VII SA/Wa 2402/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowękanalizacja sanitarnastwierdzenie nieważnościkpareformationis in peiuskontrola sądowaorgan odwoławczygmina

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając jej nieważność z powodu naruszenia zakazu reformationis in peius.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy K. z 1997 r. udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję Wojewody w całości i stwierdzając nieważność decyzji Wójta w całości, naruszył zakaz reformationis in peius, orzekając na niekorzyść strony odwołującej bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została stwierdzona nieważnością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy K. z 1997 r. udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej. Organ I instancji (Wojewoda) stwierdził nieważność decyzji Wójta jedynie w części dotyczącej przebiegu kanalizacji przez określone działki, wskazując na brak wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora. Wójt Gminy K. odwołał się od tej części decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Wójta w całości. Sąd administracyjny uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 kpa), ponieważ orzekł na niekorzyść strony odwołującej (Wójta Gminy K.), rozszerzając zakres stwierdzenia nieważności decyzji Wójta na całość, podczas gdy odwołanie dotyczyło tylko części. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie wykazał, iż orzeczenie organu I instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny, co jest warunkiem wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszył.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy orzekł na niekorzyść strony odwołującej (Wójta Gminy K.), rozszerzając zakres stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w całości, podczas gdy odwołanie dotyczyło tylko części. Nie wykazano przy tym rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego, co jest warunkiem zastosowania wyjątku od zakazu reformationis in peius.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

ppsa art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 139

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ppsa art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 32 § ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

kpa art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 157 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 158 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 28

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 127 § § 1 i 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius (art. 139 kpa) poprzez orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej w zakresie nieobjętym odwołaniem.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące merytorycznego naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1, pkt 2 i 4 kpa) i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego (art. 75 kpa) nie były rozpatrywane przez sąd ze względu na stwierdzone naruszenie proceduralne.

Godne uwagi sformułowania

narusza jedną z podstawowych zasad jaką jest zakaz reformationis in peius sformułowany w art. 139 kpa rozstrzygniecie przez organ odwoławczy w zakresie nieobjętym odwołaniem, wykraczało poza kompetencje tego organu i stanowiło rażące naruszenie art. 127 § 1 i 2 kpa orzekł na niekorzyść strony odwołującej, nie wykazując przy tym, iż orzeczenie organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Tadeusz Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady reformationis in peius (art. 139 kpa) w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście rozszerzania przez organ odwoławczy zakresu zaskarżonej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy rozszerza zakres orzekania na niekorzyść strony odwołującej bez spełnienia przesłanek z art. 139 kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną (reformationis in peius) w prawie administracyjnym, która jest często pomijana, a jej naruszenie prowadzi do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne mogłyby być inne. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic zaskarżenia.

Organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje? Sąd administracyjny uchyla decyzję z powodu naruszenia zasady 'nie można pogorszyć sytuacji strony'.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2402/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy K. kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006r., znak: [...] na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa - po rozpatrzeniu wniosku L. D. - stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 1997r. znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zarządowi Gminy w K. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w części dotyczącej przebiegu tej kanalizacji przez działki [...] i [...] w K.. W pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż badając, czy zachodzi przesłanka wynikająca z art.156 § 1 pkt 2 ustalił, że inwestor nie spełnił wymogów przewidzianych w art. 32 ust 4 ww. ustawy tj. nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ na liście właścicieli wyrażających zgodę na wykonanie kanalizacji sanitarnej pod pozycją 32 brak jest podpisu M. K.
Z aktu notarialnego (Rep.A: [...]) z dnia 16 maja 1997r., załączonego do wniosku o stwierdzenie nieważności wynika natomiast, że właścicielką działek [...] i [...] w K. jest L. D., która nabyła je od spadkobierców M. K.
W ocenie organu, powyższe czyniło niezbędnym eliminację z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 1997r. - w części dotyczącej odcinka kanalizacji sanitarnej przebiegającego przez działki nr [...] i [...] - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Wójt Gminy K., wnosząc o jej uchylenie w części stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 1997r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej kanalizacji odnośnie jej przebiegu przez działki nr [...] i [...] w K.
Decyzją z dnia [...] października 2006, [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy K. - uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca1997r. w całości
W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu I instancji w części stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 1997r., wskazując ponadto, iż pozwolenia na budowę udzielono podmiotowi nie będącemu stroną w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego Zarząd Gminy K. jako organ wykonawczy gminy, nie posiadał legitymacji do występowania w charakterze strony w rozumieniu art. 28 kpa.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skierowanie decyzji do organu osoby prawnej było równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną, co determinowało stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wójt Gminy K. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że została wydana:
- z naruszeniem prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1, pkt 2 i 4 kpa przez przyjęcie, że uchylone decyzje ( w tym decyzja z dnia [...] czerwca1997r.) dotknięte są wadą nieważności
- z naruszeniem art. 75 kpa przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi Wójt Gminy K. podniósł, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1997r. opierał się na aktualnych wpisach do ewidencji gruntów, a o zmianach własnościowych w odniesieniu do działek [...] i [...] dowiedział się dopiero w dniu 30 czerwca 1997r. z pisma Urzędu Rejonowego w R.
Zdaniem skarżącego nie było podstaw do zastosowania przesłanek z art. 156 kpa, bowiem, w świetle orzecznictwa NSA, rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, natomiast inwestycja sieci kanalizacyjnej służyła ogółowi społeczności lokalnej i nawet, gdyby została wydana z naruszeniem art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1997r. – Prawo budowlane, to naruszenia tego nie można uznać za rażące.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Stosownie do przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, oz.1270) , dalej ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi, co oznacza, iż władny jest usunąć zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego również z innych przyczyn niż zarzuty wskazane w skardze.
Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 139 kpa, co skutkowało wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, należy stwierdzić, iż narusza ona jedną z podstawowych zasad jaką jest zakaz reformationis in peius sformułowany w art. 139 kpa.
Stosownie do brzmienia tego przepisu, wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej, możliwe jest tylko w dwóch przypadkach: gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż decyzja organu I instancji, stwierdzała nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 1997r., jedynie w części dotyczącej przebiegu kanalizacji sanitarnej przez działki nr. [...] i [...]., zaś w pozostałej części odmawiała stwierdzenia jej nieważności.
Wójt Gminy K. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, kwestionując jedynie część decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r., w zakresie wyżej opisanym. Zakres odwołania wynikał wprost z jego żądania oraz uzasadnienia.
Należy zatem podkreślić, iż rozstrzygniecie przez organ odwoławczy w zakresie nieobjętym odwołaniem, wykraczało poza kompetencje tego organu i stanowiło rażące naruszenie art. 127 § 1 i 2 kpa.
Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając w postępowaniu odwoławczym, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r., i stwierdzając nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 1997 w całości, naruszył zakaz reformationis in peius, bowiem orzekł na niekorzyść strony odwołującej, nie wykazując przy tym, iż orzeczenie organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Wskazana wyżej argumentacja, zwalniała Sąd z obowiązku ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na brzmieniu art. 152 i 200 cytowanej ustawy.