VII SA/Wa 2413/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówukład urbanistycznystare miastotelefonii komórkowastacja bazowapozwolenieuznanie administracyjnewidocznośćdominanta urbanistyczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiającą pozwolenia na umieszczenie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku w zabytkowym układzie urbanistycznym.

Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiającą wydania pozwolenia na umieszczenie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku w historycznym układzie urbanistycznym Starego Miasta. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo oceniły negatywny wpływ inwestycji na chronione wartości zabytkowe i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi złożonej przez [...] S.A. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wydania pozwolenia na umieszczenie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. [...] w [...] . Budynek ten znajduje się w granicach układu urbanistycznego Starego Miasta, wpisanego do rejestru zabytków. Inwestor planował montaż dwóch masztów antenowych o wysokości 8 m każdy (z iglicą 9 m) wraz z ramą z urządzeniami technicznymi. Organy ochrony zabytków uznały, że realizacja tej inwestycji negatywnie wpłynęłaby na walory zabytkowego układu urbanistycznego, stanowiąc obcą dominantę urbanistyczną i zaburzając proporcje budynku oraz relacje przestrzenne. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie zabytków, w tym brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły wpływ inwestycji na chronione wartości zabytkowe, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i należycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że realizacja celu publicznego nie może prowadzić do tak istotnej ingerencji w chronioną przestrzeń zabytkową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umieszczenie urządzeń technicznych na zabytku lub w jego otoczeniu wymaga pozwolenia konserwatora zabytków. Odmowa wydania pozwolenia jest uzasadniona, jeśli inwestycja negatywnie wpływa na chronione wartości zabytkowe, nawet jeśli służy celowi publicznemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy ochrony zabytków prawidłowo oceniły negatywny wpływ planowanej inwestycji na zabytkowy układ urbanistyczny, stanowiący dominantę obcą charakterem i zaburzający proporcje oraz relacje przestrzenne. Organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a ich decyzje zostały należycie uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.o.z. art. 36 § 1 pkt 10 i 11

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych oraz podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Decyzje w tych sprawach wydawane są w ramach uznania administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

u.o.z. art. 7 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Zakres ochrony i opieki nad zabytkami.

u.o.z. art. 89 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Organy ochrony zabytków.

u.o.z. art. 93 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Postępowanie w sprawach ochrony zabytków.

k.p.a. art. 17 § pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

u.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicja zabytków nieruchomych, w tym układów urbanistycznych.

u.o.z. art. 3 § pkt 12

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicja historycznego układu urbanistycznego.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 16b i 16c

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja urządzeń reklamowych.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

u.g.n. art. 6 § pkt 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja celu publicznego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przedmiocie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Negatywny wpływ planowanej inwestycji na walory zabytkowego układu urbanistycznego. Naruszenie proporcji budynku i relacji przestrzennych w zabytkowej tkance miejskiej. Uznanie inwestycji za dominantę urbanistyczną obcą charakterem dla zabytkowego układu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.). Zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego i braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Argument o celu publicznym inwestycji (zapewnienie łączności).

Godne uwagi sformułowania

stanowiłoby dominantę urbanistyczną, obcą w charakterze i wpływającą negatywnie na chronioną konserwatorsko przestrzeń wprowadziłaby element całkowicie obcy w sylwetę miasta, skutkującą znaczną ingerencją w jego wartości historyczno-krajobrazowe zadaniem organów ochrony konserwatorskiej jest zapobieganie takim działaniom, które mogłyby prowadzić zarówno do naruszenia lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, jak i utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym układzie przestrzenno-architektonicznym

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

członek

Mirosław Montowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków, w szczególności umieszczania urządzeń technicznych w zabytkowych układach urbanistycznych oraz zakresu uznania administracyjnego organów konserwatorskich."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu ochrony zabytków i lokalizacji stacji bazowej w centrum miasta. Uznaniowy charakter decyzji konserwatorskich może ograniczać bezpośrednie stosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między rozwojem technologicznym (sieci komórkowe) a ochroną dziedzictwa kulturowego, co jest tematem budzącym zainteresowanie.

Czy maszty 5G mogą zniszczyć historyczne centrum miasta? Sąd rozstrzyga konflikt technologii i zabytków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2413/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik
Mirosław Montowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Ochrona dóbr kultury
Sygn. powiązane
II OSK 2882/19 - Wyrok NSA z 2022-09-27
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2187
art. 36 ust 1 pkt 10 i 11
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Protokolant ref. stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na umieszczenie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Minister), działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania A K oraz [...]S.A. z/s w [...] (Inwestor), od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] , działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] , z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. [...] , niepozwalającej na umieszczenie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na obszarze układu urbanistycznego starego miasta [...] , wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr [...] z [...] grudnia 1970 r., na dachu budynku przy ul. [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Miejski Konserwator Zabytków w [...] , działając z upoważnienia Prezydent Miasta [...] , decyzją z [...] marca 2016 r., sygn. [...] , nie pozwolił [...] S.A. na umieszczenie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na obszarze układu urbanistycznego starego miasta [...] wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr [...] z [...] grudnia 1970 r., na dachu budynku przy ul. [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, Minister orzeczeniem z [...] maja 2016 r., znak[...] , uchylił zaskarżoną decyzję w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, że przy ponownym rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić prawidłowo dowód w sprawie z oględzin obiektu (zapewniając stronom możliwość czynnego udziału w tej czynności), odnieść się do argumentacji Odwołujących się oraz umożliwić stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji.
Decyzją z [...] sierpnia 2016 r., sygn. [...] , Miejski Konserwator Zabytków w [...] ponownie odmówił pozwolenia na wnioskowane zamierzenie.
Odwołanie od ww. decyzji, w ustawowym terminie, złożyła: A K, [...] z o.o. z/s w [...] oraz [...]S.A.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu ww. odwołań, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] oraz A K i [...] sp. z o.o. z/s w [...] , na powyższe orzeczenie organu odwoławczego, wyrokiem z 7 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2806/16, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra.
Wobec powyższego, stosownie do wskazań Sądu, została wydana decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, znak: [...] , umarzająca postępowanie odwoławcze prowadzone z odwołania [...] sp. z o. o. z/s w [...] .
Organ odwoławczy ponownie rozpatrzył odwołanie złożone przez A K oraz przez [...] S.A. od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] sierpnia 2016 r., sygn. [...].
Organ przypomniał, że Inwestycja dotyczy budynku przy ul. [...] w [...]zlokalizowanego w granicach układu urbanistycznego miasta [...] , który jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1970 r. Planowane zamierzenie polegać ma na montażu na dachu czterokondygnacyjnego budynku, usytuowanego na wylocie ulic [...] , [...] i [...] , dwóch sztuk masztów antenowych o wysokości 8 m każdy (z iglicą 9 m), wraz z montażem ramy z urządzeniami technicznymi, o wysokości 2,5 m.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz napisów. Stosownie zaś do punktu 11 ww. przepisu, pozwolenia takiego wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wglądu zabytku wpisanego do rejestru.
Rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w przywołanym wyżej art. 36 ww. ustawy, wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy prawa nie określają, w jakich przypadkach konieczne jest wydanie pozwolenia, a w jakich odmowa jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obiektu czy też obszaru zabytkowego.
W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie warunek ten został spełniony. Miejski Konserwator Zabytków w [...] wyjaśnił stronie przesłanki, jakimi się kierował oraz przedstawił wszystkie okoliczności, mające wpływ na dokonane rozstrzygnięcie. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił argumenty Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] odnośnie negatywnego wpływu planowanego zamierzenia nie tylko na proporcje samego budynku, stanowiącego element układu urbanistycznego, lecz także na relacje przestrzenne zabytkowego obszaru. Nie bez znaczenia jest bowiem okoliczność, że budynek, na którym miałyby być posadowione maszty, jest ze względu na swoje położenie, doskonale widoczny w perspektywie sąsiednich ulic (głównych arterii zlokalizowanych w centrum układu), co zostało stwierdzone podczas oględzin, na których wybrano kilka lokalizacji w obszarze zabytkowego układu urbanistycznego w celu ustalenia widoczności omawianego budynku. Ustalono bowiem i udokumentowano na fotografiach, że kamienica przeznaczona pod wnioskowaną inwestycję jest doskonale widoczna z perspektywy styku ulicy [...] z ulicą [...] , z ulicy [...] na jej styku z ulicą [...] , od strony wschodniej z ulicy [...] , a także z [...] stanowiącego centrum układu urbanistycznego. Nadto ustalono, że wbrew argumentom inwestora, budynek posiada bardzo niską attykę, która nie może zasłonić części urządzeń technicznych, a tym samym optycznie zmniejszyć wysokości masztów.
W konsekwencji tego Minister uznał, że zostało dostatecznie udowodnione i rzetelnie udokumentowanie, iż wnioskowane zamierzenie po jego realizacji stanowiłoby dominantę urbanistyczną, obcą w charakterze i wpływającą negatywnie na chronioną konserwatorsko przestrzeń.
Na powyższą decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył pełnomocnik [...] S.A., zarzucając temu orzeczeniu:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej i stwierdzenie, że wnioskowane zamierzenie po jego realizacji stanowiłoby "dominantę urbanistyczną, obcą w charakterze i wpływającą negatywnie na chronioną konserwatorsko przestrzeń",
2) naruszenie przepisu art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. 2017 roku, poz. 2187 ze zm.) poprzez przyjęcie, że planowane zamierzenie będzie miało negatywny wpływ nie tylko na proporcje samego budynku, stanowiącego element układu urbanistycznego, lecz także na relacje przestrzenne zabytkowego obszaru.
Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik Skarżącej wskazał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa jako obarczona uchybieniami proceduralnymi oraz oparta na błędnie ustalonym stanie faktycznym w zakresie przyjęcia niedopuszczalności realizacji planowanego zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Zdaniem autora skargi, organ powinien ustalić (a następnie wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji) na czym polegałoby naruszenie proporcji budynku wpisanego do rejestru zabytków. Innymi słowy, organ powinien wyjaśnić, dlaczego zgoda na umieszczenie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na obszarze układu urbanistycznego starego miasta [...] spowoduje naruszenie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania, w tym parceli oraz kompozycji przestrzennej.
W przekonaniu Skarżącej, uzasadnienie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie stanowi o wszechstronnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Samo przywołanie treści przepisu 36 ust. 1 pkt. 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w uzasadnieniu decyzji, bez jakiegokolwiek odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, nie spełnia warunków uzasadnienia prawnego decyzji.
Ponadto, przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, albowiem organ nie wskazał, jakiego rodzaju inne działania - poza określone w punktach 1-10 art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zamierza podjąć Skarżąca.
W skardze podniesiono, że w świetle art. 7 k.p.a. organ obwiązany jest rozważyć, czy słuszny interes strony i względy społeczne przemawiają za uwzględnieniem jej żądania, bacząc przy tym na to, że interes społeczny (publiczny) z samego założenia nie może być traktowany jako przeciwieństwo interesu indywidualnego, a zadaniem organu podejmującego decyzje w sferze uznania administracyjnego jest harmonizowanie, czy też godzenie tych interesów. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej ma zaś na celu zapewnienie nieokreślonej liczbie użytkowników dostępu do usług ruchomej publicznej sieci telefonicznej - służy zaspokojeniu potrzeby powszechnej - łączności publicznej wymienionej w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z tych powodów należy uznać ją za inwestycję celu publicznego.
Organ ustalający lokalizację projektowanej inwestycji, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie przedstawił wywiedzionych z dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skonkretyzowanych w odniesieniu do określonego zamierzenia na danym terenie argumentów, przemawiających za wykluczeniem możliwości realizacji planowanej inwestycji. Ogólnikowe wywody nie mogą zostać zaakceptowane.
Jednocześnie w skardze wywiedziono, że uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W świetle powyższego rozstrzygnięcie sprawy nie zostało umotywowane dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, co stanowi o naruszeniu art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Podstawa faktyczna podana jako uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi o tym, że nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co stanowi o naruszeniu przepisu art. 77 § 1 k.p.a. Niewystarczające jest samo zebranie materiału dowodowego w aktach sprawy, konieczne jest jego rozpatrzenie, tj. ustosunkowanie się do niego w rozstrzygnięciu. Natomiast nieustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego oznacza jego nierozpatrzenie, a co za tym idzie, stanowi niewykonanie obowiązku nałożonego na organ przepisem art. 77 §1 k.p.a.
W świetle powyższego pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią zasadniczą dla rozpoznania niniejszej sprawy było dokonanie oceny, czy organy administracji publicznej wydając decyzje odmawiające udzielenia pozwolenia na planowaną inwestycję, z uwagi na ochronę konserwatorską zabytkowego układu urbanistycznego starego miasta [...] , naruszyły przepisy postępowania i przekroczyły granice uznania administracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że decyzje wydawane w oparciu o przepisy art. 36 ust. 1 pkt 10 i pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy, ochronie i opiece nad zabytkami podlegają, bez względu na stan zachowania – zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. Z kolei stosownie do treści art. 3 pkt 12 tej ustawy, historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny to przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczane w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
Natomiast przepisy art. 36 ust. 1 pkt 10 i pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewidują, że pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że budynek przy ul. [...] znajduje się na obszarze układu urbanistycznego starego miasta [...] , wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1970r.
Planowana przez Skarżącą inwestycja, polegająca na posadowieniu na dachu budynku przy ul. [...] , urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej, tj. dwóch sztuk masztów antenowych o wysokości 8 m każdy (z iglicą 9 m), wraz z montażem ramy z urządzeniami technicznymi o wysokości 2,5 m, stanowić będzie bez wątpienia umieszczenie urządzeń technicznych (tj. czynność, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków), oraz podejmowanie innych działań z tym związanych, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru (art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy).
Jak niewadliwie w toku postępowania administracyjnego wskazał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przepisy prawa nie określają w jakich przypadkach konieczne jest wydanie pozwolenia, a w jakich odmawia się jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się jednak na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając rozstrzygnięcia organów doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej odmawiając udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji planowanej przez Skarżącą, z uwagi na ochronę obszaru zabytkowego i negatywny wpływ tejże inwestycji na zachowanie wartości i charakteru dobra chronionego (układu urbanistycznego starego miasta [...] ), nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Organy w sposób należyty uzasadniły swoje rozstrzygnięcia i odniosły się także do argumentacji Skarżącej, co pozwala na weryfikację prezentowanego poglądu.
W szczególności należy podkreślić, że organ I instancji w dniu 7 lipca 2016 r. przeprowadził oględziny miejsca planowanej inwestycji, w których udział wzięli – prawidłowo zawiadomieni o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu – właściciel nieruchomości oraz przedstawiciel Inwestora. Oględziny 16,5 metrowego budynku przy ul. [...] wykonano pod kątem widoczności dwóch 8 metrowych masztów antenowych (wraz z iglicą 9 m) oraz 2,5 metrowych urządzeń technicznych w perspektywie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków. W trakcie oględzin stwierdzono, że ww. budynek posiada bardzo niską attykę. W toku oględzin ustalono również, że budynek jest bardzo dobrze widoczny w perspektywie biegnących ku niemu ulic: [...] , [...],[...] przy jej styku z ul. [...] , znajdujących się w układzie urbanistycznym objętym ochroną konserwatorską. Z perspektywy wszystkich tych ulic budynek okazał się bardzo dobrze widoczny (dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy). Przede wszystkim jednak stwierdzono, że budynek objęty planowaną inwestycją jest dobrze widoczny w pierzei ulicy biegnącej od [...] starego miasta, stanowiącego centrum układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków (zob. dokumentację fotograficzną w aktach sprawy).
Wobec powyższego, inwestycja ta powinna podlegać szczególnie krytycznej ocenie pod kątem ochrony i zabezpieczenia substancji obszaru objętego ochroną konserwatorską, dokonanej z profesjonalnego punktu widzenia, a rozstrzygnięcie tej sprawy należy do właściwego organu ochrony zabytków posiadającego niezbędne specjalistyczne kwalifikacje do takiej oceny.
Trafne okazały się spostrzeżenia organów konserwatorskich, że maszty z koroną anten stanowiłyby nie tylko zaburzenie samych proporcji przedmiotowego budynku (o wysokości 16,5 m, przy 9 m wysokości planowanej konstrukcji masztów), ale niemal wszystkich głównych arterii zlokalizowanych w centrum zabytkowego układu urbanistycznego. Umieszczenie na dachu budynku dwóch masztów antenowych o wskazanej wysokości z koroną anten oraz urządzeniami technicznymi wpływałoby znacząco na odbiór zabytkowego układu, bez wątpienia zmieniając zależności wysokościowe, wpływając niekorzystnie na wartości zabytkowe, a także stanowiąc dominantę urbanistyczną obcą charakterem do zabytkowego układu urbanistycznego.
Rację mają także organy zwracając uwagę na wysokość budynku wraz z projektowanymi urządzeniami, która wynosiłaby zgodnie z projektem technicznym 25,5 m, co oznaczałoby, że stosunki wysokościowe pomiędzy masztami, a przestrzenią byłyby porównywalne z wpisanymi indywidualnie do rejestru zabytków kościołami (kościołem św. [...] przy [...] oraz kościołem [...] przy [...] ). Jak zauważono, umieszczenie na budynku przy ul. [...] zaprojektowanych masztów antenowych telefonii komórkowej, spowodowałoby wyraźne przekroczenie wysokości zlokalizowanego w sąsiedztwie i wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków kościoła św. [...] mierzącego 18 m, oraz innych budynków objętych ochroną konserwatorską układu urbanistycznego przy ul. [...] (od 12 do 18 m wysokości) a także na ul. [...] i [...] (od 14 do 16 m wysokości).
W ocenie tutejszego Sądu, planowana inwestycja wpłynęłaby zatem nie tylko na wygląd samego budynku przy ul. [...] zaburzając jego proporcje, ale również wprowadziłaby element całkowicie obcy w sylwetę miasta, skutkującą znaczną ingerencją w jego wartości historyczno-krajobrazowe. Jak bowiem wykazały organy ochrony zabytków, lokalizacja inwestycji na ww. budynku wprowadzi niewskazaną dominantę w zachowanej przestrzeni objętego ochroną obszaru układu urbanistycznego starego miasta [...] .
Tymczasem, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, który to pogląd w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zadaniem organów ochrony konserwatorskiej jest zapobieganie takim działaniom, które mogłyby prowadzić zarówno do naruszenia lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, jak i utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym układzie przestrzenno-architektonicznym, uniemożliwić jego zachowanie, czy też spowodować obniżenie lub utratę jego zabytkowych wartości (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2011r., sygn. akt I SA/Wa 1546/10 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1441/11).
Mając to na uwadze, Sąd uznał za całkowicie chybione zarzuty skargi, że wydając zaskarżoną decyzję organ w sposób niewystarczający zbadał całokształt materiału dowodowego, nienależycie uzasadnił swoją decyzję oraz nie uwzględnił celu publicznego inwestycji.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że organ rozpoznając sprawę, wnikliwie zbadał wszystkie okoliczności faktyczne i prawne tej konkretnej sprawy, zapewniając Skarżącej i innym uczestnikom postępowania czynny udział w postępowaniu, w tym także w przeprowadzonych czynnościach dowodowych. Zajęte przez organy stanowisko – wbrew zarzutom skargi – zostało w sposób zindywidualizowany, szczegółowy i wyczerpujący uzasadnione. Organ nie naruszył przy tym granic swobodnej oceny dowodów oraz nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Należy ponadto stwierdzić, że realizacja celu publicznego inwestycji, na który powołuje się Skarżąca, nie może prowadzić do tak istotnej – jak w przedmiotowej sprawie – ingerencji w chronioną przestrzeń zabytkową miasta. Sąd przychyla się do stanowiska organów administracji, że są one zobowiązane brać w pierwszej kolejności pod uwagę negatywny wpływ projektowanej budowli na wartość historycznego zespołu, na który składają się nie tylko zabytkowe obiekty architektury, ale również krajobraz i przestrzeń architektoniczna układu urbanistycznego starego miasta [...] .
Nie można ponadto nie zauważyć, że organ I instancji z własnej inicjatywy przedstawił Inwestorowi inne możliwe lokalizacje posadowienia urządzeń nadawczych telefonii komórkowej na chronionym terenie, które zapewniałby poszanowanie wartości zabytkowych tego obszaru historycznego i nie wpływałyby negatywnie na jego walory.
Z przedstawionych względów, tutejszy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy ochrony zabytków przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący nie podważył też skutecznie rozstrzygnięć oraz motywów działania organów administracji publicznej w niniejszej sprawie. Strona nie wykazała dowolności organu w podjęciu kwestionowanej w przedmiotowej sprawie decyzji o odmowie wydania pozwolenia na budowę urządzeń technicznych oraz prowadzenie innych robót przy zabytku. Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego - art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI