VII SA/Wa 2397/18

VII SA/Wa 2397/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Joanna Gierak-Podsiadły
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 170/20 - Wyrok NSA z 2023-01-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 61 a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej; GINB ) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r, znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r, znak: [...] – utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...].
W uzasadnieniu wskazał, że GINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], odmówił wszczęcia na wniosek M. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] - Powiat [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] nakazującą M. M. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] nadbudowanego w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] do stanu poprzedniego tj. zgodnego z inwentaryzacją stanowiącą część projektu budowlanego poprzez rozbiórkę nadbudowy ww. budynku mieszkalnego, tj. poddasza nieużytkowego z lukarną polegającej na:
1. rozbiórce dwupołaciowego dachu wykonanego w miejsce jednospadowego stropodachu - więźby dachowej wraz z poszyciem, z pozostawieniem murłat i z zachowaniem istniejących ścianek kolankowych, jako konstrukcji pod odtworzenie istniejącego wcześniej stropodachu o konstrukcji krokwiowo- płatwiowej wraz z pokryciem;
2. rozbiórce ścian szczytowych z pozostawieniem zmiennej wysokości (układu schodkowego murku ogniowego) oraz odtworzenie zgodnie ze sztuką budowlaną orynnowania oraz obróbek blacharskich kominów i ścian szczytowych.
M. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem GINB z dnia [...] czerwca 2018 r.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku oraz dokonaniu ponownej analizy materiału dowodowego spraw GINB wskazał, że postanowienie GINB z dnia [...] czerwca 2018 r., zostało wydane na podstawie art. 61 a § 1 k. p. a. zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało  wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
M. M. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu powiatowego nakazującą doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, do stanu poprzedniego.
WSA w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt: II SA/Kr 728/15 oddalił skargę M. M. na ww. decyzję wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego. Następnie NSA wyrokiem z dnia 27 października 2017r., sygn. akt: II OSK 330/16 oddalił skargę kasacyjną M. M.
GINB wyjaśnił, że organ administracyjny nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu została uznana za zgodną z prawem (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt: I OSK 1732/07). Wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę zostaje bowiem wydany po stwierdzeniu, że nie ma wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Sąd administracyjny oddalając skargę bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale niezależnie od tych zarzutów poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Do tego zobowiązuje go art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2018 r., poz. 1302), zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego względu sąd oddalając skargę uznaje, że decyzja odpowiada prawu.
Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne powinno być stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k. p. a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 p. p. s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana.
GINB stwierdził, że wnioskodawca we wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, jak też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał żadnych nowych okoliczności nie znanych sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną sądu i stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
Należy zatem uznać za prawidłowe własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r., którym na podstawie art. 61 a § 1 k. p.a., GINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] będącej przedmiotem wniosku M. M.
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył M. M.
I. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów:
1.1. Prawa procesowego tj.:
1) art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez wydanie postanowienia o utrzymaniu w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego własnego postanowienia wydanego jako organ I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 2 k. p. a.
2) art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, a także poprzez nie wyjaśnienie czy odstępstwa od pozwolenia na budowę mają charakter istotny;
3} art. 8, art. 11 i 107 § 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób wadliwy i utrudniający polemikę z przyjętym rozstrzygnięciem, a tym samym uchybienie zasadom przekonywania
1 pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
4) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez dokonywanie wykładni contra legem.
1.2. Prawa materialnego tj:
1) art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności nie może być rozpoznany albowiem dotyczy decyzji będącej przedmiotem rozstrzygnięcia prawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania;
2) art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji nakazanie Inwestorowi doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę nadbudowy i odtworzenie istniejącego wcześniej stropodachu o konstrukcji krokwiowo-płatwiowej wraz z pokryciem;
3) art, 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, została przeprowadzona w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r.;
4) art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że wydanie na jego podstawie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, po faktycznym zakończeniu prac powiązanych z nadbudową dachu, miało uzasadnioną podstawę prawną.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie obu postanowień oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministaracyjnego.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie można podzielić poglądu organu administracyjnego jakoby w niniejszym postępowaniu znalazł zastosowanie przepis art. 61a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ze względu na "inne uzasadnione przyczyny" o których mowa w przywołanej normie.
Faktem jest, że decyzja [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 roku, była przedmiotem innego postępowania administracyjnego i wyroku sądu administracyjnego, jednakże tryb i przedmiot, a przede wszystkim podstawy prawne ich wszczęcia, dotyczyły innych zagadnień, nietożsamych z tymi podniesionymi we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia 8 maja 2018 roku. A takie rozstrzygnięcia można uznać za tożsame podmiotowo i przedmiotowo.
Zaskarżone niniejsza skargą postanowienie, także poprzedzające je rozstrzygnięcie uznać należy za przedwczesne wobec braku tożsamości podstaw prawnych i przedmiotu postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 17 września 2015 roku, sygn. akt II SA/Kr 728/15, a objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności z dnia 8 maja 2018 roku. Zdaniem skarżącego "Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k. p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego"
Mając na uwadze, powyższe uzasadnionym jest uwzględnienie przedmiotowej Skargi i uchylenie wydanych w przedmiotowej sprawie postanowień Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, celem umożliwienia temu organowi merytorycznego rozpoznania sprawy, w szczególności pod kątem poniżej wskazanych naruszeń stanowiących przesłankę z art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu na inwestora obowiązku poprzez nakazanie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.
Skarżący przedstawił przebieg sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją i wydawane w jej toku rozstrzygnięcia, bowiem miały one wpływ na postanowienia objęte niniejszą skargą.
Z przebiegu przedstawionej przez skarżącego sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] Powiat [...] w decyzji z dnia [...] maja 2011 roku, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi, a Skarżącemu w przedmiotowej sprawie, jedynie przedłożyć projekt budowlany zamienny budynku. We wcześniejszym rozstrzygnięciu z dnia [...] marca 2011 roku organ ten wydał na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Kluczowym jest, że powyższe postanowienie wydane zostało pomimo, iż roboty budowlane zostały już w całości wykonane, a inwestycja zakończona. Zatem na tym etapie budowy- a właściwie po jej zakończeniu nie było możliwe wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, bowiem one już nie były prowadzone z powodu zakończenia ich realizacji. W związku z tym w sytuacji, gdy nadbudowa dachu została praktycznie zakończona brak było podstaw prawnych do wydania nakazu wstrzymania robót budowlanych, a wydanie takiego postanowienie stanowiło rażące naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.
Co więcej zdaniem skarżącego nakazanie przez organ pierwszej instancji inwestorowi jedynie przedłożenia "czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi" podchodząc do sprawy racjonalnie i logicznie należało interpretować jako nakazanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany w dokonanych już robotach.
Niezależnie od powyższego, przyjmując nawet, że zmiana wysokości kalenicy o 80 cm, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, stanowi istotne odstępstwo w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane (z czym Skarżący się nie zgadza) to należy również zauważyć, że istotne odstąpienia od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego mogą mieć charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać właśnie- legalizacji. W ocenie Skarżącego nadbudowa dachu nie ingeruje w żaden sposób w prawa osób trzecich, nie stanowi żadnego zagrożenia dla otocznia, nie zwiększyła ciężaru dachu, czy naprężeń w budynku, nie powoduje ograniczenia światła dla drugiej części bliźniaka. Zmiana konstrukcji dachu pozwoliła na zlikwidowanie problemu z jego przeciekaniem, co zdarzało się w okresie zimowym, gdy zalegał na nim śnieg i Istniała konieczność jego usuwania. Aktualnie budynek jest w bardzo dobrym stanie technicznym. Na marginesie można jeszcze wspomnieć, że w sąsiedztwie znajdują się budynki o wyższej wysokości lub tej samej np. przy ul. [...].
Zdaniem Skarżącego wydane przez organ administracyjny rozstrzygnięcie, celem wszczętego i prowadzonego przez organ I instancji postępowania w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, było doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem i ustalenie, czy możliwa jest legalizacja wykonanych robót, tzn. czy - mimo wykonania robót budowlanych niezgodnie z projektem - są one zgodne z prawem, a jeżeli nie - czy można je do takiego stanu doprowadzić, nakazując wykonania określonych robót budowlanych. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ nie odniósł się do powyższych kwestii, nie wywiązując się z ciążach na nim obowiązków i naruszając, tym samym w sposób rażący art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, a także zasady wynikające z art. 7, art. 77, a także art. 107 § 1 i § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego.
Przed wydaniem decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zasadnym było zobowiązanie przez organ Inwestora do przeprowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych, celem dostosowania wykonanych robót budowlanych do istniejących w terenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, mających na celu doprowadzenia tych prac i zamiennego projektu budowlanego do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy- czego w przedmiotowej sprawie zaniechano. Celem wszczętego przez organ administracyjny postępowania jest umożliwienie - poprzez uwzględnienie w projekcie zamiennym stosownej przebudowy wykonanego dachu - dostosowania inwestycji do obowiązujących przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym celu organ powinien wezwać Inwestora do przedłożenia stosownej dokumentacji stanowiących część projektu zamiennego i wykonania, gdyż celem zatwierdzenia projektu zamiennego jest faktycznie próbą zalegalizowania istniejącego stanu faktycznego, z dostosowaniem ich do stanu z przepisami, w tym zapewnienie zgodności projektu z ustaleniami obowiązującej i wiążącej w niniejszej sprawie decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie skarżącego uznać należy, że wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest przedwczesne, a w konsekwencji stanowi rażące naruszenie przywołanych przepisów - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Ponadto, niezależnie od powyższego Skarżący podnosi, że w przedmiotowej sprawie w ogóle nie może być mowy o istotnym odstępstwie, o którym mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane, a która to okoliczności został przez organ wydający rozstrzygniecie zupełnie pominięta. Wątpliwym, jest bowiem, że zmiana wysokości kalenicy (wysokości nadbudowy) poprzez jej zwiększenie o zaledwie ok. 80cm, stanowi istotne odstępstwo w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane. Skarżący w tym miejscu wyjaśnia, ze kluczowym jest, że budynek pozostający w zabudowie bliźniaczej z budynkiem inwestycyjnym przed realizacją nadbudowy pozostawał niższy, a Inwestor na wykonanie nadbudowy ponad kalenicę sąsiedniego budynku sąsiedniego uzyskał warunki zabudowy, a także pozwolenie na budowę, które w wyniku błędnie przyprowadzonego postępowania przez organ nadzoru, zostało uchylone w trybie art. 36a ustawy Prawo budowlane przez właściwy organ. Co więcej zrealizowana nadbudowa nie oddziałuje negatywnie na znajdujący się w zabudowie bliźniaczej budynek, nie naruszana norm techniczno- budowlanych, w tym dotyczących zacienia i przysłaniania.
Na dowód potwierdzenia powyższej okoliczności w załączeniu do skargi przedłożono opinię sporządzoną przez biegłego sądowego z której wynika, iż zrealizowane prze Inwestora roboty budowlane nie oddziaływają negatywnie na przedmiotowy budynek.
Reasumując skarżący wskazał, iż w organ nie wyjaśnił, czy przedmiotowe odstępstwo ma charakter istotny i w konsekwencji doszło do wydania rozstrzygnięcia, które rażąco godzi w art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, została przeprowadzona w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
W sprawie niniejszej kontroli Sądu poddane zostało postanowienie GINB wydane na podstawie 61 a § 1 k. p. a. zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało  wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] - Powiat [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] nakazującą M. M. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej do stanu poprzedniego GINB powołał się na prawomocny wyrok WSA w Krakowie oddalający skargę M. M. na decyzję [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...] nakazującą skarżącemu doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu poprzedniego.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy ustalił wystąpienie przesłanki przedmiotowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...]
Wskazać należy na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w której wyrażono stanowisko, że " żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym".
W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób niewadliwy uznał, że w sprawie zachodzi taka przeszkoda, gdyż okoliczności na które powoływał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji były już przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę WSA W Krakowie wskazał, że " Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.) i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie roboty budowlane zostały przeprowadzone w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. (znak: [...]) jak również powiązany zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie czy odstępstwa od pozwolenia na budowę mają charakter istotny".
WSA w Krakowie wyjaśnił, że " Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje wydane na podstawie art. 51 ust. 5, w ostatnim etapie postępowania, którego celem jest umożliwienie inwestorowi legalizacji robót budowlanych. Jednakże należy mieć na względzie, że pewne kwestie zostały już ostatecznie rozstrzygnięte w aktach administracyjnych wydanych w poprzednich etapach postępowania legalizacyjnego. W szczególności w decyzji z dnia [...] maja 2011r. rozstrzygnięta została ta okoliczność, że wykonywane roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę zatwierdzonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. (znak: [...]). Ostateczna decyzja administracyjna pozostająca w obrocie prawnym korzysta z domniemania prawidłowości, stąd na obecnym (ostatnim) etapie procedury legalizacyjnej nie mogą być rozważane i kwestionowane okoliczności uprzednio już ostatecznie ustalone. Ustalenia dotyczące istotnych odstępstw zostały wyjaśnione i omówione w decyzji PINB z dnia [...] maja 2011r. dlatego ponowne ich rozważanie przez organy w niniejszej sprawie jest zbędne, o ile w ogóle dopuszczalne".
W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie nie zgodził się też z twierdzeniem skarżącego, że " nakaz przywrócenia do stanu poprzedniego powinien oznaczać doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; a uchylenie przez organ administracji decyzji o pozwoleniu na budowę, powinno nastąpić dopiero wtedy, kiedy decyzja organu nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 stanie się ostateczna".
Zdaniem Sądu " skoro decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2009r. została uchylona (tj. nie pozostaje w obrocie prawnym) to nie ma możliwości nakazania inwestorowi przywrócenia budynku do stanu poprzedniego rozumianego jako wynikającego z tej uchylonej decyzji. W znaczeniu prawnym nie istnieje już bowiem obowiązujący wzorzec w postaci projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją następnie uchyloną".
" (...) przedstawiając projekt budowlany zamienny niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy ani z następnie uchwalonym planem miejscowym, inwestor dokonał wyboru pozostania przy zrealizowanym zamierzeniu, co musiało skutkować wydaniem zaskarżonej decyzji".
WSA w Krakowie " nie dopatrzył się też zarzucanych naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 8, 11 i 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy i utrudniający polemikę z przyjętym rozstrzygnięciem, a tym samym uchybienie zasadom przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 107 § 3 Kpa, a jak wynika z treści złożonej skargi polemika z rozstrzygnięciem była możliwa".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie stwierdził , że nadzwyczajna kontrola decyzji już raz skontrolowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, którego wyrok został utrzymany w mocy przez NSA wyrokiem z dnia 27 października 2017r., sygn. akt: II OSK 330/16 oddalającym skargę kasacyjną M. M. jest niedopuszczalna i nie naruszył prawa, odmawiając na podstawie art. 61a § 1 k .p. a. wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie uwzględnił skargi, a tym samym nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji były dotknięte wadą nieważności lub naruszały przepisy prawa materialnego bądź przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy.
Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności kontrolowanej już przez sąd decyzji [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r, nr [...] jak też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze nie wskazuje żadnych nowych okoliczności nie znanych sądowi administracyjnemu w dacie wydania wyroku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną sądu i stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
Skarżący wyłącznie kwestionuje ustalenia organu oraz ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz wyroku NSA z dnia 27 października 2017r., sygn. akt: II OSK 330/16.
W ocenie sądu zarzuty skargi są niezasadne, a skoro organ uznał, że istnieją przedmiotowe przeszkody do prowadzenia postępowania nie mógł w żaden sposób zbierać materiału dowodowego i rozstrzygać sprawy co do jej istoty.
Wobec nie stwierdzenia przez sąd podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.