VII SA/Wa 239/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-03-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiplan zagospodarowania przestrzennegowsadecyzja administracyjnatermin obowiązywania planu

WSA w Warszawie uchylił decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie postawionych obiektów budowlanych, wskazując na wygaśnięcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych postawionych samowolnie przez spółkę. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekty za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wykluczał prowizoryczne formy zagospodarowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że w dacie jej wydania przez organ odwoławczy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który powoływały się organy, już nie obowiązywał, co uniemożliwiało jego stosowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych (wiata, przedsionek, pomieszczenie zaplecza) dla baru piwnego. Organy niższych instancji uznały, że budowa była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wykluczał prowizoryczne formy zagospodarowania terenu ze względu na jego eksponowany charakter krajobrazowy, a także że obiekty stanowiły tymczasowe obiekty budowlane, których budowa wymagała zgłoszenia. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, ale z innych powodów niż podniesione w skardze. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który powoływały się organy, stracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana w styczniu 2004 r. W związku z tym, organ odwoławczy nie mógł już opierać swojej decyzji na przepisach tego planu. Sąd wskazał również na naruszenie zasady dwuinstancyjności i konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może opierać swojej decyzji na planie, który już nie obowiązuje.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który powoływały się organy, stracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana w styczniu 2004 r. W związku z tym, organ odwoławczy nie mógł stosować przepisów tego planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 49 b § 1

Ustawa Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektów budowlanych wzniesionych samowolnie.

u.p.z.p. art. 87 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis określający termin obowiązywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed 1 stycznia 1995 r.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § 5

Ustawa Prawo budowlane

Definicja tymczasowych obiektów budowlanych.

u.p.b. art. 30 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy tymczasowych obiektów budowlanych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wygaśnięcie mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zgodność obiektów z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak zakazu budowy obiektów tymczasowych w planie. Harmonizacja obiektów z krajobrazem. Naruszenie art. 49 b ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Naruszenie art. 7 kpa. Brak rozpatrzenia wniosku o legalizację. Pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu (brak udziału w oględzinach).

Godne uwagi sformułowania

z uwagi na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu obiekty stanowią tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy Prawa budowlanego w dacie orzekania przez organ odwoławczy (...) już nie obowiązywał sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Izabela Ostrowska

członek

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu obowiązywania planów zagospodarowania przestrzennego i ich wpływu na rozstrzygnięcia administracyjne w sprawach samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia planu zagospodarowania przestrzennego przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów obowiązywania przepisów, nawet tych dotyczących planów zagospodarowania przestrzennego, i jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej.

Wyrok, który unieważnił nakaz rozbiórki przez... wygaśnięcie planu!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 239/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych. I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 239/04
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nakazał inwestorowi [...] sp. z o.o. rozbiórkę wiaty drewnianej o wymiarach 18,5x10,05m, przedsionka o powierzchni zabudowy 3,80x2,17m i pomieszczenia zaplecza o powierzchni zabudowy 2,10x6,30m wykonanych dla baru piwnego [...] na terenie dzierżawionym od RKS [...] nieruchomości należącej do RKS [...] przy ul. R. w W..
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w czasie przeprowadzonej w dniu [...] września 2003r. kontroli w terenie ustalono, iż spółka [...] w miesiącach lipiec i sierpień 2003r. na terenie pobudowała wiatę drewnianą, z przedsionkiem i pomieszczeniem zaplecza. Wykonane obiekty budowlane usytuowane są bezpośrednio na gruncie i nie posiadają fundamentów.
Inwestor wystąpił o legalizację samowolnie wzniesionych obiektów twierdząc, że ich budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Oceniając zasadność wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż z dołączonego do akt wypisu z dnia [...] października 2003r. z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Perspektywicznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982r. (Dz. U. Woj. [...] z 1992 r., nr [...], poz. [...]), wynika, iż na terenie [...] " z uwagi na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu"
W ocenie organu wzniesione przez inwestora obiekty stanowią tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy Prawa budowlanego i ich budowa powinna być, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzedzona zgłoszeniem właściwemu organowi.
Ponieważ inwestor nie dokonał zgłoszenia, a zrealizowana samowolnie budowa jest niezgodna z zapisami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], który nie dopuszcza prowizorycznych, a więc także tymczasowych form zagospodarowania i użytkowania terenu i nie jest możliwe zalegalizowanie tych obiektów.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł inwestor [...] sp. z o.o. zarzucając decyzji naruszenie art. 49 b ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 kpa.
Zdaniem skarżącego wzniesione obiekty są w pełni zgodne z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Żaden z zapisów planu nie stanowi zakazu budowy obiektów o charakterze tymczasowym.
Obiekty są w pełni zharmonizowane z krajobrazem, nie zakłócają architektury na omawianym terenie, a zatem wydanie na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazu rozbiórki jest nieuzasadniona.
Skarżący dodatkowo podniósł, iż organ wydający decyzję nie rozpatrzył jego wniosku o legalizację z dnia [...] października 2003r., wydane rozstrzygnięcie nie zostało także przeprowadzone wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego [...], którego wypis i wyrys z dnia [...] października 2003r. znajduje się w aktach sprawy na wskazanym terenie – przewidziane jest lokalizowanie funkcji usługowych III stopnia obsługi, których program wiąże się z terenami zieleni, a także preferuje się utrzymanie terenów zieleni miejskiej oraz lokalizowanie obiektów stwarzających warunki rekreacji dla użytkowników i mieszkańców strefy specjalnej centralnej miasta. Z uwag na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu.
Organ odwoławczy w pełni podzielił wywód i argumentację przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji, iż wzniesione samowolnie obiekty mają charakter tymczasowy w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, a więc są one rozwiązaniami prowizorycznymi, których wznoszenie wyklucza plan zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż wniosek o wyłączenie pracownika organu administracji został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r., którym organ odmówił wyłączenia pracownika.
Nietrafny jest także zarzut braku rozstrzygnięcia wniosku o legalizację, gdyż w uzasadnieniu skarżonej decyzji odniesiono się do tegoż wniosku.
Decyzja została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną i po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania. Niezgodność samowolnie zrealizowanych obiektów z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia ich legalizację.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wniosła spółka [...] sp. z o.o.
Skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Dodatkowo skarżący wskazał, iż pozbawiony został czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie brał udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2003r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu ale z nie przyczyn w niej podniesionych.
Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.
Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 717), obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003r. Oznacza to, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nie mógł już, utrzymując w mocy decyzję rozbiórkową wydaną na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, wskazywać, iż samowolnie zrealizowane obiekty są niezgodne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonego wskazaną uchwałą z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Prespektywistycznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982r., gdyż ten w dacie orzekania przez organ odwoławczy (z dnia [...] stycznia 2004r.) już nie obowiązywał.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo w oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Art. 49 b Prawa budowlanego przewiduje konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania w celu ustalenia czy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Jakkolwiek organ odwoławczy, jak to wskazano, ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo, to rozpoznanie jej w takim zakresie nastąpiłoby z naruszeniem art. 136 kpa i art. 15 kpa, gdyż pozbawiłoby stronę jednej instancji. Zachodziła zatem konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ z uwzględnieniem nowego stanu prawnego.
Zważywszy na powyższe uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II sentencji ma swoje umocowanie w art. 152 cytowanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI