II SA/Wr 688/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-01-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnerozbiórkatytuł wykonawczyprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnego WSA Wrocławumorzenie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do wcześniejszego wyroku sądu.

Skarżąca M. H. wniosła skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), które uchyliło postanowienie PINB i umorzyło postępowanie egzekucyjne. DWINB uznał, że tytuł wykonawczy był wadliwy, ponieważ egzekwowany obowiązek rozbiórki nie odpowiadał treści decyzji administracyjnej, a sam tytuł został sporządzony na nieaktualnym wzorze. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że DWINB prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku sądu.

Sprawa dotyczyła skargi M. H. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) z dnia 5 lipca 2024 r., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzyło to postępowanie w całości. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 23 października 2019 r., mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku rozbiórki automatycznej myjni samochodowej. DWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a., uznał, że istnieją przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał na niezgodność egzekwowanego obowiązku w tytule wykonawczym z treścią decyzji administracyjnej (tytuł obejmował tylko rozbiórkę budynku gospodarczo-biurowego, podczas gdy decyzja nakazywała rozbiórkę całej myjni wraz z instalacjami) oraz na sporządzenie tytułu na nieaktualnym wzorze, co skutkowało niedopuszczalnością egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę M. H., oddalił ją w całości. Sąd podkreślił, że DWINB prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Wr 12/2021), który nakazywał organowi odwoławczemu orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jeśli stwierdzi przesłanki do jego umorzenia. Sąd odrzucił zarzuty skarżącej dotyczące braku pieczęci w tytule wykonawczym oraz wskazania niewłaściwej decyzji jako podstawy prawnej, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, DWINB prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., który nakazywał organowi odwoławczemu orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jeśli stwierdzi przesłanki do jego umorzenia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny uznał, że DWINB zastosował się do wyroku WSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., który nakazywał organowi odwoławczemu orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., jeśli stwierdzi istnienie ku temu przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 23 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 23 § § 4 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

DWINB prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. Wadliwie sporządzony tytuł wykonawczy (niezgodność treści obowiązku z decyzją, nieaktualny wzór) stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. Wskazanie w tytule wykonawczym ostatecznej decyzji organu odwoławczego jako podstawy prawnej jest prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącej dotyczący wadliwości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Zarzut skarżącej dotyczący braku pieczęci organu egzekucyjnego w tytule wykonawczym. Zarzut skarżącej dotyczący wskazania w tytule wykonawczym decyzji DWINB nr 610/2017 jako podstawy prawnej, zamiast decyzji PINB z dnia 28 grudnia 2016 r.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Wadliwie sporządzony tytuł wykonawczy, niezgodny z treścią decyzji administracyjnej lub sporządzony na nieaktualnym wzorze, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie ma znaczenia, czy dane te zostaną tam wpisane (jak miało to miejsce w okolicznościach sprawy), czy też będą one wynikać z przyłożonej w tym miejscu pieczęci organu egzekucyjnego. W każdym przypadku warunek poprawności formalnej tytułu wykonawczego zostanie spełniony.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Malwina Jaworska-Wołyniak

sprawozdawca

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w przypadku wadliwego tytułu wykonawczego oraz znaczenie wiążącej wykładni sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości tytułu wykonawczego w kontekście przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, w tym wadliwości tytułu wykonawczego i związania organów wykładnią sądów. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Wadliwy tytuł wykonawczy – kiedy postępowanie egzekucyjne musi zostać umorzone?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 688/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 59 par. 1 pkt  i 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska – Wołyniak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lipca 2024 r. nr 753/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem, dnia 5 lipca 2024 r. (nr 753/2024), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.) w zw. z art. 59 § 1 pkt 3 i 7 i w zw. z art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej p.b.), po rozpatrzeniu zażalenia M. H. (dalej zw. skarżącą) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. (dalej: PINB) nr 196/2020 z dnia 26 sierpnia 2020 r. którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 23 października 2019 r. wystawionego przeciwko skarżącej, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją nr 459/2016 z dnia 28 grudnia 2016 r., PINB nakazał skarżącej i K. H. rozbiórkę automatycznej myjni samochodowej 4 stanowiskowej (kategoria XVII) obejmującej: wiatę nad urządzeniami myjni samochodowej, budynek gospodarczo - biurowy, urządzenia myjni wraz z instalacją technologiczną w tym m.in. zbiornik na ścieki z zamkniętym systemem obiegu wody, odwodnieniem liniowym, separatorem piasku, separatorem oleju, studnią kontrolno - pomiarową, studnią pompowni z zestawem pompowym, zjazdy indywidualne z dróg gminnych, chodnik, place manewrowe i miejsca postojowe, wewnętrzną sieć: gazową, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjną, deszczową oraz zasilania elektrycznego, przyłącza wodno-kanalizacyjne oraz osłonę przed hałasem (ekran akustyczny) od strony posesji nr [...] przy ul. [...] w S., zlokalizowanej przy ul. [...] nr [...] w S. na terenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (poprzednio [...]) obręb [...], AM-[...].
Przywołana decyzja została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia 12 kwietnia 2017 r. (nr 610/2017), od której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości - wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 401/17 - skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Upomnieniem nr [...] z dnia 6 czerwca 2019 r. (doręczonym 11 czerwca 2019 r.), PINB wezwał skarżącą do wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. upomnienia, obowiązku polegającego na rozbiórce przedmiotowej automatycznej myjni samochodowej 4 stanowiskowej.
W dniu 23 października 2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na skarżącą, w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji DWINB nr 610/2017 polegającego na rozbiórce myjni samochodowej 4 stanowiskowej (kategoria XVII) obejmującej swym zakresem budynek gospodarczo-biurowy, zlokalizowany przy ul. [...] nr [...] w S.
Również w dniu 23 października 2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na skarżącą w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji DWINB nr 610/2017 z dnia 12 kwietnia 2017 r. polegającego na rozbiórce automatycznej myjni samochodowej 4 stanowiskowej (kategoria XVII) obejmującej swym zakresem wiatę nad urządzeniami myjni samochodowej urządzenia myjni wraz z instalacją technologiczną w tym m. in. zbiornik na ścieki z zamkniętym systemem obiegu wody, odwodnieniem liniowym, separatorem piasku, separatorem oleju, studnią kontrolno - pomiarową, studnią pompowni z zestawem pompowym, zjazdy indywidualne z dróg gminnych, chodnik, place manewrowe i miejsca postojowe, wewnętrzną sieć: gazową, centralnego ogrzewania, wodno - kanalizacyjną, deszczową oraz zasilania elektrycznego, przyłącza wodnokanalizacyjne oraz osłonę przed hałasem (ekran akustyczny) od strony posesji nr [...] przy ul. [...] w S.
W dniu 6 lipca 2020 r. do PINB wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułami wykonawczymi nr [...] i [...], a w dniu 17 sierpnia 2020 r. wpłynął ponowny wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a w konsekwencji uchylenie wszelkich czynności egzekucyjnych na podstawie art. 60 § 1 u.p.e.a.
Postanowieniem nr 196/2020 z dnia 26 sierpnia 2020 r. PINB odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], a postanowieniem nr 198/2020 również z dnia 26 sierpnia 2020 r. PINB odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
DWINB postanowieniem nr 958/2020 z dnia 22 października 2020 r. uchylił postanowienie PINB nr 196/2020 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 12/2021, uchylił postanowienie DWINB nr 958/2020 z dnia 22 października 2020 r., a wyrokiem z dnia 27 marca 2024 r. (sygn. akt II OSK 1687/21) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
W wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r. tut. Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie nr 958/2020 z dnia 22 października 2020 r. nie sprostało wymaganiom procesowym naruszając art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wskazał przy tym, że w postępowaniu egzekucyjnym dopuszczalne jest orzekanie przez organ II instancji na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i zw. z art. 18 u.p.e.a. tj. uchylenie postanowienia organu I instancji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku uznania, iż występują ku temu przesłanki.
Uchylając - zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. - postanowienie z dnia 26 sierpnia 2020 r. i umarzając postępowanie organu I instancji w całości, DWINB wyjaśnił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu wystawienia przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego tj. 23 października 2019 r. Na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw: do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej tj. przed 30 lipca 2020 r.
Zastosowanie w realiach przedmiotowej sprawy znajdzie więc art. 59 u.p.e.a. w brzmieniu właśnie sprzed 30 lipca 2020 r., w szczególności § 1 pkt 3 i 7 stanowiące, że umarza się postępowanie egzekucyjne: "jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa (pkt 3); jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu (pkt 7)".
Zdaniem DWINB analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przekonuje, że w sprawie spełnione są przesłanki właśnie art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. w brzmieniu ustawy sprzed dnia 30 lipca 2020 r. Przyjęta w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnia art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wyjaśnia, że treść podlegającego egzekucji obowiązku musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek lub za przepisem prawa, z którego ten obowiązek wynika. Co więcej, orzecznictwo przyjmuje, że powtórzenie tej treści winno być dokonane bez żadnych modyfikacji.
Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy istnieje niezgodność egzekwowanego obowiązku w tytule wykonawczym nr [...] z obowiązkiem oznaczonym w decyzji organu administracyjnego. W tym zakresie DWINB wskazał, że obowiązkiem zobowiązanego była rozbiórka automatycznej myjni samochodowej 4 stanowiskowej (kategoria XVII) obejmującej wiatę nad urządzeniami myjni samochodowej, budynek gospodarczo - biurowy, urządzenia myjni wraz z instalacją technologiczną w tym m.in. zbiornik na ścieki z zamkniętym systemem obiegu wody, odwodnieniem liniowym, separatorem piasku, separatorem oleju, studnią kontrolno- pomiarową, studnią pompowni z zestawem pompowym, zjazdy indywidualne z dróg gminnych, chodnik, place manewrowe i miejsca postojowe, wewnętrzną sieć: gazową, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjną, deszczową oraz zasilania elektrycznego, przyłącza wodno-kanalizacyjne oraz osłonę przed hałasem (ekran akustyczny) od strony posesji nr [...] przy ul. [...] w S.
Przedmiotem obowiązku jest zatem całość wymienionych działań tj. rozbiórka dotycząca wszystkich wyżej opisanych składowych. Tymczasem PINB w tytule wykonawczym nr [...] oznaczył rozbiórkę myjni samochodowej 4 stanowiskowej (kategoria XVII) obejmującej swoim zakresem tylko ww. budynek gospodarczo - biurowy. W konsekwencji egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, czym wyczerpuje przesłankę pkt. 3 § 1 art. 59 u.p.e.a.
Z kolei niedopuszczalność egzekucji administracyjnej o której mówi art. 59 §1 pkt 7 u.p.e.a. oznacza sytuację zaistnienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji z powodów formalno-podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. W szczególności niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie odpowiada wymogom określonym w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a sam wzór formularza ma charakter obligatoryjny.
DWINB wskazał, że ponieważ w realiach niniejszej sprawy tytuł egzekucyjny został sporządzony na nieaktualnym wzorze, to uchybienie to uznać należy za skutkujące niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.
Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia DWINB wyjaśnił, że wskazanie w tytule wykonawczym decyzji organu II instancji jako podstawy prawnej obowiązku odpowiada prawu, gdyż podstawą egzekucji jest decyzja lub postanowienie ostateczne tj. wydane przez organ odwoławczy.
Za nieuzasadniony uznano również zarzut uchybienia obowiązkowi umieszczenia w rubryce D.1 pieczęci zawierającej nazwę i adres organu egzekucyjnego. DWINB wyjaśnił, iż nadanie klauzuli o skierowaniu administracyjnego tytułu wykonawczego do egzekucji ma zasadniczo odmienne znaczenia od klauzuli wykonalności w postępowaniu cywilnym i nie dzieli jego rygorystycznych wymogów formalnych. Dla skuteczności pisemnego oświadczenia woli bądź wiedzy w polskim systemie prawa niezbędne jest z zasady złożenie podpisu. Jeżeli pisemne oświadczenie ma być złożone przez organ administracji publicznej, to podpis winien zostać złożony przez osobę do tego uprawnioną. Elementem koniecznym klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej nie jest zatem pieczątka nagłówkowa, pieczęć imienna nadającego klauzulę, czy też data lecz podpis uprawnionej osoby.
M. H. złożyła skargę na postanowienie DWINB z dnia 5 lipca 2024 r., nr 753/2024 wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zarzuciła naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. przez sporządzenie wskazanych w skardze fragmentów uzasadnienia w sposób nieprawidłowy i prowadzący w ostateczności do wydania w przyszłości aktów, które będą dotknięte wadami. Tym samym skarżąca wadliwość zaskarżonego aktu upatruje nie w błędnym rozstrzygnięciu a w części jego uzasadnienia.
W kontekście powyższego skarżąca wskazała, że DWINB błędnie stanął na stanowisku, iż nie jest elementem koniecznym tytułu wykonawczego umieszczenie w odpowiedniej rubryce klauzuli w postaci pieczęci zawierającej nazwę i adres organu egzekucyjnego. Wzór bowiem tytułu wykonawczego, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 8 sierpnia 2016 r. (obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia), jest obligatoryjnie stosowany przez organy egzekucyjne – a ten w rubryce D.1 przewiduje pieczęć zawierającą nazwę i adres organu egzekucyjnego. W tej sytuacji DWINB nie ma racji uznając, iż pieczęć taka nie jest obligatoryjna.
Nadto, skarżąca podniosła, że błędnie DWINB przyjął, iż podstawą egzekucji jest jego decyzja nr 610/2017 i to ona powinna być wymieniona w tytule wykonawczym. W ocenie strony tą podstawą jest decyzja PINB z dnia 28 grudnia 2016 r., która wskazuje dokładnie przedmiot rozbiórki i to ona winna być wymieniona w stosownej rubryce.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
Dalej, trzeba zauważyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie.
Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie DWINB z dnia 5 lipca 2024 r. (nr 753/2024) uchylające postanowienie PINB nr 196/2020 z dnia 26 sierpnia 2020 r., którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 23 października 2019 r. i umarzające postępowanie organu I instancji w całości.
Zaskarżone postanowienie zostało podjęte po wydaniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r., w którym uchylając postanowienie kasacyjne Sąd nie podzielił twierdzeń organu odwoławczego, jakoby organem wyłącznie właściwym do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego był PINB jako organ egzekucyjny. Sąd przyjął, że skoro DWINB w przeciwieństwie do PINB stwierdził istnienie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, to należało orzec na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., a więc uchylić postanowienie PINB i rozstrzygnąć o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu.
Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyroki NSA z dnia (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 90/23, CBOSA).
Niewątpliwie więc na organie i sądzie spoczywa istotny obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, który może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej poprzedni pogląd prawny nieaktualnym. Tym samym związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku, wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować. Takie same zasady bez wątpienia dotyczą związania wskazaniami poczynionymi przez sąd co do dalszego postępowania np. jego pożądanego kierunku, ewentualnych działań wyjaśniających jakie należało być może podjąć (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 2/20, CBOSA).
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a DWINB zastosował się do wyrażonej przez Sąd w wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r. oceny prawnej oraz podporządkował się wytycznym co do dalszego postępowania, które wiązały się z dopuszczeniem zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W kontekście powyższego trzeba przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. Stosownie zaś do pkt. 7 przywołanego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się również jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.
W realiach badanej sprawy, wystąpienie przywołanych podstaw do umorzenia postępowania, DWINB wiąże z wadliwie wystawionym tytułem egzekucyjnym, tj. niezgodnie z wydaną decyzją rozbiórkową, która zakresem orzeczonej sankcji obejmowała nie tylko wskazaną w tytule wykonawczym rozbiórkę budynku gospodarczo-biurowego, ale również inne elementy składowe. Nadto organ zauważył, że tytuł wykonawczy został sporządzony na nieaktualnym wzorze, co skutkuje niedopuszczalnością egzekucji.
Stwierdzenie wystąpienia przez DWINB podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w kontekście wiążącego w sprawie wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r., obligowało więc organ odwoławczy do uchylenia postanowienia PINB odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowania organu I instancji, co też zasadnie orzeczono zaskarżonym postanowieniem. Niniejszej okoliczności nie kwestionuje także skarżąca.
Odnosząc się zaś do podniesionych w skardze zarzutów zauważyć należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W kontekście braku pieczęci w tytule wykonawczym trzeba przede wszystkim wskazać, że kwestia ta stanowiła już przedmiot oceny sądowej. We wspomnianym i wiążącym wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r., tut. Sąd nie uznał zasadności zarzutu skargi negującego, właśnie stanowisko DWINB, w kwestii braku w tytule wykonawczym pieczęci organu egzekucyjnego zawierającej nazwę i adres organu. Wskazał, że zarówno "formularz tytułu egzekucyjnego obowiązków o charakterze niepieniężnym przewidziany rozporządzeniem Ministra Finansów z 16 V 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 650) jak i analogiczny formularz wprowadzony następnym rozporządzeniem Ministra Finansów z 8 VIII 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 850) przewidywały konieczność zamieszczenia w części D.1 nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego. Nie ma znaczenia, czy dane te zostaną tam wpisane (jak miało to miejsce w okolicznościach sprawy), czy też będą one wynikać z przyłożonej w tym miejscu pieczęci organu egzekucyjnego. W każdym przypadku warunek poprawności formalnej tytułu wykonawczego zostanie spełniony".
Prawidłowo też wskazano w tytule wykonawczym decyzję DWINB nr 610/2017, która jako ostateczna podlega wykonaniu. Ustawowy wymóg wskazania w tytule wykonawczym, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny pozostaje bowiem w nierozerwalnym związku z faktem wykonalności decyzji, co jest równoznaczne z jej ostatecznością lub prawomocnością (zob.: R. Hauser, A. Skoczylas (red.): Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 155).
W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI