VII SA/Wa 2426/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, potwierdzając prawidłowość decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności decyzji uchylającej wcześniejsze rozstrzygnięcie w sprawie samowoli budowlanej.
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę kontenerów, uznając, że PINB dwukrotnie orzekł w tej samej sprawie. WSA uznał, że PINB prawidłowo umorzył postępowanie w stosunku do pierwotnego sprawcy samowoli budowlanej, a późniejsza decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana do innego podmiotu, co oznacza brak tożsamości sprawy i rażące naruszenie prawa przez WINB. W konsekwencji, WSA oddalił skargę spółki.
Przedmiotem sprawy była skarga Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "[...]." Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2014 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję GINB z dnia [...] lipca 2014 r. Decyzje te stwierdzały nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] stycznia 2011 r. WINB uchylił wówczas decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., która nakazywała spółce rozbiórkę dwóch kontenerów stalowych postawionych bez pozwolenia na budowę. WINB uznał, że PINB naruszył art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną), ponieważ wcześniej PINB decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie samowolnego postawienia tych kontenerów przez J. Z. R. jako sprawcę samowoli budowlanej. GINB, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uznał, że decyzja WINB z dnia [...] stycznia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ nie zaszła tożsamość sprawy. WSA w Warszawie zgodził się z GINB, podkreślając, że decyzja umarzająca postępowanie w stosunku do jednego sprawcy (J. Z. R.) nie jest decyzją merytoryczną, a późniejsza decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana do innego podmiotu (spółki), co wyklucza zasadę res iudicata. Sąd uznał, że uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę przez WINB było rażącym naruszeniem prawa, a GINB prawidłowo stwierdził nieważność tej decyzji. W związku z tym, WSA oddalił skargę spółki, uznając zaskarżoną decyzję GINB za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja umarzająca postępowanie w stosunku do jednego sprawcy nie jest decyzją merytoryczną, a decyzja nakazująca rozbiórkę skierowana do innego podmiotu nie jest tożsama z poprzednią, co oznacza brak naruszenia zasady res iudicata i brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję nakazującą rozbiórkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja umarzająca postępowanie w sprawie samowoli budowlanej z uwagi na zmianę sprawcy nie jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do istoty. Kolejna decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana do innego podmiotu, co wyklucza tożsamość sprawy i naruszenie zasady res iudicata. W związku z tym, decyzja WINB uchylająca decyzję PINB nakazującą rozbiórkę została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) lub w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (pkt 3).
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rodzaje decyzji organu odwoławczego, w tym uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania (pkt 2).
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi o obowiązku wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.
Tekst jednolity Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja umarzająca postępowanie w sprawie samowoli budowlanej z uwagi na zmianę sprawcy nie jest decyzją merytoryczną. Decyzja nakazująca rozbiórkę skierowana do innego podmiotu niż sprawca samowoli budowlanej nie jest tożsama z decyzją umarzającą postępowanie. Brak tożsamości sprawy wyklucza zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej przez WINB było rażącym naruszeniem prawa (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.).
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 156 § 1 K.p.a. przez GINB. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 i 11 K.p.a. (brak wyjaśnienia przesłanek uznania odwołania za niezasadne).
Godne uwagi sformułowania
o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej spowodowałoby niemożliwą do zaakceptowania w praworządnym Państwie sytuację, w której sprawca samowoli budowlanej i sama samowola budowlana pozostałaby bez reakcji organów nadzoru budowlanego.
Skład orzekający
Ewa Machlejd
sprawozdawca
Halina Emilia Święcicka
członek
Małgorzata Jarecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości sprawy w kontekście decyzji umarzających postępowanie i decyzji merytorycznych w prawie administracyjnym, a także przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z samowolą budowlaną i kolejnością wydawania decyzji przez organy nadzoru budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej batalii prawnej o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w kontekście samowoli budowlanej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Samowola budowlana i pułapki procedury: WSA wyjaśnia, kiedy decyzja jest nieważna.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2426/14 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2015-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-10-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Machlejd /sprawozdawca/ Halina Emilia Święcicka Małgorzata Jarecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 156 par 1 pkt 2, art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "[...]." Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po przeprowadzeniu, wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], uchylającej w całości decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] i umarzającej postępowanie organu I instancji, stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie samowolnego postawienia dwóch kontenerów stalowych na części działki [...] i [...] przy ul. [...] w [...] przez J. Z. R. jako sprawcę samowoli budowlanej. Następnie organ powiatowy decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nakazał Spółce z o.o. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]." z siedzibą w [...], rozebrać dwa kontenery stalowe postawione przy ul. [...] w [...] (część działki [...] i [...]) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. [...] WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ wojewódzki, po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2010 r., decyzją z dnia [...] lutego 2011 znak: [...] stwierdził nieważność decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2010 r. GINB decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...], uchylił w decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2011 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1277/11, oddalił skargę Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "[...]" z siedzibą [...] na decyzję GINB z dnia [...] marca 2011 r. Następnie NSA wyrokiem z dnia 17 września 2013r.. sygn. akt II OSK 969/12, oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2011 r. GINB pismem z dnia [...] maja 2014r., znak: [...] zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2011 r. Dalej organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu przed GINB ocenie pod kątem obarczenia wadą nieważności podlega decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], uchylająca w całości decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. i umarzająca postępowanie organu I instancji. Po analizie akt zebranych w sprawie organ wywiódł, że decyzja [...] WINB z dnia [...] stycznia 2011 r., dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność - tj. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Natomiast art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. [...] WINB w rozstrzygnięciu z dnia [...] stycznia 2011 r., stwierdził, że kluczowym dla rozpatrywanej sprawy jest fakt wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 105 K.p.a. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego postawienia dwóch kontenerów stalowych na części działki nr [...] i [...] przy ulicy [...] w [...] przez Z. R. jako sprawcę samowoli budowlanej. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zastosowanie tego przepisu następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest w ostateczna. GINB wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ wojewódzki błędnie przyjął, że przesłanki tożsamości sprawy zostały spełnione. Dalej GINB podniósł, że na tle art. 104 § 2 K.p.a. można wyróżnić dwa rodzaje decyzji administracyjnych decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty (w całości lub w części) i decyzje kończące sprawę w danej instancji w inny sposób, do których zalicza się decyzje wydane na podstawie art. 105 K.p.a. Decyzja umarzająca postępowanie nie jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, jest decyzją o charakterze procesowym, zamykającą drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron w danej sprawie, gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Proste porównanie treści decyzji PINB dla Miasta [...]: z dnia [...] lutego 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r., w sposób oczywisty potwierdza brak istnienia w nich tożsamości podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy. PINB dla Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnego postawienia dwóch kontenerów stalowych z uwagi na zmianę sprawcy przedmiotowej samowoli budowlanej, co wyrokiem z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1277/11, potwierdził WSA w Warszawie, a następnie NSA wyrokiem z dnia 17 września 2013r., sygn. akt II OSK 969/12, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2011r. Decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nie jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, zaś decyzja organu powiatowego z dnia [...] listopada 2010 r., nakazująca rozbiórkę jest decyzją merytoryczną, a obowiązek został nałożony na inny podmiot mianowicie Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe "[...]" Spółce z o.o. z siedzibą w [...], w związku z powyższym należy wskazać, że organ wojewódzki błędnie przyjął, że w sprawie nastąpiłoby naruszenie zasady res iudicata. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2011 r., (zapadłym w przedmiotowej sprawie) wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organ powiatowy w stosunku do konkretnej osoby, a następnie jego umorzenie z uwagi na zmianę sprawcy samowoli budowlanej, nie stanowiło rażącego naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji. Umorzenie postępowania administracyjnego ze względów podmiotowych, nie oznacza, że nie jest możliwe prowadzenie w stosunku do tej samej samowoli budowlanej dalszego postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga bowiem sprawy co do istoty. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2011 r. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" Sp. z o.o. w [...], wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] lipca 2014 r., Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą podczas pierwszego rozpoznania sprawy. Dodał, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej. W badanej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., organ wojewódzki błędnie uznał, że z uwagi na fakt, że organ powiatowy decyzją z dnia [...] lutego 2010 r, umorzył postępowanie w sprawie samowolnego postawienia dwóch kontenerów stalowych na części działki nr [...] i [...] przy ulicy [...] w [...] przez Z. R. jako sprawcę samowoli budowlanej, nie mógł następnie zgodnie z prawem, wydać decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nakazującej Spółce z o.o. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" z siedzibą w [...] rozbiórkę kontenerów, gdyż doprowadziłoby to do przypadku o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., tzn. wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, czyli obarczonej wadą nieważności. GINB podniósł, że tożsamość sprawy administracyjnej rozstrzyganej w kolejnych postępowaniach zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów, których interesów prawnych lub obowiązków dotyczy wynik postępowania, tego samego przedmiotu sprawy i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Jak wynika z akt przedmiotowego postępowania, ww. sytuacja nie zaistniała w danej sprawie. W związku z powyższym, organ wojewódzki nie miał podstaw do umorzenia postępowania. Reasumując organ uznał, że jego decyzja z dnia [...] lipca 2014 r., stwierdzająca nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2011 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., jest zgodna z prawem, wobec czego utrzymał ją w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" sp. z o.o. w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 156 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie przedmiotowego przepisu pomimo braku przesłanek w postaci oczywistość naruszenia prawa oraz skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. skutków gospodarczych lub społecznych naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa; - art. 8 i 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia jakimi przesłankami kierował się organ II instancji uznając, iż odwołanie skarżącej jest niezasadne, a w szczególności dokładnego wyjaśnienia przesłanek zastosowania art. 156 K.p.a. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem prawa. Przypomnieć należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2014 r. mocą której na podstawie art. 157 § 1 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., która to uchylała decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Przyczyną uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mocą decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. była okoliczność uznania przez organ wojewódzki, że organ powiatowy po raz drugi orzekł w tej samej materii, czyli zaszła tzw. tożsamość sprawy. Organ wojewódzki uznał o powyższym z uwagi na okoliczność wcześniejszego wydania przez organ powiatowy decyzji z [...] lutego 2010 r. w przedmiocie samowolnego postawienia dwóch kontenerów stalowych na części działki [...] i [...] przy ul. [...] w [...] przez J. Z. R. jako sprawcę samowoli budowlanej. Zdaniem organu wojewódzkiego późniejsza decyzja z dnia [...] listopada 2010 r., nakazująca Przedsiębiorstwu Handlowo - Usługowemu "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] rozebrać dwa kontenery stalowe postawione przy ul. [...] w [...] (część działki [...] i [...]) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jest decyzją tożsamą ze wskazaną wyżej decyzją umarzającą postępowanie z dnia [...] lutego 2010 r. Sąd podziela zdanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnego postawienia przez J. Z. R. dwóch kontenerów stalowych z uwagi na zmianę sprawcy przedmiotowej samowoli budowlanej. Decyzja ta zatem umarzała postępowanie w sprawie, jednak nie można uznać jej za kończącą postępowanie. Decyzją kończącą postepowanie w tej sprawie była natomiast decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. nakazująca spółce Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...], rozebrać dwa kontenery stalowe postawione przy ul. [...] w [...] (część działki [...] i [...]) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Słusznie zatem Główny Inspektor nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nie jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, gdyż umarza postępowanie w sprawie ze względów podmiotowych (umorzenie postępowania w stosunku do J. Z. R.). Natomiast decyzja organu powiatowego z dnia [...] listopada 2010 r., nakazująca rozbiórkę jest decyzją merytoryczną, a obowiązek rozbiórki został nałożony na inny podmiot - Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe "[...]." Spółce z o.o. z siedzibą w [...]. Tym samym nie ma wątpliwości, że organ wojewódzki błędnie przyjął, że w sprawie nastąpiło naruszenie zasady res iudicata. Decyzje zapadłe w sprawie wydane zostały w stosunku do innych podmiotów. Ponadto w przypadku decyzji umarzającej postępowanie administracyjne mamy do czynienia, co zaakcentowano wcześniej, z zakończeniem niemerytorycznym postępowania w sprawie. W takim przypadku w stosunku materialnoprawnym, który powinien stanowić podłoże dla danego procesu, brakuje jednego z istotnych elementów – np. gdy okaże się, że podmiot wobec którego prowadzone było postępowanie nie jest sprawcą samowoli budowlanej (por. Grzegorz Łaszczyca, Andrzej Matan Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego, Komentarze Lex). Decyzja umarzająca postępowanie jest decyzją o charakterze procesowym, zamykającą drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron w danej sprawie, gdyż postępowanie (w całości albo w części) stało się bezprzedmiotowe. Taki charakter posiada decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. Natomiast decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. jest merytoryczną decyzją kończącą postepowanie w sprawie - nakazująca rozbiórkę. Obowiązek nakazu rozbiórki został nałożony mocą tej decyzji na inny podmiot, mianowicie Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe "[...]." Spółce z o.o. z siedzibą w [...]. Tożsamość sprawy administracyjnej rozstrzyganej w kolejnych postępowaniach zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów, których interesów prawnych lub obowiązków dotyczy wynik postępowania, tego samego przedmiotu sprawy i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Jak wynika z akt przedmiotowego postępowania, ww. sytuacja nie zaistniała w danej sprawie. Powyższe stwierdzenie prowadzi do wniosku, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mocą decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. uchylając decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., rażąco naruszył prawo tj. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., gdyż przy wydawaniu decyzji z [...] lutego 2010 r. i [...] listopada 2010 r. nie doszło do wydania decyzji w tej samej sprawie (odnośnie tego samego podmiotu), czyli decyzje te nie były ze sobą tożsame. Stąd nie występuje w żaden sposób w niniejszej sprawie przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada jak wskazał to [...] WNIB w badanej decyzji. Z tych względów zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa tj. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. Przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wadzenia praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Z tym stanowiskiem sąd w pełni się zgadza, dlatego też uznał zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., za wydane w zgodzie z prawem i stwierdził, że decyzje te należy pozostawić w obrocie prawnym, a skargę oddalić. Z ww. powodów Sąd uznał zarzuty skargi naruszenia art. 156 § 1 K.p.a., art. 8 i 11 K.p.a. za chybione. Odnosząc się do zarzutu braku argumentacji wskazującej na oczywistość naruszenia prawa oraz na wystąpienie skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, wskazać należy, że pomimo braku odniesienia się do tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji, to niewątpliwie wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności w sprawie zaistniały. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej spowodowałoby niemożliwą do zaakceptowania w praworządnym Państwie sytuację, w której sprawca samowoli budowlanej i sama samowola budowlana pozostałaby bez reakcji organów nadzoru budowlanego czuwających nad prawidłowością stosowania norm prawa budowlanego. Skutki ekonomiczne i społeczne sytuacji pozostawienia w obrocie ww. decyzji, jako te których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa, są jasne do wskazania i polegają na ochronie pewności porządku prawnego i zasad funkcjonowania praworządnego Państwa. Natomiast odnosząc się do oczywistości naruszenia prawa, którą w orzecznictwie administracyjnym definiuje się jako rzucającą się w oczy sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, wskazać należy, że proste zestawienie treści przedmiotowej decyzji z przywołanymi przepisami wskazuje na ich oczywistą sprzeczność, prowadzącą do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego tejże decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI