VII SA/WA 2428/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanereklamanośnik reklamowyzgłoszenieplan miejscowysamowola budowlanademontażroboty budowlanenadzór budowlany

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki C. sp. z o.o. na decyzję nakazującą demontaż nielegalnie zainstalowanego nośnika reklamowego, uznając, że mimo braku zgłoszenia i sprzeczności z planem miejscowym, spółka jako właściciel nośnika jest zobowiązana do jego usunięcia.

Spółka C. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakazującą demontaż nośnika reklamowego. Reklama, będąca płachtą winylową z nadrukiem, została zainstalowana bez wymaganego zgłoszenia i była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który ograniczał wielkość nośników reklamowych. Sąd uznał, że spółka, jako właściciel nośnika, mimo iż nie była inwestorem pierwotnym, jest zobowiązana do jego demontażu na podstawie przepisów Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi C. sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczący demontażu nośnika reklamowego. Reklama, duża podświetlana płachta winylowa, została zainstalowana na elewacji budynku bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że instalacja jest robotą budowlaną wymagającą zgłoszenia, a ponadto jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał reklamy o maksymalnej powierzchni 3 m2, podczas gdy sporny nośnik miał ok. 30 m2. Mimo że spółka C. nie była pierwotnym inwestorem, a jedynie nabyła prawa do nośnika na podstawie umowy przeniesienia praw, organy uznały ją za podmiot zobowiązany do demontażu, powołując się na art. 52 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że brak możliwości legalizacji robót budowlanych, wynikający ze sprzeczności z planem miejscowym, obliguje organ do wydania decyzji o rozbiórce lub doprowadzeniu do stanu poprzedniego. Sąd uznał, że spółka C. jako właściciel nośnika, posiadająca umowę z właścicielem budynku, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej demontaż, gdyż posiada tytuł prawny pozwalający na wykonanie tego obowiązku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nośnika reklamowego jest zobowiązany do jego demontażu, jeśli roboty budowlane nie mogą zostać zalegalizowane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak możliwości legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, wynikający ze sprzeczności z planem miejscowym, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce lub doprowadzeniu do stanu poprzedniego. Właściciel nośnika, posiadający tytuł prawny pozwalający na wykonanie obowiązku, jest właściwym adresatem takiej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, gdy roboty budowlane nie mogą zostać zalegalizowane.

P.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do dokonania czynności nakazanych w decyzji.

Pomocnicze

P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy dotyczące rozbiórki lub doprowadzenia do stanu poprzedniego stosuje się odpowiednio do robót wykonanych w sposób określony w art. 50 ust. 1.

P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych nie wymagają pozwolenia na budowę, z pewnymi wyjątkami.

P.b. art. 30 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Instalowanie tablic i urządzeń reklamowych wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

K.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie spraw przez organ administracji.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

K.p.a. art. 30 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wstąpienie następcy prawnego w miejsce strony w toku postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygania przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacja nośnika reklamowego bez wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. Nośnik reklamowy jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia jego legalizację. Właściciel nośnika reklamowego, posiadający tytuł prawny pozwalający na wykonanie obowiązku, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej demontaż.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie była inwestorem ani zarządcą budynku, więc nie powinna być zobowiązana do demontażu (argument skarżącej). Zastosowanie art. 30 § 4 K.p.a. było nietrafne, gdyż nie doszło do zbycia praw w toku postępowania (argument skarżącej). Legalność nośnika powinna być oceniana według przepisów obowiązujących w dacie jego montażu (argument skarżącej). Brak podstaw do stwierdzenia niezgodności z planem miejscowym (argument skarżącej).

Godne uwagi sformułowania

Nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest bowiem częścią składową budynku i co za tym idzie nie jest własnością właściciela tej nieruchomości. Wybór adresata decyzji z art. 52 ustawy Prawo budowlane, uzależniony jest od możliwości realizacji przez dany podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności decyzji w okolicznościach danej sprawy.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Mirosław Montowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności właściciela nośnika reklamowego za jego demontaż w przypadku samowoli budowlanej i sprzeczności z planem miejscowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji instalacji nośnika reklamowego bez zgłoszenia i sprzeczności z planem miejscowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy nadzoru budowlanego radzą sobie z samowolą budowlaną w postaci nielegalnych reklam, a także jak ustalana jest odpowiedzialność za ich usunięcie.

Nielegalna reklama na elewacji: Kto zapłaci za jej demontaż?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 2428/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 2137/21 - Wyrok NSA z 2022-12-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu demontażu nośnika reklamowego oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu sprawy nośnika reklamowego w postaci płachty winylowej z nadrukiem, podświetlanej od góry dwiema lampami, zamontowanego na południowej elewacji budynku przy al. P. w W. - nakazał C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie demontażu nośnika reklamowego podświetlanego od góry dwiema lampami na wysięgnikach, w postaci płachty winylowej z nadrukiem, wraz z konstrukcją wsporczą, zamontowanych na południowej elewacji budynku przy al. P. w W.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 30.10.2018r. przeprowadzono czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, że na południowej elewacji budynku przy al. P. zamocowana jest reklama. Nośnik składa się z rozciągniętej płachty winylowej z nadrukiem, podświetlanej od góry dwiema lampami.
Pełnomocnicy właściciela budynku – V. S.A., przedłożyli kopię umowy dzierżawy z dnia [...].02.2012r. nr [...] zwartej z firmą C. Spółka Sp. z o.o. Przedmiotem umowy była dzierżawa m.in. części ściany budynku przy al. P. w W. o powierzchni 30 m2, w celu zamontowania urządzenia reklamowego. Dnia 18.12.2018r. przeprowadzono kolejne oględziny które potwierdziły poprzednie ustalenia.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej w odpowiedzi na zapytanie, poinformował nadzór budowlany o braku dokumentów potwierdzających zgłoszenie zainstalowania urządzenia reklamowego na ścianie budynku przy al. P. w W. Jednocześnie wskazał, że nośnik "nie jest dostosowany do kompozycji architektonicznej południowej elewacji budynku, wyeksponowanej w osi ruchliwej arterii komunikacyjnej al. P., zarówno ze względu na zbyt dużą wielkość, jak też formę wizualną pow. reklamowej, wykonanej z płachty winylowej, będącej produktem o niskiej estetyce dla przestrzeni publicznej [...]".
W toku postepowania organ zobowiązał spółkę C. do przedłożenia wszelkich dokumentów w oparciu, o które zrealizowano przedmiotową inwestycję. Pismo pozostało bez odpowiedzi.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...].05.2019r. nr [...] nakazał C. Sp. z o.o. dokonanie demontażu nośnika reklamowego w postaci rozciągniętej płachty winylowej z nadrukiem, podświetlanej od góry dwiema lampami na wysięgnikach, zamocowanej na południowej elewacji budynku przy al. P. w W.
W odwołaniu C. Sp. z o.o. wskazała, że inwestorem spornego nośnika reklamowego była spółka E.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2019r., nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu II instancji, PINB nie ustalił właściciela konstrukcji reklamowej zamontowanej na elewacji budynku przy al. P. w W.
W toku dalszego postępowania zobowiązano E. Sp. z o.o. do wyjaśnienia czy ww. spółka jest inwestorem/właścicielem nośnika reklamowego na przedmiotowej nieruchomości oraz przedłożenia wszelkich dokumentów jej dotyczących. Zobowiązano również V. Spółka Akcyjna do wskazania obecnego inwestora/właściciela spornej reklamy.
E. Sp. z o.o. poinformowała, że nie jest właścicielem ww. nośnika reklamowego. V. S.A. wskazała, że nowym właścicielem konstrukcji reklamowych jest firma C. Sp. z o.o. na podstawie umowy przeniesienia praw.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...].11.2019r nr [...]. nakazał V. S.A. dokonanie demontażu nośnika reklamowego w postaci rozciągniętej płachty winylowej z nadrukiem, podświetlanej od góry dwiema lampami na wysięgnikach, zamocowanej na południowej elewacji budynku przy al. P. w W.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania V. S.A., decyzją z dnia [...].04.2020r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W toku postępowania odwoławczego organ ustalił, że obecnym właścicielem konstrukcji reklamowej jest C. Sp. z o.o. Przedmiotową reklamę spółka nabyła na podstawie umowy przeniesienia praw zawartej [...].01.2012r. pomiędzy E. Sp. z o.o. a C. Sp. z o.o.
E. Sp. z o.o., przekazało organowi kopię umowy, zgodnie z którą obecnym właścicielem reklamy zamontowanej na elewacji budynku przy al. P. w W. jest C. Sp. z o.o.
W wyniku ponownej analizy materiału dowodowego ustalono, że obecnym właścicielem nośnika reklamowego wraz z konstrukcją wsporczą, zamontowanych na elewacji budynku przy al. P. w W. jest C. Sp. z o.o. Ponadto zakwalifikowano realizację ww. nośnika reklamowego jako roboty budowlane niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego: "pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym".
W świetle art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 6 wymagają dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Nie odnaleziono dokumentów świadczących o legalności nośnika reklamowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania.
W ocenie organu, zaistniały podstawy zastosowania trybu z art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia. Jednocześnie ustalono brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż nośnik reklamowy sprzeczny jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku [...]. Powyższy plan na obszarze m.in. al. P. ogranicza wprowadzanie i wielkość nośników reklamowych oraz elementów informacji wizualnej poprzez: stosowanie na budynkach i budowlach reklam formatu nie większego niż format mały (powierzchnia ekspozycyjna do 3m2) lub reklam o formie ażurowej świetlnej (art. 5 ust. 2 pkt 7 lit b ppkt 4). Przedmiotowy nośnik reklamowy ma powierzchnię ekspozycyjną ok. 30 m2.
Ponadto na ww. obszarze dopuszcza się elementy informacji wizualnej o najwyższych standardach estetyczno-technicznych (art. 5 ust. 2 pkt 7 lit b ppkt 1), zrealizowany nośnik reklamowy wykonany jest z płachty winylowej, która to jest produktem o niskiej estetyce dla przestrzeni publicznej, co wynika również z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Wola Urzędu [...].
Wobec braku możliwości legalizacji, organ nadzoru budowlanego zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego: (...) organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (...). Natomiast zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2020 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na południowej elewacji budynku przy ul. P. zamocowany został nośnik reklamowy, składający się rozciągniętej płachty winylowej z nadrukiem, podświetlanej od góry dwiema lampami.
W ocenie organu II instancji, PINB [...] podjął prawidłowe rozstrzygnięcie, nie naruszył przepisów art. 7, 10 i art. 77 § 1 K.p.a.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy miał zwrócić uwagę na fakt, że na mocy umowy przeniesienia praw z dnia [...] stycznia 2012 r., C. Sp. z o.o. stała się właścicielem nośnika reklamowego.
E. Sp. z o. o. wskazała, że sprzedała C. Sp. z o.o. konstrukcję tablic reklamowych znajdujących się na elewacji budynku przy Al. P. w W. Przedłożyła umowę przeniesienia praw do tablic reklamowych oraz roszczeń z umów, zawartą [...] stycznia 2020 r. między E. Sp. z o. o. a O. Sp. z o.o. O powyższej umowie, organ nie miał wcześniej wiedzy. Obecnym właścicielem nośnika reklamowego jest niewątpliwie C. Sp. z o.o.
W tej sytuacji nie ma znaczenia osoba będąca inwestorem, gdyż po zainstalowaniu nośnika, dokonano przeniesienia praw do niego na inny podmiot. Zgodnie zaś z art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Stosownie do art. 52 Prawa budowalnego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a, art. 51. Wybór adresata decyzji wymienionych w treści art. 52 Prawa budowlanego, jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów tam wymienionych, ale również od możliwości realizacji nałożonych obowiązków, a więc wykonalności decyzji (wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 listopada 2011r., sygn. akt: II SA/Łd 809/11).
W świetle powyższego zobowiązanym do rozbiórki jest C. Sp. z o.o. Legalizacja nie była możliwa gdyż, nośnik reklamowy sprzeczny jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku [...].
Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 7 ppkt b tiret 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego budynek przy Al. P. w W. w rejonie obowiązywania planu dopuszcza się stosowanie na budynkach i budowlach reklam formatu nie większego niż format mały lub reklam o formie ażurowej świetlnej.
Uchwała nr [...] w § 2 ust. 1 pkt 23 definiuje, że format mały to "nośnik reklamy o powierzchni ekspozycyjnej do 3 m2 (np. city light poster o formacie 120 x 180 cm)".
Zgodnie z informacją wynikającą z Załącznika nr 1 będącego Zestawieniem Konstrukcji Tablic Reklamowych wraz z lokalizacjami i właścicielami nieruchomości, dołączonego do umowy przeniesienia praw do tablic reklamowych oraz roszczeń z umów, zawartej w dniu [...] stycznia 2012 roku, przedmiotowy nośnik ma konstrukcję o rozmiarach 8,4 m x 2,9 m.
Rozmiar ten przekracza wymiary, które są dozwolone w obowiązujących przepisach planistycznych. Organ nadzoru miał obowiązek orzec o nakazie rozbiórki obiektu, zgodnie z art. 51 Prawa budowalnego.
C. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2020 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie wyjaśnienie dlaczego skarżący nie będący właścicielem, inwestorem lub zarządcą budynku został zobowiązany do doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego;
2) art. 8 i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i wydanie decyzji bez odniesienia się do daty montażu nośnika reklamowego, w kontekście przepisów które winny mieć zastosowanie;
3) art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w toku postępowania nie doszło do zbycia praw;
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy organ II instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję
II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 52 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane poprzez uznanie za podmiot zobowiązany do doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego;
2) art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez nakazanie doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w sytuacji gdy skarżąca nie była podmiotem do tego zobowiązanym;
3) art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, gdyż brak było podstaw do stwierdzenia niezgodności montażu nośnika reklamowego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy błędnie uznały C. Sp. z o.o. za adresata decyzji. Skarżący jest właścicielem nośnika reklamowego, jednak organy nie wyjaśniły jakie znaczenie ma ten fakt w kontekście definicji obiektu budowlanego. Obiektem budowlanym o którym mowa w art. 52 ustawy Prawo budowlane, nie jest nośnik reklamowy, lecz budynek przy Al. P. w W. To budynek jako obiekt budowlany ma zostać przywrócony do stanu poprzedniego poprzez demontaż znajdującego się na nim nośnika reklamowego. Uznanie skarżącego za właściciela nośnika reklamowego nie stanowi podstawy do nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy obiekt ten (budynek przy al. P. w W.) nie stanowi przedmiotu praw skarżącego.
Skarżący nie organizował procesu budowy, nie był inicjatorem montażu płachty reklamowej, ani jej nie montował (płachta reklamowa została umieszczona w latach 2001-2002 przez Spółkę E.).
Nietrafne było powoływanie się na art. 30 § 4 k.p.a., gdyż w toku postępowania nie doszło żadnego zbycia praw.
Organ powołał art. 51 ustawy Prawo budowlane, nie wyjaśniając dlaczego przepis ten miał zastosowanie.
W dacie umieszczenia przedmiotowej płachty reklamowej (rok 2001-2002), nie obowiązywały postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku [...] (Uchwała nr [...] Rady [...] z [...].11.2010r.), na które powoływał się organ. Skoro płachta reklamowa została umieszczona w latach 2001 - 2002, to jej legalność należało oceniać w odniesieniu do przepisów obowiązujących na ten dzień.
Organ II instancji naruszył art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie. Błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy i błędna wykładnia przepisów, skutkowały naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazującą skarżącej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu podświetlanego nośnika reklamowego, to jest winylowej płachty z nadrukiem wraz z konstrukcją wsporczą, zamontowanych na południowej elewacji budynku przy al. P. w W.
Podstawą materialnoprawną decyzji były przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm., w skrócie "P.b.").
Stosownie do ww. przepisów "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego" (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.). Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 P.b.).
Odnosząc się do trybu postępowania wynikającego z art. 51 Prawa budowlanego wskazać należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Wówczas organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. Nakaz rozbiórki lub doprowadzenie do stanu poprzedniego jest rozwiązaniem ostatecznym, które stosuje się gdy nawet wykonanie dodatkowych czynności nie umożliwi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Taki stan faktyczny zaistniał w rozpoznawanej sprawie. W wyniku oględzin ustalono, że na południowej elewacji budynku przy al. P. w W. zainstalowano nośnik reklamowy w postaci płachty winylowej z nadrukiem, podświetlanej od góry dwiema lampami, zamocowanej do ściany za pomocą kotew. Ustalono też, że nie dokonano zgłoszenia przedmiotowego nośnika w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Jest to zatem urządzenie reklamowe, na instalowanie którego wymagane było zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Podkreślić należy, że przepisy art. 29 - 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zawierają zamknięty katalog robót budowlanych, w stosunku do których ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, zastępując go wymogiem zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, uprawniając jednocześnie właściwy organ do wniesienia w określonych ustawowo warunkach i terminie decyzji o sprzeciwie.
Stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, obowiązkiem zgłoszenia objęte zostały roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowywanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Użyty, w redakcji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy P.b. termin "instalowanie" nie obejmuje wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz zawiera takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem. Jeżeli więc wykonanie jakichś robót budowlanych ma być zakwalifikowane jako instalowanie, to wówczas powinno nastąpić przymocowanie (połączenie, przyłączenia) urządzenia instalowanego do innego obiektu w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia bądź naruszenia struktury obiektu "podstawowego" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 360/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 858/17 ).
W świetle powyższego, omawiany nośnik reklamowy w postaci podświetlanej płachty winylowej z nadrukiem, zamocowanej do ściany budynku - stanowi typowy przykład urządzenia reklamowego, zainstalowanego (przymocowanego) do innego obiektu (ściany budynku w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia).
Roboty budowlane polegające na montażu nośnika reklamy, wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem, zakwalifikować należało jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. Podobnej kwalifikacji nośnika reklamowego dokonano m.in. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2652/15 i z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1147/13.
Skoro dokonano montażu urządzenia reklamowego bez zgłoszenia, to przy takiej samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego słusznie prowadziły postępowanie w trybie art. 50-51 P.b. Przepisy te mają zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b tejże ustawy.
Wykazana przez organ niezgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiała jej legalizację. Jak prawidłowo ustalił organ, inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Parku [...]. Powyższy plan na obszarze m.in. al. P. ogranicza wielkość nośników reklamowych oraz elementów informacji wizualnej poprzez: stosowanie na budynkach i budowlach reklam formatu nie większego niż format mały (powierzchnia ekspozycyjna do 3m2) lub reklam o formie ażurowej świetlnej (art. 5 ust. 2 pkt 7 lit b ppkt 4). Nośnik powyższy ma konstrukcję o rozmiarach 8,4 m x 2,9 m.
Wobec braku możliwości legalizacji przedmiotowych robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego zobligowany był zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego: (...) organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Podkreślić należy, nośnik reklamowy wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem tworzą jedną funkcjonalną całość, jedno urządzenie.
Ocena, czy sporne roboty zostały wykonane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 P.b. dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na dzień wykonania tych robót, natomiast możliwość legalizacji - doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, związana jest z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym wypadku aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organ nakazał doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez demontaż nośnika reklamowego zamontowanego na południowej elewacji budynku przy al. P. w W. Wynikający z treści decyzji fakt, że budynek jako obiekt budowlany ma zostać przywrócony do stanu poprzedniego, poprzez demontaż znajdującego się na nim nośnika reklamowego nie oznacza, że adresat decyzji został nieprawidłowo określony. Przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest bowiem częścią składową budynku i co za tym idzie nie jest własnością właściciela tej nieruchomości.
Skarżąca ma umowę z właścicielem budynku oraz odrębne prawo własności do urządzenia reklamowego. To stanowi o słuszności skierowania nakazu demontażu nośnika reklamowego do skarżącej spółki.
Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki winien być adresowany do inwestora, lecz dotyczy to takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu.
Nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. np. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007r., sygn. akt II OSK 522/06 - Lex nr 339391; wyrok NSA z dnia 6 marca 2008r., sygn. akt II OSK 158/07 - Lex nr 468723, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 maja 2011r., sygn. akt II SA/Kr 1468/10; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II SA/Rz 51/11 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane – uznaje również tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wybór adresata decyzji z art. 52 ustawy Prawo budowlane, uzależniony jest od możliwości realizacji przez dany podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności decyzji w okolicznościach danej sprawy. W tych warunkach nie ma znaczenia twierdzenie, że skarżąca nie była inwestorem i nie montowała urządzenia reklamowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, decyzje miały oparcie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Organy dokonały wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego.
Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącej.
Dlatego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i podlegała oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę