VII SA/Wa 2432/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-31
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanedoręczenieterminprzywrócenie terminuwspólnota mieszkaniowapostanowienieuchwałasąd administracyjnykontrolapostępowanie administracyjne

Podsumowanie

WSA w Warszawie uchylił postanowienie WINB odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że doręczenie decyzji organu I instancji pracownikowi ochrony było nieskuteczne.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie WINB, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB. WINB uznał, że decyzja została skutecznie doręczona pracownikowi firmy ochroniarskiej, który odebrał ją w imieniu Wspólnoty. Sąd administracyjny uchylił postanowienie WINB, stwierdzając, że doręczenie zastępcze na podstawie art. 43 k.p.a. nie miało zastosowania do jednostki organizacyjnej, jaką jest wspólnota mieszkaniowa. Sąd wskazał, że doręczenie powinno nastąpić do rąk osób uprawnionych do odbioru pism w siedzibie wspólnoty, a pracownik ochrony nie był taką osobą.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB nakazał Wspólnocie wykonanie robót budowlanych związanych z zawilgoceniem elewacji. Wspólnota wniosła o przywrócenie terminu, twierdząc, że decyzja PINB została doręczona pracownikowi zewnętrznej firmy ochroniarskiej, który nie przekazał jej niezwłocznie, a sama Wspólnota nie wiedziała o wydaniu decyzji. WINB odmówił przywrócenia terminu, uznając, że doręczenie pracownikowi ochrony było skuteczne w trybie art. 43 k.p.a. (doręczenie zastępcze), a Wspólnota nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WINB. Sąd uznał, że WINB wadliwie zastosował art. 43 k.p.a., który dotyczy doręczeń osobom fizycznym. W przypadku jednostek organizacyjnych, takich jak wspólnota mieszkaniowa, zastosowanie ma art. 45 k.p.a., który nakazuje doręczanie pism w lokalu siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru. Sąd stwierdził, że pracownik ochrony nie był osobą uprawnioną do odbioru pism w imieniu Wspólnoty, a zatem doręczenie nie było skuteczne w dacie odbioru przez tę osobę. Sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy i ustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji PINB osobie uprawnionej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie takie nie jest skuteczne, ponieważ do jednostek organizacyjnych zastosowanie ma art. 45 k.p.a., który wymaga doręczenia do rąk osób uprawnionych w lokalu siedziby, a pracownik ochrony nie jest taką osobą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 43 k.p.a. (doręczenie zastępcze) dotyczy tylko osób fizycznych. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej, jako jednostki organizacyjnej, należy stosować art. 45 k.p.a., który wymaga doręczenia do rąk osób uprawnionych do odbioru pism w siedzibie. Pracownik ochrony, zatrudniony przez zewnętrzny podmiot, nie jest osobą uprawnioną, a zatem doręczenie mu pisma nie było skuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej: wniesienie wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, dopełnienie czynności jednocześnie z wnioskiem, oraz uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu.

k.p.a. art. 59 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia jest ostateczne i wydawane przez organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

k.p.a. art. 45

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący doręczenia zastępczego osobom fizycznym (dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu).

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

u.w.l. art. 21 § 1

Ustawa o własności lokali

Określa, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz.

k.c. art. 41

Kodeks cywilny

Definiuje siedzibę jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosuje się odpowiednio do doręczeń jednostkom organizacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji organu I instancji pracownikowi firmy ochroniarskiej, który nie był osobą uprawnioną do odbioru pism w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, było nieskuteczne. Zastosowanie art. 43 k.p.a. przez organ II instancji było błędne, ponieważ przepis ten dotyczy doręczeń osobom fizycznym, a nie jednostkom organizacyjnym jak wspólnota mieszkaniowa. Wspólnota Mieszkaniowa nie miała wiedzy o wydaniu decyzji z powodu wadliwego doręczenia, co uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WINB, że doręczenie pracownikowi ochrony było skuteczne w trybie doręczenia zastępczego (art. 43 k.p.a.). Stanowisko WINB, że Wspólnota Mieszkaniowa nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie zastępcze na mocy art. 43 kpa, podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 45 kpa doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism pracownik ochrony, tym bardziej zatrudniony przez zewnętrzny podmiot i gdy nie ustalono, aby legitymował się on stosownym upoważnieniem do odbioru pism kierowanych do Wspólnoty Mieszkaniowej.

Skład orzekający

Mirosław Montowski

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Antas

sędzia

Andrzej Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń pism procesowych do jednostek organizacyjnych (wspólnot mieszkaniowych) w postępowaniu administracyjnym, w szczególności rozróżnienie między art. 43 a art. 45 k.p.a. oraz skutki wadliwego doręczenia dla biegu terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia pism do wspólnoty mieszkaniowej, ale zasady interpretacji przepisów o doręczeniach mają szersze zastosowanie do innych jednostek organizacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wadliwego doręczania pism administracyjnych, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia praw przez obywateli i podmioty gospodarcze. Wyjaśnia kluczowe różnice w procedurach doręczeń.

Czy pracownik ochrony może odebrać pismo w Twoim imieniu? Sąd wyjaśnia, kiedy doręczenie jest wadliwe.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 2432/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Grzegorz Antas
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 1928/21 - Wyrok NSA z 2024-04-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]października 2020 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020r., poz. 256 z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu wniosku [...] w [...] z [...] września 2020 r., postanowił odmówić wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...].
Do wydania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...] WINB" bądź "organ II instancji"), doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej także "PINB w [...]" lub "organ I instancji") decyzją z [...]lipca 2020 r., nr [...], nakazał [...]w [...](dalej także "skarżąca" lub "[...]") wykonanie, w terminie do dnia [...] kwietnia 2021 r., robót budowlanych wynikających z opinii technicznej opracowanej przez mgr inż. S. O. oraz wniosków z kontroli PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. polegających na usunięciu złego stanu technicznego zawilgocenia elewacji zewnętrznej w budynku mieszkalnym "D" zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] w obrębie [...]na osiedlu [...] przy ul. [...] w [...].
W piśmie z [...] września 2020 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała, że: "Przedmiotowa decyzja została doręczona w sierpniu 2020 r. pracownikowi zewnętrznej firmy ochroniarskiej, świadczącej dla [...]usługi, a następnie przekazana członkowi zarządu Wspólnoty w dniu [...].09.2020r. wraz z inną korespondencją. (...) Doręczenie pracownikowi firmy ochroniarskiej uznać należy za nieskuteczne, bowiem nie był on osobą uprawnioną do odbioru korespondencji, zaś do skutecznego doręczenia decyzji doszło w dniu [...].09.2020r. i od tej daty rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji. (...) W niniejszej sprawie Wspólnota nie miała w ogóle wiedzy o tym, że decyzja została wydana, bowiem nie ze swojej winy, nie odebrała korespondencji. Nie zostało bowiem pozostawione awizo w skrzynce oddawczej Wspólnoty, ani żadna informacja na temat pozostawienia korespondencji, która powinna trafić do rąk przedstawicieli wspólnoty, zatem Wspólnota, dochowując należytej staranności, nie miała możliwości zapoznać się z treścią decyzji i złożyć od niej odwołania w ustawowym terminie, bowiem nie wiedziała o jej doręczeniu pracownikowi zewnętrznej firmy ochroniarskiej".
Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu, [...] WINB wskazał, że zgodnie z art. 58 k.p.a., organ administracji publicznej przywraca termin do dokonania określonej czynności procesowej, gdy spełnione są łącznie poniższe przesłanki:
1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,
2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania),
4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W ocenie organu II instancji strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Chcąc to uczynić powinna wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia.
[...]WINB zauważył, że skarżona decyzja PINB w [...] z [...] lipca 2020 r. została skierowana do Wspólnoty Mieszkaniowej na adres: ul. [...], [...]. Przesyłkę odebrał w dniu [...] sierpnia 2020 r. M. F.. Po analizie akt organu powiatowego stwierdzić należało, że wszelkie przesyłki kierowane początkowo do Zarządu Osiedla [...] na adres: ul. [...], [...] odbierały różne osoby (P. Z.Ł., P. A.P., P. M. Ch., P. L. W. - nieczytelne nazwisko). Korespondencja do skarżącej była kierowana na prawidłowy adres. W ocenie [...] WINB Wspólnota Mieszkaniowa nie dołożyła zatem wszelkiej staranności aby wyznaczyć jedną konkretną osobę do odbioru korespondencji.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 43 k.p.a.: "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania".
Zdaniem [...] WINB, argumentacja zawarta we wniosku skarżącej nie znajduje uzasadnienia, gdyż mało prawdopodobny jest fakt aby pracownik firmy ochroniarskiej przez ponad miesiąc nie przekazał osobom reprezentującym Wspólnotę Mieszkaniową, przesyłki zawierającej decyzję PINB w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...]. Ponadto samo oświadczenie strony, że dana osoba nie przekazała odebranej przesyłki w określonym dniu, jest niewystarczające do podważenia skuteczności doręczania zastępczego. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, bez wpływu na skuteczność doręczenia pozostaje kwestia, czy faktycznie przesyłka zostaje przekazana. Istotą doręczenia zastępczego jest już samo powstanie domniemania takiego przekazania, czyli samo pobranie przesyłki przez domownika oraz pokwitowanie jej odbioru.
W związku z powyższym organ II instancji uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w żaden sposób, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w [...] z [...] lipca 2020r. nastąpiło bez jego winy. Powyższe skutkuje nieuwzględnieniem wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności.
Z takim rozstrzygnięciem [...] WINB nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzuca:
"1. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 43 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że w przypadku niemożności doręczenia pisma bezpośrednio członkowi zarządu wspólnoty mieszkaniowej pod adresem wskazanym na kopercie, pismo to podlega doręczeniu zastępczemu w drodze doręczenia za pokwitowaniem dozorcy domu na mocy art. 43 kpa, podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 45 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania".
Wskazując na powyższe, Wspólnota Mieszkaniowa wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej koszów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że przepis art. 43 k.p.a., na który powołuje się organ, odnosi się wyłącznie do przesyłek adresowanych do osób fizycznych, zaś w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 45 k.p.a., który stanowi, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
W postanowieniu Sądu Najwyższego z 5 października 1994 r., sygn. akt II ARN 54/94 (OSNAPiUS 1994/12, poz. 187), stwierdzono, że: "Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jako jednostce organizacyjnej w rozumieniu art. 45 k.p.a., pismo może być doręczone w lokalu jej siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, to jest członkowi organu spółki uprawnionemu do jej reprezentowania lub pełnomocnikowi procesowemu spółki, ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym w sprawie albo pracownikowi uprawnionemu do odbioru pism (art. 45 k.p.a. w zw. z art 133 § 2 i 3 k.p.c. i art. 211. k.p.a.)".
Jeżeli zatem, adresatem przesyłki rejestrowanej jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, np. wspólnota mieszkaniowa, pokwitowanie odbioru powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego, a w przypadku braku stempla firmowego - informację o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki.
Skarżąca wskazała, że M. F. nie jest ani członkiem organu Wspólnoty, ani pełnomocnikiem procesowym, ani pracownikiem uprawnionym do odbioru pism adresowanych do Wspólnoty Mieszkaniowej. Ponadto przekazał przedmiotową przesyłkę osobie uprawnionej dopiero w dniu [...] września 2020 r ., co wynika jednoznacznie z pisemnego oświadczenia M. F., stanowiącego załącznik do skargi.
Skarżąca nie miała w ogóle wiedzy o tym, że decyzja została wydana, bowiem nie ze swojej winy, nie odebrała korespondencji. Korespondencja została doręczona osobie nieuprawnionej, która nie przekazała niezwłocznie pisma członkom zarządu, dlatego Wspólnota Mieszkaniowa, dochowując należytej staranności, nie miała możliwości zapoznać się z treścią decyzji i złożyć od niej odwołania w ustawowym terminie.
W powyższych okolicznościach, zdaniem skarżącej, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji PINB w [...] był w pełni uzasadniony, a błędne zastosowanie przez organ przepisu art. 43 k.p.a. w niniejszej sprawie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie [...] WINB z [...] października 2020r. narusza prawo w sposób opisany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem organ II instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...].
Podstawę prawną postanowienia organu stanowiły przepisy art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie natomiast do treści art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Jako podstawę faktyczną swojego rozstrzygnięcia, organ II instancji wskazał okoliczność, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję PINB w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...] wynika, iż została ona odebrana pod adresem siedziby Wspólnoty Mieszkaniowej, tj. ul. [...], [...]. Przesyłkę odebrał w dniu [...] sierpnia 2020 r. M. F., którego organ zdaje się poczytywać za "dorosłego domownika" skarżącej. Według organu, zostały więc spełnione przesłanki do uznania pisma za doręczone w trybie art. 43 k.p.a.
Skarżąca podnosi, że M. F. nie jest członkiem organu Wspólnoty Mieszkaniowej, jej pełnomocnikiem procesowym, ani pracownikiem uprawnionym do odbioru pism adresowanych do Wspólnoty, a jedynie pracownikiem zewnętrznego podmiotu świadczącego usługi ochrony. Przesyłkę zawierającą przedmiotową przesyłkę M. F. przekazał osobie uprawnionej dopiero w dniu [...] września 2020 r.
Mając na uwadze powyższe, należy zgodzić się ze skarżącą, że organ II instancji wadliwie zastosował w sprawie art. 43 k.p.a. Przepis ten przewiduje bowiem, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Przywołana norma prawna ma zatem zastosowanie tylko do doręczeń pism osobom fizycznym (zob. H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, opublikowano: WKP 2019). Dlatego przyjmuje się, że status "domowników" adresata pisma, o których mowa w tym przepisie, mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy), chyba że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 listopada 1996 r., sygn. akt III RN 27/96, OSNAPiUS 1997/11, poz. 187).
Stroną w postępowaniu zakończonym decyzją PINB w [...] jest natomiast Wspólnota Mieszkaniowa, zaliczana do jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, co skutkuje tym, że w postępowaniu administracyjnym pisma doręcza się takim jednostkom organizacyjnym w sposób określony w art. 45 k.p.a., mianowicie w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Na mocy art. 41 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm.) siedzibą jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający, chyba że ustawa lub oparty na niej statut stanowi inaczej.
W rozpoznawanej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa nie wskazała konkretnego lokalu swej siedziby, natomiast podany adres jest adresem nieruchomości. Tym niemniej, dla skutecznego zastosowania jednego z trybów doręczeń przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego konieczne było doręczenie korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
Jak już wskazano, w postępowaniu administracyjnym przymiot strony posiada Wspólnota Mieszkaniowa, a nie zarząd Wspólnoty. Jednakże zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 1 stycznia 1995 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 737 ze zm.), to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. W takiej więc sytuacji, uznać trzeba, że to zarząd - jego członkowie w ramach kompetencji do reprezentacji - są uprawnieni do odbioru przesyłek kierowanych do wspólnoty mieszkaniowej. Oczywiście zarząd wspólnoty mieszkaniowej nie ma ustawowego obowiązku posiadania siedziby (adresu), co - w przypadku braku lokalu siedziby - nie wyklucza stosowania przez organ doręczeń w trybie art. 45 k.p.a. Doręczenie, o którym mowa w tym przepisie, powinno być zatem dokonane do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej przyjąć należy, że zarząd - jego członkowie w ramach kompetencji do reprezentacji są uprawnieni do odbioru przesyłek kierowanych do wspólnoty mieszkaniowej (zob. postanowienie NSA z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OZ 681/16, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Należy zgodzić się z poglądem, że osoba doręczająca pismo nie ma obowiązku każdorazowego sprawdzania, czy odbiera je osoba uprawniona do odbioru pism. Obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest takie zorganizowanie odbioru pism, aby odbioru dokonywała osoba upoważniona (zob. wyrok NSA z 6 lipca 1999 r., I SA/Po 1829/98, LEX nr 37900), a ponadto podjęcie takich działań organizacyjnych, aby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie NSA z 10 maja 1995 r., V SA 1692/94, LEX nr 1689085). Nie zwalnia to jednak doręczającego pismo z obowiązku dołożenia należytej staranności i sprawdzenia, czy osoba odbierająca pismo jest pracownikiem adresata, a jeżeli nie, to czy ma stosowne pisemne upoważnienie (por. wyrok NSA z 13 lutego 1997 r., SA/Bk 1153/95, LEX nr 32620).
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że doręczenie korespondencji zawierającej decyzję PINB w [...] nie zostało dokonane do rąk pracownika lub członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Tym samym, w świetle powyższych rozważań stwierdzić trzeba, że przedmiotowa korespondencja nie została doręczona osobie, którą uznać można za uprawnioną do jej odbioru w rozumieniu art. 45 k.p.a. Za całą pewności, osobą taką nie jest bowiem pracownik ochrony, tym bardziej zatrudniony przez zewnętrzny podmiot i gdy nie ustalono, aby legitymował się on stosownym upoważnieniem do odbioru pism kierowanych do Wspólnoty Mieszkaniowej. W konsekwencji czynność ta nie może zostać uznana za skuteczną w dacie odbioru wskazanej korespondencji przez ww. osobę.
Wymaga zaznaczenia, że zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 42 i art. 43 k.p.a. byłoby możliwe w przypadku, gdy organ Wspólnoty Mieszkaniowej uprawniony do jej reprezentacji jest organem kolegialnym, a jednocześnie nie wskazano adresu lokalu siedziby tego organu (ani Wspólnoty Mieszkaniowej) tylko adresy zamieszkania członków zarządu. W takiej sytuacji organ administracji publicznej uprawniony jest do doręczenia pisma na adres zamieszkania członka zarządu z zastosowaniem przepisu art. 42 i art. 43 k.p.a. (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3029/15, Lex nr 2398192). W przeciwnym razie, doręczanie pism procesowych na adres siedziby Wspólnoty Mieszkaniowej musiało odbywać się z poszanowaniem reguły wyrażonych w art. 45 k.p.a., a więc wyłącznie do rąk osób uprawnionych, przy czym przepis art. 44 k.p.a. stosuje się tu odpowiednio.
Z przedstawionych względów Sąd uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] WINB odmawiającego przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Skoro doręczenie korespondencji zawierającej decyzję organu powiatowego w niniejszej sprawie nie mogło zostać uznane za skuteczne w dacie przyjętej przez [...] WINB, organ ten ponownie rozpoznając sprawę powinien ocenić, czy w sprawie doszło w ogóle do uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od ww. decyzji. W tym celu organ ustali, np. poprzez przesłuchanie w charakterze świadka M. F., rzeczywistą datę doręczenia rozstrzygnięcia PINB w [...] osobie uprawnionej do odbioru korespondencji w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Dopiero wówczas, organ będzie mógł dokonać analizy spełnienia wszystkich przesłanek przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i wydać stosowne rozstrzygnięcie, z uwzględnieniem oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasadzając od organu II instancji na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego (100 zł).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę