VII SA/Wa 2377/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-06-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęgazociągspecustawa gazowaprawo budowlanenieruchomościwywłaszczenieodszkodowanieprawo własnościinwestycje infrastrukturalne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą pozwolenia na budowę gazociągu, uznając, że kwestie wywłaszczenia i odszkodowania wykraczają poza zakres postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Skarżący Z. M. i B. M. zaskarżyli decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę gazociągu, argumentując naruszenie ich prawa własności i brak odpowiedniego odszkodowania za wywłaszczenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o wywłaszczenie i odszkodowanie, a kwestia lokalizacji inwestycji została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. M. i B. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę gazociągu. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia ich konstytucyjnego prawa własności, braku ekwiwalentu za faktyczne ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości oraz braku wywłaszczenia za odszkodowaniem. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ma ograniczony zakres kontroli i nie jest właściwe do rozstrzygania kwestii wywłaszczenia czy odszkodowania. Sąd wskazał, że te zagadnienia mogą być przedmiotem odrębnych postępowań. Ponadto, sąd administracyjny stwierdził, że kwestia lokalizacji inwestycji na działce skarżących została już prawomocnie rozstrzygnięta w innym postępowaniu, a decyzja lokalizacyjna była wiążąca dla organów wydających pozwolenie na budowę. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy, dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie jest właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i prawa do odszkodowania, gdyż są to kwestie podlegające odrębnym postępowaniom administracyjnym lub cywilnym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że specustawa gazowa przewiduje odrębne etapy postępowania, w tym ustalenie lokalizacji, wydanie pozwolenia na budowę oraz określenie wysokości i zasad wypłaty odszkodowania. Kwestie wywłaszczenia i odszkodowania wykraczają poza zakres postępowania o pozwolenie na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

specustawa gazowa art. 15 § 1

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Pozwolenie na budowę inwestycji w zakresie terminalu wydaje wojewoda na zasadach i w trybie ustawy – Prawo budowlane, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy.

p.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy, wymaganiami ochrony środowiska, przepisami techniczno-budowlanymi, kompletność projektu oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.

p.b. art. 35 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Jeżeli wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b. są spełnione, właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

specustawa gazowa art. 15 § 5

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Ilekroć w przepisach ustawy Prawo budowlane jest mowa o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, rozumie się przez to także decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o pozwolenie na budowę nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o wywłaszczenie i odszkodowanie. Kwestia lokalizacji inwestycji została prawomocnie rozstrzygnięta w innym postępowaniu. Spełnienie wymogów Prawa budowlanego i specustawy gazowej przez inwestora.

Odrzucone argumenty

Naruszenie konstytucyjnego prawa własności skarżących. Brak ekwiwalentu za faktyczne ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości. Brak wywłaszczenia za odszkodowaniem. Niezgodność lokalizacji inwestycji z prawem własności.

Godne uwagi sformułowania

żadne z tych spornych zagadnień nie było przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę ewentualna kontrola legalności ostatecznej decyzji lokalizacyjnej może być dokonana wyłącznie w trybie nadzwyczajnym w toku postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę nie orzeka się ponadto ani o ekwiwalencie za ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości ani też w kwestii wywłaszczenia właściciela nieruchomości za odszkodowaniem.

Skład orzekający

Michał Podsiadło

sprawozdawca

Mirosław Montowski

przewodniczący

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie o pozwolenie na budowę nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o wywłaszczenie i odszkodowanie, oraz że ostateczna decyzja lokalizacyjna jest wiążąca dla organów wydających pozwolenie na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specustawy gazowej i specyfiki postępowań o pozwolenie na budowę w kontekście inwestycji infrastrukturalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej inwestycji infrastrukturalnej (gazociąg) i porusza kwestie praw własności oraz wywłaszczenia, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Pozwolenie na budowę gazociągu: Sąd rozstrzyga spór o wywłaszczenie i prawo własności.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2377/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Michał Podsiadło /sprawozdawca/
Mirosław Montowski /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 552/23 - Wyrok NSA z 2023-07-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 84 poz 700
art. 15
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z. M. i B. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2021 r. znak: (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy – w zaskarżonej części – decyzję Wojewody K. z [...] maja 2021 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego
i udzielenia pozwolenia na budowę.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. W dniu 14 grudnia 2020 r. do Wojewody K. wpłynął wniosek Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. (dalej: inwestora) o wydanie pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego budowę gazociągu DN [...], Etap [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi - odcinek 1 od WRG [...] do ZZU [...] o długości ok. 23 km. Po zapoznaniu się ze złożonym wnioskiem, pismem z dnia 22 grudnia
2020 r. wezwano pełnomocnika inwestora do uzupełnienia wniosku. Nałożony obowiązek został przez pełnomocnika inwestora wykonany w dniu 5 stycznia 2021 r.
2.2. Wojewoda K. w dniu 13 stycznia 2021 r. zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na przedmiotową budowę. Ponadto Wojewoda K. obwieszczeniem z 13 stycznia 2021 r. podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie. Następnie tut. organ postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek usunięcia występujących w projekcie budowlanym nieprawidłowości. W trakcie toczącego się postępowania, inwestor, pismem z 28 stycznia 2021 r. rozszerzył zakres przedmiotowego wniosku.
Po zapoznaniu się z rozszerzonym wnioskiem, pismem z 5 lutego 2021 r. wezwano inwestora do uzupełnienia wniosku. Nałożony obowiązek został przez inwestora wykonany 25 lutego 2021 r. W związku z powyższym Wojewoda K.
w dniu 2 marca 2021 r., zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych rozszerzonym wnioskiem, o ponownym wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na przedmiotową budowę. Ponadto organ ten obwieszczeniem z dnia 2 marca 2021 r. podał do publicznej wiadomości informację o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie. Następnie Wojewoda postanowieniem z [...] marca 2021 r. ponownie nałożył na wnioskodawcę obowiązek usunięcia występujących w projekcie budowlanym nieprawidłowości.
2.3. W toku postępowania do Wojewody K. wpłynęły pisma stron postępowania administracyjnego zawierające uwagi i zastrzeżenia.
2.3.1. W szczególności, pismem z 22 stycznia 2021 r. B. M. i Z. M. (dalej: skarżący) wnieśli swoje uwagi i zastrzeżenia (dot. m.in. wywłaszczenia ich nieruchomości). Wojewoda K. pismem z dnia 10 lutego 2021 r. zwrócił się do pełnomocnika inwestora z prośbą o ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów (w następstwie czego, pismem z dnia 24 lutego 2021 r. inwestor odniósł się do wskazanych uwag i zastrzeżeń), a następnie Wojewoda pismem z 31 marca 2021 r. udzielił odpowiedzi na wniesione uwagi i zastrzeżenia. W piśmie tym wskazano m.in., iż zasady pozyskania i regulacji tytułów prawnych do nieruchomości na potrzeby budowy gazociągu wraz z niezbędną infrastrukturą, w tym dokonywania podziału i wywłaszczeń oraz ograniczeń trwałych i czasowych określa tzw. specustawa gazowa. Ponadto pismo zawierało informację, iż na działce oznaczonej
nr ewidencyjnym [...] (obręb [...]) planowana jest budowa jedynie infrastruktury liniowej, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia [...], która zachowuje dużą odległość od istniejącej zabudowy na ww. działce i znacznie przekracza wymogi przepisów, co umożliwia budowę dodatkowych obiektów budowlanych na ww. nieruchomości, a także iż inwestor nie przewiduje zlokalizowania na tej nieruchomości infrastruktury naziemnej, co uzasadniałoby celowość częściowego lub całościowego wywłaszczenia. Strony postępowania zostały poinformowane również, iż sposób korzystania z nieruchomości dla części liniowej gazociągu ogranicza się za odszkodowaniem, a wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jak i powołanie przez organ biegłego rzeczoznawcy majątkowego będzie miało miejsce po zakończeniu prac na nieruchomości i protokolarnym przekazaniu nieruchomości właścicielowi.
2.3.2. Ponadto pismami z 25 stycznia 2021 r. i 26 lutego 2021 r., skarżący zwrócili się do organu o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Ze względu na brak wystąpienia przesłanki zawieszenia, postanowieniem z [...] marca 2021 r. Wojewoda odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania.
2.3.3. W kolejnym piśmie, które wpłynęło do organu 15 marca 2021 r. skarżący wnieśli swoje uwagi i zastrzeżenia (dot. m.in. wywłaszczenia ich nieruchomości). Pismem
z 31 marca 2021 r. Wojewoda udzielił odpowiedzi na wniesione uwagi i zastrzeżenia.
W piśmie tym wskazano m.in., iż zasady pozyskania i regulacji tytułów prawnych
do nieruchomości na potrzeby budowy gazociągu wraz z niezbędną infrastrukturą,
w tym dokonywania podziału i wywłaszczeń oraz ograniczeń trwałych i czasowych określa tzw, specustawa gazowa. Ponadto pismo zawierało informację, iż na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] (obręb [...]) planowana jest budowa jedynie infrastruktury liniowej, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia [...], która zachowuje dużą odległość od istniejącej zabudowy na ww. działce i znacznie przekracza wymogi przepisów, co umożliwia budowę dodatkowych obiektów budowlanych na ww. nieruchomości, a także iż inwestor nie przewiduje zlokalizowania na tej nieruchomości infrastruktury naziemnej, co uzasadniałoby celowość częściowego lub całościowego wywłaszczenia. Strony postępowania zostały poinformowane również, iż sposób korzystania z nieruchomości dla części liniowej gazociągu ogranicza się za odszkodowaniem, a wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jak i powołanie przez organ biegłego rzeczoznawcy majątkowego będzie miało miejsce po zakończeniu prac na nieruchomości i protokolarnym przekazaniu nieruchomości właścicielowi.
2.3.4. Poza tym pismem z dnia 11 marca 2021 r. skarżący zwrócili się o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Ze względu na brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek zawieszenia, postanowieniem z [...] marca
2021 r. Wojewoda odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania.
2.4. Decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] Wojewoda K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę gazociągu DN [...], Etap [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi - odcinek 1 od WRG [...] do ZZU [...] o długości ok. 23 km
w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...] (gmina B.); w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...];
w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...] (gmina W.); w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...]; w obrębie ewid. [...] (gmina C.); w obrębie ewid. [...];
w obrębie ewid. [...] (gmina K.).
2.4.1. W podstawie prawnej decyzji, organ powołał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4
i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.; dalej: p.b.), art. 15 ust. 1, art. 34 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 i ust. 4, art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. (Dz.U.
z 2021 r. poz. 1836; dalej: specustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.).
2.4.2. Wojewoda wyjaśnił, że rozpatrując wniosek inwestora stwierdzono,
że przedłożony projekt budowlany ma wymaganą formę i jest kompletny. Został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzenia projektu były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby te złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant sporządził informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Projektant sporządził informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
2.4.3. W ocenie organu I instancji, inwestor uzyskał niezbędne pozwolenia, opinie
i uzgodnienia w tym zezwolenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. (decyzja
z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...]) na lokalizację trasy kabla energetycznego nN w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...]. Projekt budowlany został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw przeciwpożarowych. Organ podał,
że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z decyzją Wojewody K. nr [...] z [...] czerwca 2020 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie tenninalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś.oraz decyzją Ministra Rozwoju, Pracy
i Technologii z [...] grudnia 2020 r., znak: [...], rozstrzygającą postępowanie odwoławcze dot. ww. decyzji Wojewody; decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] listopada 2020 r. znak: [...]
o pozwoleniu wodnoprawnym; decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
z [...] listopada 2020 r. znak: [...] o pozwoleniu wrodnoprawnym, a także z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zdaniem Wojewody, projektowana inwestycja zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) została zakwalifikowana do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać
na środowisko. Inwestor uzyskał w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa gazociągu DN [...], Etap [...] wraz
z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi" decyzję nr [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z [...] września 2019 r., znak: [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji ww. inwestycji. Nie stwierdzono niezgodności projektu budowlanego z tą decyzją.
Zdaniem organu, w projekcie budowlanym uwzględniono wymagania określone w ww. decyzji, a przede wszystkim:
– przekroczenia rzek Z. i L. wykonane metodą bezwykopową bez naruszania koryt tych cieków;
– przekroczenie cieku Dopływ z D. wykonane metodą wykopu otwartego z odtworzeniem koryta cieku i zastosowaniem umocnienia dna i brzegów oraz przy niezahamowanym przepływie;
– przekroczenie siedlisk przyrodniczych bez naruszania płatu siedliska;
– zawężenie pasa montażowego na terenach leśnych i cennych przyrodniczo;
– zastosowanie do budowy gazociągu materiałów i technologii zapewniających jego szczelność i hermetyzację;
– zastosowanie dociążenia gazociągu na odcinkach występowania wysokiego poziomu wód gruntowych.
Ponadto podano, że postanowieniem nr [...] z [...] maja 2021 r. K. Wojewódzki Konserwator Zabytków w T. uzgodnił przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne.
2.5. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. M. i Z. M., zaskarżając decyzję Wojewody w części dotyczącej działki nr ewid. [...] w miejscowości L.
2.6. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) utrzymał
w mocy ww. decyzję Wojewody K. z [...] maja 2021 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...] obręb ewid. [...].
2.6.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonanej ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), a ponadto przepisy specustawy
w brzmieniu nadanym ustawą z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 784).
2.6.2. Następnie GINB przeanalizował spełnienie przez inwestora wymogów wynikających z Prawa budowlanego, od których uzależnione jest udzielenie pozwolenia na budowę. Wskazał, że inwestor złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie
o posiadanym prawie do dysponowania ww. działką inwestycyjną nr ewid. [...] w L. na cele budowlane, a ponadto złożył wniosek o pozwolenie na budowę
w okresie ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. GINB stwierdził, że analiza akt sprawy wykazała, że sporne przedsięwzięcie w części dotyczącej działki nr ewid. [...] położonej w L. jest zgodne z ustaleniami zawartymi w ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, w szczególności przebieg inwestycji na działce nr ewid. [...] w L. przedstawiony na projekcie zagospodarowania terenu jest taki jak wynika to z ustaleń ww. decyzji lokalizacyjnej. Jak podał GINB, inwestor uzyskał decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla wariantu preferowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa gazociągu [...], Etap [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi jako części gazociągu wskazanego w ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r., o inwestycjach
w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. (...) w obszarze i zakresie określonym w załączniku graficznym (...) oraz raporcie
o oddziaływaniu na środowisko sporządzonym lipcu 2019 r."
2.6.3. Organ odwoławczy przeprowadził również analizę projektu budowlanego, która wykazała, że inwestycja w części dotyczącej działki nr ewid. [...] w L. nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U.
z 2013 r. poz. 640). Stwierdzono również, że inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, a zwłaszcza tymi dotyczącymi działki
nr ewid. 9/7, pozwoleniami i sprawdzeniami, zawierający informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b p.b. oraz zaświadczenia o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b. GINB podkreślił, że wobec spełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 32 ust, 4, art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 35 ust. 1 p.b., na podstawie art. 35 ust. 4 tej ustawy organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
2.6.4. Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego sposobu usytuowania gazociągu na działce nr ewid. [...] w sposób zagrażający ich życiu oraz "w sposób uniemożlwiający korzystanie z gospodarstwa w zakresie jakichkolwiek inwestycji budowlanych" oraz zarzutu, że inwestycja jako uniemożliwiająca dotychczasowe funkcjonowanie właścicieli gruntów musi mieć zmienioną trasę położenia rur" GINB wskazał, że argumentacja ta nie może zostać uwzględniona w ramach niniejszego postępowania. GINB nie może bowiem dokonać zmiany lokalizacji inwestycji ustalonej ww. decyzją Wojewody K. z [...] czerwca 2020 r. nr [...] ani do oceny prawidłowości ww. decyzji w tym zakresie. GINB wyjaśnił, że decyzja ta została poddana kontroli Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, który decyzją z [...] grudnia 2020 r., znak: [...] uchylił część zapisów znajdujących się w ww. decyzji Wojewody K.z [...] czerwca 2020 r. nr [...] i zastąpił je nowymi zapisami, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy ww. decyzję. Podkreślono, że zmiany dokonane przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii nie mają wpływu na ocenę zgodności spornej inwestycji w części dotyczącej działki nr ewid. [...]
w L. z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji.
3. Pismem z 5 listopada 2021 r. B. M. i Z. M. skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję GINB, zaskarżając ją w całości "w związku z tym, że realizowana jest na terenie rolniczym, gospodarstwa 4 ha (...), która to nieruchomość powinna być wywłaszczona w związku
z realizacją na tym terenie czterech inwestycji Skarbu Państwa i tym samym faktycznego przekształcenia tych gruntów w grunty inwestycyjne co powoduje, że nie można na tym terenie ani mieszkać ani prowadzić gospodarki rolnej jako naruszające konstytucjne prawo własności skarżących".
3.1. Skarżacy podali, że na należących do nich gruntach rolnych należących o pow. ok. 4 ha, Skarb Państwa lub spółki należące do Skarbu Państwa umieszczają wszystkie największe inwestycje jakie miały miejsce na terenie województwa k. W 2005 r. skarżący zostali częściowo wywłaszczeni a teren został przejęty pod budowę autostrady. Na skutek prac archeologicznych związanych
z inwestycjami doszło do przecięcia melioracji, w rezultacie czego ich dom zaczął być podmywany, ściany popękały. Ziemia przestała rodzić, latem wysychała a zimą i wiosną roztopy niszczyły uprawy, które gniły. Skarżący uzyskali "odszkodowanie za plony" wyrokiem sądu powszechnego. Wyjaśnili, że obecnie toczy się sprawa
o odszkodowanie za zniszczone budynki oraz o wykup tych gruntów (Skarb Państwa wnosi o oddalenie powództwa). Skarżący uważają, że zaskarżona decyzja narusza ich konstytucyjne prawo własności, jak również, że przez czynności faktyczne zostali pozbawieni prawa do swojej własności bez wymaganego ewkiwalentu. Ich zdaniem gospodarstwo w całości powinno być wykupione lub wywłaszczone na te inwestycje. Tymczasem Skarb Państwa wywłaszcza tylko ta część która jest konieczna
do użytkowania, a pozostały teren pozostawia wnioskodawcom mimo, że utracił
on swoje pierwotne funkcje.
3.2. W piśmie z 27 kwietnia 2022 r. skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z pisma Wójta Gminy W. z 15 kwietnia 2022 r. na okoliczność wykazania zasadności wywłaszczenia nieruchomości.
4. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie.
6. W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że zarówno zaskarżona decyzja GINB
z [...] września 2021 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody K. z [...] maja 2021 r. nr [...] zostały wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś., tj. w oparciu o akt prawa mający charakter szczególny, bowiem powyższa specustawa została uchwalona w celu realizacji konkretnego przedsięwzięcia o charakterze ogólnopaństwowym ze względu na istotny interes bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też unormowania w niej zawarte mają charakter zamknięty i w sposób wyczerpujący regulujący daną materię, chyba, że co innego wynika z jej treści.
6.1. Specustawa gazowa przewiduje trzy etapy procesu inwestycyjnego: ustalenie lokalizacji inwestycji, wydanie pozwolenia na budowę oraz określenie wysokości i zasad wypłaty odszkodowania. W art. 6 specustawy gazowej wskazano wymagane obligatoryjnie elementy, które winien zawierać wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, przy czym na równi ustawa traktuje inwestycje towarzyszące inwestycjom w zakresie terminalu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 specustawy gazowej, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu określa i zawiera: 1) określenie terenu objętego inwestycją w zakresie terminalu, w tym linii rozgraniczających teren inwestycji; 2) warunki techniczne realizacji inwestycji; 3) warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym dotyczące przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym; 4) warunki ochrony przeciwpożarowej dla inwestycji; 5) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich; 6) zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 20 ust. 1; 7) oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 20 ust. 3; 8) oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1; 9) termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń; 10) lokalizację sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich oraz podmorskich kabli i rurociągów za pomocą współrzędnych geograficznych; 11) oznaczenie gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi.
6.2. W niniejszym postępowaniu, przedmiotem kontroli Sądu była decyzja wydana w warunkach art. 15 specustawy gazowej. W myśl ust. 1 tego przepisu, pozwolenie na budowę inwestycji w zakresie terminalu wydaje wojewoda na zasadach w trybie ustawy – Prawo budowlane, z zastrzeżeniem przepisów tejże ustawy. Stosownie zaś do art. 35 ust. 4 p.b., o ile zostaną spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b., właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; zgodność projektu zagospodarowania działki i terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenia o wpisie osoby wykonującej samodzielne funkcje techniczne w budownictwie do centralnego rejestru oraz o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – ww. zaświadczeniem. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 15 ust. 5 specustawy gazowej, ilekroć w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane jest mowa o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, rozumie się przez to także decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu.
6.4. W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika, że inwestor spełnił wszystkie wymogi stawiane przez ustawę – Prawo budowlane niezbędne dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wymogi stawiane przez specustawę gazową, dołączając do swojego wniosku wymagane dokumenty. Organy administracji budowlanej prawidłowo oceniły, że projektowana inwestycja jest zgodna z decyzją Wojewody K. nr [...] z [...] czerwca 2020 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie tenninalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. oraz decyzją Ministra Rozwoju, Pracy
i Technologii z [...] grudnia 2020 r. znak: [...], wydaną na skutek odwołania od ww. decyzji Wojewody nr [...] z [...] czerwca 2020 r.
7. W rozpatrywanej skardze zakwestionowano lokalizację spornej inwestycji na nieruchomości należącej do skarżących, brak ekwiwalentu za faktyczne ograniczenie przysługującego im prawa własności do nieruchomości, jak również brak wywłaszczenia ich za odszkodowaniem. Odpowiadając na tak sformułowane zarzuty, należy podkreślić, że żadne z tych spornych zagadnień nie było przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę, które stanowi przedmiot kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu.
7.1. Odnośnie do lokalizacji inwestycji na działce należącej do skarżących, należało podnieść, że skoro w dacie wydania pozwolenia na budowę w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja lokalizacyjna, to organy obu instancji nie były uprawnione do sprawdzania prawidłowości decyzji lokalizacyjnej, jak też postępowania poprzedzającego jej wydanie. Ewentualna kontrola legalności ostatecznej decyzji lokalizacyjnej może być dokonana wyłącznie w trybie nadzwyczajnym, lecz skoro decyzja ta nie została usunięta z obrotu prawnego, to była wiążąca w sprawie pozwolenia na budowę (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 622/21, LEX nr 3291315). Należy w tym miejscu zauważyć, że wyrokiem z 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 364/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnie oddalił skargę B. M. i Z. M. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] grudnia 2020 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji spornej inwestycji. Skoro zatem kwestia lokalizacji tej inwestycji została już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta w innym postępowaniu, to nie mogła być (i prawidłowo nie była) ponownie przedmiotem orzekania w toku kontrolowanego postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę.
7.2. W toku postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę nie orzeka się ponadto ani o ekwiwalencie za ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości ani też w kwestii wywłaszczenia właściciela nieruchomości za odszkodowaniem. Zagadnienia te mogą być przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych, zgodnie z przepisami specustawy gazowej (w tym jej art. 20 i 24), a zatem wykraczają one poza granice niniejszej sprawy. Żaden z przepisów specustawy drogowej ani też żaden przepis Prawa budowlanego nie uzależnia możliwości wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji takiej jak ta będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, od rozstrzygnięcia kwestii, które podnosi w skardze pełnomocnik skarżących.
7.3. Z tej przyczyny Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym strony skarżącej z dnia 27 kwietnia 2022 r. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania jej stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 8 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 696/21, LEX nr 3333998). W ocenie Sądu, dokumenty przedstawione przez stronę skarżącą nie mają żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, którą Sąd – z przyczyn podanych wyżej – uznał za prawidłową.
8. Zarzuty skargi okazały się zatem niezasadne. Sąd nie stwierdził również, aby zaskarżona decyzja była dotknięta jakimikolwiek innymi wadami, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie. Dlatego też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
9. Na zakończenie należy wyjaśnić, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o zmianę terminu rozprawy, wyznaczonej na 14 czerwca 2022 r. Skarżący byli reprezentowani przez pełnomocnika procesowego wykonującego zawód adwokata, który został upoważniony w treści pełnomocnictwa do udzielenia substytucji. Uroczystość rodzinna pełnomocnika proceoswego nie uniemożliwiała zatem reprezentacji interesów skarżących na jawnej rozprawie. Ponadto rozprawa została zorganizowana w sposób umożliwiający transmisję dźwięku i obrazu, toteż pełnomocnik procesowy mógł zorganizować udział swoich mocodawców w posiedzeniu Sądu w taki sposób, aby – jak to określono w piśmie z 1 czerwca 2022 r. – "Sąd zobaczył
i posłuchał tych ludzi" (pełnomocnikowi skarżących doręczono informację o braku zmiany terminu rozprawy jeszcze przed jej wywołaniem, tj. 13 czerwca 2022 r.). Sąd podkreśla przy tym, że sąd administracyjny jest przede wszystkim sądem prawa, a zatem profesjonalny pełnomocnik skarżących mógł również na piśmie przedstawiać stanowiska, wnioski i poglądy prawne, które – jego zdaniem – mogłyby wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI