VII SA/Wa 2394/15

VII SA/Wa 2394/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W.G. i M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez W.G. i M. G. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...].
Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania W. G. i M. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce [...] S.A. pozwolenia na budowę napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400kV relacji [...] - [...] zlokalizowanej na terenie miasta i gminy S.oraz gminy J. na odcinkach: od słupa nr SU-1 (włącznie) do słupa nr SU-2 (bez słupa), od słupa SU-14 (włącznie) do słupa nr SU-16 (bez słupa), od słupa nr SU-18 (włącznie) do słupa nr SU-19 (bez słupa), od słupa nr SU-25 (włącznie) do słupa nr SU-26 (włącznie), od słupa nr SUM-2 (bez słupa) do słupa nr SUM-3 (bez słupa), od słupa nr JE-9 (bez słupa) do słupa nr JE -11 (włącznie) o łącznej długości 3,860 km, na terenie gminy S., w obrębie K. na działkach nr ew.: [...],[...] w obrębie T. na działkach nr ew. [...],[...],[...] w obrębie B. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]; w obrębie B. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...]; w obrębie B. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...]; w gminie Miasto S., w obrębie nr [...] K. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]; w gminie J., w obrębie B. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W odwołaniu od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], znak: [...], W. i M. G. zakwestionowali projektowaną inwestycję w części dotyczącej przebiegu sieci elektroenergetycznej przez nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka [...] o pow. 3,5551 ha stanowiącą ich własność. Wskazali, iż nie wyrazili zgody na dysponowanie przez inwestora ww. nieruchomością, a wobec tego, w sprawie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W toku postępowania odwoławczego do akt sprawy złożyli oświadczenie z dnia [...] maja 2014 r. o odstąpieniu od umowy nr [...] z dnia [...] października 2013 r., mającej stanowić o uprawnieniu inwestora do realizacji inwestycji na ww. nieruchomości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzuty odwołujących się uznał za niezasadne.
W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] września 2014 r. organ ten podał, iż z akt sprawy wynika, że zaplanowana linia energetyczna przebiega m. in. nad działką nr ew. [...], która jest współwłasnością W. G. i M. G. (odpis KW nr [...]).
Wskazał dalej, że inwestor złożył prawidłowo wypełniony wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz oświadczenie o prawie do dysponowania działkami objętymi inwestycją na cele budowlane, w tym w stosunku do działki nr ew. [...]. Ponadto, inwestor uzyskał decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV Ełk - granica RP", zmienioną następnie decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], a projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.
Organ II instancji podał też, że inwestycja nie narusza postanowień:
- uchwały Rady Gminy S. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., poz. [...]), w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV [...] - [...] na terenie gminy S. w obrębach geodezyjnych K., T., T., K., O., B., B.;
- uchwały Rady Gminy S. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., poz. [...]), w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV [...] - [...] na terenie gminy S. w obrębie geodezyjnym B.;
- uchwały Rady Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] maja 2013 r., poz. [...]), w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV [...] - [...] na terenie gminy J..
Organ wskazał przy tym, że w razie spełnienia wymagań w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane wskazał, że oświadczenie z dnia [...] maja 2014 r. o odstąpieniu od umowy z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na podstawie której inwestor uzyskał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zostało złożone po dacie wydania pozwolenia na budowę. W dacie wydania pozwolenia na budowę inwestor wykazał, że posiada umowę będącą podstawą złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane. Odwołujący się, jak wynika to z treści oświadczenia z dnia [...] maja 2014 r. oraz z treści odwołania, uznają umowę z dnia [...] października 2013 r., nr [...] za rozwiązaną, w przeciwieństwie do inwestora, który uznaje ją za nadal obowiązującą. Organ II instancji wskazał w tym miejscu, że ww. umowa ma charakter cywilno-prawny. Do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę należy przede wszystkim weryfikacja prawidłowości złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do badania dokumentów pod względem zgodności z przepisami prawa cywilnego, w tym skuteczności cofnięcia oświadczenia woli.
Podał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne reprezentuje w tym zakresie rozbieżne opinie. Z jednej strony sądy wskazują, że skuteczność cofnięcia oświadczenia woli złożonego drugiej stronie może być przedmiotem oceny jedynie w stosownym postępowaniu przed sądem powszechnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1374/09; wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 932/10). Orzecznictwo wskazuje także, że złożone oświadczenie woli o wyrażeniu zgody na dokonanie inwestycji nie może zostać w każdym momencie odwołane. Natomiast uchylenie się od jego skutków może nastąpić jedynie w sytuacjach wskazanych w Kodeksie cywilnym (np. działanie pod wpływem błędu, groźby), por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 243/09.
Według drugiej koncepcji sądy administracyjne wskazują, że organy administracji publicznej weryfikując złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane są zobowiązane zbadać, czy oświadczenie zostało skutecznie złożone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 830/13). Oświadczenie jest środkiem dowodowym mającym wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w razie wątpliwości co do danego prawa inwestora podlega ono badaniu przez organ w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego. Prawo do dysponowania nieruchomością na cel, o którym mowa w powołanych przepisach Prawa budowlanego należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Może ono wynikać zarówno z prawa własności i innych praw rzeczowych, jak i ze stosunków zobowiązaniowych, jeżeli wynika z nich prawo użycia nieruchomości na cele budowlane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 733/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 1005/08).
Organ odwoławczy podzielił drugi z przedstawionych wyżej poglądów i odniósł się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), które regulują kwestie oświadczeń woli i ich skuteczności. Wskazał, że przepisy Kodeksu cywilnego przewidują ustawowe (art. 491 - 494) i umowne (art. 395) prawo odstąpienia od zawartej już umowy. Zgodnie z przepisem art. 395 § 1 i 2 k.c., można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.
Ustawowe prawo odstąpienia oparte na ustawie regulują przepisy o wykonaniu zobowiązań wzajemnych. Ustawowe prawo odstąpienia uzasadnia zwłoka lub niemożność wykonania zobowiązania wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana. Umowne prawo odstąpienia ma źródło w stosownym zastrzeżeniu zawartym w umowie i jest niezależne od wykonania lub należytego wykonania zobowiązania. Polega ono na tym, że strona, na której rzecz zostało ono zastrzeżone, będzie mogła rozwiązać zawartą umowę przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
Odmiennym rodzajem jest natomiast ustawowe prawo odstąpienia od umowy, które stanowi sankcję dla dłużnika, który nie wykonał, albo nienależycie wykonał zobowiązanie i służy ono ochronie wierzyciela przed szkodliwymi dla niego działaniami dłużnika.
Reasumując powyższe, organ II instancji wskazał, że funkcją umownego prawa odstąpienia jest przyznanie stronom umowy możliwości wcześniejszego zakończenia powstałego stosunku prawnego, bez szczególnej przyczyny. Jednak, jak wynika to wprost z przywołanego wyżej przepisu art. 395 k.c., do skorzystania z tego uprawnienia konieczne jest dokonanie stosownego zastrzeżenia w umowie łączącej obie strony.
Natomiast w treści umowy nr [...] zawartej w dniu [...] października 2013 r. pomiędzy M. G. i W.G. a inwestorem - [...] S.A. brak jest jakiegokolwiek zastrzeżenia stron o możliwości odstąpienia od tej umowy. Ponadto w § 9 ust. 3 ww. umowy wskazano, że w sprawach nieuregulowanych postanowieniami umowy zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego. Dodał również, że w oświadczeniu z dnia [...] maja 2014 r. W. i M. G. nie powołują się na wady oświadczenia woli.
Dlatego też, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odwołanie zgody udzielonej inwestorowi w świetle przywołanych wyżej przepisów Kodeksu cywilnego należy uznać za bezskuteczne. Tym samym fakt złożonego przez odwołujących się oświadczenia o odstąpieniu od umowy z dnia [...] października 2013 r. nr [...] nie skutkuje brakiem posiadania przez inwestora prawa do dysponowania na cele budowlane działką nr ew. [...], obręb K..
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], złożyli W. G. i M. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 33 § 2 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przez wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości po której ma przebiegać planowana inwestycja nie wyraził na to zgody i cofnął swoje oświadczenie w tym zakresie;
2) art. 33 § 1 ustawy - Prawo budowlane przez wydanie pozwolenia na budowę urządzenia objętego pozwoleniem na budowę - części linii przesyłowej 2x400 kV, które dotyczy wybranych obiektów i części projektowanej inwestycji w sytuacji, gdy część objęta zaskarżoną decyzją nie może funkcjonować samodzielnie. Linia ta może funkcjonować i spełniać swoje przeznaczenie dopiero po wybudowaniu w całości;
3) art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane przez złożenie oświadczenia przez wnioskodawcę nie odpowiadającemu stanowi faktycznemu, a obejmującego wskazanie, iż wnioskodawca dysponuje zgodą, prawomocnymi decyzjami wszystkich właścicieli, w sytuacji, gdy inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów miasta S.nr geod. [...], stanowiącej własność skarżących;
4) art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane przez brak wskazania i określenia w zaskarżonej decyzji szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych w sytuacji, gdy realizowana inwestycja jest inwestycją szczególnego ryzyka, a to zobowiązuje organ z mocy prawa do określenia sposobu jej wykonywania. Tym bardziej, iż ww. inwestycja jest szczególnie ingerująca w środowisko, jak również krajobraz nieruchomości przez który będzie przebiegać, dodatkowo w sposób znaczny wpływa na życie i zdrowie ludzkie, a nade wszystko jest zlokalizowana na nieruchomościach nie stanowiących własności inwestora;
5) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w szczególności złożenia przez strony postępowania skargi do WSA w Warszawie na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...];
6) art. 7 k.p.a. oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP przez nieposzanowanie w równym stopniu interesów wszystkich podmiotów uczestniczących w niniejszym postępowaniu, oraz niezastosowanie zasady jak najmniejszej ingerencji w prawo własności, oraz art. 11 k.p.a., przez nieustalenie w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, co jest wymagane ze względu na rażące oddziaływanie planowanej budowli na środowisko naturalne oraz na ludzi;
7) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 107 k.p.a. przez wydanie decyzji, w której w sentencji decyzji nie wskazano, jakiego rodzaju ograniczenia wynikające z decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji pn. "Budowa dwutorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV [...] - [...]", zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], a kształtującej w sposób istotny ograniczenia środowiskowe dla budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 2x400kV, ma stosować inwestor;
8) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w tym w szczególności faktu, czy przedmiotowa inwestycja nie narusza postanowień uchwały Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w granicach administracyjnych miasta S. przeznaczonych pod linię 400kV relacji [...] -[...];
9) art. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a. przez postępowanie organów administracji naruszające zasady: zaufania obywateli do prawa oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
10) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w szczególności faktu złożenia przez właściciela nieruchomości leżącej na trasie realizowanej inwestycji skargi do WSA w Białymstoku na uchwałę Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie mpzp terenów położonych w granicach administracyjnych miasta S. przeznaczonych pod linię 400kV relacji [...] -[...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania [...] S.A. w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. oraz z dnia [...] czerwca 2017 r. wniósł o oddalenie skargi. W tym ostatnim podał, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy w S. prawomocnym postanowieniem w sprawie [...] ustanowił na rzecz wskazanej Spółki służebność przesyłu na nieruchomości położonej w województwie [...], powiecie [...], mieście S., oznaczonej nr geod. [...] o pow. 3,5551 ha, dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce [...] S.A. pozwolenia na budowę napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400kV relacji [...] - [...] zlokalizowanej na terenie miasta i gminy S. oraz gminy J. na wskazanych w sentencji tej ostatniej odcinkach, o łącznej długości 3,860 km, w tym: w gminie Miasto S., w obrębie nr [...] K. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].
Orzekając w ten sposób, organ II instancji przyjął, iż inwestor spełnił wszystkie wymogi, jakie w takim przypadku nakłada Prawo budowlane, a to uzasadnia zastosowanie art. 35 ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdził jednocześnie, że zarzuty podniesione przez skarżących w odwołaniu nie są zasadne.
Stanowisko to, w ocenie Sądu, wobec zawartości akt sprawy, zasługuje w pełni na akceptację.
Rozwijając powyższe wskazać przede wszystkim należy, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek Spółki [...] S.A. o wydanie pozwolenia na budowę napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...] - [...], na odcinku zlokalizowanym na terenie miasta i gminy S. oraz gminy J., o długości łącznej 3,860 km. Wniosek ten uruchomił postępowanie, w którym właściwy organ miał obowiązek zbadać, czy odpowiada on wymogom przewidzianym w art. 32, art. 33, art. 34 ust. 1 – 3 Prawa budowlanego, a w razie stwierdzenia, że jest on kompletny i zgodny z prawem, obowiązany był zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej inwestycji (v. art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).
Przepis art. 33 ustawy Prawo budowlane określa wymagania, jakim ma odpowiadać wniosek o wydanie pozwolenia budowlanego. Do wniosku takiego należy załączyć m. in. cztery egzemplarze projektu budowlanego - odpowiadającego warunkom określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (o ile jest wymagana) bądź w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu (art. 33 ust. 1 pkt 2 i art. 34 ustawy Prawo budowlane), a także oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podstawową zaś powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej w tym postępowaniu jest zbadanie, w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, czy złożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku tego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, czy projekt zagospodarowania działki lub terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz, czy projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia i zaświadczenia wskazane w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu, wymogi wynikające z ww. przepisów zostały w niniejszej sprawie zachowane, nadto: organy orzekające w obu instancjach prawidłowo przeanalizowały przedstawione wraz z wnioskiem inwestora dokumenty i zasadnie przyjęły, że są one kompletne i umożliwiają pozytywne dla inwestora zakończenie postępowania.
I tak, zważyć trzeba, że do wniosku załączono: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na prawidłowym wzorze i prawidłowo wypełnione, projekt budowlany w 4 egzemplarzach wraz z wszystkimi wymaganymi z uwagi na charakter inwestycji opiniami i uzgodnieniami, nadto - decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] lipca 2013 r. zmienioną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...], określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] - [...]". W toku postępowania nie stwierdzono, aby wymogi w ww. orzeczeniach przewidziane nie zostały zachowane; ustalono także, iż inwestycja jest zgodna z uchwałami dotyczącymi planów zagospodarowania przestrzennego obejmującymi tereny, na których zaprojektowano ww. etap inwestycji. Zważyć przy tym trzeba (a to: wobec zarzutów podniesionych w skardze), iż wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 308/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi wniesione na ww. decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...], a wyrokiem z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 1076/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne wniesione od wskazanego wyroku Sądu I instancji. Nadto, należy dostrzec, iż wyrokiem z dnia 17 września 2015 r. sygn. II SA/Bk 333/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. i M. G. na uchwałę Rady Miejskiej w S.z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w granicach administracyjnych miasta S. przeznaczonych pod linię 400 kV relacji [...] - [...], obejmującego działkę skarżących o nr ew. [...] (objętą przedmiotową w sprawie inwestycją). W ostatnim z wymienionych wyroków Sąd wskazał, iż wyżej wymieniona działka skarżących znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 4RE – tereny rolnicze z dopuszczeniem lokalizacji urządzeń technicznych z zakresu elektroenergetyki, po których przebiegać będzie pas technologiczny linii 400 kV. Zważyć należy, iż choć wyrok ten nie jest prawomocny, to jednak wyraźnie wskazuje na to, że w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji obowiązywał ww. plan miejscowy, podlegający uwzględnieniu w niniejszej sprawie, a inwestycja przewidziana na działce skarżących nie narusza ustaleń w nim zawartych.
W tych warunkach, zdaniem Sądu, organ architektoniczno-budowlany I instancji nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę, stosownie do dyspozycji art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Dlatego też, kontrolując zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Sąd nie stwierdził żadnych nieprawidłowości uznając jednocześnie, że organ II instancji w sposób prawidłowy odniósł się do kwestii podniesionych w odwołaniu oraz w pismach złożonych w toku postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie.
Zważyć bowiem należy, iż w złożonym środku zaskarżenia i pismach stanowiących jego uzupełnienie skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W toku postępowania odwoławczego wskazali w tym kontekście, iż inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością oznaczoną nr ew. [...] na cele budowlane, stanowiącą ich własność. Nie zakończyło się bowiem postępowanie o uzyskanie zgody na wykonanie inwestycji na ww. nieruchomości, prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a umowa, którą zawarli z inwestorem została przez nich rozwiązania poprzez złożenie stosownego oświadczenia. Na potwierdzenie powyższego do akt sprawy skarżący złożyli oświadczenie z dnia [...] maja 2014 r. o odstąpieniu od umowy nr [...], zawartej z inwestorem w dniu [...] października 2013 r. Zważyć przy tym trzeba, że inwestor w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego, do akt sprawy przy piśmie z dnia [...] maja 2014 r. przedłożył uwierzytelnioną kopię umowy nr [...] z dnia [...] października 2013 r., zawierającą zgodę właścicieli działki nr ew. [...] na budowę przedmiotowej inwestycji wskazując, iż jest ona nadal wiążąca.
Zatem, jak z powyższego wynika spór w sprawie dotyczył zgody na dysponowanie na cele budowlane ww. nieruchomością oznaczoną nr ew. [...], stanowiącą własność skarżących. Tym też zostało zdeterminowane uzasadnienie zaskarżonej decyzji, albowiem żadne inne zarzuty w toku postępowania administracyjnego nie były przez skarżących podnoszone. Rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ww. kwestii, są zaś zdaniem Sądu prawidłowe i doprowadziły organ odwoławczy do słusznej konkluzji, iż przedłożone przez skarżących oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia [...] października 2013 r., nie skutkuje brakiem posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odnośnie działki o nr ew. [...] obręb K..
I tak, rozwijając powyższe dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Pojęcie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zauważyć również trzeba, iż do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor musi załączyć formularz - oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego), a bez spełnienia tego obowiązku pozwolenie nie może być wydane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy). Przy czym przepisy nie wymagają, aby inwestor wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, a organ co do zasady nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia inwestora, złożonego w tym zakresie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Niemniej, w sytuacji kwestionowania przez strony postępowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ architektoniczno-budowlany zobowiązany jest kwestię tę wyjaśnić, nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia przez inwestora wskazanego wyżej oświadczenia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy (z uwagi na zarzut podniesiony w ww. kontekście na tym etapie postępowania) z obowiązku tego się wywiązał. Słusznie uznał, że wobec zarzutów odwołania i dokumentów złożonych do akt przez strony, mających dotyczyć prawa do dysponowania nieruchomością – działką o nr ew. [...] na cele budowlane, przedłożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy zweryfikować i wyjaśnić, czy rzeczywiście inwestor ma prawo realizacji inwestycji na wskazanej działce. Słusznie uznał przy tym, iż w tym zakresie konieczne jest rozważenie skuteczności oświadczenia skarżących o odstąpieniu od umowy nr [...], zawartej przez nich z inwestorem w dniu [...] października 2013 r. Nie budzi jednocześnie wątpliwości, iż wskazana umowa, którą to inwestor dołączył do akt, dotyczy ww. działki o nr ew. [...] oraz zgody jej właścicieli na wykonanie przedmiotowej inwestycji na tej nieruchomości. Ta też umowa została wskazana w oświadczeniu przewidzianym w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jako tytuł prawny do ww. nieruchomości. Jak wynika z akt, dopiero na etapie postępowania odwoławczego, skarżący złożyli oświadczenie z dnia [...] maja 2014 r. o odstąpieniu od tejże umowy. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ odwoławczy mógł ocenić skuteczność tego odstąpienia, w kontekście stanu sprawy i obowiązujących przepisów. Tym bardziej wówczas, gdy zdaniem inwestora umowa ta wobec bezskuteczności ww. odstąpienia, nadal pozostaje wiążąca (a z akt nie wynika, aby strony zainicjowały spór przed właściwym sądem powszechnym o ocenę skuteczności ww. odstąpienia, co uzasadniałoby zawieszenie niniejszego postępowania). I tak, choć rację ma GINB twierdząc, że rolą organów architektoniczno-budowlanych nie jest ustalenie czy w świetle prawa cywilnego inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to jednak (w okolicznościach niniejszej sprawy) mógł dokonać oceny powstałego zagadnienia, i słusznie w efekcie wskazał na ustawowe i umowne prawo odstąpienia od zawartej umowy, powołując się na przepisy art. 491-494 k.c. oraz art. 395 tej ustawy.
Prawidłowo w efekcie zaznaczył, że ustawowe prawo odstąpienia uzasadnia zwłoka lub niemożność wykonania zobowiązania wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana; natomiast umowne prawo odstąpienia ma źródło w stosownym zastrzeżeniu zawartym w umowie i jest niezależne od wykonania lub należytego wykonania zobowiązania. Słusznie przy tym dostrzegł, iż ww. umowa łącząca strony nie przewiduje możliwości odstąpienia, a stan sprawy nie wskazuje na to, aby wystąpiły okoliczności wskazujące na możliwość odstąpienia w trybie tzw. ustawowego prawa odstąpienia (inwestor, zgodnie z umową w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy zapłacił skarżącym kwotę 6.041,00 zł tytułem I raty wynagrodzenia i odszkodowania, v. treść oświadczenia skarżących z dnia [...] maja 2014 r. oraz opinii prawnej złożonej przez inwestora przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r.). W takich więc warunkach, próbę podważenia prawa do dysponowania przez inwestora ww. nieruchomością należącą do skarżących, organ odwoławczy mógł ocenić jako nieskuteczną.
Dodać przy tym należy, iż na rozprawie przed Sądem w dniu [...] lipca 2017 r. pełnomocnik inwestora złożył do akt sądowych odpis prawomocnego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Cywilny sygn. [...], o ustanowieniu na nieruchomości skarżących nr ew. [...] służebności przesyłu (w związku z realizacją – wybudowaniem i funkcjonowaniem napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] -[...], poprzez podwieszenie napowietrznej linii elektroenergetycznej nad ww. działką).
Podsumowując, prawidłowo -zdaniem Sądu- organ II instancji przyjął, że zarzuty skarżących przedstawione w odwołaniu nie wskazują na niespełnienie przez inwestora warunku wynikającego z ww. art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W tym też zakresie Sąd nie podzieli zarzutów skargi.
W końcu, Sąd stwierdza, że niezasadny jest także zarzut sformułowany w treści skargi w kontekście art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, polegający na objęciu wnioskiem o pozwolenie na budowę, a następnie wydanymi w sprawie decyzjami, tylko części zamierzenia w sytuacji, gdy wymieniony przepis wymaga, aby pozwolenie na budowę dotyczyło całej inwestycji. Wskazać w tej kwestii trzeba, iż wskazany przepis dopuszcza również wyjątki od powyżej przywołanej zasady, a sprawa - co nie mogło umknąć z pola widzenia - dotyczy inwestycji liniowej – tj. linii elektroenergetycznej. W tej zaś sytuacji, tzw. etapowanie inwestycji i jej realizowanie odcinkami jest, zdaniem Sądu, jedynie możliwe i w pełni uzasadnione.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę odpowiada prawu. Zarzuty skargi nie ujawniły bowiem tego rodzaju wad, które winny skutkować co najmniej jej uchyleniem.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.