VII SA/Wa 237/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniezmiana sposobu użytkowaniasamowola budowlananieważność decyzjiwłaściwość organunadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie budynku lecznicy weterynaryjnej, uznając, że decyzja PINB była wydana przez niewłaściwy organ.

Sprawa dotyczyła skargi D.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 1999 r. dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku lecznicy weterynaryjnej. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie właściwości instancyjnej przez GINB. Sąd uznał, że decyzja PINB z 1999 r. została wydana przez niewłaściwy organ (PINB nie był właściwy do wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania), co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Mimo pewnych uchybień w uzasadnieniu decyzji GINB, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie było prawidłowe i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] grudnia 2004 r., która stwierdziła nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] marca 1999 r. dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego (lecznica weterynaryjna i punkt sprzedaży pasz). Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie właściwości instancyjnej przez GINB przy stwierdzaniu nieważności decyzji PINB oraz błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego. Sąd uznał, że kluczowym uchybieniem była decyzja PINB z 1999 r., która została wydana przez organ niewłaściwy rzeczowo. Zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, PINB nie był właściwy do wydawania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektu, do czego odsyłał art. 71 ust. 3 ustawy. Właściwym organem był organ administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym, decyzja PINB była dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że mimo pewnych nieścisłości w uzasadnieniu decyzji GINB (np. błędne odwołanie do art. 55 Prawa budowlanego czy nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej), samo rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji PINB było prawidłowe. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienia GINB nie były na tyle istotne, aby mogły skutkować uchyleniem jego decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja PINB była nieważna, ponieważ została wydana przez organ niewłaściwy rzeczowo.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi w dacie wydania decyzji, PINB nie był właściwy do wydawania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektu, nawet jeśli stosowano odpowiednio przepisy dotyczące samowoli budowlanej. Właściwość rzeczową w tym zakresie posiadał organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.b. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

W przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i 51. Odesłanie to nie przenosi kompetencji do wydawania decyzji na organy nadzoru budowlanego, a właściwym organem pozostaje organ administracji architektoniczno-budowlanej.

u.p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Określa zadania i kompetencje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, wśród których nie było wydawania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektu.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja dotknięta wadą nieważności, w tym wydana przez organ niewłaściwy rzeczowo.

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § ust. 1a

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Przepis ten dotyczy wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, a nie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

u.p.b. art. 55 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Przepis ten określa kiedy inwestor ma obowiązek uzyskać pozwolenie na użytkowanie nowego obiektu, nie dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg wskazania podstawy prawnej w decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia.

r.M.G.P.i.B. art. 12 § ust. 4 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa

Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków i spadku dachu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja PINB z 1999 r. została wydana przez organ niewłaściwy rzeczowo, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 10 § 1 pkt 2 k.p.a. (odmowa udostępnienia dokumentów), art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (niewskazanie podstawy prawnej decyzji GINB), błędnej interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa', niewłaściwej interpretacji przepisów Prawa budowlanego (art. 55, 51, 71), obrazy art. 19 k.p.a. (naruszenie właściwości instancyjnej przez GINB).

Godne uwagi sformułowania

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie posiadał uprawnień do wydania decyzji * w oparciu o ten przepis. Zaistniały więc przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanej przez niego decyzji określone w art.l56§l pkt.1 kpa. Uchybienia popełnione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie mogą skutkować uchyleniem przez Sąd tej decyzji. Odesłanie do odpowiedniego stosowania art.50 i art.51 nie oznacza, że odesłaniu ulegają także kompetencje do wydawania decyzji określonej w art.71 ust.3 tejże Ustawy.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Leszek Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego i organów administracji architektoniczno-budowlanej w sprawach dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych oraz przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2005 roku i specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w tamtym okresie. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po późniejszych nowelizacjach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii właściwości organów administracji w kontekście samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak błędy proceduralne na etapie wydawania decyzji mogą prowadzić do stwierdzenia jej nieważności.

Nieważna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie: Sąd wyjaśnia, kto miał rację w sporze o właściwość organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 237/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Leszek Kamiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 72/06 - Wyrok NSA z 2006-12-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku skargę oddala.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] maja 1998 roku, nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.50 ust.l pkt.l w zw. z art.71 ust.3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał A. i W. M. zamieszkałym w [...] przy ul. [...] wstrzymać użytkowanie budynku przeznaczonego na cele przychodni weterynaryjnej i punktu sprzedaży pasz dla zwierząt.
W uzasadnieniu swojego postanowienia Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] stwierdził, że W. M. samowolnie zmienił sposób użytkowania budynku gospodarczego związanego z prowadzonym gospodarstwem domowym na budynek usługowy związany z przychodnią weterynaryjną i sprzedażą pasz.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1998 roku.
Decyzją z dnia [...] lipca 1998 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.50 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 71 ust.3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nakazał A. i W. M.:
1. wykonać projekt budowlany powykonawczy z uwzględnieniem
wykonanych robót w budynku gospodarczym w [...] przy
ul. [...], który samowolnie został przystosowany do działalności
gospodarczej,
2. uzyskać opinię Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji
Sanitarnej odnośnie przydatności budynku usługowego
do użytkowania.
Decyzją z dnia [...] października 1998 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.51 ust.la Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane udzielił A. i W. M. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających
na dobudowaniu łapacza wiatru i wykonaniu wentylacji w budynku usługowym przeznaczonym na lecznicę weterynaryjną oraz punkt sprzedaży pasz.
Decyzją z dnia [...] marca 1999 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. la Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane udzielił A. i W. M. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego z przeznaczeniem na lecznicę weterynaryjną i punkt sprzedaży pasz dla zwierząt.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1999 roku, nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie H. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1999 roku zostało złożone z uchybieniem terminu.
Decyzją z dnia [...] września 2004 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku K. i H. W. oraz F. i M. K. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1999 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w dacie wydawania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z treści art.83 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie wynikało jednoznacznie do jakiego organu należały zadania z zakresu samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wprawdzie decyzja z dnia [...] marca 1999 roku została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, ale skoro przepis prawa dopuszczał możliwość rozbieżnej interpretacji co do tego, który organ właściwy jest do rozpoznania sprawy to wybór jednej z interpretacji nie może być uznany za rażące naruszenie prawa nawet wówczas gdy w późniejszym okresie interpretacja ta została uznana za nieprawidłową. Nadto w wyniku kolejnej nowelizacji Prawa budowlanego organem właściwym do wydawania pozwoleń na użytkowanie stał się organ nadzoru budowlanego. W wypadku stwierdzenia
nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organem właściwym do ponownego rozpoznania sprawy byłby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołań H. W. oraz F. i M. K. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 roku i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1999 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1999 roku wydana została z rażącym naruszeniem art. 51 ust.1a Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu po wykonaniu obowiązku tj. określonych robót i czynności nakazanych w odrębnym postępowaniu właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. W oparciu o ten przepis Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł wydać pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku, którego użytkowanie zostało wcześniej samowolnie zmienione. W rozpatrywanej sprawie zdaniem Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosowanie miał art.55 ust.1 pkt.3 wymienionej wyżej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane jeśli organ wydał na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 lub art.73 ust.3 Prawa budowlanego decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
W dacie wydawania zakwestionowanego rozstrzygnięcia zgodnie z art.83 ust.l Prawa budowlanego organem kompetentnym do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu był organ administracji architektoniczno - budowlanej tj. Starosta [...]. Wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu z naruszeniem art.19 kpa i art.20 kpa w zw. z art. 83
ust.1 Prawa budowlanego stanowi zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności.
Nadto z akt sprawy wynika, iż istniejący i w późniejszym okresie rozbudowany budynek gospodarczy jest usytuowany częściowo na granicy działki ze spadkiem dachu skierowanym na sąsiednią działkę. Usytuowanie takie jest niezgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawartymi w §12 ust.4 pkt.1i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku. Przed udzieleniem pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku właściwy organ winien zobowiązać inwestora do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła D. M. podnosząc następujące zarzuty:
1. naruszenia art.10§1 pkt.2 kpa poprzez odmowę udostępnienia
kserokopii dokumentów,
2. naruszenie art.l56§l pkt.2 kpa poprzez niewskazanie podstawy
prawnej wydanej decyzji,
3. bledną interpretację artl56§l pkt.2 kpa w zakresie pojęcia
rażącego naruszenia prawa,
4. niewłaściwą interpretację art.55 ust.1 pkt.3, art.51 ust.1 pkt.2
oraz art.71 ust.3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie,
iż na podstawie art.55 ust.1 pkt.3 rozstrzygane są sprawy
związane z samowolną zmianą przeznaczenia obiektu
budowlanego,
5. niewłaściwą interpretację art.55 ust.1 pkt.3 Prawa budowlanego
poprzez błędne przyjęcie, że na podstawie tego przepisu
wydawane są pozwolenia na użytkowanie,
6. obrazy art.19 kpa w zakresie naruszenia właściwości instancyjnej
poprzez rozstrzyganie sprawy zastrzeżonej do innego organu.
W uzasadnieniu skargi D. M. stwierdziła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie odmówił wydania jej
uwierzytelnionego odpisu odwołania złożonego przez F. i M. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Uniemożliwiło to jej ustosunkowanie do podnoszonych w tym odwołaniu zarzutów.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera wskazania podstawy prawnej. Samo przywołanie art. l38 § l pkt.2 kpa jest zdaniem skarżącej niewystarczające. Przepisy prawne na podstawie której wydana została decyzja winny być przytoczone precyzyjnie i w sposób jednoznaczny.
Z art.51 ust.1 pkt.3 i art.51 ust.1 pkt.2 wynika, iż organ administracji w oparciu o ten przepis może wydać nakaz wykonania określonych czynności, zmian i przeróbek tj. czynności faktycznych i robót budowlanych w sensie fizycznym. Zatem określone w art.55 ust.1 pkt.3 i art.51 ust.1 pkt.2 czynności nie mogą być czynnościami dowodowymi polegającymi na opracowaniu dokumentacji budowlanej, inwentaryzacji, ekspertyz bądź nałożeniu obowiązku uzyskania opinii lub uzgodnień. W tej sytuacji wątpliwa wydaje się być zdaniem skarżącej decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998 roku nakładająca obowiązek wykonania projektu budowlanego oraz uzyskania opinii od właściwych organów. W odniesieniu do budynku nie były prowadzone żadne roboty budowlane i dlatego nie może mieć zastosowania art.55 ust.1 pkt.3 Prawa budowlanego. Likwidacja samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu nie może być dokonywana poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie. Pozwoleniem na użytkowanie legalizuje się zdaniem skarżącej samowolnie prowadzone roboty budowlane bądź budowę obiektów budowlanych nie wymienionych w art. 48 Prawa budowlanego.
Zgodnie z treścią art.71 ust.3 kwestie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku rozstrzyga się poprzez odpowiednie stosowanie art.50 i 51 Prawa budowlanego. Skoro podstawą prawną wyrażenia zgody na użytkowanie obiektu, którego użytkowanie zostało samowolnie zmienione jest przepis art.51 ust.1a to zdaniem skarżącej pozbawione jest podstaw
przekonanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie posiadał kompetencji do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Przyznanie kompetencji do likwidacji samowoli budowlanej organom nadzoru budowlanego przekreśla zdaniem skarżącej cel reformy organów administracji publicznej, której zamiarem było rozdzielenie spraw wydawania pozwoleń na budowę od spraw związanych z wszelkiego rodzaju przypadkami samowoli budowlanej.
Pogląd na to, który organ był właściwy do likwidacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku wśród organów administracji publicznej był niejednolity. Skoro istniały różnice w interpretacji przepisu to nie można mówić, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa poprzez jego odmienną interpretację. Skutki decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogą być uznane za skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W wyniku uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ten sam organ będzie prowadził postępowanie legalizacyjne i najprawdopodobniej wyda podobna decyzję, gdyż właściciel budynku wykonał wszystkie zalecenia wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego. Obecnie przy legalizacji właściciel musiałby ponieść opłatę legalizacyjną na skutek tego, że organy nadzoru budowlanego nie znały swoich kompetencji.
Przepis art. l57 § l kpa stanowi, iż organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia nad organem, którego decyzja jest kwestionowana. Przepis ten zdaniem skarżącej jest jednoznaczny o nie dopuszcza żadnych wyjątków nawet dla organu odwoławczego. Organem
wyższego stopnia w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru
Budowlanego jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i tylko ten
organ jest władny do stwierdzenia nieważności decyzji podległego mu organu.
Wydanie takiej decyzji przez Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego
narusza zdaniem skarżącej w sposób nie budzący wątpliwości art.157 § 1 kpa
poprzez naruszenie właściwości instancyjnej organu oraz obraża art. 15 kpa o dwuinstancyjności postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja aczkolwiek dotknięta jest pewnymi uchybieniami prawnymi to jednak nie są one zdaniem Sądu na tyle istotne by mogły skutkować koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1999 roku, Nr [...] wydana została przez niewłaściwy organ administracji. Zgodnie z treścią art. 71 ust.1 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) - w brzmieniu tego przepisu obowiązującym na datę wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] - zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia właściwego organu. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia zgodnie z treścią art.71 ust.3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane zastosowanie miały przepisy art.5O i art.51 tejże ustawy.
Kompetencje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego były jednoznacznie określone w art. 83 ust.1 wymienionej ustawy. Przepis ten stwierdzał, iż jest on właściwy do wykonywania zadań i kompetencji, o których mowa w art. 48, art. 50, art. 51, art. 62 ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt.3 lit. a), art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Wśród tych przepisów nie został wymieniony art.71. Tym samym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie posiadał uprawnień do wydania decyzji
*
w oparciu o ten przepis. Zaistniały więc przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanej przez niego decyzji określone w art.l56§l pkt.1 kpa.
Uchybienia popełnione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie mogą skutkować uchyleniem przez Sąd tej decyzji. Prawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak również wskazanie podstawy prawnej stwierdzenia nieważności nie zmieni faktu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dacie wydawania decyzji z dnia [...] marca 1999 roku nie był organem właściwym do jej wydania.
Rzeczywiście organy administracji odmówiły skarżącej wydania kopii odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesionego przez F. i M. K. Zważyć jednak należy, iż postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku o udostępnienie dokumentów podlega odrębnemu zaskarżeniu. Nadto stwierdzić należy, iż argumenty podnoszone przez odwołujących się nie były argumentami, które przesądziły o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1999 roku. Nawet więc poznanie przez skarżącą argumentów osób odwołujących się od decyzji organu I instancji i przedstawienie kontrargumentów nie zmieniło by rozstrzygnięcia wydanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż w toku postępowania naruszony został art.l56 § l pkt.2 kpa poprzez niepowołanie go w postawie prawnej decyzji. Brak wskazania przez organ administracji w decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji podstawy prawnej jej wydania stanowi naruszenie art. lO7 § l kpa. Uchybienie zdaniem Sądu również nie jest jednak na tyle istotne by mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Odnośnie zarzutu skarżącej związanego z błędną interpretacją przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pojęcia rażącego naruszenia prawa stwierdzić należy, iż analiza treści uzasadnienia decyzji wskazuje, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia do wydawania z dnia [...] marca 1999 roku było
naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej (art.l56§l pkt.1 kpa), a nie wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art.l56§l pkt.2 kpa). Ocena trafności interpretowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa" nie ma więc dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenia. Zbędnym jest więc dokonywanie przez Sąd oceny w tym przedmiocie.
Zaznaczyć jedynie należy, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając swoją decyzję uzasadnił ją w taki sposób, że rzeczywiście może powstać mylne wrażenie, iż podstawą stwierdzenia nieważności było rażące naruszenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów o określających właściwość organów administracji do wydania decyzji. Jest to argumentacja prawna budząca zdziwienie zważywszy na fakt, iż wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest samodzielną przesłanką stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Nieporozumieniem jest więc stwierdzenie, że wydanie przez organ administracji decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest rażącym naruszeniem prawa.
Zgodzić należy się z poglądem skarżącej, iż stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o naruszeniu art.55 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) jest pozbawione podstaw. Przepis ten określa kiedy inwestor ma obowiązek uzyskać pozwolenie na użytkowanie nowego obiektu. Nie dotyczy on natomiast sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejącego już obiektu. Podstawą rozstrzygnięć w takim wypadku jest art.71 wymienionej wyżej Ustawy. Błędny pogląd wyrażony Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma jednak zdaniem Sądu wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Przepis art.51 ust.1 pkt.2 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane wbrew twierdzeniom skarżącej ma zastosowanie przy rozstrzyganiu w sprawach samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. Przepis ten jest stosowany odpowiednio w tym postępowaniu, gdyż do jego stosowania odsyła art.71 ust. 2 wymienionej ustawy.
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła z naruszeniem art.19 kpa to jest,
że zapadła ona z naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Wręcz przeciwnie decyzja ta realizuje zasadę dwuinstancyjności. Zgodnie z treścią art.138 kpa organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę merytorycznie i jeśli zebrany w sprawie materiał dowodowy na to pozwala wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Uchylenie do ponownego rozpoznania decyzji organu I instancji możliwe jest jedynie wówczas gdy zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie zgromadzone w aktach sprawy dowody pozwalały Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego na wydanie decyzji merytorycznej. Uchylenie decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania byłoby w takim wypadku naruszeniem art.l38§2 kpa. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ odwoławczy ma prawo orzec odmiennie niż to zrobił organ I instancji. Z art.l38§l pkt.2 jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję mocą której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Uprawnienie to przysługuje organowi odwoławczemu także wówczas gdy rozpoznaje odwołanie od decyzji zapadłej w postępowaniu nieważnościowym. Z faktu, iż organ administracji korzysta z przysługujących mu uprawnień nie można czynić temu organowi zarzutu.
Nie można też zgodzić się z poglądem skarżącej, że skoro przy orzekaniu w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zastosowanie mają przepisy art.5O i art. 51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a do orzekania w sprawach określonych w tych przepisach właściwy jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, to wydana przez organ nadzoru budowlanego w 1999 roku decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku wydana została przez właściwy organ.
Przepis art.71 ust.3 wymienionej Ustawy stwierdza, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. Odesłanie do odpowiedniego stosowania art.50 i art.51 nie oznacza, że odesłaniu ulegają także kompetencje do wydawania decyzji określonej
w art.71 ust.3 tejże Ustawy. Organem właściwym do wydania decyzji określonej w tym przepisie nadal pozostawał organ administracji architektoniczno - budowlanej.
Stwierdzenie, iż art. 50 i art. 51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane stosuje się odpowiednio jest jedynie zabiegiem redakcyjnym stosowanym przez ustawodawcę w celu uniknięcia zbędnego powtarzania przepisów o podobnej treści. Alternatywą dla tego typu techniki legislacyjnej byłoby zapisanie wprost w art.71 ust.3 treści uprawnień przysługujących organowi administracji. Byłyby to uprawnienia analogiczne do uprawnień wynikających z art.50 i art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane uwzględniające oczywiście różnice między samowolnym wykonaniem robót budowlanych, a samowolną zmianą sposobu użytkowania budynku lub jego części. Z faktu, iż przepis art.71 ust.3 odsyła organ administracji do odpowiedniego stosowania art. 50 i art.51 nie można więc wywodzić wniosku o tym, że kompetencje określone w tym przepisie - w dacie wydawania decyzji z dnia [...] marca 1999 roku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - przysługiwały organom nadzoru budowlanego.
Zarzuty skarżącej dotyczące prawidłowości wydania przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzji z dnia [...] lipca nie mogą być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Jeśli skarżąca uważa, iż decyzja dotknięta jest wadą która winna skutkować stwierdzeniem jej nieważności może wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego organu.
Należy odnieść się również do stwierdzenia Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie właściwy organ winien zobowiązać inwestora do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, gdyż budynek gospodarczy jest usytuowany częściowo na granicy działki ze spadkiem dachu skierowanym na sąsiednią działkę co jest niezgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tego rodzaju kwestie nie mogą być rozpoznawane w postępowaniu, którego przedmiotem jest samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku. Jeśli budynek nie spełnia warunków technicznych,
to wymaga to oceny zgodności z prawem decyzji, na podstawie której został on zrealizowany. Jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę tego budynku przewidywała jego realizację częściowo w granicy z sąsiednią działką ze spadkiem na sąsiednią działkę, to podjęcie jakichkolwiek czynności wymaga wcześniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. Rozstrzyganie tych kwestii w toku postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku nie jest możliwe. Ponieważ jednak przy ponownym rozpoznaniu sprawy udzielenia pozwolenia na użytkowanie organ rozpoznający tę sprawę nie będzie związany wskazaniami prawnymi zawartymi w tej decyzji nie istnieje konieczność jej uchylania z tego powodu.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI