VII SA/Wa 2350/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej, uznając, że art. 155 k.p.a. nie może być stosowany do decyzji wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia. Strony wnioskowały o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., powołując się na różne naruszenia proceduralne i materialne. Sąd uznał jednak, że przepis art. 155 k.p.a. nie może być stosowany do decyzji wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ stanowiłoby to obejście sankcji za samowolę budowlaną i nie jest zgodne z celem tego przepisu. W konsekwencji skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. H. i R. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strony wnioskowały o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 48 Prawa budowlanego. Sąd, opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, podkreślił, że art. 155 k.p.a. przewiduje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych, ale wymaga łącznego spełnienia kilku przesłanek. Kluczową przeszkodą w zastosowaniu tego przepisu w niniejszej sprawie był fakt, że decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który nie może być uchylany ani zmieniany w trybie art. 155 k.p.a. Sąd wskazał, że uchylenie takiej decyzji oznaczałoby zniesienie sankcji wobec sprawców samowoli budowlanej, co jest sprzeczne z intencją ustawodawcy. Ponadto, decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, a jedynie nakłada obowiązek. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych dotyczących dostępu do akt, uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W konsekwencji, sąd uznał, że nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego ani istotnych wad postępowania, i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie można uchylić ani zmienić w trybie art. 155 k.p.a.
Uzasadnienie
Stosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest niedopuszczalne, ponieważ stanowiłoby to obejście sankcji za samowolę budowlaną i jest sprzeczne z intencją ustawodawcy. Ponadto, decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, a jedynie nakłada obowiązek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie może być stosowany do uchylenia lub zmiany decyzji wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
k.p.a. art. 48
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis szczególny, zobowiązujący organ do orzeczenia rozbiórki w razie wystąpienia samowoli budowlanej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 154 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 80 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność stosowania art. 155 k.p.a. do decyzji wydanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ze względu na charakter przepisu szczególnego i cel sankcji za samowolę budowlaną. Decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 k.p.a. przez ograniczenie postępowania drugoinstancyjnego do oceny legalności decyzji I instancji. Naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo zaistnienia przesłanek. Naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i nieuwzględnienie podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Naruszenie art. 10 §1 w zw. z art. 73 §1 k.p.a., art. 10 § 3 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 7, 77, 107 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
stosowanie art. 155 k.p.a. w odniesieniu do art. 48 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe, bowiem wzruszenie decyzji w tym trybie, znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej wbrew intencji ustawodawcy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu, nie jest decyzją na mocy której strona nabyła prawo, lecz decyzją nakładającą obowiązek nie może mieć to miejsca w przypadku decyzji wydanej w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane, który to przepis w sposób bezwarunkowy zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki w razie wystąpienia samowoli budowlanej
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sprawozdawca
Jolanta Zdanowicz
przewodniczący
Leszek Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności stosowania art. 155 k.p.a. do decyzji nakazujących rozbiórkę samowoli budowlanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 155 k.p.a. i art. 48 Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym, które ma znaczenie praktyczne dla wielu stron postępowań administracyjnych.
“Samowola budowlana nie do uchylenia? Sąd wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2350/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-12-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/ Jolanta Zdanowicz /przewodniczący/ Leszek Kamiński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. H. i R. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2006r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] – na podstawie art. 104, art. 154 § 2 w związku z art. 155 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 punkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane( t.j. Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 2016)- odmówił uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...][...] z dnia [...] lutego 2002r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...][...] z dnia [...] sierpnia 2001r.,nakazującej M. i R. H. rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach 9,80x 8,20m, realizowanego na działce nr [...] w [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M. i R. H. o uchylenie, w trybie artykułu 155, wyżej wymienionej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002r. Organ podkreślił, iż zmiana bądź uchylenie decyzji ostatecznej w trybie artykułu 155 k.p.a. wymaga spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie. Niespełnienie którejkolwiek z nich skutkuje decyzją odmowną. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organu podniósł , że artykuł 48, stanowiący podstawę prawną decyzji, należało traktować jako przepis szczególny – sprzeciwiający się uchyleniu bądź zmianie na podstawie artykułu 155 k.p.a., tejże decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania M. i R. H., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] października 2006r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006r. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zaprezentowaną w decyzji organu I instancji i również powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dodał, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, dyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony W obszernej skardze, M. i R. H. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, formułując zarzuty: - naruszenia art. 15 kpa przez ograniczenie postępowania drugoinstancyjnego do oceny legalności decyzji I instancji i tym samym odstąpienie od oceny materialno dowodowej, jak i zasadności ustaleń faktycznych - naruszenia art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wobec utrzymania w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] września 2006r., mimo zaistnienia przesłanek warunkujących uchylenie wyżej wymienionej decyzji - naruszenia prawa materialnego, to jest art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię, wynikającą z nie wzięcia pod uwagę zaistnienia podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego, a także - naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 10 §1 kpa w zw. z art. 73 § 1 kpa, art. 10 § 3kpa, art. 81 kpa, jak również art.7, 77, 107 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 155 kpa przewiduje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych. Warunkiem jego zastosowania jest łączne spełnienie wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze zmiana decyzji w tym trybie może dotyczyć tylko decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Po drugie zmiana ta może nastąpić tylko za zgodą strony. Po trzecie nie może istnieć przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji i po czwarte istnieje interes społeczny lub słuszny interes strony, przemawiający za uchyleniem lub zmianą decyzji. Brak spełnienia którejkolwiek ze wskazanych powyżej przesłanek, wyłącza możliwość zastosowania art. 155 kpa. Jak wskazano powyżej, jedną z przesłanek będących przeszkodą w stosowaniu przepisu art. 155 kpa jest zakaz wzruszania decyzji ostatecznej zawarty w przepisach odrębnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że stosowanie art. 155 kpa w odniesieniu do art. 48 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe, bowiem wzruszenie decyzji w tym trybie, znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej wbrew intencji ustawodawcy (vide wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., sygn. akt IV SA 1539/97, Lex nr 47884, wyrok NSA z dnia 15 marca 1999r., sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36). W orzecznictwie podkreśla się również, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu, nie jest decyzją na mocy której strona nabyła prawo, lecz decyzją nakładającą obowiązek. Należy mieć również na uwadze, że zruszenie decyzji w trybie art. 155 kpa może mieć zastosowanie tylko do decyzji o charakterze uznaniowym lub przy wydawaniu których organ ma możliwość wyboru ewentualnych rozstrzygnięć, bowiem tylko w sytuacji, gdy ustawodawca przewiduje pewien "luz decyzyjny", wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony, może doprowadzić do zmiany lub uchylenia decyzji. Zatem, nie może mieć to miejsca w przypadku decyzji wydanej w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane, który to przepis w sposób bezwarunkowy zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki w razie wystąpienia samowoli budowlanej. Z wyżej przestawionych przyczyn, przytoczone w skardze zarzuty naruszenia art. 155 kpa oraz art. 48 ustawy Prawo budowlane, nie zasługiwały na uwzględnienie Mając na uwadze zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 10 §1 w zw. z art. 73 §1 kpa, Sąd podnosi, że. przepis art. 73 §1 kpa daje możliwość stronom, w każdym stadium postępowania, obok przeglądania akt, także prawo sporządzania notatek i odpisów, pozostawiając te uprawnienia do własnej realizacji stronom bądź ich pełnomocnikom. Natomiast pozostałe zarzuty sformułowane w skardze, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ze wskazanych powyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI