VII SA/Wa 2367/22

VII SA/Wa 2367/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Bogusław Cieśla
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61 a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2022 r. znak DON.7101.291.2022.RKR w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. znak: DON.7101.291.2022.RKR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. B. ( dalej: "skarżący"), na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej: "ŚWINB", "organ I instancji") z dnia 11 lipca 2022 r., znak: WINB-WOA.771.17.2022.MG/KC odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. ( dalej: "PINB", "organ powiatowy") z dnia [...] września 2021 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności trzech garaży położonych na posesji przy ul. [...] na działce nr [...] oraz przy ul. [...] na działce nr [...] w S., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], PINB w S. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności trzech garaży przy ul. [...], na działce nr [...] oraz przy ul. [...] na działce nr [...] w S.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej ww. decyzji PINB w S. z dnia [...] września 2021 r. zarzucając błędną ocenę organu powiatowego co do ustalenia statusu strony w zakresie działki nr [...] w S. Zdaniem Wnioskodawcy, PINB w S. nieprawidłowo stwierdził, że zawsze i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. W dalszej części wniosku podniesiono, że nie można zaakceptować poglądu, wedle którego z kręgu stron postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę należy z zasady i całkowicie wykluczyć właściciela lokalu mieszkalnego, będącego jednocześnie członkiem wspólnoty mieszkaniowej i współwłaścicielem nieruchomości wspólnej.
Organ wojewódzki postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r., znak: WINB-WOA. 771.17.2022.MG/KC odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w S. z dnia [...] września 2021 r. stwierdzając, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w tej sprawie.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego oraz dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy GINB wydał wskazane na wstępie postanowienie.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Nie ma przy tym zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie kwestii formalnych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w związku z uznaniem, że wnioskodawca nie posiada legitymacji do kwestionowania decyzji PINB.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.
Z ustaleń organu powiatowego zawartych w protokole oględzin z dnia 2 marca 2021 r. wynika, że na działce nr [...] przy ul. [...] oraz na działkach nr [...] przy ul. [...] istnieją trzy garaże połączone w jeden obiekt budowlany. Garaże są wybudowane ok. 80 cm na działce nr [...]. Wszystkie trzy boksy mają metalowe bramy wjazdowe skierowane na ww. działkę, należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...].
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
W niniejszej sprawie skarżący swój interes prawny do wszczęcia postępowania, wywodzi z tytułu przysługującego mu prawa do odrębnej własności lokali mieszkalnych, a co za tym idzie bycia członkiem Wspólnoty mieszkaniowej, stąd też interes prawny skarżącego winien być rozważany w kontekście przywołanej wyżej ustawy o własności lokali.
Na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przede wszystkim przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości (art. 6 ustawy o własności lokali). Wspólnota jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Z przepisów ustawy o własności lokali wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Z regulacji zawartej w art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wynika ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne, załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej.
Organ podniósł, że z treści powołanych przepisów wynika wprost, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, przymiot strony przysługuje wspólnocie mieszkaniowej, w imieniu której występuje zarząd. W szczególnych przypadkach osoba legitymująca się własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Taka sytuacja ma miejsce, gdy realizacja inwestycji spowoduje naruszenie warunków korzystania z tego lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego, a więc gdy zostanie naruszony własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes strony.
W ocenie GINB, organ wojewódzki słusznie stwierdził, że taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Skarżący nie wskazał żadnego ograniczenia w swobodnym korzystaniu i zagospodarowaniu swoich lokali względem spornych garaży. Nie jest natomiast rolą organów administracji publicznej wykazywanie za stronę, że przysługują jej określone uprawnienia kształtujące jej (choćby potencjalnie) interes prawny w sprawie. Organ zaznaczył, że to na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną. Z całą pewnością interesu takiego nie można wywodzić z przysługującego prawa współwłasności nieruchomości wspólnej, czy udziału w częściach wspólnych budynku i nieruchomości gruntowej w sytuacji, gdy istnieje zarząd upoważniony do reprezentowania członków wspólnoty mieszkaniowej.
Uzupełniająco organ wskazał, że przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczyli w toku sprawy głównej, że garaże wybudowane ok. 80 cm na działce nr [...] mające bramy wjazdowe na ww. działkę nie niosą ze sobą jakichkolwiek uciążliwości lub ograniczeń w możliwości korzystaniu z ich nieruchomości.
Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie przymiot strony przysługuje Wspólnocie mieszkaniowej, a nie członkom wspólnoty. Prawidłowo zatem Śląski WINB stwierdził, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji PINB w S. z dnia [...] września 2021 r., a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony.
Mając na uwadze przywołane okoliczności organ wskazał, że skarżący nie posiada legitymacji do złożenia wniosku, bowiem postępowanie w ramach którego zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy jego interesu prawnego ani obowiązku. Dodatkowo, interesu prawnego w kwestionowaniu rozstrzygnięcia nie można wywodzić tylko z tego, że zdaniem wnioskodawcy nie odpowiada ona normom Prawa budowlanego.
Organ dodał, że nie ulega wątpliwości, że skarżący jest zainteresowany stwierdzeniem nieważności decyzji PINB w S. z dnia [...] września 2021 r. Nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, co wskazuje, że ma ona w sprawie wyłącznie interes faktyczny. Tym samym, zdaniem organu, prawidłowo zastosowano w tej sprawie art. 61 a § 1 k.p.a., wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
J. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że jego wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 124 § 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ odwoławczy nieważności zaskarżonego postanowienia, na skutek braku oznaczenia strony rozstrzygnięcia, w rozumieniu podmiotu, którego prawa dotyczy;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy postanowienia, które nie może zostać uznane za prawidłowo wydane, w zgodzie z art. 124 § 1 k.p.a. i tym samym wyczerpujące znamiona stwierdzenia jego nieważności, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1) art. 28 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, a tym samym błędne przyjęcie, że po stronie skarżącego nie występował interes prawny w przedmiotowej sprawie.
2) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne odmówienie wszczęcia postępowania, z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
3) art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, polegające na nieuwzględnieniu nieprawidłowego użytkowania trzech garaży, przekraczających granice nieruchomości sąsiadującej tj. nieruchomości stanowiącej współwłasność (część wspólna) skarżącego.
Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a., wniesiono o uchylenie w całości postanowienia organu I i II instancji. Ponadto na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości zlokalizowanych przy ul. [...] i [...] w S. Zabudowa w postaci trzech garaży została postawiona nie tylko bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia posadowienia takowej budowli, ale także inwestycja ta nie uzyskała zgody w drodze uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] i [...], a której to nieruchomość zajmuje się w sposób bezprawny. Przedmiotowa zabudowa nie tylko nie spełnia norm, ale w sposób ewidentny przekracza granice nieruchomości sąsiadującej tj. nieruchomości stanowiącej współwłasność (część wspólna) skarżącego.
Podniesiono, że rozstrzygnięcia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie nie zawierają jednego z obligatoryjnych wymogów stawianych prawidłowo wydanemu rozstrzygnięciu, mianowicie nie zawierają wskazania jego adresata. W rozdzielniku jedynie skarżący jest wymieniony jako adresat rozstrzygnięcia, jednak nie jest to równoznaczne ze wskazaniem, że rozstrzygnięcie to dotyczy jego sytuacji normatywnej. Z treści uzasadnienia dopiero można wnioskować, że przedmiotowe postanowienie rozstrzygało o sytuacji prawnej skarżącego.
Treść postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, jak i poprzedzającego go postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach wskazuje, że nie spełnia ono wszystkich elementów wymaganych od aktu administracyjnego, ponieważ obok wskazania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie, osnowy tego postanowienia i podpisu osoby uprawnionej do jego wydania, konieczne jest określenie strony lub stron. Postanowienie to natomiast nie zawiera oznaczenia strony rozstrzygnięcia w rozumieniu podmiotu, którego praw dotyczy, tym samym nie można go uznać za prawidłowo wydane w zgodzie z art. 124 § 1 k.p.a. Można też wskazać, że wyczerpuje znamiona stwierdzenia nieważności jako postanowienia wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W rozdzielniku tego postanowienia i w samej treści uzasadnienia wskazany został adresat wydanego postanowienia. Organ odwoławczy nie dostrzegł występującej ułomności w postanowieniu organu I instancji i nie odniósł się do tego w swoim rozstrzygnięciu.
Następnie wskazano, że skarżący jest właścicielem 17 lokali mieszkalnych położonych w budynkach przy ul. [...] w S. Skarżący nabył na mocy Postanowienia Sądu Rejonowego w S. Wydział I Cywilny wydanego w dniu [...] lutego 2013 r., w sprawie o sygn. akt [...], udział wynoszący 4.900/10.000 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości wraz ze związanym z nim takim samym udziałem w prawie odrębnej od gruntu własności budynków położonych w S. przy ul. [...] i rejonie ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w S. Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste pod numerem [...]. Skarżący zatem posiada ok 29 % udziału w głosach zgromadzenia członków Wspólnoty i w takim też zakresie ponosi ciężary związane m.in. z utrzymaniem części wspólnych.
Skarżący zauważył, że interes prawny właściciela lokali stanowiących odrębne nieruchomości nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Podniesiono, że uregulowanie art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali nie wyklucza działania członków wspólnot na zewnątrz w obronie własnych praw. Jeżeli zatem członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota.
Ponadto w skardze przedstawiono argumentację wykazującą nieprawidłowe i niezgodne z przepisami usytuowanie garaży. Podniesiono również, że użytkujące garaże osoby parkują samochody nie tylko w środku garaży, ale i przed nimi, zastawiając tym samym miejsca parkingowe mieszkańcom wspólnoty.
Dodatkowo, notoryczne przejazdy przez działkę o nr [...] powodują, że od dłuższego już czasu niszczeje nawierzchnia, po której przemieszczają się m.in. korzystający z garaży najemcy. To z kolei naraża Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] i [...], w tym skarżącego na konieczność poniesienia wysokich kosztów, niezbędnych do naprawienia nawierzchni, o której mowa powyżej. Z uwagi na wysokość udziału skarżącego w części wspólnej nieruchomości (ok 29%), jego udział w tychże kosztach jest znaczny. Skarżący zaskarżył uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie zaciągnięcia kredytu na prace remontowe dotyczące podwórka, wbrew stanowczemu sprzeciwu Zarządu Wspólnoty, z sukcesem, mimo zawartej ugody, udało się skarżącemu doprowadzić do jej uchylenia. Działanie Zarządu zdaniem skarżącego jest nacechowane złą wolą, gdyż z jednej strony wymaga się od członków wspólnoty czynienia znacznych nakładów na remont nawierzchni podwórka (w tym części, w której znajdują się podjazdy do garaży), a z drugiej strony Zarząd nie "robi nic" w sprawie samowoli budowlanej, jaka znajduje się na części wspólnej. Toleruje zastały stan faktyczny z uwagi na "pewne okoliczności", które nie są na pewno podyktowane interesem współwłaścicieli.
Obecna sytuacja stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia (w tym dla skarżącego), wynikające z naruszenia wskazywanych przepisów prawa budowlanego. A konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciela lokalu (lokali) możliwości administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę ochrony opiera na przepisach prawa i gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu, jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2022 r. znak: DON.7101.291.2022.RKR, utrzymujące w mocy postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2022 r., znak: WINB-WOA.771.17.2022.MG/KC, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] września 2021 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności trzech garaży położonych na posesji przy ul. [...] na działce nr [...] oraz przy ul. [...] na działce nr [...] w S.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, nie zostało wydane z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 61 a § 1 k.p.a. Przepis ten określa dwie przesłanki, które powodują niemożność wszczęcia postępowania w danej sprawie, a mianowicie jeżeli podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną oraz jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
Podkreślenia wymaga, że przyczyny o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., II OSK 2487/21, LEX nr 3517191).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, oczywistym jest, że skarżący nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wspomnianej wyżej decyzji PINB z dnia [...] września 2021 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności trzech garaży położonych na posesji przy ul. [...] na działce nr [...] oraz przy ul. [...] na działce nr [...] w S.
Zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Natomiast w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Skarżący swój interes prawny do wszczęcia postępowania nieważnościowego, wywodzi z przysługującego mu prawa do odrębnej własności lokali mieszkalnych, a co za tym idzie bycia członkiem Wspólnoty mieszkaniowej.
Jak wynika z ustaleń organu powiatowego zawartych w protokole oględzin z dnia 2 marca 2021 r., na działce nr [...] przy ul. [...] oraz na działkach nr [...] przy ul. [...] istnieją trzy garaże połączone w jeden obiekt budowlany. Garaże są wybudowane ok. 80 cm na działce nr [...] należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...].
Wszystkie trzy boksy mają metalowe bramy wjazdowe skierowane na ww. działkę, należącą do Wspólnoty.
Skarżący kwestionuje legalność przedmiotowych garaży, zgodność tej inwestycji z przepisami technicznymi oraz fakt, że przekraczają one granice sąsiedniej nieruchomości i są częściowo posadowione na działce Wspólnoty, stanowiącej jednocześnie część wspólną tej nieruchomości.
Merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów, poprzedzone być musi zatem ustaleniem, czy skarżący posiada interes prawny we wszczęciu postępowania nieważnościowego oceniany w kontekście ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048, dalej: "u.w.l.").
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 u.w.l., w razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
W myśl art. 6 u.w.l., ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana.
Z kolei zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 u.w.l., zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
Z powyższych przepisów, wynika zatem, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd, co również przekłada się na legitymację procesową poszczególnych jej członków w postępowaniach administracyjnych.
Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 lutego 2020 r., II SA/Wr 640/19, LEX nr 2945341, prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona, niezależnie od udziału wspólnoty lokalowej, nie może być wynikiem samego tylko faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Musi za tym przemawiać jego zindywidualizowany interes, wynikający najczęściej z wpływu zawartego w decyzji nakazu na konkretny lokal mieszkalny będący jego własnością.
Tymczasem taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, zaś skarżący nie wykazał, że w odniesieniu do lokali stanowiących jego własność, naruszony został jego zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. Skarżący bowiem nie wskazał żadnego ograniczenia w swobodnym korzystaniu i zagospodarowaniu swoich lokali z uwagi na istnienie spornych garaży, natomiast rolą organów administracji publicznej, nie jest wykazywanie za stronę, że przysługują jej określone uprawnienia kształtujące jej (choćby potencjalnie) interes prawny w sprawie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2010 r., II OSK 1572/09, LEX nr 746650, "to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b., zaś organ właściwy w sprawie jest zobowiązany do podjęcia odpowiednich czynności kontrolnych, a gdy stwierdzi, że wniosek został złożony przez podmiot uprawniony, jego obowiązkiem jest skontrolowanie, niezależnie od argumentów podniesionych przez wnioskodawcę, czy kwestionowana decyzja jest wolna od wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a."
Interes prawny skarżącego wbrew argumentacji zawartej w skardze, nie wynika zarówno z przysługującego mu prawa współwłasności nieruchomości wspólnej, ani też udziału w częściach wspólnych budynku i nieruchomości gruntowej w sytuacji, gdy istnieje zarząd upoważniony do reprezentowania członków wspólnoty mieszkaniowej. Oceny tej nie zmienia również ilość lokali, których skarżący jest właścicielem oraz jego procentowy udział w głosach zgromadzenia członków wspólnoty.
Podsumowując kwestię interesu prawnego, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie przymiot strony przysługuje Wspólnocie mieszkaniowej, a nie członkom wspólnoty, w tym również skarżącemu. Swojego interesu prawnego, skarżący nie może również wywodzić z faktu, że sporne garaże nie spełniają norm przewidzianych w Prawie budowlanym.
Te ostatnie kwestie, nie mogły być przedmiotem oceny organów, bowiem w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a., organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 lutego 2023 r. , II SA/Bk 330/22, LEX nr 3502935 ). Dlatego nie mógł zostać uznany za zasadny, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 5 ust. 8 Prawa budowlanego ( właściwie art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego dotyczący usytuowania obiektu na działce budowlanej, art. 5 ust. 8 został uchylony ).
Należy zgodzić się z organem, że skarżący jest zainteresowany stwierdzeniem nieważności decyzji PINB w S. z dnia [...] września 2021 r. Nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, co wskazuje, że ma on w sprawie wyłącznie interes faktyczny. Interes faktyczny - dający się nawet racjonalnie uzasadnić - nie powoduje jednak po stronie dysponującego nim podmiotu uzyskania statusu strony danego postępowania administracyjnego.
Nie można zatem uznać za zasadne podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 28 k.p.a., oraz art. 61a § 1 k.p.a.
Niezasadny a także niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ odwoławczy nieważności zaskarżonego postanowienia, na skutek braku oznaczenia strony rozstrzygnięcia, w rozumieniu podmiotu, którego sprawa dotyczy.
Skarżący wskazuje, że postanowienia organów obu instancji w zasadzie zawierają wszystkie elementy wymagane od postanowienia wydanego w ramach postępowania administracyjnego. Bliższa jednak ich analiza pozwala zdaniem skarżącego stwierdzić, że postanowienia te nie zawierają jednego z obligatoryjnych wymogów stawianych prawidłowo wydanemu rozstrzygnięciu, mianowicie nie zawierają wskazania jego adresata. W skardze podniesiono, że w rozdzielniku jedynie skarżący jest wymieniony jako adresat rozstrzygnięcia, jednak nie jest to równoznaczne ze wskazaniem, że rozstrzygnięcie to dotyczy jego sytuacji normatywnej. Z treści uzasadnienia dopiero można wnioskować, że przedmiotowe postanowienie rozstrzygało o sytuacji prawnej skarżącego. Treść postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, jak i poprzedzającego go postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach wskazuje, że nie spełnia ono wszystkich elementów wymaganych od aktu administracyjnego, ponieważ obok wskazania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie, osnowy tego postanowienia i podpisu osoby uprawnionej do jego wydania, konieczne jest określenie strony lub stron. Postanowienie to natomiast nie zawiera oznaczenia strony rozstrzygnięcie w rozumieniu podmiotu, którego praw dotyczy, tym samym nie można go uznać za prawidłowo wydane w zgodzie z art. 124 § 1 k.p.a. Można też wskazać, że wyczerpuje znamiona stwierdzenia nieważności jako postanowienia wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W rozdzielniku tego postanowienia i w samej treści uzasadnienia, wskazany został adresat wydanego postanowienia. Organ odwoławczy nie dostrzegł występującej ułomności w postanowieniu organu I instancji i nie odniósł się do tego w swoim rozstrzygnięciu.
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
Skarżący niewątpliwie w obu postanowieniach, został wskazany jako ich adresat, natomiast zarówno z sentencji, jak też uzasadnień obu postanowień, jasno zdaniem Sądu wynika, że rozstrzygnięcia te dotyczą sytuacji procesowej skarżącego.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.