VII SA/Wa 2405/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uznając, że wyznaczony termin wykonania prac konserwatorskich był nierealny ze względu na sytuację finansową Wspólnoty Mieszkaniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej przeprowadzenie prac malarskich na zabytkowym budynku. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu możliwości finansowych Wspólnoty przy ustalaniu terminu wykonania prac. Choć Wspólnota nie kwestionowała konieczności remontu, wskazywała na nierealność wykonania go w narzuconym terminie z powodu wysokich kosztów i ograniczeń finansowych.
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. S. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazującą doprowadzenie zabytku (założenia urbanistycznego) do jak najlepszego stanu poprzez przeprowadzenie prac malarskich na elewacjach budynku. Organ pierwszej instancji pierwotnie nakazał wykonanie prac do 1 grudnia 2022 r. z rygorem natychmiastowej wykonalności. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin do 31 października 2023 r., utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, wskazując na nierealność wykonania prac w wyznaczonym terminie ze względu na swoje możliwości finansowe. Podkreślono, że koszt remontu szacowany był na ponad 640 000 zł (z potencjalnym wzrostem do 840 000 zł z powodu inflacji), podczas gdy fundusz remontowy wynosił ok. 595 000 zł. Dodatkowo Wspólnota miała zaplanowane inne pilne remonty, co uniemożliwiało przeznaczenie wszystkich środków na jeden cel i zachowanie bufora bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, stwierdzając naruszenie art. 7 i 77 KPA (brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego pod kątem możliwości finansowych) oraz art. 107 § 3 KPA (niewystarczające uzasadnienie terminu). Sąd uznał, że Minister nie uwzględnił słusznego interesu Wspólnoty bez rzetelnego uzasadnienia, a wyznaczony termin był nierealny. Podkreślono, że Wspólnota nie kwestionowała konieczności prac, a jedynie termin ich wykonania, wskazując na realny termin 31 grudnia 2024 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem sytuacji finansowej skarżącej i prawidłowym uzasadnieniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 KPA, poprzez brak wszechstronnego przeanalizowania stanu faktycznego pod kątem możliwości finansowych Wspólnoty Mieszkaniowej, co skutkowało wyznaczeniem nierealnego terminu wykonania prac.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał należytej staranności w analizie sytuacji finansowej Wspólnoty, która szczegółowo przedstawiła swoje ograniczenia. Wyznaczony termin był obiektywnie niemożliwy do zrealizowania, co naruszało słuszny interes obywateli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.o.z. art. 45 § 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu. Sąd analizował jego zastosowanie w kontekście ustalenia terminu wykonania prac.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uznał, że organ naruszył tę zasadę, nie analizując wystarczająco możliwości finansowych strony.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd uznał, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dotyczącego sytuacji finansowej strony w sposób wystarczający.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. Sąd uznał, że uzasadnienie terminu wykonania prac było niewystarczające.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje rozstrzygnięcia organu odwoławczego, w tym możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.
u.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 1 i 11
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.
u.o.z. art. 3 § pkt 12
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja 'historycznego układu urbanistycznego'.
u.o.z. art. 89 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego.
u.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego.
u.o.z. art. 45 § ust. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek wykonania na własny koszt czynności nakazanych w decyzji.
u.o.z. art. 44 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek wykonania na własny koszt czynności nakazanych w decyzji.
u.o.z. art. 81 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Możliwość udzielenia dotacji na prace konserwatorskie.
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd uznał, że organ I instancji błędnie zastosował ten przepis.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ odwoławczy art. 7 i 77 KPA poprzez brak wszechstronnego przeanalizowania stanu faktycznego pod kątem możliwości finansowych Wspólnoty. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 § 3 KPA, ponieważ Minister nie uzasadnił w wystarczający sposób wskazanego w decyzji terminu wykonania prac. Wyznaczony przez organ odwoławczy termin wykonania prac (31 października 2023 r.) był nierealny ze względu na sytuację finansową Wspólnoty i wysokie koszty remontu.
Godne uwagi sformułowania
Minister nie uwzględnił słusznego interesu Wspólnoty bez rzetelnego uzasadnienia określając nierealny dla skarżącej termin wykonania robót. Wyznaczony w zaskarżonej decyzji termin wykonania robót, nie zgodny z żądaniem skarżącej, jest omyłką organu. Skarżąca nie kwestionuje konieczności wykonania prac ani nie uchyla się do wykonania nałożonych obowiązków.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Tomasz Janeczko
sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględniania możliwości finansowych strony przy ustalaniu terminów wykonania obowiązków oraz wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej w kontekście ochrony zabytków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Wspólnoty Mieszkaniowej i jej możliwości finansowych w kontekście remontu zabytkowego budynku. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie sytuacja finansowa nie jest kluczowym elementem sporu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między obowiązkiem ochrony dziedzictwa narodowego a realnymi możliwościami finansowymi wspólnot mieszkaniowych, co jest częstym problemem w praktyce.
“Wspólnota Mieszkaniowa wygrała z Ministrem: Sąd uznał termin remontu zabytku za nierealny!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2405/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-04-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kuś /przewodniczący/ Elżbieta Granatowska Tomasz Janeczko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7 i art. 138 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Protokolant: specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. S. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 września 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.1499.2021.AJ w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. S. w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ( dalej: "Minister", "organ odwoławczy) decyzją z 14 września 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.1499.2021.AJ po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy al. [...] w W.(dalej; "skarżąca", "Wspólnota", "strona"), z dnia 27 września 2021 r. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ( dalej: "MWKZ", "organ I instancji") z dnia 7 września 2021 r., znak: WZW.5180.47.2020.EC, nakazującej doprowadzenie zabytku, jakim jest [...] założenie urbanistyczne, do jak najlepszego stanu, poprzez przeprowadzenie prac malarskich na elewacjach budynku przy al. [...] w W., w celu ujednolicenia kolorystyki zgodnie z przyjętą w pozwoleniu konserwatorskim - decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 21 lipca 2017 r., Nr 1463N/17 - działając na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2022 poz. 840, dalej: "u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), orzekł o: - uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania prac, określonych w sentencji, i w tym zakresie orzekł o wyznaczeniu nowego terminu wykonania ww. prac: do dnia 31 października 2023 r.; - pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 21 lipca 2017 r., Nr 1463N/17, Stołeczny Konserwator Zabytków pozwolił Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy al. [...] w W. na przeprowadzenie remontu elewacji i balkonów budynku przy al. [...] w W.. Zgodnie ze wskazanym terminem ważności pozwolenia, decyzja ta wygasła z dniem 31 grudnia 2018 r. Z upływem terminu ważności tego pozwolenia Wspólnota utraciła uprawnienia do prowadzenia ww. robót budowlanych. Wskazany powyżej projekt budowlany został opracowany w oparciu o wyniki badań stratygraficznych warstw tynku na elewacjach przedmiotowego budynku, na podstawie których ustalono, że podczas prowadzonego remontu wykona się wykończenie elewacji otynkowanych poprzez malowanie farbą w kolorze NCS S 1002-Y, a partie elewacji z nieotynkowanych cegieł pokryje się farbą w kolorze NCS S 3005-G80Y. W dniu 24 marca 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przez właściciela nieruchomości przy al. [...] w W. przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Podczas kontroli ustalono, że przy elewacjach budynku prowadzone były roboty budowlane od września 2018 r. do grudnia 2020 r., co oznacza, że przez dwa lata (w 2019 r. i 2020 r.) prowadzono remont bez pozwolenia właściwego organu ochrony zabytków. Podczas oględzin stwierdzono m.in., że elewacja od strony al. [...] została pomalowana w kolorze beżowym, jaki został określony w projekcie budowlanym (NCS S 1002-Y). Natomiast od strony pozostałych elewacji pomalowano tym kolorem jedynie fragmenty ścian w obrębie remontowanych balkonów, pozostawiając tym samym na ścianach pionowe "pasy" poprzedniego, zielonkawego koloru. Decyzją z dnia 7 września 2021 r., znak: WZW.5180.47.2020.EC, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie zabytku, jakim jest [...] założenie urbanistyczne, do jak najlepszego stanu, poprzez przeprowadzenie prac malarskich w budynku przy al. [...] w W. w celu ujednolicenia kolorystyki elewacji zgodnie z przyjętą w ww. pozwoleniu konserwatorskim Stołecznego Konserwatora Zabytków, w terminie do dnia 1 grudnia 2022 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wspólnota Mieszkaniowa odwołała się od ww. decyzji. Decyzję zakwestionowano w zakresie wyznaczonego przez organ pierwszej instancji terminu wykonania nakazanych prac oraz nałożonego rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżąca stwierdziła, że termin na rok 2022 jest dla niej nieosiągalny do realizacji ze względów finansowych i wniosła o jego przedłużenie. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z definicji pojęcia "historyczny układ urbanistyczny", zawartej w art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wynika, że jest to przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że Wspólnota Mieszkaniowa samowolnie wykonywała roboty budowlane, związane z remontem elewacji i balkonów budynku przy al. [...] w W., od stycznia 2019 r. do grudnia 2020 r. Nie dysponowała bowiem pozwoleniem właściwego organu ochrony zabytków na ich prowadzenie. Nastąpiło to z naruszeniem przepisów art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którymi prowadzenie robót budowlanych, jak również podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru - jakim w niniejszej sprawie jest [...] założenie urbanistyczne, którego elementem jest przedmiotowy budynek przy al. [...] - wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nakłada bowiem obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków dla działań, które dotyczą m.in. elewacji zewnętrznych obiektów współtworzących układ urbanistyczny tzw. [...] i mogłyby prowadzić do zmiany wyglądu tego zabytku obszarowego. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy al. [...] w W., którą zobowiązano do doprowadzenia ww. zabytku do jak najlepszego stanu, nie kwestionuje zakresu prac, określonych w decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ani potrzeby ich realizacji. Dokonana przez organ odwoławczy analiza akt sprawy potwierdziła zasadność wykonania czynności w zakresie wyznaczonym przez organ pierwszej instancji, ponieważ pomalowanie jedynie partii elewacji przedmiotowego budynku na kolor zgodny z wynikami badań stratygraficznych, z pozostawieniem pasów na elewacji w innym kolorze, wywiera negatywny wpływ na architektoniczny wyraz całej budowli, stanowiącej element chronionego układu przestrzennego. Przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny został wybudowany w latach 1934-1937 według projektu znanego architekta E.N. w stylu modernistycznym. Zachowanie w oryginalnego wyrazu architektonicznego tego budynku, powstałego w jednej z najbardziej prestiżowych lokalizacji międzywojennej W., niewątpliwie ma istotne znaczenie dla odzwierciedlenia jednej z epok rozwoju zabytkowego układu przestrzennego [...]. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków określił w omawianej decyzji ponad roczny termin wykonania nakazu, a nałożenie przez niego rygoru natychmiastowej wykonalności miało umożliwić stronie niezwłoczne rozpoczęcie przygotowań (w tym finansowych) do realizacji nakazanych prac. Niemniej, ze względu na upływ czasu od dnia wydania zaskarżonej decyzji, jak również biorąc pod uwagę zawartą w odwołaniu argumentację skarżącej, organ odwoławczy uznał za zasadne wydłużenie terminu wykonania prac, określonych w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, do dnia 31 października 2023 r. Organ odwoławczy przychylił się tym samym do argumentów strony, która w odwołaniu wskazała, że najwcześniej w tym terminie uda jej się zgromadzić niezbędne środki na pomalowanie pozostałych części elewacji. Organ odwoławczy podkreślił, że argumenty dotyczące trudności finansowych strony nie mogą przemawiać za odstąpieniem od nałożenia nakazu odwrócenia negatywnych skutków samowoli budowlanej dla zabytku lub nadmiernym wydłużaniem terminu realizacji takiego zobowiązania. Stosownie do art. 45 ust. 3 w związku z art. 44 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji wydanej w trybie art. 45 ust. 1 tej ustawy. W trybie określonym odrębnymi przepisami na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków (jakim jest kamienica przy al. [...] w W.) może być udzielona dotacja przez organ stanowiący gminy, powiatu lub samorządu województwa, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale (zob. art. 81 ust. i ustawy o ochronie zabytkowi opiece nad zabytkami). W ocenie organu odwoławczego nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie było uzasadnione. Rygor ten, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., można nadać decyzji nieostatecznej, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Okoliczności sprawy, w szczególności zakres i charakter dokonanych samowolnie działań uzasadniają stwierdzenie, że nie zaistniały w niej ww. przesłanki. Niemniej jednak okoliczność błędnego zastosowania przepisu art. 108 § 1 k.p.a. przez organ pierwszej instancji nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Dodatkowo organ podkreślił, że wydany przez organ pierwszej instancji nakaz ma za zadanie wskazać, jakie prace należy wykonać po uprzednim uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego, a do obowiązków dysponenta zabytku należy złożenie wniosku o wydanie takiego pozwolenia, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który musi spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz. U. 2021 poz. 81). Wydany nakaz nie jest więc równoznaczny z pozwoleniem na podjęcie określonych w nim działań. W ocenie organu odwoławczego rozpatrywana decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy al. [...] w W. przeprowadziła niezgodnie z zakresem wydanego pozwolenia konserwatorskiego prace na elewacjach budynku przy al. [...] w W., polegające na pomalowaniu tylko niektórych partii elewacji na kolor zgodny z określonym w projekcie budowlanym przy jednoczesnym pozostawieniu partii elewacji w innym kolorze. Co więcej, w latach 2019 i 2020 prowadziła roboty budowlane bez ważnego pozwolenia organu ochrony zabytków. Reasumując organ stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy Al. [...] w W. Decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ustalenie terminu wykonania nakazanych czynności bez uwzględnienia możliwości finansowych Wspólnoty, a także bez uwzględnienia faktycznych możliwości Wspólnoty w zgromadzeniu odpowiedniej ilości środków pieniężnych niezbędnych do wykonania nakazanych czynności; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez: brak wszechstronnego przeanalizowania stanu faktycznego pod kątem możliwości finansowych Wspólnoty. Organ odwoławczy wydał decyzję nie biorąc w pełni pod uwagę możliwości finansowych Wspólnoty - przez co nowy termin na wykonanie remontu również nie jest możliwy do wypełnienia przez Wspólnotę. Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: 1. stan funduszu remontowego Wspólnoty na dzień 30 września 2022 r. wraz z wydrukiem z systemu PROBIT - księga główna - prognoza sald kont z danych niezapisanych do ksiąg - na fakt wysokości środków finansowych posiadanych przez Wspólnotę na funduszu remontowym na dzień 30 września 2022 r. Z uwagi na powyższe zarzuty wniesiono o: 2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 3. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez organ, a w przypadku gdyby organ nie uwzględnił tego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Sąd. 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podstawą skargi Wspólnoty jest stan funduszu remontowego Wspólnoty, który uniemożliwia zrealizowanie prac w wyznaczonym terminie. Na szczególną uwagę zasługuje naruszenie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ustalenie terminu wykonania nakazanych czynności bez pełnego uwzględnienia możliwości finansowych Wspólnoty, a także bez uwzględnienia faktycznych możliwości Wspólnoty w zgromadzeniu odpowiedniej ilości środków pieniężnych niezbędnych do wykonania nakazanych czynności. Na dzień 30 września 2022 r. stan funduszu remontowego Wspólnoty to 594 889,76 zł. Zgodnie z posiadanym przez Wspólnotę kosztorysem ofertowym wykonanie nakazanego remontu to kwota 643 339,20 zł przy czym kwota ta nie uwzględnia przygotowania powierzchni i jej scalania oraz kosztu rusztowań i ewentualnych prac dodatkowych. Kosztorys ofertowy remontu złożony do akt sprawy wraz z odwołaniem został sporządzony w połowie 2021 r., czyli jeszcze przed rozpoczęciem galopującej w Polsce inflacji. Uwzględniając znaczący wzrost kosztów materiałów budowlanych, wzrost ceny usług budowlanych jak również szalejącą inflację - koszt takiego remontu może być nawet o 30% wyższy od wskazanego w kosztorysie ofertowym i wynieść ok. 840 000,00 zł. Porównując powyższe kwoty należy wskazać, że Wspólnota nie ma szans na uzbieranie potrzebnej kwoty i wykonanie remontu do dnia 31 października 2023 r. Podniesiono, że nakazany remont nie jest jedynym jaki Wspólnota ma zaplanowany i który jest potrzebny. Wspólnota planuje również wykonanie następujących działań: 1. remontu piwnic - kwota w wysokości 370 000,00 zł (kosztorys inwestorski); 2. wymiana wind (ok. 120 tys. za windę tj. łącznie 480 000,00 zł); 3. izolacja ścian fundamentowych od ul. [...] (od KPRM i podwórka wykonane) ok. 2.000 zł/mb, tj. łącznie ok 350 000,00 zł. 4. remont klatek schodowych - kwota w wysokości ok. 270 000,00 zł; Powyższe ceny należy również podwyższyć o ok 30% z uwagi na inflację i rosnącą cenę materiałów i usług. Dodatkowo Wspólnota wskazała, że nie może wydatkować całych posiadanych pieniędzy, gdyż musi zachować finansowy bufor bezpieczeństwa w przypadku zaistnienia wad i usterek nieprzewidzianych, które mogą wydarzyć się czy to z uwagi na wiek budynku, zjawiska atmosferyczne czy też siłę wyższą. Nie można również uzasadniać krótkiego terminu na wykonanie remontu możliwością uzyskania dotacji lub kredytów. Uzyskanie dotacji wiąże się z wielomiesięczną procedurą, której pomyślny wynik jest niepewny. Odnosząc się zaś do możliwości uzyskania kredytu - w obecnej sytuacji dotyczącej stóp procentowych i spadającej wszystkim zdolności kredytowej - uzyskanie kredytu na akceptowalnych przez Wspólnotę warunkach jest w aktualnej sytuacji niemożliwe. Podsumowując wskazano, że w tym momencie Wspólnota nie posiada koniecznych do remontu środków. Wspólnota nie może przeznaczyć wszystkich zebranych środków na jeden remont. Musi być zachowany bufor bezpieczeństwa na niezaplanowane wydatki. Ze względu na wyżej opisane okoliczności zrealizowanie remontu do 31 października 2023 r. jest obiektywnie niemożliwe. Akceptowalny przez Wspólnotę termin - jak było wskazywane w odwołaniu - to 31 grudnia 2024 r. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, należy podzielić podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez: brak wszechstronnego przeanalizowania stanu faktycznego pod kątem możliwości finansowych Wspólnoty, co skutkowało wyznaczeniem nowego terminu na wykonanie planowanych robót, który nie jest nie jest możliwy do wypełnienia przez Wspólnotę. Zaskarżona decyzja, wydana została również z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ Minister nie uzasadnił w wystarczający sposób wskazanego w decyzji terminu wykonania prac określonych w sentencji organu I instancji. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest wyłącznie określony w zaskarżonej decyzji termin wykonania prac wskazanych w decyzji organu I instancji. Przypomnieć należy, że w decyzji organu I instancji termin ten określony został do 1 grudnia 2022 r. Skarżąca konsekwentnie, zarówno w odwołaniu jak też w skardze, wskazywała, że realny termin wykonania wszystkich nakazanych przez organy konserwatorskie prac to 31 grudnia 2024 r. Minister natomiast w zaskarżonej decyzji, określił ten termin do 31 października 2023 r. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie Minister nie uwzględnił słusznego interesu Wspólnoty bez rzetelnego uzasadnienia określając nierealny dla skarżącej termin wykonania robót. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie kwestionuje konieczności wykonania prac ani nie uchyla się ( tak jak to często ma miejsce w przypadku podmiotów będących w posiadaniu obiektów zabytkowych) do wykonania nałożonych na nią obowiązków. Wprost przeciwnie, jak wynika z akt sprawy, protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej, większość nakazanych przez organy konserwatorskie prac, została przez Wspólnotę, zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi. Przede wszystkim zakończone zostały prace na elewacji od strony Alei [...], a więc w najbardziej eksponowanej reprezentacyjnej części budynku. Nie zostały natomiast pomalowane pozostałe elewacje budynku od podwórza niewidoczne z ulicy. Skarżąca szczegółowo uargumentowała, dlaczego z powodu jej sytuacji finansowej realny termin wykonania prac to 31 grudnia 2024 r. Organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przychylił się do argumentów strony i uznał za zasadne wydłużenie terminu wykonania prac, jednocześnie z niezrozumiałych względów nie przychylił się do żądania skarżącej w tym zakresie, mimo szczegółowego wykazania przez skarżącą jej trudnej sytuacji finansowej i wskazania już w odwołaniu konkretnego terminu, w którym wykonanie tych prac jest realne. Wskazać należy w tym miejscu na powszechnie znany i wskazany przez skarżącą fakt znaczącego wzrostu kosztu materiałów budowlanych oraz usług budowlanych, co uszło uwadze organu odwoławczego. Uwzględniając treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, który zdaje się podzielać w całości argumentację skarżącej, można odnieść wrażenie, że wyznaczony w zaskarżonej decyzji termin wykonania robót, nie zgodny z żądaniem skarżącej, jest omyłką organu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie wynika natomiast dlaczego organ ustalił termin wykonania prac do 31 października 2023 r. Zdaniem Sądu uwzględnienie żądania skarżącej w zakresie terminu, nie wywoła żadnych negatywnych skutków, bowiem jak już wspomniano główna elewacja budynku od strony ulicy została odnowiona. Reasumując, Minister naruszył wspomniane na wstępie przepisy prawa procesowego. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi, wyda rozstrzygnięcie uwzględniające istotne okoliczności sprawy, w tym sytuację finansową skarżącej oraz uzasadni decyzję zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI