał, że Wspólnota nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym projektu zamiennego, a podnoszone przez nią zarzuty dotyczyły głównie projektu pierwotnego, który był już przedmiotem prawomocnego wyroku WSA. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania wznowieniowego, opierając się na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie projektu zamiennego dotyczyło wyłącznie wprowadzonych zmian, a nie całości inwestycji. Analiza projektu zamiennego wykazała, że zmiany dotyczyły głównie prac wewnątrz budynku i nie wpływały na nieruchomości sąsiednie w sposób uzasadniający przyznanie statusu strony Wspólnocie. Sąd odwołał się do wcześniejszego wyroku WSA dotyczącego projektu pierwotnego, wskazując, że kwestie podnoszone przez skarżącą, takie jak problem kominów czy granicy działki, były już przedmiotem oceny lub nie dotyczyły zakresu projektu zamiennego. W konsekwencji, sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym projektu zamiennego, ponieważ podnoszone przez nią kwestie dotyczyły projektu pierwotnego, a zmiany w projekcie zamiennym nie wpływały na jej nieruchomość w sposób uzasadniający przyznanie statusu strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w sprawie projektu zamiennego dotyczyło wyłącznie wprowadzonych zmian, a nie całości inwestycji. Zmiany te nie wpływały na nieruchomości sąsiednie w sposób uzasadniający przyznanie statusu strony Wspólnocie, która skupiła się na zarzutach dotyczących projektu pierwotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Pr. bud. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jako inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

p.p.s.a. art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu.

Pr. bud. art. 36a § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pr. bud. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagania dotyczące projektu budowlanego.

Pr. bud. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pkt 2, 3 - Wymagania dotyczące projektu budowlanego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu dotyczącym projektu budowlanego zamiennego. Kwestie podnoszone przez skarżącą dotyczyły projektu pierwotnego, który był już przedmiotem oceny sądu. Zmiany w projekcie zamiennym nie wpływały na nieruchomość skarżącej w sposób uzasadniający przyznanie statusu strony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 36a ust. 3 Prawa budowlanego poprzez błędną ocenę braku interesu prawnego skarżącej. Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez zignorowanie braków projektu budowlanego zamiennego i jego niezgodności z przepisami technicznymi.

Godne uwagi sformułowania

Samo subiektywne odczucie Wspólnoty, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że jest ona usytuowana w obszarze oddziaływania kwestionowanego przedsięwzięcia. Decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest decyzją związaną. W postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego, jak również projektu zamiennego, przymiot strony ustalany jest na podstawie art. 28 ust. 2 Pr. bud., który stanowi lex specialis do art. 28 k.p.a. Organ administracji architektoniczno budowlanej, ustalając krąg stron w stanowiącym odrębną sprawę administracyjną postępowaniu w przedmiocie zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego musi brać pod uwagę wyłącznie zakres oddziaływania tychże zmian na nieruchomości sąsiadujące lub leżące w pobliżu.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

przewodniczący

Elżbieta Granatowska

członek

Grzegorz Rudnicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących projektów budowlanych zamiennych oraz znaczenie interesu prawnego w kontekście zmian w stosunku do projektu pierwotnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący skupia się na zarzutach dotyczących projektu pierwotnego, podczas gdy postępowanie dotyczy projektu zamiennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania stron postępowania administracyjnego w kontekście zmian w projektach budowlanych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w budownictwie.

Kiedy sąsiad nie jest stroną? Sąd rozstrzyga o interesie prawnym we wniosku o projekt zamienny.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2457/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska
Grzegorz Antas /przewodniczący/
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 36a ust 3, art. 35 ust. 1 pkt 2,3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) października 2021 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent") z [...] lipca 2020 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...] , zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz zmieniającej decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2015 r., nr [...], udzielającej pozwolenia na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "inwestor") złożyła do Prezydenta [...] wniosek o pozwolenie na budowę zamierzenia budowlanego mającego na celu rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego położonego przy ul. [...] w [...], na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] w dzielnicy [...].
Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2014 r., nr [...], znak: [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sprawie przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania inwestora decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta [...] i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę.
WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 listopada 2016 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1147/15 (organu mylnie wskazał datę ww. wyroku, jako "z dnia 27 października 2016 r."), oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] na ww. decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Następnie do organu wpłynął [...] marca 2018 r. wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o zmianę decyzji Wojewody z [...] marca 2015 r., nr [...].
Prezydent [...] działając na podstawie art. 36a Pr. bud., decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz zmienił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2015 r., nr [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą w [...], wnioskiem z [...] kwietnia 2019 r., wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną Prezydenta [...] z [...] października 2018 r.
Organ I instancji (działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.), postanowieniem z [...] maja 2019 r., nr [...], wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie, a następnie decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...], odmówił uchylenia decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...].
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta [... ]z [...] listopada 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent [...][...] lipca 2020 r., decyzją nr [...], odmówił uchylenia decyzji ww. ostatecznej Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy. utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, opisał przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, a także definicję obszaru oddziaływania obiektu, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych. Jego zdaniem, organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania wznowieniowego, dokonywany na podstawie art. 28 ust. 2 Pr. bud., stanowiącego lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu. Podał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] swój interes prawny wywodzi z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz w związku z art. 36a ust. 3 Pr. bud., uważając, że przysługuje jej interes prawny w sprawie o zatwierdzenie projektu zamiennego rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. [...] w [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Pr. bud., poprzez niekompletność projektu budowlanego i jego niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi.
Wojewoda zaznaczył, że dokonał weryfikacji ww. twierdzeń zarówno w kwestii naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20, jak i art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Pr. bud. Samo subiektywne odczucie Wspólnoty, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że jest ona usytuowana w obszarze oddziaływania kwestionowanego przedsięwzięcia. W decyzji z [...] lipca 2020 r., nr [...], Prezydent [...] podał, że wnioskodawca nie wykazał istnienia konkretnego w okolicznościach danej sprawy interesu prawnego, w sposób wynikający ze stanu faktycznego i prawnego.
Prezydent [...] (uwzględniając rodzaj i charakter wprowadzonych w projekcie zmian w stosunku do projektu pierwotnego, obejmujących roboty budowlane wewnątrz budynku i polegające m.in. na zmianie przebiegu instalacji wewnętrznych, w tym instalacji hydrantowej, ustawienia ścian działowych, otworów, stolarki wewnętrznej i zewnętrznej, a także sposobu odwodnienia patio) uważał, że obszar oddziaływania obiektu nie uległ zmianie w stosunku do projektu pierwotnego i ograniczał się tylko do nieruchomości inwestora. Nie stwierdzono bowiem wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu znajdującego się w jego otoczeniu terenu w stosunku do projektu pierwotnego. Organ I instancji twierdził, że decyzja z [...] października 2018 r., nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany zamienny oraz zmieniająca w tym zakresie decyzję Wojewody z [...] marca 2015 r., nr [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego, ogranicza się jedynie do zatwierdza zmian w projekcie pierwotnym, objętym ww. decyzją [...] z [...] marca 2015 r.
W ocenie organu odwoławczego, ustalenia organu I instancji znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, tj. w zamieszonym wykazie zmian w Projekcie budowlanym zamiennym na stronach 229 - 304 dokumentacji.
Organ wojewódzki ponownie wskazał, że decyzja Wojewody z [...] marca 2015 r., nr [...] była przedmiotem zaskarżenia do WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 9 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1147/15 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] na ww. decyzję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że przedłożony projekt budowlany (tj. stanowiący załącznik do decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2015 r., nr [...]) jest zgodny z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2013 r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji oraz zgodny z przepisami w tym techniczno - budowlanymi, a inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kompletny i wykonany przez uprawnione osoby projekt, a także posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Do projektu budowlanego dołączono oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, energetycznej telekomunikacyjnej. Ponadto lokalizacja sieci uzbrojenia terenu została pozytywnie zaopiniowana przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu. Jednocześnie do projektu budowlanego dołączono m. in.: dokumentację geologiczno-inżynierską zatwierdzoną decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2013 r., ekspertyzę konstrukcyjną budynku objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, ekspertyzę akustyczną dotyczącą przegród budowlanych i ich elementów w budynku objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę; ekspertyzę techniczną w zakresie ochrony przeciwpożarowej, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia., analizę zacieniania i przesłaniania.
Inwestor przedłożył również decyzję [...] Konserwatora Zabytków z [...] kwietnia 2014 r., nr [...] zezwalającą na rozbudowę, nadbudowę i zmianę przeznaczenia sposobu użytkowania na cele usługowe oraz budowę trzykondygnacyjnego garażu podziemnego w kamienicy przy ul. [...] w [...], która wpisana jest do rejestru zabytków. Sąd stwierdził, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji pozwalających na kwestionowanie stanowiska organu konserwatorskiego. Zaś sprawa kominów nie została objęta przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Wojewoda wyjaśnił, że ustalenia dokonane we wskazanym przez WSA w Warszawie zakresie oraz dokonana w tym zakresie ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w ww. orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Z treści decyzji organu I instancji z [...] października 2018 r., Nr [...] wynika, że pozostawiono pozostałe warunki decyzji Wojewody z [...] marca 2015 r., nr [...] bez zmian. Oznacza to, że dokumentacja budowlana dotycząca przedmiotowej inwestycji obejmuje zarówno projekt pierwotny, jak i projekt zamienny w zakresie dokonanych zmian w stosunku do projektu pierwotnego, przy czym projekt pierwotny był przedmiotem kontroli WSA w Warszawie.
Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], pozwolił inwestorowi na prowadzenie prac, zgodnie z dołączonym do wniosku Projektem budowlanym zamiennym (aneks), przygotowanego przez [...] Sp. z o.o., Biuro Architektoniczne. Organ konserwatorski w uzasadnieniu ww. decyzji wyjaśnił, że zezwolił uprzednio decyzją z [...] kwietnia 2014 r., nr [...] na rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania na cele usługowe oraz budowę III-kondygnacyjnego garaży podziemnego w kamienicy przy ul. [...] w [...], a w trakcie realizacji prac budowlanych wydał szereg decyzji i zaleceń z nią związanych.
Przedłożony wniosek wprowadza zmiany do projektu budowlanego zamiennego w zakresie takich jak: ochrony pożarowej budynku, wyłączenia z przedmiotu realizacji wybranych pomieszczeń lub grup pomieszczeń, zmian aranżacyjnych, zmian wymogów higieniczno-sanitarnych tj. zabudowa instalacji w pomieszczeniach śmietnikowych lub zmiana rozwiązań w pomieszczeniach porządkowych, zmian instalatorskich. Jak wskazał Wojewódzki Konserwator Zabytków, ujęte w wykazie zmian elementy dotyczące: zmiany oznaczenia przegród budowlanych (nowa lista z podziałem funkcyjnym przegród), powierzchni poszczególnych pomieszczeń (wpływających na zestawienie globalne powierzchni), wymiarowania, zmian lub rozszerzenia wybranych opisów elementów budowlanych i liczby użytkowników w obiekcie wynikają bezpośrednio ze zmian głównych (opisanych powyżej) i stanowią ich konsekwencję.
Zdaniem organu odwoławczego, z dołączonych do projektu budowlanego zamiennego dokumentów wynika, że zaprojektowane zmiany w projekcie pierwotnym mają przede wszystkim na celu zwiększenie bezpieczeństwa p-poż. budynku, w pozostałym zaś zakresie podlegały ocenie WSA w Warszawie, który nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Organ I instancji zasadnie w związku z tym uznał, że planowana inwestycja nie będzie w sposób sprzeczny z prawem oddziaływać na nieruchomość skarżącej. Decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest decyzją związaną, co wynika z art. 35 ust. 1 Pr. bud., w związku z tym organ nie może odmówić wydania pozytywnej dla inwestora decyzji w sprawie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Pr. bud. oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, przy jednoczesnym braku przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia na budowę wskazanej w art. 35 ust. 5 Pr. bud. W sprawie zostały spełnione wymagania określone w przepisach prawa, tj. w art. 35 ust. 1 Pr. bud. oraz art. 32 ust. 4 ww. ustawy, co obligowało organ administracji architektoniczno-budowlanej do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Skarżąca nie miała w przedmiotowym postępowaniu przymiotu strony, o którym stanowi [art. 28 k.p.a. Aby uzyskać status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, właściciel sąsiedniej nieruchomości winien wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnym stanie faktycznym ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Ponadto organy administracji nie mają podstaw do kwestionowania planów inwestycyjnych, ani też ustaleń dokonanych przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane. Inwestor spełnił wymogi określone w przepisach prawa budowlanego i uzyskał decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny oraz zmieniającej decyzję Wojewody z [...] marca 2015 r., nr [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową trzykondygnacyjnego garażu podziemnego.
Zatem nie zostało wykazane, aby skarżąca posiadała interes prawny do występowania w tum postępowaniu. Wskazywaną powyżej okoliczność zakwalifikować należy, jako typowy interes faktyczny, wynikający z subiektywnego przekonania skarżącej, że powinna ona być stroną postępowania, opartego na okolicznościach faktycznych, nieznajdujących jednak oparcia w prawie materialnym i wynikających z nich uprawnieniach wymagających ochrony prawnej. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania odwoławczego potwierdza zasadność stanowiska WSA w Warszawie i nie potwierdza twierdzeń skarżącej o niezachowaniu warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedmiotowa inwestycja nie może oddziaływać na nieruchomość skarżącej, a jeżeli nawet będzie, to nie będzie to oddziaływanie ponadnormatywne, a zatem będzie ono zgodne z prawem.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc pismem datowanym na [...] listopada 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił:
"1) naruszenie przepisu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 36a ust. 3 ustawy Prawo Budowlane, wobec oceny Organu, że skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] nie przysługiwał interes prawny w sprawie o zatwierdzenie projektu zamiennego rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. [...] w [...],
2) naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo Budowlane wobec zignorowania przez organ I instancji wskazanych przez skarżącego braków projektu budowlanego zamiennego (zarzut niekompletność projektu) oraz wskazanych niezgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi".
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej przytoczył m.in. treść ustaleń dokonanych przez Wojewodę, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dot. związania organu (na podstawie art. 153 p.p.s.a.) rozstrzygnięciem sygn. akt VII SA/Wa 1147/15 WSA w Warszawie z 9 listopada 2016 r. (mylnie wskazując datę wyroku "z dnia 27 października 2016 r."). W stanie faktycznym sprawy ww. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1147/15 dotyczył decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2015 r., nr [...] (o zatwierdzeniu projektu budowlanego "pierwotnego") wydanej na wniosek spółki [...] sp. z o.o. Z kolei decyzja Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany zamienny nadbudowy i modernizacji budynku przy ul. [...] w [...] wydana została na wniosek spółki [...] sp. z o.o.
Jak wynika z powyższego, w kontekście art. 153 p.p.s.a. nie może być mowy o "tożsamości sprawy" zakończonej decyzją Wojewody z [...] marca 2015 r. (zatwierdzającą projekt budowlany "pierwotny") ze sprawą zakończoną decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...] (zatwierdzająca projekt budowlany zamienny), albowiem przedmiotem obu postępowań były różne projekty budowlane (projekt "pierwotny" versus projekt zamienny), a wnioskodawcami obu postępowań były różne podmioty ([...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o.). Zatem art. 153 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewody z [...] października 2021 r.
Pełnomocnik skarżącej uznał za nieprawidłową ocenę Wojewody zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obejmująca stwierdzenie, że ustalenia dokonane we wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zakresie oraz dokonana w tym zakresie ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w ww. orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Wyrok WSA w Warszawie o sygn. VII SA/Wa 1147/15 nie był i nie jest prawną przeszkodą przeprowadzenia przez organy architektoniczno-budowlane całościowej i samodzielnej kontroli prawidłowości decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...].
Bezpośrednie sąsiedztwo budynku przy ul. [...] względem nieruchomości przy ul. [...] decyduje bowiem, że rozwiązania techniczne w obrębie "styku" obu budynków muszą być objęte projektem budowlanym oraz pozostawać całkowicie zgodne z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zważywszy, że projekt zamienny cechować musi się przymiotem kompletności/kompleksowości, obowiązkiem organów administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego jest analiza i weryfikacja całego projektu, tj. zarówno elementów których dotyczą modyfikacje jak i elementów, których zmiany nie dotyczą.
Zatwierdzony decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2018 r. projekt zamienny (a wcześniej również projekt pierwotny) wykazuje istotne braki w zakresie rozwiązań dotyczących "styku" budynków przy ul. [...] i [...]:
1) W projekcie zamiennym, w zakresie belek drewnianych stropowych opisano, że wiele belek należy zastąpić belkami stalowymi, a inne w dobrym stanie należy wzmocnić deskami na całej długości i wyreperować. W projekcie brak jest jednak wskazania o przeniesieniu mocowania belek w inne poziomy i inne, nowe otwory w ścianie północnej kamienicy [...] i wpływu takiego przesunięcia na stabilność tej ściany (notabene zmiana położenia belek drewnianych odbyła się już przed czerwcem 2017 r., a więc przed wykonaniem tej części projektu zamiennego).
2) W projekcie zamiennym brak opisu rozwiązanie problemu odprowadzenia wody na styku z budynkiem [...].
3) W projekcie zamiennym brak opisu urządzeń umieszczonych na dachu budynku [...] oraz wskazania poziomów hałasu związanego z takimi urządzeniami.
4) Projekt zamienny wskazuje na konieczność rozebrania fragmentu stropu ceramicznego kolebkowego nad piwnicą ("między osiami I-G/4-10") i zastąpienia go płytą żelbetową wylewaną. Zakres nowego stropu między osiami I-G/4-10 to część bezpośrednio przylegająca do ściany północnej szczytowej budynku [...]. W projekcie brak jest opisu wpływu tych prac na sąsiednie nieruchomości, w tym na budynek [...]. Na marginesie podnoszę, że strop taki wykonano już w marcu 2018 r" a więc jeszcze przed opracowaniem projektu zamiennego.
5) W opisie projektu zamiennego wspomniano o podbiciu fundamentów budynku przy [...], lecz nie ma opisu wpływu tych prac na sąsiednie nieruchomości, w tym na budynek [...].
6) Projekt zamienny błędnie wskazuje przebieg granicy pomiędzy budynkami [...] i [...]. Rysunek nr 287/2/A/05: RZUT (0) PARTER (dotyczy to też wszystkich kondygnacji nadziemnych) wskazuje błędnie przebieg takiej granicy, umieszczając ją w głębi północnej ściany szczytowej kamienicy [...], bez wskazania jak się ona ma do wnęki na rynnę od strony ul. [...] i styku z budynkiem [...]:
Wszystkie powyższe kwestie rzutują na prawidłowe określenia obszaru oddziaływania projektu zamiennego. Wskazanie projektu zamiennego (z uwagi na pominięcie w projekcie zamiennym istotnych zmian w stosunku do projektu pierwotnego) - jest niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W projekcie zamiennym nie uwzględniono informacji o:
1) konieczności podniesienia kominów budynku [...] w związku z usytuowaniem na dachu budynku przy [...] urządzeń podwyższających całkowitą wysokość obiektu,
2) o przebiegu rzeczywistej granicy działki od strony ściany szczytowej budynku [...],
3) o konieczności "wkucia się" w szczytową (północną) ścianę budynku przy ul. [...] (nowe umiejscowienie belek drewnianych),
4) konieczności opracowania rozwiązania odprowadzenia wody na styku ściany północnej budynku [...] z projektowanym dachem od strony ul. [...],
5) hałasie z urządzeń instalacyjnych na dachu budynku przy [...], - co spowodowało, że w opisie obszaru oddziaływania nie zostały uwzględnione skutki w/w zmian w inwestycji (zrealizowanych w przeważającej części jeszcze przed marcem 2018 r., a więc przed opracowaniem projektu zamiennego).
Zatwierdzony projekt zamienny zezwolił inwestorowi na usytuowanie na dachu budynku urządzeń, których wielkość, kubatura i usytuowanie powodują kolejne podwyższenie całkowitej wysokości budynku przy ul. [...] i w rezultacie postępujące przesłonienie kominów budynku przy ul. [...]. Skutkiem tego jest dalsze, zwiększone zakłócenie ciągu przewodów kominowych z oczywistym ryzykiem niedrożności tych przewodów. Zatwierdzony projekt zamienny nie tylko "milczy" w kwestii konieczności montażu na kominach budynku przy ul. [...] sąsiadującym z przedmiotem inwestycji nasad kominowych, ale dopuszcza dalsze przesłonienie tych kominów, poprzez zgodę na usytuowanie na dachu budynku przy [...] urządzeń klimatyzacyjnych. Skutkiem powyższego jest niezgodność wykonanej inwestycji z przepisami prawa, albowiem inwestycja skutkuje naruszeniem wzajemnego usytuowania kominów dachu budynku przy ul. [...] względem nadbudowanych (wyższych niż wspomniane kominy) kondygnacji sąsiedniego budynku przy [...], podwyższonych dodatkowo usytuowanymi na dachu urządzeniami (na co zezwala inwestorowi decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego).
Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji Wojewody z [...] marca 2015 r., zatwierdzającej projekt "pierwotny" wskazane zostało, że wedle treści zatwierdzanego wówczas projektu podwyższenie kominów budynku przy ul. [...] "objęte jest odrębnym postępowaniem administracyjnym". Takie "odrębne" postępowanie nigdy się jednak nie toczyło, a inwestor wskazując na tego rodzaju postępowanie w istocie wprowadził w błąd Wojewodę, czego rezultatem było wydanie pozwolenia na budowę, pomimo, że [...] mimo, że prace budowlane obejmujące realizację nadbudowy i rozbudowy budynku przy ul. [...] zostały formalnie zakończone i wydane zostało pozwolenie na jego użytkowanie.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, powyższa okoliczność stanowi samodzielnie przeszkodę zatwierdzenia projektu zamiennego. Skoro bowiem projekt pierwotny (jako całość) narusza - na skutek zaniechania przez inwestora uzyskania pozwolenia na prace w zakresie podwyższenia kominów na dachu budynku przy ul. [...] , poprzez zamontowanie tzw. nasad kominowych - przepisy techniczno-budowlane, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to zatwierdzanie projektu zamiennego w jakimkolwiek zakresie powinno być uwarunkowane doprowadzeniem do zgodności projektu - jako całości - do obowiązujących regulacji prawnych. W przeciwnym razie inwestor uzyskuje zatwierdzenie projektu zamiennego w postulowanym przez siebie zakresie, pomimo, że projekt, jako całość narusza obowiązujące regulacje techniczno-budowlane.
Organ architektoniczno-budowlany obu instancji miały wiedzę, że prawidłowość zatwierdzonego decyzją z [...] marca 2015 r., projektu budowlanego "pierwotnego" uwarunkowana jest nadbudową kominów na budynku przy ul. [...], co miałoby być objęte "odrębnym postępowaniem administracyjnym". Jednocześnie organy z urzędu musiały mieć wiedzę, że żadne tego rodzaju "odrębne postępowanie", dotyczące nadbudowy kominów nie zostało zainicjowane i nie toczyło się, ani przed [...] marca 2015 r., a w szczególności nie toczyło się po [...] marca 2015 r. Tymczasem brak zatwierdzenia (w ramach "odrębnego postępowania") projektu nadbudowy kominów w budynku przy ul. [...] powoduje, że również projekt nadbudowy i modernizacji budynku przy ul. [...], jako całość narusza regulacje techniczno-budowlane, albowiem projektowana wysokość nadbudowywanego obiektu przesłania kominy budynku sąsiedniego i zakłóca tym samym właściwy ciąg przewodów kominowych. W konsekwencji nie powinien być zatwierdzany w jakimkolwiek zakresie projekt zamienny (do projektu pierwotnego) dopóki inwestor nie doprowadzi do zgodności z przepisami prawa projektu w zakresie naruszającym te przepisy.
Wyrażona w art. 7 k.p.a., zasada praworządności obligowała Prezydenta [...], aby wezwał inwestora do usunięcia braków projektu decydujących o sprzeczności tego projektu z przepisami techniczno-budowlanymi, warunkując zatwierdzenie projektu zamiennego od usunięcia wadliwości projektu. Tego rodzaju działanie organu powinno mieć miejsce bez względu na zakres wniesionych przez inwestora rozwiązań zamiennych, albowiem regulacje art. 7 k.p.a. i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Pr. bud., mają na celu uzyskanie zgodności rozwiązań projektowych z przepisami prawa.
Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1724/19 pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, dlatego oman administracji prowadzący postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę ma obowiązek samodzielnie ustalić strony tego postępowania, bez względu na to, komu został przyznany status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Interes prawny Wspólnoty w ww. postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., o zatwierdzeniu projektu zamiennego wynika z faktu bezpośredniego sąsiedztwa inwestycji z budynkiem przy ul. [...] i faktem, że objęte projektem prace wykonane przez inwestora bezpośrednio ingerują w funkcjonowanie budynku przy ul. [...]. Projekt pierwotny rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. [...] (przewidując podwyższenie budynku objętego inwestycją ponad wysokość kominów budynku przy ul. [...]), zakładał jednoczesne wykonanie prac w zakresie podwyższenia tychże kominów, poprzez zamontowanie nasad kominowych (prace takie nigdy nie zostały wykonane). Z kolei projekt zamienny zatwierdził trwałe usytuowanie przez inwestora na dachu budynku przy [...] urządzeń klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, które po raz wtóry podwyższyły całkowitą wysokość modernizowanego budynku jeszcze bardziej przesłaniając kominy budynku przy ul. [...] i zakłócając ciąg przewodów kominowych. Już tylko powyższe aspekty związane z inwestycją przy ul. [...] decydują, że stronie Wspólnocie przysługiwał interes prawny w ramach postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i brak zawiadomienia ze strony o takim postępowaniu stanowił o naruszającym prawo pozbawieniu Wspólnoty prawa udziału w postępowaniu o zatwierdzeniu projektu zamiennego.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszały prawa w sposób opisany powyżej, a skarga była niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawą prawną decyzji pierwszoinstancyjnej, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzja Wojewody, był art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów, jeśli organ wznawiający postępowanie zakończone ostateczną decyzją stwierdzi - po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. - brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b wówczas zobowiązany jest wydać decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej.
We wznowionym postępowaniu (odmiennie, niż w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.) organ meriti jest związany wskazaną przez podmiot inicjujący podstawą prawną wznowienia. W niniejszej sprawie takiej podstawy upatrywała skarżąca w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc w tym, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzja ostateczną.
Istotą więc sprawy zawisłej przed tut. Sądem jest więc to, czy skarżąca wykazała (lub obiektywnie posiadała) interes prawny do udziału w postępowaniu zakończonym (również kwestionowaną) decyzją pierwszoinstancyjną.
W tym zakresie uznać należy, że organa obu instancji zasadnie wyjaśniły, że w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego, jak również projektu zamiennego, przymiot strony ustalany jest na podstawie art. 28 ust. 2 Pr. bud., który stanowi lex specialis do art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stronami w postępowaniu jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Odmienność w zakresie ustalania stron obu ww. postępowań (o zatwierdzenie projektu budowlanego i o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego) polega jednak na tym, że inne jest oddziaływanie nowopowstającego obiektu budowlanego, a inne zmian wprowadzanych w stosunku do projektu pierwotnego.
Organ administracji architektoniczno budowlanej, ustalając krąg stron w stanowiącym odrębną sprawę administracyjną postępowaniu w przedmiocie zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego musi brać pod uwagę wyłącznie zakres oddziaływania tychże zmian na nieruchomości sąsiadujące lub leżące w pobliżu. W takim wypadku okazać się może, że zakres zezwalanych zmian projektowych w żaden sposób nie oddziałuje na te nieruchomości, ergo – ich właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nie nabywają przymiotu strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu zamiennego i udzielenie pozwolenia na budowę w zmienianym zakresie.
Jak wynika z akt sprawy (w tym projektu budowlanego zamiennego) przedmiotem zatwierdzanych zmian miały być roboty budowlane wewnątrz budynku polegające m.in. na zmianie przebiegu instalacji wewnętrznych, w tym instalacji hydrantowej, ustawienia ścian działowych, otworów, stolarki wewnętrznej i zewnętrznej, a także sposobu odwodnienia patio), ograniczające się do nieruchomości inwestora. Projekt zamienny nie wprowadzał natomiast innych istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją Wojewody z [...] marca 2015 r. Nr [...] projektu budowlanego rozbudowy, nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku przy ul. [...] wraz ze zmianą sposobu użytkowania i budową trzykondygnacyjnego garażu podziemnego. Faktu tego nie zmienia to, że Prezydent [...] w kwestionowanej w postępowaniu nadzwyczajnym (wznowieniowym) decyzji z [...] października 2018 r. Nr [...] zmienił ww. decyzję Wojewody i "udzielił pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III – kondygnacyjnego garażu podziemnego". Przedmiotem orzekania Prezydenta [...] nie było bowiem rozstrzygnięcie ab initio sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego, a jedynie zmian w projekcie pierwotnym.
Organ I instancji orzekał więc co do meritum wyłącznie o dopuszczalności prawnej tych zmian, które zostały ujęte w projekcie budowlanym zamiennym, w odniesieniu do projektu pierwotnie już zatwierdzonego. Świadczy o tym również zamieszczone rozstrzygnięciu stwierdzenie organu, że "pozostałe warunki decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].03.2015 r. pozostają bez zmian".
Tym samym, przedmiot nowego postępowania, zainicjowany wnioskiem [...] sp. z o.o. z [...] marca 2018 r. obejmował wyłącznie projektowane zmiany w odniesieniu do robót budowalnych zezwolonych ww. decyzja Wojewody z [...] marca 2015 r. Tak zakreślone granice sprawy wytyczały jednocześnie potencjalne oddziaływanie zatwierdzanych robót budowlanych w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud., a tym samym krąg stron postępowania.
Słusznie – wbrew twierdzeniom skarżącej – organ odwoławczy powołał się na prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2016 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1147/15. Natomiast – na co słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej - znaczenie tego wyroku dla sprawy niniejszej nie wynika z art. 153 p.p.s.a., ale z art. 170 i 171 p.p.s.a., zgodnie z którymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, zaś wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Zasadność przywołania tego wyroku polega na tym, że w niniejszej sprawie skarżąca powołuje się na okoliczności, które były już przedmiotem oceny tego Sądu w ww. prawomocnym wyroku, a nie dotyczą projektu zamiennego, ale pierwotnego.
Po pierwsze, kwestia kominów budynku [...] (w związku z usytuowaniem na dachu budynku przy [...] urządzeń podwyższających całkowitą wysokość obiektu) nie dotyczy zmian projektowych, zatwierdzonych decyzją z [...] października 2018 r. Nr [...]. Zakres tychże zmian nie stanowi bowiem przyczyny konieczności podniesienia kominów na nieruchomości sąsiedniej. Stąd też ocena prawna WSA w Warszawie w ww. wyroku, odnosząca się do prawidłowości projektu budowlanego pierwotnego i decyzji organów jest przesądzająca.
Po drugie, kwestia potencjalnego konieczności "wkucia się" w szczytową (północną) ścianę budynku przy ul. [...] (nowe umiejscowienie belek drewnianych) i konieczności opracowania rozwiązania odprowadzenia wody na styku ściany północnej budynku [...] z projektowanym dachem od strony ul. [...], wymaga wskazania, że w wyroku WSA w Warszawie z 9 listopada 2016 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1147/15 stwierdził: "Nie ulega wątpliwości, i nie twierdzi tego sama skarżąca, iż zarówno jej budynek jak i obiekt należący do inwestora nie stanowią jednolitego budynku usytuowanego na czterech działkach ewidencyjnych gruntu. Nie można także racjonalnie twierdzić, iż oba obiekty powstały w zabudowie bliźniaczej co uzasadniałoby przyjęcie tezy o wspólnej ścianie. Niewątpliwie oba obiekty stanowią odrębne budynki, stanowiące odrębne nieruchomości. (...) Księgi wieczyste obu nieruchomości nie ujawniają współwłasności ściany co wyklucza, co sugeruje skarżąca, zastosowanie art. 199 i 200 KC. (...) Sąd podziela pogląd, iż w przypadku budynków usytuowanych w granicy działki, granica pomiędzy nieruchomościami przebiega wewnątrz ścian rozdzielających te budynki. (...) Na zlecenie inwestora wykonana została w dniu 19 października 2016 r. ekspertyza geodezyjna autorstwa zespołu geodetów (...) a także opinia (...) z 9 października 2016 r., z których po szczegółowych pomiarach wynika, iż prace budowlane prowadzone w budynku przy ul. P. nie będą ingerowały w istniejącą ścianę zachodnią tego budynku (przylegającą do wschodniej ściany budynku skarżącej Wspólnoty) i nie spowodują przekroczenia granicy nieruchomości. Potwierdza to także oświadczenie projektanta mgr inż. arch. M Ś, z którego wynika, iż projekt budowlany zatwierdzony zaskarżoną decyzją nie przewiduje robót budowlanych, które przekraczałyby granice nieruchomości inwestora ( k- 396)".
Natomiast owa potencjalna "konieczność opracowania rozwiązania odprowadzenia wody na styku ściany północnej budynku [...] z projektowanym dachem od strony ul. [...]" nie jest związana z zakresem robót budowlanych ujętych w projekcie budowlanym zamiennym, ale ewentualnie ujętych w projekcie pierwotnym, o prawidłowości zatwierdzenia którego wypowiedział się już WSA w Warszawie w ww. wyroku.
Po trzecie, zmiany w projekcie budowlanym zamiennym w żaden sposób nie odnoszą się do potencjalnego "przebiegu rzeczywistej granicy działki od strony ściany szczytowej budynku [...]".
Po czwarte, "hałas z urządzeń instalacyjnych na dachu budynku przy [...]" nie wynika ze zmian w ww. projekcie budowlanym zamiennym, a co najwyżej związany jest z budową urządzeń, zezwolonych decyzją pierwotną.
Zasadnie wyjaśnił również WSA w Warszawie w ww. wyroku, że "wszelkie zarzuty dotyczące prawidłowości realizacji robót budowlanych (...) nie podlegają kontroli w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest legalność decyzji o pozwoleniu na budowę, i pozostają w kompetencji organów nadzoru budowlanego".
Niekwestionowanym w orzecznictwie i judykaturze poglądem jest, że obowiązkiem podmiotu, domagającego się udziału w sprawie w charakterze strony jest wykazanie interesu prawnego. W postępowaniu z zakresu pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego taki interes wynikać musi z art. 28 ust. 2 Pr. bud. i odnosić się do przedmiotu sprawy, czyli postępowania przed organem. Zasady te obowiązują również w postępowaniu nadzwyczajnym; podmiot, który domaga się wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznej decyzji z tej przyczyny, że nie brał udziału w postępowaniu zwykłym bez swej winy, zobowiązany jest wykazać, że przymiot strony mu przysługiwał.
Skoro skarżąca uważa, że roboty budowlane zezwolone w decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz zmieniającej decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2015 r., nr [...], udzielającej pozwolenia na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego oddziaływały na jej nieruchomość, to taką okoliczność powinna po pierwsze odnieść do zakresu zezwolonych robót (a nie do zakresu ustalonego pierwotną, zmienianą decyzją Wojewody), a po drugie do ich wpływu na własną nieruchomość. Skarżąca tego nie uczyniła, odnosząc się w rzeczywistości we wniosku o wznowienie postępowania i w skardze do tut. Sądu do wpływu robót budowlanych zatwierdzonych pierwotnym (a nie zamiennym) projektem budowlanym.
Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, aby bez swej winy została pominięta w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a dotyczącym wyłącznie projektu budowlanego zamiennego, a więc tego, ze w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego przysługiwał jej przymiot strony z uwagi na dyspozycję art. 28 ust. 2 Pr. bud.
Z przyczyn omówionych powyżej, żądanie skarżącej inicjujące postępowanie wznowieniowe nie mogło odnieść oczekiwanego skutku procesowego w postaci uchylenia ostatecznej decyzji z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Znamiennym jest ponadto, że skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – nie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji. Należy w związku z tym przypuszczać, że pełnomocnik skarżącej nie zanegował procesowej prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skarżącej dotyczyły natomiast naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 36a ust. 3 Pr. bud. "wobec oceny Organu, że skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] nie przysługiwał interes prawny w sprawie o zatwierdzenie projektu zamiennego rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. [...] w [...]". Pełnomocnik skarżącej nie uzasadnił jednak, na czym ma polegać wpływ robót wymienionych w projekcie zamiennym na teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, polegający na związanymi z tymi robotami ograniczeniami w zabudowie tego terenu (w rozumieniu ww. art. 3 pkt. 20 Pr. bud.). Odnosi się bowiem w rzeczywistości – o czym była mowa – do zmian wprowadzanych pierwotnym, a nie zamiennym projektem budowlanym. Z treści uzasadnienia tego zarzutu w skardze wynika ponadto, że wprawdzie pełnomocnik powołuje się na naruszenie art. 36a ust. 3 Pr. bud., ale nie uwzględnia istoty tego przepisu, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany.
Podobnie niezasadnym był zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Pr. bud. "wobec zignorowania przez organ I instancji wskazanych przez skarżącego braków projektu budowlanego zamiennego (zarzut niekompletność projektu) oraz wskazanych niezgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi". Owe braki – przy uwzględnieniu słusznie podnoszonej przez organ wyłącznej odpowiedzialności projektanta za projekt – mogłyby być przedmiotem wznowionego postępowania, gdyby było ono wznowione na skutek wniosku niezasadnie pominiętej w postępowaniu zwykłym strony, a skarżąca stroną takiego postepowania – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - nie była.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) – t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI