VII SA/Wa 239/21

VII SA/Wa 239/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Tomasz Stawecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Sygn. powiązane
II OSK 2140/21 - Wyrok NSA z 2024-05-28
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] grudnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r., znak [...] Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej: "Minister"), na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: "u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") od decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we [...] (dalej: "WKZ") z [...] października 2020 r., Nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister wyjaśnił, że ww. decyzją z [...] października 2020 r., WKZ nakazał Spółce wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych bez pozwolenia tego organu, polegających na rozbiórce budynków starej szkoły ewangelickiej, nowej szkoły ewangelickiej, plebanii ewangelickiej oraz stodoły w [...], gm. [...], położonych na terenie nieruchomości nr ewid. [...], tworzących zespół budowlany, wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...]. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołała się Spółka, twierdząc, że organ ochrony zabytków nie miał kompetencji do wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ Spółka posiada legitymację do prowadzenia wstrzymanych prac, wynikającą z art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-i9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374).
Minister wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 43 ust. 1 pkt 2 u.o.z, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu. Stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Stosownie natomiast do art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane przez organ administracji architektoniczno budowlanej, po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków. Do czasu wydania decyzji przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu o skreśleniu z rejestru zabytków obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków przepisy Prawa budowlanego dotyczące pozwolenia na rozbiórkę nie mają zastosowania.
Właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że decyzją z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: "[...] WKZ") wpisał do rejestru zabytków, pod numerem [...] zespól budowlany dawnego kościoła ewangelickiego w [...], gm. [...], położony w granicach nieruchomości nr ewid. [...], złożony z następujących budynków: kościoła ewangelickiego, ob. rzymskokatolickiego, szkoły ewangelickiej (tzw. starej), nowej szkoły ewangelickiej oraz budynku mieszkalno-gospodarczego (określanego również, jako stodoła). Zabytki oraz granice obszaru wpisanego do rejestru zostały oznaczone na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część tej decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia organ ochrony zabytków wskazał, że zespół ten jest jedynym elementem dawnej zabudowy [...], która uległa unicestwieniu w związku z budową zapory na rzece [...] w latach 60. XX w. Początki zespołu kościelnego w tym miejscu datuje się na koniec XIV w. Parafia ewangelicka erygowana została w latach 40. XVI w., a w 1576 r. wzniesiono nowy kościół, który został gruntownie przebudowany w latach 1715- 1721, otrzymując barokową formę architektoniczną znaną obecnie. W krótkim czasie po przebudowie kościoła, w 1731 r. wzniesiono plebanię oraz towarzyszącą jej czworoboczną zagrodę. Przypuszczalnie ok. połowy XVIII w. powstała przy kościele szkoła, a w 1892 r. - w miejscu jednego z budynków gospodarczych - druga szkoła. Do czasów współczesnych zachowane jest historyczne, funkcjonalno-architektoniczne rozplanowanie zespołu z dominantą w postaci bryły kościoła oraz dwoma czytelnymi dziedzińcami, przy których zgrupowane są pozostałe budynki, tworzące wyodrębniony przestrzennie zespól budowlany. Zespół budowlany dawnego kościoła ewangelickiego w [...] ma ponadprzeciętną wartość architektoniczną (artystyczną), historyczną i naukową. Jest dziełem autentycznym i integralnym. Zespół ten jest również ważnym elementem krajobrazu kulturowego i historii regionu [...], świadectwem lokalnej kultury duchowej i materialnej, sięgającej średniowiecza.
8 marca 2020 r. weszła w życie regulacja art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-l9, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374; dalej: "ustawa C0VID-19"), zgodnie z którą do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem C0VID-19, nie stosuje się przepisów ustawy Prawo budowlane, ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293) oraz u.o.z., a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Zdaniem organu, ww. przepis wyłączał obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku (art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.) lub w otoczeniu zabytku (art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy). Ustawodawca nie wyjaśnił przy tym, co należy rozumieć pod pojęciem inwestycji prowadzonej w związku z przeciwdziałaniem C0VID-19, wskazując jedynie ogólnie w art. 2 ust. 2 ww. ustawy, dodanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. (Dz. U. 2020 poz. 568), która weszła w życie 31 marca 2020 r., że ilekroć w ustawie jest mowa o "przeciwdziałaniu C0VID-19" rozumie się przez to wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. Pojęcie "w związku" jest zatem na gruncie ustawy bardzo szerokie i nieprecyzyjne i winno ono podlegać każdorazowej ocenie organu administracji architektoniczno-budowlanej lub organu ochrony zabytków, które po stwierdzeniu, że prowadzone roboty budowlane nie mają związku z przeciwdziałaniem C0VID-i9, będą mogły stosować odpowiednie przepisy prawa budowlanego i ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy C0VID-19, art. 12 utracił moc po upływie 180 dni od dnia jej wejścia w życie, wygasając 5 września 2020 r.
Utrata mocy obowiązującej ww. przepisu oznacza, że od 5 września 2020 r. przepisy u.o.z. mają zastosowanie i są wiążące dla Spółki, która musi spełniać wymagania nimi określone. Z akt sprawy wynika, że Spółka rozpoczęła roboty budowlane, związane z rozbiórką czterech budynków wchodzących w skład historycznego zespołu budowlanego w [...], 1 września 2020 r. Roboty te nie zostały zakończone w okresie obowiązywania art. 12 ustawy C0VID-19. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej, znajdującej się w aktach sprawy, inwestor rozebrał dachy wszystkich budynków, objętych inwestycją, które obecnie narażone są na postępującą destrukcję na skutek zalewania wodami opadowymi oraz ze względu na brak odpowiedniego stężenia poprzecznego murów obwodowych.
Dlatego też roboty budowlane, polegające na rozbiórce budynków starej szkoły ewangelickiej, nowej szkoły ewangelickiej, plebanii oraz stodoły z zespołu budowlanego w [...], prowadzone były bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego, wobec czego, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.o.z. Kierownik Delegatury w [...] WUOZ we [...] prawidłowo wstrzymał je zaskarżoną decyzją, gdyż ww. przepis nakłada na organ konserwatorski obowiązek wydania tego typu decyzji w każdym przypadku stwierdzenia samowolnie prowadzonych robót przy zabytku wpisanym do rejestru.
Nawet jeśli roboty budowlane zostały rozpoczęte przez inwestora w okresie, kiedy dla inwestycji związanych z zapobieganiem COVID-19 nie obowiązywały przepisy u.o.z. (abstrahując od tego, czy przedmiotowa inwestycja spełniała warunki, o których była mowa w wygasłym przepisie art. 12 ustawy COVID-i9), to nie zmienia to faktu, że od 5 września 2020 r. przepisy te obowiązują, a inwestor kontynuował rozbiórkę zabytków bez dysponowania wymaganą prawem decyzją o skreśleniu ich z rejestru zabytków oraz bez pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych w granicach historycznego zespołu budowlanego.
Zwolnienie ze stosowania określonych przepisów prawa w konkretnie ustalonym okresie nie jest równoznaczne z dysponowaniem decyzją o skreśleniu zabytków z rejestru oraz z decyzją pozwalającą na prowadzenie robót budowlanych na podstawie tych przepisów. To, że ustawodawca przewidział tymczasowe (z góry ograniczone czasowo) wyłączenie stosowania przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dla niektórych inwestycji, nie oznacza, że po upływie ważności przepisu art. 12 ustawy COVID-19 inwestor w dalszym ciągu dysponował legitymacją prawną do kontynuowania rozpoczętych robót budowlanych.
Od 5 września 2020 r. (jeżeliby przyjąć, że przedmiotowa inwestycja w ogóle spełniała warunki wygasłego przepisu art. 12 ustawy C0VID-19) Kierownik Delegatury w [...] WUOZ we [...] posiadał kompetencje do wydania decyzji na podstawie art. 43 u.o.z., wobec stwierdzenia, że rozbiórka elementów historycznego zespołu budowlanego w [...] prowadzona jest bez wymaganych przepisami tej ustawy decyzji organów ochrony zabytków.
Ustawodawca nie zawarł żadnych przepisów intertemporalnych dotyczących stosowania nieaktualnych po 4 września 2020 r. przepisów. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli automatycznego działania nowego prawa. Minister powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 928/14, w którym wskazano, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 października 1997 r. o sygnaturze akt FPK11/97 brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie co do przepisów międzyczasowych. Wskazuje natomiast na potrzebę zastosowania reguły bezpośredniego stosowania ustawy nowej.
Działając zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, określoną w art. 15 k.p.a., organ II instancji zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zarówno w odniesieniu do zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i prowadzonego postępowania administracyjnego przez organ działający w pierwszej instancji. Zgodnie z zasadą ogólną praworządności określoną w art. 6 k.p.a., mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. To zaś implikuje w szczególności powinność rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie obowiązującego aktualnie (tj. na dzień orzekania przez dany organ) stanu prawnego.
W odniesieniu do treści odwołania Minister wyjaśnił, że utrata mocy wiążącej art. 12 ustawy COVID-19 oznacza, że doszło do wygaśnięcia celu tej regulacji, a tym samym jego wypełnienie stało się od tego czasu bezprzedmiotowe. W związku ze skonsumowaniem celu powyższej regulacji, za bezprzedmiotowe dla niniejszej sprawy należy uznać uzasadnienie celu przedmiotowej inwestycji, prezentowane w odwołaniu Spółki. Wobec utraty mocy obowiązującej ww. przepisu, przestał mieć jakiekolwiek znaczenie cel, jaki przyświecał inwestorowi przy rozbiórce obiektów wpisanych do rejestru zabytków.
Wprowadzenie przez ustawodawcę w art. 36 ww. ustawy z góry określonego okresu obowiązywania art. 12 świadczy o tym, że jego celem było umożliwienie przyspieszonej realizacji wyłącznie niezbędnych inwestycji związanych bezpośrednio z przeciwdziałaniem COVID-19, a więc realizacji w okresie wyznaczonym w tej ustawie. W ocenie Ministra, przedmiotowa inwestycja nie mogła być zakwalifikowana, jako zgodna z celem ww. regulacji, ponieważ nie wywarła skutku w postaci przeciwdziałania COVID-19 W okresie wyznaczonym w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Inwestycja na terenie zespołu budowlanego w [...] została podjęta dopiero na cztery dni przed utratą mocy art. 12 ww. ustawy. Niezależnie jednak od kwalifikacji prawnej przedmiotowej inwestycji, 5 września 2020 r. art. 12 utracił moc i nie obowiązuje ani inwestora, ani organów ochrony zabytków. Od tego dnia Spółka musiałaby posiadać decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu o skreśleniu ww. budynków z rejestru zabytków oraz pozwolenie Kierownika Delegatury w [...] WUOZ we [...] na prowadzenie robót budowlanych w granicach wpisanego do rejestru zabytków historycznego zespołu budowlanego, aby móc legalnie kontynuować rozbiórkę.
Naruszenie wymogów u.o.z. poprzez prowadzenie bez pozwolenia konserwatorskiego robót budowlanych na terenie wpisanego do rejestru zabytków historycznego zespołu budowlanego skutkować może nałożeniem sankcji przez organ ochrony zabytków w postaci administracyjnej kary pieniężnej w wysokości do 500 000 zł, zgodnie z przepisem art. 107d ust. 1 ww. ustawy.
W związku z przywołaniem w zaskarżonej decyzji WKZ podanego do publicznej wiadomości stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie stosowania art. 12 ustawy C0VID-19 przez organy, o których mowa w ustawie Prawo budowlane, Minister podkreślił, że powyższa interpretacja nie dotyczy obowiązków, jakie wiążą inwestorów na podstawie przepisów u.o.z. i nie jest w żaden sposób wiążąca dla organów ochrony zabytków. Stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 3 P. bud. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - w odniesieniu do obiektów i obszarów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Minister zwrócił też uwagę, że kontynuując prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnie prowadzonych robót budowlanych na terenie historycznego zespołu budowlanego dawnego kościoła ewangelickiego w [...], WKZ powinien mieć na uwadze treść art. 10 k.p.a. Nie podzielił też zarzutu zawartego w odwołaniu, dotyczącego rzekomego naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. To na stronie skarżącej spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W ocenie Ministra Spółka nie sprostała ww. wymogom, a zaprezentowana przez nią argumentacja dotycząca rzekomego prowadzenia przedmiotowej inwestycji zgodnie z celem regulacji art. 12 ustawy COVID-19 uznana została za bezprzedmiotową.
Działając zgodnie z dyspozycją art. 43 u.o.z. organ I instancji zobowiązany był działać wnikliwie i szybko ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną w postaci zniszczenia zabytków wpisanych do rejestru zabytków. Dlatego też, ze względu na ochronę interesu społecznego, w jakim leży ochrona zabytków, koniecznym było jak najszybsze wydanie zaskarżonej decyzji. Istotą decyzji nakazującej wstrzymanie prac, prowadzonych samowolnie przy zabytku wpisanym do rejestru, jest jej natychmiastowość. Skuteczność działań konserwatorskich w takich sprawach zależy od szybkości wydania nakazu wstrzymania prac, tak, aby uszczerbek dla wartości zabytku był jak najmniejszy. Powyższa zapobiegliwość organu ochrony zabytków jest tym bardziej uzasadniona, że sam ustawodawca, uzasadniając projekt zmiany ustawy z dnia 2 marca 2020 r., wyraził obawę, że "regulacja w powyższym brzmieniu (tj. art. 12 ust. 1 cyt. ustawy) może prowadzić do instrumentalnych nadużyć i wykorzystywania jej w innym celu niż bezpośrednio w celu przeciwdziałania COVID-19" - uzasadnienie do ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem (...). Organ ochrony zabytków działał w niniejszej sprawę zgodnie ze swoją powinnością, określoną w art. 4 u.o.z., zgodnie z którym ochrona zabytków polega, m.in. na podejmowaniu działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków.
Zgodnie z art. 44 ust. 1 u.o.z. decyzja, o której mowa w art. 43, wygasa po upływie 2miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda jednej z decyzji określonych w art. 44 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.
Z ww. decyzją nie zgodziła się Spółka, wnoszą pismem swego pełnomocnika datowanym na 5 stycznia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, Ponadto wniósł "o stwierdzenie, zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a., że uchylona decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] grudnia 2020r. znak sprawy: [...] oraz uchylona zgodnie z wnioskiem z pkt III powyżej decyzja Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we [...] z dnia [...] października 2020r. Nr [...] znak sprawy: [...]., nie podlegają wykonaniu".
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił:
"1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 12 w zw. z art. 36 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że ww. przepis art. 12 utracił moc i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie,
2) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2020.282) poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie tych przepisów, chociaż z mocy wskazanego wyżej art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w szczególności powołany przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest wyłączony i nie ma w sprawie zastosowania,
3) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7a k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez rozstrzygnięcie przez Organ ustalonej przez siebie w sprawie "wątpliwości co do interpretacji ww. przepisu art. 12" na niekorzyść Skarżącej, w szczególności poprzez uznanie, że planowany zespół izolatorium na przedmiotowej nieruchomości nie spełnia wymogu "celu" określonego w tym przepisie,
4) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, poprzez uznanie, że w celach tam wymienionych chodzi wyłącznie o inwestycje, których realizacja mieści się w ramach czasowych wyznaczonych przepisem art. 36 tej ustawy, natomiast po dniu 5 września 2020 r. nawet inwestycje prawidłowo podjęte w trybie art. 12 tej ustawy mogą być dalej, od dnia 5 września 2020 r., realizowane wyłącznie z pełnym stosowaniem ustaw: z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych, oraz co szczególnie istotne w niniejszej sprawie - z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
5) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej w postępowaniu odwoławczym, zobowiązującym organ drugiej instancji do "ponownego rozpatrzenia sprawy" w pełnym jej zakresie, bez przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych, bez zapewnienia udziału Skarżącej, jako "strony" w postępowaniu administracyjnym, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i z pominięciem jakichkolwiek czynności dowodowych, które zmierzałyby do ustalenia stanu faktycznego sprawy, lub choćby do zweryfikowania twierdzeń Strony o prowadzeniu na przedmiotowej nieruchomości nr ewid. [...] celowych i uzasadnionych robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19,
6) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, w zw. z ogłoszeniem od dnia 20 marca 2020 roku na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku (Dz.U.2020.491 ze zm.), przez pominięcie faktów powszechnie znanych w postaci stanu pandemii także w Polsce i wynikającego stąd poważnego, bezprecedensowego współcześnie stanu powszechnego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego, zdrowia publicznego, poważnych konsekwencji społeczno-ekonomicznych tego stanu, niewystarczającej infrastruktury medycznej publicznej służby zdrowia oraz szerokich potrzeb leczniczych, zapobiegawczych i rehabilitacyjnych dla osób zagrożonych lub dotkniętych chorobą COVID-19".
Uzasadniając skargę, pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że podstawowym zarzutem jest odstąpienie przez organ od pełnego i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Przez to organ nie rozpoznał istoty sprawy. Organ nie mógł odstąpić od przeprowadzenia postępowania dowodowego na tej podstawie, że jego zdaniem wskazywane przez skarżącą okoliczności nie mają istotnego znaczenia w sprawie, w sytuacji, gdy dotyczyło to wprost charakteru podjętej inwestycji - budowy kompleksu o charakterze izolatorium, motywów i okoliczności podjętego przedsięwzięcia, znaczenia tej inwestycji dla realizacji celów Covid-19.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy do konkretnego przedsięwzięcia podjętego przez skarżącą stosuje się przepisy wskazanych w art. 12 ustawy Covid-19 ustaw, w tym u.o.z., czy też realizacja takiej inwestycji odbywa się w trybie szczególnym, z pominięciem tych regulacji. Wówczas podstawa materialno-prawna wydanych decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie, w szczególności art. 43 ust. 1 pkt 2 u.o.z. nie mogłaby być zastosowana, co oznaczałoby, że niniejsze postępowanie administracyjne, z uwagi na brak podstawy prawnej, nie powinno być podjęte, a podjęte podlegałoby umorzeniu.
Pełnomocnik przywołał dokonane przez Ministra ustalenia wskazując, z którymi Spółka się zgadza, a z którymi nie zgadza się. Wyjaśnił, że w zasadzie okoliczności dotyczące wykonanych robót budowlanych także na przedmiotowych obiektach wpisanych do rejestru zabytków są bezsporne, mają zresztą swoje odzwierciedlenie dokumentacji budowlanej tej inwestycji, w tym w dzienniku budowy. Roboty te zostały przez skarżącą wstrzymane z chwilą doręczenia jej wydanej w niniejszej sprawie decyzji I instancji.
Choć w zaskarżonej decyzji nie dokonuje się ustaleń co do celu i charakteru podjętej przez skarżącą inwestycji i całego przedsięwzięcia, to organ zdaje się wątpić i kwestionować jego zgodność i związek z ustawowym celem przeciwdziałania COVID-19", przez co zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy Covid-19 należy rozumieć "wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby COVID-19".
Jak stwierdził pełnomocnik Spółki, "celem bezpośrednim inwestycji w [...] jest zwalczanie i zapobieganie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV 2 i choroby COVID-19, obejmując budowę 71 budynków - obiektów "izolatorium" dla osób zakażonych i mających kontakt z zakażonymi, wymagających odizolowania od reszty społeczeństwa, głównie pracowników firm Skarżącej (grupy [...])". Izolatoria uznaje się za ważne narzędzie zwalczania zagrożenia choroby COVID-19, jak i wszelkich innych rodzajów wywołujących ją wirusów, w tym kolejnych mutacji koronawirusa SARS. Izolatorium to forma przejściowa pomiędzy typową kwarantanną w miejscu zamieszkania osoby, a szpitalem, gdy stan osoby zakażonej nie wymaga szpitalnej hospitalizacji. Jest to czytelne zwłaszcza w realiach polskiego systemu służby zdrowia, gdy szpitale są w stanie zapewnić opiekę lekarską jedynie w ciężkich przypadkach. Natomiast izolatoria oprócz typowej "kwarantanny", zapewniają także w podstawowym wymiarze opiekę i nadzór lekarsko-medyczny nad osobami poddanymi takiej izolacji. Właśnie taki cel ma przedmiotowa inwestycja we wsi [...], gmina [...]. Obiekty izolatorium mogą także skutecznie służyć specjalistycznym procedurom rehabilitacyjnym dla osób, które przeszły chorobę COVID-19. Obecnie takich ośrodków w regionie, ale chyba i w całej Polsce brakuje, a o zasadności ich tworzenia wskazują podjęte ostatnio w tym zakresie szeroko inwestycje w innych krajach Europy, w szczególności w [...]. Już obecnie wskazania medyczne dowodzą o szerokich potrzebach rehabilitacji pocovidowej wielu osób, które przeszły chorobę COVID-19, także bez widocznych objawów.
Celami ogólnymi natomiast, do jakich osiągnięcia przyczyni się przedmiotowe przedsięwzięcie, będzie zwiększenie bazy budynków izolatoriów na terenie województwa [...], możliwość realizowania przez powiat [...] i Wojewodę [...] obowiązku zapewnienia pomieszczeń do izolowania chorych, poprawa dostępu do wykwalifikowanej opieki zdrowotnej, zapobieganie ryzyku braku ciągłości procesów produkcyjnych w zakładach pracy skarżącej, zapobieganie problemom finansowym firm i możliwości ich ewentualnego zamknięcia, skuteczniejsze zapobieganie rozprzestrzenianiu się koronawirusa, minimalizowanie negatywnych skutków koronawirusa na kondycję psychiczną społeczeństwa.
Obiekty przedmiotowego izolatorium mają być przeznaczone na zakwaterowanie (w okresach zgodnych ze wskazaniami lekarskimi i medycznymi) nie tylko pracowników firm grupy [...].
W szczególności z uwagi na wprowadzony i nadal obowiązujący na terytorium Polski stan epidemii, nowo powstałe obiekty planuje się aktualnie przeznaczyć wyłącznie na potrzeby izolatorium, to jest osób przebywających zgodnie ze wskazaniami medycznymi na kwarantannie, ale także, zwłaszcza w przyszłości, także na świadczenia rehabilitacyjne dla osób, które przeszły chorobę COVID-19.
W firmach grupy [...] już obecnie zatrudnionych jest ok. 3.300 pracowników, w tym 1.000 osób pochodzących z [...],[...] i innych krajów, z których przyjazd wiąże się z koniecznością odbycia obowiązkowej kwarantanny. W przypadku pojawienia się zakażenia COYID-19 pracownicy z zagranicy będą musieli być izolowani. Z uwagi na fakt, że ich miejsce zamieszkania znajduje się poza granicami naszego kraju, taką izolację i kwarantannę będą mogli odbyć w rejonie miejsc pracy.
Wobec wymogów sanitarnych związanych z każdorazową konieczności odbycia kwarantanny przez pracowników pochodzących spoza państw strefy Schengen, grupa [...] zmuszona jest do poszukiwania nowych miejsc takiego zakwaterowania. Po zrealizowaniu inwestycji, zawsze w czasie epidemii przedmiotowy zespół obiektów będzie w całości przeznaczony wyłącznie na potrzeby izolatorium. Stąd wynika więc obiektywnie usprawiedliwiona konieczność posiadania w grupie [...] przystosowanych obiektów, a nawet wielu takich obiektów, do odbycia izolowanej kwarantanny dla takich pracowników oraz innych osób skierowanych na kwarantannę.
Nowo powstający zespół obiektów we wsi [...], gmina [...] spełniać będzie wszelkie wymogi sanitarne dla tego typu inwestycji, służąc minimalizowaniu negatywnych skutków epidemii.
Posiadanie sprawnego systemu kwarantanny i izolacji jest niezbędne dla firm grupy [...] w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstw. Jakakolwiek przerwa jest nieakceptowana (w szczególności w przedmiocie szklarniowej produkcji pomidorów, które muszą mieć stałą i ciągłą opiekę ze strony pracowników).
Zdaniem pełnomocnika Spółki, "odbiorcami przedsięwzięcia izolatorium będą osoby, u których stwierdzono zachorowanie na chorobę wywoływaną wirusem SARS-CoV-2, zwaną COVID-19, lub podejrzenie tego zachorowania, w przypadkach, w których lekarz skierował je do leczenia lub diagnostyki laboratoryjnej w kierunku wirusa w ramach izolacji odbywanej poza szpitalem, lub u których lekarz zalecił izolację w warunkach domowych, które nie mogą, ze względu na możliwość zakażenia mieszkających z nimi osób z grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na koronawirusa lub z innych przyczyn, poddać się izolacji w miejscu zamieszkania".
Pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że wiodącą lokalnie placówką w zakresie ochrony zdrowia jest Wielospecjalistyczny Szpital - Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...], w odległości ok. 16,5 km od terenu inwestycji. Czas transportu chorego, w razie pogorszenia stanu jego zdrowia, z nowo projektowanego zespołu budynków izolatorium do szpitala zajmie około 20 minut. Pozostałe sąsiadujące placówki opieki zdrowotnej w powiecie [...], to Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...], Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Centrum Medyczne w [...]. Obecnie na terenie [...] działa kilka izolatoriów, m.in. w [...]. Budynki przygotowywane do tych zadań w większości to budynki hotelowe, zaadaptowane do nowych celów. Nie rzadko wymagają remontów lub modernizacji. Budowane często kilkadziesiąt lat temu nie są dostosowane do obecnych standardów opieki zdrowotnej. Ilość izolatoriów przeznaczonych dla całego województwa jest nie wystarczająca, zważywszy, że nie możemy przewidzieć, jak wirus SARS będzie rozprzestrzeniał się w przyszłości.
W rejonie brak jest nowoczesnego obiektu, który można by w całości w sposób przemyślany i spersonalizowany przeznaczyć na izolatorium. Niedostateczna oferta obiektów ochrony zdrowia prowadzi do problemów z zapobieganiem rozprzestrzeniania się ilości zakażeń wirusem, sygnalizowanych przez epidemiologów. Należy jak najszybciej izolować osoby zakażone od zdrowych, aby przerwać łańcuch zakażeń i zatrzymać epidemię. Właśnie brak w Polsce obiektów kwarantanny i izolatorium powoduje, że nie prowadzi się profilaktyki i leczenia polegających na powszechnym testowaniu i izolowaniu osób zakażonych, co jest najskuteczniejszą metodą zapobiegania powszechnym zakażeniom. Na terenie powiatu [...] nie funkcjonuje obecnie żadne izolatorium.
Analizy na poziomie lokalnym, regionalnym, jak i strategie zawarte w dokumentach rządowych, wskazują na konieczność przeciwdziałania rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV- 2 i choroby COVID-19 wśród mieszkańców Polski. Natomiast względy ekonomiczne sprawiają, że należy dbać o pracowników i utrzymanie miejsc pracy.
Pełnomocnik Spółki, wskazując na potrzeby służby zdrowia w zakresie zapobiegania i leczenia COVID-19, które przyczyniły się do wzrostu liczby zachorowań, rozszerzenia się umieralności, zamykania lub zawieszania części przedsiębiorstw, i docelowo zahamowania rozwoju regionu, wyjaśnił, że nowo projektowany zespół 71 budynków izolatorium, składać się będzie z 70 indywidualnych jednostek izolacyjnych i 1 centralnego budynku administracyjno-medycznego. Opisał bardzo szczegółowo projektowane zamierzenie inwestycyjne i stwierdził, że przedmiotowa inwestycja prowadzona była i będzie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego..
Zgodnie z ustawą Covid-19 zakres przedsięwzięcia obejmuje zadania niewymagające uzyskania decyzji pozwolenia na budowę (rozbiórkę). Przeprowadzono analizę zamierzenia budowlanego pod kątem ochrony środowiska. Planowane przedsięwzięcie nie należy do mogących zawsze, ani potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko naturalne; nie jest także bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000, ani nie wynika z tej ochrony, i nie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Głównym użytkownikiem inwestycji i ostatecznymi jej beneficjentami będą w pierwszej kolejności pracownicy przedsiębiorstw grupy [...], a w miarę potrzeb i wolnych miejsc przyjmowani będą mieszkańcy powiatu [...] kierowani przez lekarzy do izolacji domowej. Pełnomocnik opisał grupy docelowe, uprawnione do korzystania z inwestycji, wskazując, że "ważną przesłanką przedsięwzięcia jest możliwość prowadzenia szeroko rozumianej, również leczniczej, rehabilitacji osób, które przeszły chorobę COVID-19".
Organ błędnie zakłada, że art. 12 ustawy Covid-19 utracił ważność i moc, gdyż zdaniem pełnomocnika Spółki przepis ten nadal obowiązuje i pozostaje w porządku prawnym. Znaczenie art. 36 tej ustawy jest wyłącznie takie, że po tej dacie nie mogą być podjęte kolejne, nowe inwestycje wiążące się z robotami budowlanymi, dotyczącymi także zabytków, z pominięciem ograniczeń i wymagań Pr. bud., ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych, oraz u.o.z.
Natomiast wszelkie takie inwestycje podjęte w trybie art. 12 ustawy Covid-19, przed 4 września 2020 r., powinny być i mogą być realizowane. Ustawodawca nie zakładał zakończenia realizacji tych inwestycji przed 4 września 2020 r., a inwestycje te są oceniane - z punktu widzenia ich legalności - według kryteriów m.in. celu art. 12 ustawy Covid-19.
Przy wykładni Organu, wszelkie inwestycje, nawet te zakończone do dnia 4 września 2020 r. stałyby się nielegalne, jeśli za Organem uznać, że wskazany art. 12 ustawy Covid-19 utraciłby swoją ważność. Pełnomocnik Spółki, przytaczając treść ww. art. 12 wskazał też na art. 2 ust. 2 tej ustawy i druk sejmowy nr 299 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji.
Ustawa Covid-19 nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie działań (środków), zmierzających do osiągnięcia celu w postaci zwalczania skutków społeczno-gospodarczych choroby i pozostawia katalog otwartym, pozwalając na szerokie interpretowanie tego, co może być działaniem zmierzającym do przeciwdziałania COVID-19.
Zdefiniowaniem pojęć zwalczania zakażenia, zapobiegania rozprzestrzenianiu się, profilaktyki oraz zwalczania skutków, w tym społeczno-gospodarczych, zajęła się także doktryna wskazując, że zwalczanie to przeciwdziałanie czemuś co już istnieje, w tym przypadku chorobie zakaźnej. Inwestycjami związanymi ze zwalczaniem COVID-19 będą wszelkie miejsca, w których podejmuje się działania mające na ceku leczenie chorych oraz diagnostykę, czyli np. szpitale, laboratoria, zewnętrzne poczekalnie dla pacjentów, izolatoria. Zapobieganie rozprzestrzenianiu się oznacza niedopuszczenie do wyrządzenia przez coś dalszych szkód. W przypadku COYID-19 będzie to ograniczenie liczby zakażeń. Czyli w tym celu będą przeznaczone m. in. wszystkie obiekty przewidziane na kwarantannę, izolatoria (które mieszczą się także w kategorii zwalczania), zakłady produkujące sprzęt ochrony dla medyków, osób chorych i potencjalnie chorych, budynki organów i służb, w których podejmowane są decyzje mające na celu zmniejszenie rozprzestrzeniania się COVID-19. Profilaktyka to działania mające na celu zapobieganie negatywnym zjawiskom. Zatem w tej kategorii ponownie będą mieścić się wszystkie budynki organów i służb, laboratoria (także te opracowujące szczepionki i leki), zakłady produkujące środki ochrony osobistej dla osób zdrowych, obiekty przeznaczone do tymczasowego zamieszkania przez medyków (żeby ewentualnie nie zarazili swoich rodzin). Zwalczanie skutków COVID-19 to najszersza kategoria inwestycji. Mogą się tu mieścić wszystkie zakłady pracy (w końcu bezrobocie jest skutkiem), budynki wielorodzinne (dla osób, które straciły mieszkania np. z uwagi na brak możliwości spłaty kredytu), także wszystkie budynki administracji publicznej, placówki mające na celu umożliwienie tzw. przebranżowienia się osób, które straciły prace (tak M Bursztynowicz "Pojęcie inwestycji budowlanych związanych z przeciwdziałaniem C0VID-19", Lex/ el.2020).
Pełnomocnik Spółki przedstawił też obszernie rozważania prof. K. P odnośnie zagrożeń związanych z SARS-CoV-2.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej, inwestycja pozostaje zgodna z celami ustawy COVID-19., a zaskarżona decyzja jest sprzeczna z art. 7 i art. 7a k.p.a. Niezrozumiałe są rozważania organu w zakresie niewykazania naruszenia art. 10 k.p.a. Niezależnie od tego, że organ dopuścił się tego samego naruszenia, to rzeczą oczywistą jest, że pozbawienie skarżącej, jako strony w postępowaniu odwoławczym możliwości czynnego w nim udziału, brak przeprowadzenia jakiejkolwiek czynności dowodowej w I oraz w II instancji, wobec twierdzeń skarżącej zawartych już w odwołaniu od decyzji I instancji, miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie była zasadna. Mając na uwadze istotę sporu w niniejszej sprawie tut. Sąd uznał, że dokonanie w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej wymaga uprzedniego przeprowadzenia rozważań prawnych o charakterze ogólnym.
I. Uwagi ogólne.
Sformułowanie dyspozycji, a następnie wprowadzenie 8 marca 2020 r. do systemu prawa obowiązującego art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374) stanowi dobitny przykład lekceważenia w ostatnich latach klasycznych zasad legislacyjnych. Jest też przykładem tego, jak daleko idące konsekwencje prawne wiążą się z niedbalstwem legislacyjnym i zmianami prawa, podejmowanym ad casum i nie zawsze w celu doskonalenia lub poprawy już obowiązującego systemu prawa. Taka wadliwość legislacyjna była już przedmiotem orzekania, w sprawach o szerokim spektrum przedmiotowym, sądów administracyjnych, powszechnych, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak również Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu.
Zarówno technika, jak i podstawowe zasady legislacyjne są co do zasady prawnie uregulowane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 283; powołane poniżej paragrafy dotyczyć będą tego rozporządzenia).
Zgodnie z § 1, przed podjęciem decyzji o przygotowaniu projektu ustawy, należy w każdym wypadku poprzedzić je analizą aktualnego stanu prawnego, z uwzględnieniem prawa Unii Europejskiej, umów międzynarodowych, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, w tym umów z zakresu ochrony praw człowieka, oraz prawodawstwa organizacji i organów międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest członkiem. Ponadto, należy m.in. określić przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, organizacyjne, prawne i finansowe każdego z rozważanych rozwiązań (§ 1 ust. 1 pkt. 4). Jeżeli projekt ustawy nie jest opracowywany na podstawie założeń należy też ustalić skutki dotychczasowych uregulowań prawnych obowiązujących w danej dziedzinie (§ 1 ust. 2 pkt. 1) i dokonać wyboru optymalnego w danych warunkach rozwiązania prawnego (§ 1 ust. 2 pkt. 6).
Wyłącznie takie ustalenia mogą doprowadzić do wyczerpującej regulacji danej dziedziny spraw, niepozostawiającej poza zakresem swego unormowania istotnych fragmentów tej dziedziny (§ 2). W projektowanej ustawie nie zamieszcza się przepisów, które regulowałyby sprawy wykraczające poza wyznaczony przez nią zakres przedmiotowy oraz podmiotowy; nie można też zmieniać lub uchylać przepisów regulujących sprawy, które nie należą do jej zakresu przedmiotowego lub podmiotowego albo się z nimi nie wiążą (§ 3 ust. 2 i 3).
Art. 12 wspomnianej ustawy Covid-19 zaliczany jest do tzw. przepisów prawnych epizodycznych, w których (zgodnie z § 29a) zamieszcza się regulacje, które wprowadzają odstępstwa od określonych przepisów, a których okres obowiązywania jest wyraźnie określony. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, jeżeli projektowanie, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych, w tym zmiana sposobu użytkowania, była związana z przeciwdziałaniem COVID-19 wyłączono na ustawowo określony czas stosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie, ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy o działalności leczniczej.
W taki sposób dokonane erga omnes wyłączenie na potrzeby "przeciwdziałania COVID-19" obowiązywania przepisów szczególnych (Prawa budowlanego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych, u.o.z.), normujących ład planistyczny, warunki dopuszczalności robót budowlanych i ochronę zabytków w wypadku czynności "związanych z przeciwdziałaniem COVID-19" w żadnej mierze nie uwzględniało – co pokazuje zawisły przed tut. Sądem spór prawny - możliwych skutków społecznych, gospodarczych, prawnych, ani skutków dotychczasowych uregulowań prawnych obowiązujących tych dziedzinach. Nie sposób jednak uznać, że wyznaczony przez ww. ustawę Covid-19 w art. 2 ust. 1 i 2 zakres przedmiotowy ("wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2") obejmować miał konieczność czasowego wstrzymania wszelkich zasad budowy, zgodnej z prawem i ładem planistycznym i ochroną zabytków.
Tak szeroko ujęty zakres przedmiotowy ustawy (w zakresie regulowanym art. 12), obejmujący "wszelkie czynności związane z przeciwdziałaniem COVID-19" otwierał drogę do nawet dotychczas niedozwolonych działań o charakterze budowlanym, wymagając jedynie od podmiotów je podejmujących "niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej", ze wskazaniem, że podejmowane są "w związku z przeciwdziałaniem COVID-19" (art. 12 ust. 2 i 3 cyt. ustawy). Nie tylko więc pozwalał w okresie jego obowiązywania na roboty budowlane "w związku z przeciwdziałaniem COVID-19" bez stosownego pozwolenia lub zgłoszenia, ale nie przewidywał też żadnej możliwości zgłoszenia sprzeciwu organów administracji architektoniczno budowlanej do złożonej informacji o podjęciu tych robót.
Wyłączenie stosowania u.o.z., zawarte w art. 12 ust. 1 ww. ustawy, pozbawiło też na czas obowiązywania tego przepisu jakiejkolwiek ochrony prawnej zabytki wpisane do rejestru zabytków, gdyż dokonanie związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 robót budowlanych przy zabytkach nie podlegało żadnemu obowiązkowi uzyskania pozwolenia lub zgłoszeniu właściwemu organowi ochrony zabytków, ani nie musiało być z nim w jakikolwiek sposób być uzgadniane.
Ponadto, wskazany przepis nie zawierał żadnego zakresu podmiotowego kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z wyłączenia wspomnianych przepisów prawa już obowiązującego.
Jak zaś wynikało z powołanego wyżej rozporządzenia, nie można było zmieniać lub uchylać przepisów regulujących sprawy, które nie należą do jej zakresu przedmiotowego lub podmiotowego albo się z nimi nie wiążą.
Z uwagi na powyższe, uzasadnionym prawnie jest stwierdzenie, że ustawodawca wprowadzając do systemu prawa ww. art. 12 ustawy Covid-19 w ogóle nie przewidział należycie skutków gospodarczych, prawnych takiej regulacji i skutków dotychczasowych uregulowań prawnych w zakresie budowlanym, planistycznym i ochrony zabytków. W sposób nadmiernie ogólny określając zakres przedmiotowy dyspozycji art. 12 i nie określając jego zakresu podmiotowego w odniesieniu do kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z wyłączenia ustawodawca nie dokonał tym samym wyboru optymalnego w danych warunkach rozwiązania prawnego.
II. Ocena prawna Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Jak wynika z akt sprawy, informacja Spółki o rozbiórce "budynków na działce nr [...] oraz [...] obr. [...]" (a więc przedmiotowego zabytku) oraz "na działkach [...] obr. [...]" datowana na 31 sierpnia 2020 r. wpłynęła do Starosty [...] 17 września 2020 r. Ze stempla pocztowego na kopercie wynika, że informacja ta została nadana u operatora pocztowego 4 września 2020 r.; z braku stosownej informacji na kopercie wynika, że przesyłka nie była polecona, a zwykła. Datą więc złożenia obu ww. informacji jest 4 sierpnia 2020 r. (data nadania przesyłki).
W ww. informacjach, powołując się na art. 12 ust. 2 ustawy Covid-19, określono termin rozpoczęcia robót budowlanych na 1 września 2020 r., a więc na trzy dni przed nadaniem przez Spółkę organowi za pośrednictwem operatora pocztowego tych informacji.
Obowiązywanie art. 12 ust. 1 – 6 ustawy Covid-19 było z mocy art. 36 ust. 1 tej ustawy ograniczone czasowo. Przepis ten wygasł po 180 dniach od wejścia ustawy w życie, tj. 5 września 2020 r. Oznacza to prawnie, że wprawdzie rozpoczęcie w okresie obowiązywania ww. ustawy, przed 5 września 2020 r. robót budowlanych przy zabytku w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 nie wymagało pozwolenia na budowę, to od 6 września 2020 r. ich kontunuowanie – w związku z odpadnięciem ww. podstawy prawnej - przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków wymagało już decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 29 ust. 7 pkt. 1 Pr. bud.), a do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę należało dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie zaś z ówcześnie obowiązującym art. 31 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud. a contrario, rozbiórka budynków lub budowli wpisanych do rejestru zabytków wymagała pozwolenia na rozbiórkę.
Od 6 września 2020 r. ponownie zaczął obowiązywać art. 36 ust. 1 i 2 u.o.z., zgodnie z którym prowadzenie wszelkich robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, jak również wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku wymagało pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 8 u.o.z. przez roboty budowlane należy rozumieć roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a więc (art. 3 pkt. 7 Pr. bud.) także rozbiórkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę, że ww. art. 36 ust. 1 u.o.z. posługuje się pojęciem "prowadzenie robót budowlanych", co oznacza nie tylko rozpoczęcie, ale i wykonywanie robót budowlanych.
Tym niemniej, w ocenie tut. Sądu planowana przez Spółkę inwestycja, polegająca na rozbiórce istniejącego zabytku i budowie "kompleksu budynków wolnostojących w liczbie 70 sztuk z przeznaczeniem na zakwaterowanie i izolowanie pracowników podlegających obowiązkowej kwarantannie/izolacji w związku z zagrożeniem epidemicznym COVID-19" lub "wybudowaniem nowego budynku hotelowego" w żadnej mierze nie wyczerpywała przesłanek z art. 12 ust. 1 ustawy Covid-19.
Po pierwsze dlatego, że rozbiórka obiektu budowlanego, rozumiana, jako odrębne od przyszłej budowy zamierzenie inwestycyjne, nie mogła być zakwalifikowana, jako "czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2". Były to bowiem czynności zmierzające bezpośrednio tylko i wyłącznie do rozbiórki zespołu zabytkowych budynków. To wyłącznie z informacji Spółki wynika, że działania takie miały być wykonane w celu późniejszego, nieznanego co do terminu i potencjalnego przygotowania nieruchomości na budowę nowych (70) obiektów budowlanych, o potencjalnym i niepopartym żadnymi dowodami przeznaczeniu na zakwaterowanie i izolowanie pracowników Spółki podlegających obowiązkowej kwarantannie/izolacji w związku z zagrożeniem epidemicznym COVID-19. Wymogów związku z przeciwdziałaniem COVID-19 nie spełniała też budowa hotelu.
Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, "(...) inwestor działający w trybie art. 12 covidU otrzymał niezwykle daleko idące przywileje w stosunku do innych inwestorów, działających w zwykłych rygorach wszystkich ww. ustaw, do których są oni obowiązani się stosować. Skoro zaś tak, to "przeciwdziałanie COVID-19" musi być interpretowane niezwykle rygorystycznie, a jako daleko idący wyjątek, również zawężająco" (wyrok z 16 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 72/21, CBOSA). Tut. Sąd podziela powyższy pogląd, uwzględniając przy tym poczynione na wstępie rozważania ogólne.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie słusznym jest ponadto stanowisko, wyrażone przez [...] WKZ w piśmie z 6 października 2020 r. do PINB w [...]. Organ zwrócił uwagę, że negatywnie zaopiniował już w 2016 r. projekt rozbiórki budynków starej szkoły ewangelickiej, nowej szkoły ewangelickiej, plebanii ewangelickiej oraz stodoły w [...], gm. [...], położonych na nieruchomości nr ewid. [...] i [...], tworzących zespół budowlany, a następnie wpisał ten zespół do rejestru zabytków pod numerem [...] . Dlatego też [...] WKZ uznał działania Spółki za próbę obejścia przepisów o ochronie zabytków i Prawa budowlanego.
Po drugie Spółka w swoich pismach procesowych (w tym skardze) wywodzi, że rozbiórka zabytku i budowa kompleksu obiektów budowlanych ma służyć przeciwdziałaniu COVID-19 przez utworzenie tzw. "izolatoriów" m.in. dla "pracowników zagrożonym lub dotkniętym chorobą COVID-19".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca więc uwagę, że zgodnie z art. 34 ust. 1 obowiązującej w zakresie kwarantanny i izolacji ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1845) w celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, osoby chore na chorobę zakaźną albo osoby podejrzane o zachorowanie na chorobę zakaźną mogą podlegać obowiązkowej hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych. W przypadku podejrzenia lub rozpoznania zachorowania na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną (a więc i COVID-19), lekarz przyjmujący do szpitala, kierujący do izolacji, kwarantanny lub zlecający izolację w warunkach domowych, kierując się własną oceną stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego, poddaje osobę podejrzaną o zachorowanie, chorą na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną lub osobę narażoną na zakażenie hospitalizacji, izolacji, kwarantannie, badaniom lub zleca izolację w warunkach domowych, również w przypadku, gdy brak jest decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, a osoba podejrzana o zachorowanie, chora lub narażona na zakażenie nie wyraża zgody na hospitalizację, izolację, kwarantannę, wykonanie badania lub izolację w warunkach domowych. Osoba taka albo jest przyjmowana do szpitala albo kierowana do izolacji, kwarantanny lub izolacji w warunkach domowych – a więc w miejscu zamieszkania, a nie w specjalnie po temu utworzonych miejscach (art. 35 ust. 1 i 2 cyt. ustawy).
Przez izolację rozumie się odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby; przez izolację w warunkach domowych - odosobnienie osoby chorej z przebiegiem choroby zakaźnej niewymagającej bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych w jej miejscu zamieszkania lub pobytu, przez kwarantannę - odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie (art. pkt. 11, 11a i 12 ww. ustawy). Izolacja to odosobnienie osoby chorej, której wynik testu na obecność SARS-CoV-2 jest dodatni. Kwarantanna dotyczy osób zdrowych, które były narażone na kontakt z chorymi lub podejrzanymi o zakażenie koronawirusem, przekroczyły granicę zewnętrzną UE, mają niepokojące objawy lub zostały skierowane na test. Jeżeli osoba z dodatnim wynikiem na obecność SARS-CoV-2 nie wymaga hospitalizacji, może przebywać w izolacji domowej.
Przeznaczone do obowiązkowej izolacji izolatorium to zamknięty zakład leczniczy przeznaczony dla pacjentów cierpiących na jedną z chorób zakaźnych. Opiekę zdrowotną w izolatorium zapewnia podmiot wykonujący działalność leczniczą w izolatorium będącym w posiadaniu tego podmiotu, w tym znajdującym się w jego zakładzie leczniczym, w którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne, lub podmiotu niebędącego podmiotem wykonującym działalność leczniczą, jeżeli podmiot ten zawarł umowę z podmiotem wykonującym działalność leczniczą o udzielanie świadczeń zdrowotnych w izolatorium (pkt. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 marca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach).
Powyższe oznacza, że aby móc obiekt budowlany uznać – jak twierdzi skarżąca - za izolatorium, w sytuacji, gdy nie jest on w posiadaniu podmiotu wykonującego działalność leczniczą, Spółka powinna przedłożyć umowę z podmiotem wykonującym działalność leczniczą o udzielanie świadczeń zdrowotnych w izolatorium. Inicjatywa wykorzystania istniejących lub mających powstać obiektów budowlanych na izolatoria powinna wynikać ze sprawdzalnej woli podmiotu leczniczego, a nie z przekonania inwestora (lub jego twierdzeń), że buduje izolatoria. Do czasu zawarcia takiej umowy projektowane obiekty budowlane nie mogą więc zostać uznane w świetle obowiązującego prawa za izolatoria. Skarżąca Spółka nawet nie uprawomocniła, że 70 obiektów budowlanych mających być wybudowanymi tworzyć będzie izolatoria w rozumieniu obowiązujących przepisów.
Jak ponadto wynika z ww. załącznika, do objęcia opieką w izolatorium kwalifikują się osoby, u których stwierdzono zachorowanie na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, lub podejrzenie zachorowania, od których pobrano materiał biologiczny w celu wykonania testu na obecność wirusa SARS-CoV-2, skierowane na piśmie do tego izolatorium przez lekarza szpitala albo lekarza zakładu leczniczego, w którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne.
Przepisy nie precyzują natomiast miejsca odbywania kwarantanny. Skoro jednak dotyczy ona osób zdrowych, które były narażone na kontakt z chorymi lub podejrzanymi o zakażenie koronawirusem, przekroczyły granicę zewnętrzną UE, mają niepokojące objawy lub zostały skierowane na test uznać należy, że kwarantanna nie wymaga umieszczenia takiej osoby w innym miejscu, niż miejsce zamieszkania.
Po trzecie wreszcie, należy zwrócić uwagę, że – pomijając fakt uprzedniej rozbiórki zabytkowego zespołu, niemającej żadnego związku z zapobieganiem Covid-19 - budowa kompleksu 70 budynków wolnostojących "z przeznaczeniem na zakwaterowanie i izolowanie pracowników podlegających obowiązkowej kwarantannie/izolacji w związku z zagrożeniem epidemicznym COVID-19" i budowa nowego budynku hotelowego bez jakiejkolwiek kontroli organu administracji architektoniczno budowlanej w zakresie zachowania wymogów z art. 35 ust. 1 i 2 Pr. bud. niosłaby za sobą poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i nieodwracalne zmiany w kształtowaniu planistycznym.
Niesprawdzalnym byłoby, czy budowa dokonywana jest na podstawie projektu budowlanego, sporządzonego przez posiadającego stosowne uprawnienia projektanta. Nie zostałaby sprawdzona przez właściwy organ ani zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, ani z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Poza kontrolą organu administracji architektoniczno budowlanej pozostałaby zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Pr. bud., zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Pr. bud., dotyczące projektanta i projektanta sprawdzającego, oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10 Pr. bud., posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Pr. bud.
Trudno jest więc uznać, że przy tak wielkiej skali inwestycji, planowanej przez Spółkę, ogólnikowe i niesprawdzalne powołanie się na "przeciwdziałanie COVID-19" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy Covid-19 może być uznane za wystarczające. Zwłaszcza, jeżeli z akt sprawy nie wynika, aby projektowane budynki mogły służyć, jako izolatoria.
W omawianej sytuacji organ, wbrew zarzutom skargi, nie miał żadnych podstaw do zastosowania art. 7a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Po pierwsze, skarżącej nie zostały odebrane żadne uprawnienia, bo nie nabyła ona prawa do skorzystania z dyspozycji ww. art. 12 ust. 1 i 2 ustawy Covid-19. Po drugie, potencjalne uprawnienia wynikające z tego przepisu wygasłyby ex lege pierwszego dnia po nadaniu do organu informacji o zamiarze inwestycji. Po trzecie, w sprawie – co wyjaśnił tut. Sąd powyżej – nie powstały żadne wątpliwości co do treści normy prawnej. Art. 12 ustawy Covid-19 był wprawdzie fatalnie zredagowany legislacyjnie, ale możliwa do ustalenia w drodze wykładni dyspozycja tego przepisu nie nasuwała wątpliwości co jego treści. Po czwarte, skarżącej umknęła treść art. 6a § 2 pkt. 1 k.p.a., zgodnie z którym § 1 nie stosuje się, jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny. Takim zaś interesem jest niewątpliwie ład przestrzenny i budowlany oraz ochrona dziedzictwa kulturowego, rozumiana, jako ochrona zabytków.
Organa obu instancji – wbrew twierdzeniom skargi - nie naruszyły art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a.; w odniesieniu do Ministra - w zw. z art. 15 k.p.a. Postępowanie dowodowe w sprawie przeprowadzone zostało z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności, a ocena dowodów dokonywana na potrzeby subsumpcji prawnej nie była dowolna. Dlatego też organa nie naruszyły, orzekając prawidłowo, zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej. Nie została również naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania, gdyż rozważania organu odwoławczego czynione były przez Ministra i nie stanowiły wyłącznie akceptacji rozważań organu I instancji. Niezasadnie zarzuca pełnomocnik naruszenie przez organ art. 77 § 4 k.p.a. Działania Ministra nie prowadzą do wniosku, że przyjął on, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu wymagają dowodu. Analiza sprawy nie potwierdza ponadto, aby którykolwiek z organów zaniechał komunikowania skarżącej faktów znanych organowi z urzędu.
III. Podstawa prawna wyroku.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.