VII SA/Wa 2344/19

VII SA/Wa 2344/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Grzegorz Antas
Paweł Groński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3045/20 - Wyrok NSA z 2023-09-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 81 c0 art. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, 75 par. 1, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K.G. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. G. i M. G. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, dalej: "Prawo budowlane"), w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2613/18, po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. i M. G. oraz odwołania E. M. i M.T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] znak: [...]. o odmowie nałożenia na inwestora – Z. D., obowiązku wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej położonym przy ul. [...]w [...], w celu doprowadzenia izolacyjności ściany pomiędzy znajdującymi się w tym budynku lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...] do stanu zgodnego z prawem - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2017 r. K. i M. G. (dalej: "skarżący") zwrócili się do PINB o weryfikację stanu faktycznego z projektem budowlanym i przepisami prawnymi w zakresie izolacyjności akustycznej pomiędzy lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...] znajdującymi się przy ul. [...] w[...]. Do pisma załączono m. in. sprawozdanie z pomiarów izolacyjności akustycznej dźwięków powietrznych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...]w [...].
W wyniku przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] marca 2017 r. czynności kontrolnych ustalono, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...] znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej, każdy dwulokalowy, wybudowane na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. inwestor zgłosił zakończenie budowy sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, każdy dwulokalowy na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...], w tym również budynku przy ul. [...]lok. [...] i [...], od którego organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu. W trakcie oględzin stwierdzono, że układ pomieszczeń budynku [...]i [...] był zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym. Stan techniczny budynku w dniu kontroli nie stwarzał bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nie stwierdzono występowania hałasów, jednakże po puszczeniu wody w prysznicu w łazience w poziomie parteru w lokalu nr [...], w lokalu nr [...] słyszalny był szum wody. Zamontowane w łazienkach lokalu nr [...] umywalki, prysznice i wanny zgodne były z projektem budowlanym.
Na podstawie okazanego podczas kontroli dziennika budowy ustalono, że ściany zewnętrze zaprojektowane z bloczków ceramicznych MAX lub U220 o grubości 24 cm wykonane zostały z Porothermu. Natomiast stwierdzono brak zapisów dotyczących materiałów użytych przy budowie ścian wewnętrznych i międzylokalowych.
PINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie dwóch miesięcy, oceny technicznej, która winna wyjaśniać jaki zakres robót należy wykonać aby doprowadzić ścianę między lokalami mieszkalnymi oznaczonymi nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, znajdującym się na wyżej opisanej nieruchomości do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami i normami.
W wyniku złożonego przez inwestora zażalenia [...]WINB postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PINB prawidłowo skorzystał z dyspozycji art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. W myśl art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Organ zaznaczył, że K. i M. G. - właściciele lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...]- przedłożyli do akt sprawy sprawozdanie z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych sporządzone w listopadzie 2016 r. przez dr inż. A. C. oraz mgr M. B.. We wnioskach końcowych tego opracowania wskazano, że z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych, ściany międzylokalowej, wynika iż nie są spełnione wymagania Polskiej Normy PN-B-02151-3 dla przegród wewnętrznych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych, określanych ze względu na przenikanie hałasu do segmentów sąsiednich.
Zdaniem [...]WINB stan faktyczny sprawy uzasadniał skorzystanie z dyspozycji art. 81c ust 2 Prawa budowlanego, gdyż powstały uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, a także stanu technicznego wybudowanej już ściany międzylokalowej. Ponieważ ściana została wykonana w całości, a budynek jest użytkowany, organ we własnym zakresie nie może ocenić jej jakości, wymaga to posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu pomiarów akustycznych.
Organ wskazał, że adresatem obowiązku nakładanego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego mogą być tylko podmioty w tym przepisie wymienione, tj. uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Ponieważ roboty związane z budową ściany pomiędzy lokalami nr [...] i [...] wykonane zostały przez inwestora, a nie przez obecnych właścicieli lokali, to obowiązek przedstawienia oceny technicznej spoczywa na inwestorze.
Rozpoznając wniesioną przez inwestora skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1539/17, uchylił zaskarżone postanowienie [...]WINB z dnia [...] maja 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wskazał na brak przez prawa inwestora do lokali, w których stwierdzono nadmierne przenikanie dźwięków. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że K. i M. G. przedłożyli sprawozdanie z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych, sporządzone w listopadzie 2016 r. We wnioskach końcowych tego opracowania stwierdzono, iż przeprowadzone pomiary izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych ściany międzylokalowej wykazały, że ściana ta nie spełnia wymagań Polskiej Normy PN-B-02151-3 dla przegród wewnętrznych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych, określanych ze względu na przenikanie hałasu do segmentów sąsiednich. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że wskazano, iż występuje nadmierne przenikanie dźwięków przez ściany sąsiednich lokali. Potwierdza to złożona ekspertyza. Zdaniem Sądu organ I instancji nałożył na inwestora Z.D., prowadzącego działalność, obowiązek przedstawienia oceny technicznej. Zdaniem jednak Sądu, organ błędnie wskazał podmiot zobowiązany do wykonania przedmiotowej oceny technicznej. Zgodnie z art. 81c ust. 2 p.b. organ może nałożyć obowiązki m.in. na uczestnika procesu inwestycyjnego. Sąd wskazał, że takim uczestnikiem był inwestor, póki proces inwestycyjny był w toku. Jednak po jego niewątpliwym zakończeniu, w okolicznościach tej sprawy, nie ma podstaw do przyjęcia, że wskazany obowiązek powinien zostać nałożony na skarżącego. Inwestor nie ma obecnie żadnych praw do lokali, w których zgłoszono nadmierne przenikanie dźwięków. Jak wynika z akt sprawy inwestycja została ukończona w kwietniu 2012 r. K. i M. G. nabyli lokal od inwestora w dniu [...] maja 2013 r. Mieszkanie jest użytkowanie od 2013 r. Wady w lokalu zostały zgłoszone we wrześniu 2016 r. W listopadzie 2016 r. dokonano pomiarów akustyki w lokalach, a w lutym 2017 r. zgłoszono sprawę do organów nadzoru budowlanego.
Z akt sprawy wynika ponadto, że każdy z sześciu domów objętych pozwoleniem na budowę znajduje się na odrębnej działce stanowiącej współwłasność osób mieszkających w lokalach znajdujących się na poszczególnych działkach (dwa lokale na jednej działce). Ponadto każdy z lokali został wyodrębniony i stanowi samodzielny przedmiot własności. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw by do wykonania nałożonych obowiązków zobowiązywać inwestora, gdy z przepisu art. 82c ust. 2 wynika, że obowiązki te mogą być nałożone na właścicieli.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego odmówił nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...], które doprowadzą izolacyjność ścian między lokalami nr [...] i [...] w tym budynku do stanu zgodnego z prawem.
[...]WINB decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art 138 § 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania zostały przedłożone do akt administracyjnych dwie oceny techniczne: 1. "Ocena techniczna określająca zakres robót doprowadzenia ściany między lokalami mieszkalnymi nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ul. [...]w [...] do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami i normami" autorstwa mgr inż. arch. T. P. i mgr inż. T. P.; 2. "Ocena techniczna dotycząca ściany konstrukcyjnej pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanym przy ul. [...] w [...]" autorstwa mgr inż. D. P.. Dodatkowo organ podniósł, że sporządzono sprawozdanie "Pomiary izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...]w [...]", opracowane przez mgr M. B..
Odnosząc się do ww. ocen technicznych organ II instancji stwierdził, że w swej treści, jak również zaleceniach i wnioskach różnią się od siebie, zwłaszcza w zakresie wniosków końcowych. Ocena techniczna ze stycznia 2018 r. w pkt 8 stanowi, iż "według obowiązujących norm ściana między lokalowa powinna posiadać izolacyjność od dźwięków powietrznych Rw ≥52 db - obecnie posiada maksimum około ≤ 44 db z lokalnymi obniżeniami od tego poziomu rzędu - 10 db (od wbudowanych instalacji). Mostki akustyczne występują szczególnie w strefie przylegających do ściany między lokalowej, pomieszczeniach sanitarnych i tam też ich niski poziom wartości izolacyjności akustycznej jest najdotkliwiej odczuwalny. Na poddaszu przy styku ze stropodachem ściana jako przegroda nie istnieje. Stan istniejący jest efektem nieprzemyślanych rozwiązań funkcjonalnych i materiałowych jakie powstały w fazie projektowej oraz wykonawczej". Zaś w ocenie technicznej z kwietnia 2018 r. pkt (4a) wskazano, że "nie ma konieczności podnoszenia izolacyjności akustycznej ścian między lokalami nr [...] i nr [...] (...)". Natomiast w sprawozdaniu wskazano (pkt 10), że "wymagania Polskiej Normy PN-B-02151-3 w zakresie pomiaru izolacyjności akustycznej właściwej przybliżone w sypialni i salonie nie są spełnione. Uzyskane wyniki są takie same dla obu badanych przegród, co wskazuje na jednorodność ściany między lokalami nr [...] i nr [...]. Zmierzona izolacyjność akustyczna w obu przypadkach jest o 3 db mniejsza od wartości zalecanych przez normę PN-B-02151-3. Według tej normy minimalna wartość db dla budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej wynosi 52. Z wyliczeń zawartych w ocenie nr [...] wynika, że ściana między lokalowa posiada izolacyjność maksimum około 44 db. Zaś sprawozdanie wskazuje na 49 db.
Zdaniem [...]WINB organ I instancji powinien dokonać wnikliwej analizy przedłożonych do akt sprawy trzech dokumentów - oceniających akustyczność pomiędzy lokalami oraz mieć na uwadze § 323 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i stanowisko doktryny organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wydania decyzji na podstawie wyników kontroli i ewentualnie złożonej ekspertyzy, wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, stanowi art. 66 Prawa budowlanego, a obowiązki wynikające z takiej decyzji w przypadku ich niewykonania mogą być egzekwowane, jako obowiązki o charakterze niepieniężnym, na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu II instancji, nie ulega wątpliwości, że PINB zobowiązany był do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Organ II instancji podkreślił, że pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wnioskodawcy wnieśli "o weryfikację stanu faktycznego z projektem budowlanym i przepisami prawnymi w zakresie izolacyjności akustycznej pomiędzy lokalami (...)" oraz, że w toku postępowania administracyjnego zostało ustalone, iż inwestor nie jest stroną, a wszelkie ewentualne obowiązki należy nakładać na obecnych właścicieli lokali. W ocenie organu odwoławczego powyższa sytuacja nie stanowi jednak o bezprzedmiotowości postępowania, ponieważ jest ono wszczynane w określonym przedmiocie, nie zaś w stosunku do konkretnych osób (jako adresatów).
Po rozpoznaniu sprzeciwu Z. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2613/18 uchylił zaskarżoną decyzję [...]WINB z dnia [...] października 2018 r.
Przede wszystkim Sąd nie zgodził się z organem co do trybu, w jakim powinno być prowadzone niniejszej postępowanie. Sąd zaznaczył, że przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (vide: wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/10, Lex nr 992473; wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2013 r., VII SA/Wa 2882/12, Lex nr 1310747). Wykonywane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego roboty budowlane mają jedynie charakter naprawczy. Różnica pomiędzy art. 50 i 51 ustawy jak i art. 66 ustawy polega między innymi na tym, że art. 50 i 51 ustawy odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 ustawy odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, a więc nie na skutek dokonania inwestycji budowlanych, lecz np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną (Z. Kostka, "Prawo budowlane. Komentarz" Gdańsk 2007, s. 197). Przepis art. 66 ustawy nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę (vide: wyrok NSA z 15 lutego 2010 r., II OSK 1424/08, Lex nr 597271).
Odnosząc się zaś do konieczności dokonania oceny dokumentów Sąd zaznaczył, że już w poprzednio wydanym wyroku dotyczącym niniejszej sprawy (z dnia [...] kwietnia 2018 r.), podkreślono, że z wniosków końcowych sprawozdania z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych, sporządzonego w listopadzie 2016 r. wynika, że ściana między lokalami nie spełnia wymagań Polskiej Normy PN-B-02151-3 dla przegród wewnętrznych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych, określanych ze względu na przenikanie hałasu do segmentów sąsiednich. Potwierdziła to także złożona ekspertyza. W tej sytuacji to rolą organu odwoławczego było dokonanie wnikliwej analizy przedłożonych do akt sprawy trzech dokumentów oceniających akustyczność pomiędzy lokalami, z uwzględnieniem stanowiska zawartego w ww. wyroku Sądu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Gdyby zaś organ uznał, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 k.p.a.
Następnie [...]WINB wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...].
Oceniając przedłożoną dokumentację wskazał, że K. i M. G., będący współwłaścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej położonym przy ul. [...] w [...], w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., jak również w później kierowanych do organu powiatowego pismach, skarżyli się na uciążliwości związane z przenikaniem dźwięków (hałasu) z sąsiedniego lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w tym samym segmencie mieszkalnym. Z przedłożonego przez nich sprawozdania z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych z listopada 2016 r. wynika, że przeprowadzone pomiary izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych ściany międzylokalowej wykazały, iż ścian ta nie spełnia wymagań Polskiej Normy PN-B-02151-3:1999 zatytułowanej "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania", zawartych w tabeli nr [...] dotyczącej wymagań izolacyjności akustycznej dla przegród wewnętrznych w budynkach mieszkalnych: jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych, określanych ze względu na przenikanie hałasu do segmentów sąsiednich. W treści pkt 10 ww. opracowania wskazano, że zmierzona izolacyjność akustyczna (dla dwóch opisanych przypadków dokonanych pomiarów w sypialni i salonie lokalu mieszkalnego nr [...]) jest o 3 dB niższa niż wymagania normowe, zwracając przy tym uwagę, że jest ona o 6 dB mniejsza od wartości zalecanych przez normę PN-B-02151-3. Ponadto z pisma akredytowanego Laboratorium Badawczego [...] Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2016 r. wynika, że izolacyjność akustyczna właściwa przybliżona od dźwięków powietrznych wyrażona jednoliczbowym wskaźnikiem R'A1 dla ściany między mieszkaniami w budynkach szeregowych i bliźniaczych powinna wynosić minimum 52 dB, zaś wartość zalecana przez normę to 55 dB. Z kolei przeprowadzone pomiary izolacyjności akustycznej właściwej przybliżonej R'A1 wykazały, że: dla przegrody pomiędzy sypialniami lokali nr [...] i [...] na piętrze budynku wynosi ona 49 dB; dla przegrody pomiędzy salonami lokali nr [...] i [...] na parterze budynku wynosi ona 49 dB, co oznacza, że wymagania Polskiej Normy PN-B-02151-3 w zakresie izolacyjności akustycznej właściwej przybliżonej w sypialni i salonie nie są spełnione, albowiem zmierzona wartość jest mniejsza od wymaganej zapisami normy o 3 dB, co oznacza, że zmierzona izolacyjność wynosi 50% wartości wymaganej. Do wartości zalecanej brakuje 6 dB, co oznacza, że zmierzona izolacyjność wynosi 25% wartości zalecanej. Dodatkowo w piśmie tym wskazano, że wizja lokalna wykazała także istnienie w przegrodzie rejonów o obniżonej izolacyjności akustycznej (zjawisko to występuje na spoiwach bloczków, z których zbudowana jest ściana). Według laboratorium, niespełnienie wymagań normy uniemożliwia zapewnienie właściwych parametrów klimatu akustycznego w pomieszczeniach mieszkalnych po obu stronach rozpatrywanej przegrody (ściany międzylokalowej), które nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ odwoławczy podał również, że w znajdującej się w aktach I instancji ocenie technicznej ze stycznia 2018 r. w pkt 5 wskazano m.in., że lokale nr [...] i [...] znajdują się w segmencie zabudowy bliźniaczej [...] oraz wchodzą w skład kompleksu trzech budynków mieszkalnych usytuowanych na nieruchomości przy ulicy [...] w [...] [pkt 5 lit. a]; ściana międzylokalowa pomiędzy tymi lokalami jest jednocześnie wewnętrzną ścianą konstrukcyjną [pkt 5 lit. e]. Według opiniodawców projekty branży architektonicznej i konstrukcyjnej m.in. nie zawierają żadnej informacji na temat, z czego ma być wykonana ściana międzylokalowa oraz jakie powinna spełniać parametry ochrony akustycznej [pkt 5 lit. h]; część opisowa projektu charakteryzuje się chaosem kompetencyjnym w zakresie materiałoznawstwa [uwaga przy fot. nr 11 na str. 18 ww. opracowania technicznego], a ponadto najprawdopodobniej wszystkie ściany zewnętrzne i wewnętrzne konstrukcyjne międzylokalowe zostały wykonane na bazie produktów firmy Porotherm (po oględzinach przyjęto, że ściana międzylokalowa została wykonana z bloczków Porotherm 25 P+W) [pkt 5 lit. l i m]. W opinii autorów ww. opracowania technicznego najsłabsze akustycznie fragmenty przegrody międzylokalowej na poziomie parteru to ściana pomiędzy łazienką i kotłownią (lokal nr [...]), a hallem i klatką schodową (lokal nr 1) oraz pomiędzy salonami (komin), na poziomie piętra - to ściana pomiędzy łazienką (lokal nr [...]), a sypialnią i klatką schodową (lokal nr [...]) oraz pomiędzy salonami (komin) [uwagi przy fot. nr 5 i 6 na str. 12 i 13]. Opiniodawcy wskazali też, że w ww. ścianie międzylokalowej na poziomie parteru ulokowane zostały piony instalacyjne i wentylacyjne, przyłącza, przewody wyposażenia sanitarnego i powiązanych z nimi systemów w ścianie dotyczące instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz instalacji gazowej [uwagi przy fot. nr 8 i 9 na str. 15 i 16]. Z pkt 6 oceny technicznej wynika, że izolacyjność akustyczna ściany międzylokalowej została sprawdzona na podstawie obliczeń z wykorzystaniem instrukcji ITB z 2016: metody obliczania izolacyjności akustycznej między pomieszczeniami w budynku zgodnie z Polską Normą EN 12354-1:2002 (według zawartego w tej normie wzoru dla pięciu przewidzianych wariantów). W pkt 7 tej oceny technicznej zostały wymienione czynniki mogące dodatkowo lokalnie obniżyć izolacyjność akustyczną ściany pomiędzy lokalami nr [...] i [...], przy czym wskazano, że błędy powstały w fazie realizacji budynku. Ponadto w zawartych w opracowania wnioskach stwierdzono, że według obowiązujących norm ściana między lokalowa powinna posiadać izolacyjność od dźwięków powietrznych Rw ≥ 52 dB. obecnie zaś posiada maksimum ok. ≤ 44 dB, z lokalnymi obniżeniami od tego poziomu rzędu - 10 dB (od wbudowanych instalacji); mostki akustyczne występują szczególnie w strefie przylegających do ściany międzylokalowej pomieszczeń sanitarnych i tam ich niski poziom wartości izolacyjności akustycznej jest najdotkliwiej odczuwany; na poddaszu przy styku ze stropodachem ściana jako przegroda nie istnieje.
W ocenie opiniodawców stan istniejący jest efektem nieprzemyślanych rozwiązań funkcjonalnych i materiałowych, jakie powstały w fazie projektowej oraz wykonawczej. W pkt 9 ww. opracowania wskazano zalecenia, jakie należy wykonać w celu doprowadzić izolacyjność ściany międzylokalowej pomiędzy lokalami nr [...] i [...] do przewidzianego normą poziomu R'A1 ≥52 dB.
Organ wojewódzki podniósł, że z kolei autor przedłożonej przez inwestora oceny technicznej z kwietnia 2018 r. - odnosząc się do sprawozdania akredytowanego Laboratorium Badawczego [...] Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz do wniosków i zaleceń zawartych w ocenie technicznej ze stycznia 2018 r., sporządzonej przez mgr inż. arch. T. P. i mgr inż. T. P. - przedstawia przeciwstawne stanowisko w tym sensie, że jego zdaniem ww. osoby uprawnione błędnie zastosowały wymogi z zakresu izolacji akustycznej przegród w budynkach zawarte w Polskiej Normie PN-B-02151-3 do ściany konstrukcyjnej oddzielającej dwa lokale mieszkalne nr [...] i [...], znajdujące się w jednym budynku mieszkalnym, jednorodzinnym (segmencie), stanowiącym jedną konstrukcyjnie samodzielną całość. Według tego opiniodawcy żaden z ww. lokali mieszkalnych przedzielonych ścianą, analizowaną pod względem akustycznym, nie stanowi samodzielnej konstrukcyjnie całości, gdyż taką całość stanowią oba lokale razem w ramach jednego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego [pkt 2 lit. c ww. opracowania - str. 7]. Opiniodawca, powołując się na przepis § 326 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazał, że jedynym normatywem dotyczącym izolacyjności akustycznej przegród w budynkach, obowiązującym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zatwierdzającej projekt budowlany (tj. w dniu [...] lipca 2010 r.) była Polska Norma PN-B-02151-3. Zdaniem tej osoby przywołana powyżej norma w punkcie 4 pt. "Izolacyjność akustyczna przegród wewnętrznych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych" określa jednoznacznie, precyzyjnie i bez żadnych wątpliwości jakiego rodzaju przegrody podlegają jej normalizacji, co dodatkowo wyjaśnia tabela 3 pt. "Wymagana izolacyjność akustyczna przegród wewnętrznych w budynkach jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych określona ze względu na przenikanie hałasu do segmentów sąsiednich", w której normalizacji tej normy podlegają ściany między mieszkaniami w budynkach szeregowych i bliźniaczych.
Organ podkreślił, że opiniodawca zwraca uwagę, iż zgodnie z tytułem normy chodzi tu o przenikanie hałasu między lokalami mieszkalnymi segmentów sąsiednich, co oznacza, iż norma określa jednoznacznie parametry akustyczne dla przegród (jest mowa w liczbie mnogiej o ścianach) między segmentami, czyli ścian zdylatowanych między poszczególnymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej (między segmentami). Według ww. osoby uprawnionej norma nie podaje w żadnym miejscu parametrów normatywnych dla ściany między lokalami mieszkalnymi w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym. Ponadto, jego zdaniem, lokal mieszkalny nie jest nigdy traktowany jako niezależny segment, chyba że cały budynek mieszkalny, jednorodzinny stanowi jeden lokal mieszkalny [pkt 2 lit. g, h ww. opracowania - str. 7-8] . Autor przedmiotowej oceny technicznej nie postuluje, że ściana pomiędzy lokalami mieszkalnymi w ramach budynku mieszkalnego, jednorodzinnego nie powinna spełniać żadnych wymagań akustycznych, ale nie wchodzą tu w grę wymogi, o których mowa w Polskiej Normie PN-B-02151-3 wskazując przy tym, że w projekcie budowlanym zabezpieczono oba lokale nr [...] i [...] przed oddziaływaniem akustycznym poprzez zastosowanie ściany konstrukcyjnej o grubości 25 cm, dodatkowo pogrubiając przegrodę na styku łazienki i sypialni do 38 cm na pionie kominowym [pkt 2 lit k. 1 - str. 8-9].
Zdaniem [...]WINB, z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że lokale mieszkalne nr [...] i [...] znajdują się w jednym budynku mieszkalnym, jednorodzinnym (tj. segmencie), położonym przy ul. [...], który wchodzi w skład zabudowy bliźniaczej z przylegającym do niego budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym (tj. segmentem), położonym przy ul. [...]w [...], w którym są również wydzielone dwa lokale mieszkalne.
Każdy z tych segmentów stanowi jedną konstrukcyjnie samodzielną całość. Segmenty te są od siebie oddylatowane. Powyższe wynika z rysunków nr 3 i 4 projektu budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., przedstawiających rzut parteru i rzut I piętra (str. 43 i 44). Z rysunków tego ponadto wynika, że ściana oddzielająca lokale mieszkalne nr [...] i [...] została zaprojektowana jako ściana konstrukcyjna o grubości 25 cm, przy czym założono jej pogrubienie do 38 cm na odcinku z przewidzianymi przewodami kominowymi, tj. na poziomie parteru - pomiędzy pomieszczeniami salonów obu lokali, na poziomie I piętra - pomiędzy pomieszczeniami sypialni obu lokali oraz pomiędzy narożnikiem pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] oraz stykającymi się z nim narożnikiem sypialni lokalu nr [...].
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że z graficznej części projektu budowlanego wynika, że ściany zewnętrzne oraz wewnętrzne ściany konstrukcyjne budynku miały zostać wykonane z tego samego materiału. Z pkt 3 części opisowej projektu budowlanego wynika, że ściany w warstwie konstrukcyjnej miały zostać wykonane z bloczków ceramicznych Max lub U220 o grubości 24 cm z możliwością wariantu o możliwości realizacji ściany (w warstwie konstrukcyjnej) z pustaków "Plecewice" o grubości 24 cm.
[...]WINB wskazał, że z protokołu PINB nr [...], jak również z oceny technicznej ze stycznia 2018 r. natomiast wynika, że ściany zewnętrzne oraz ściany wewnętrzne konstrukcyjne (w tym ściana międzylokalowa pomiędzy lokalami nr [...] i [...]) zostały wykonane z materiałów budowlanych firmy Porotherm (ustalenie dokonane na podstawie zapisu z dziennika budowy).
Z opisowej i graficznej części branżowej projektu budowlanego [str. 65, 77, 78] zawierającej schematy przebiegu instalacji wodno-kanalizacyjnej wynika, że doprowadzenie wody do przyborów sanitarnych w pomieszczeniach kuchni i łazienek nastąpi poprzez rozprowadzoną w budynku instalację wody w podłodze (w systemie REHAU, w warstwie izolacyjnej ze styropianu), natomiast przewody poziome instalacji oraz podejścia do przyborów mają zostać poprowadzone w bruzdach ściennych, z zastosowaniem otulin (np. termflex) lub wewnątrz ścianek systemowych. Projekt przewiduje również podposadzkową kanalizację sanitarną. A zatem - w ocenie [...]WINB - nie można zgodzić się z tezą zawartą w ocenie technicznej ze stycznia 2018 r., że piony instalacji wodno-kanalizacyjnej zostały ulokowane w ścianie pomiędzy lokalami nr [...] i [...].
Organ II instancji podkreślił, że z protokołu PINB dla [...] wynika ponadto, że po puszczeniu wody w prysznicu w łazience na poziomie parteru lokalu mieszkalnego nr [...] słyszalny był szum wody w lokalu mieszkalnym nr [...]. Materiał dowodowy w postaci ww. sprawozdania z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz oceny technicznej ze stycznia 2018 r. wskazuje, że niski poziom wartości izolacyjności akustycznej ściany międzylokalowej pomiędzy lokalami nr [...] i [...] powoduje przenikanie hałasu pomiędzy tymi lokalami, co stanowi uciążliwość dla współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr 1, o czym informowali oni w swoich pismach kierowanych do organów nadzoru budowlanego. Zdaniem organu, powyższa okoliczność jest niewątpliwa, bowiem z założenia (na zasadzie doświadczenia życiowego) układ dwóch mieszkań w ramach jednego segmentu mieszalnego może powodować, że mieszkańcy jednego z mieszkań będą słyszeć dźwięki użytkowe, w tym korzystania z urządzeń sanitarnych przez mieszkańców drugiego, sąsiedniego mieszkania.
Mając powyższe na względzie, wojewódzki organ nadzoru budowlanego, podzielił poglądy przedstawione w ocenie technicznej z kwietnia 2018 r. sporządzonej przez mgr inż. D. P., iż Norma Polska PN-B-02151-3:1999 (obowiązująca w czasie zatwierdzenia dokumentacji architektoniczno-budowlanej z dnia [...] kwietnia 2010 r. przez właściwy organ administracyjny stosowną decyzją administracyjną o pozwoleniu na budowę) nie znajduje zastosowania do ściany konstrukcyjnej oddzielającej dwa lokale mieszkalne znajdującej się w tym samym budynku mieszkalnym, jednorodzinnym (tj. segmencie w zabudowie bliźniaczej), stanowiącym samodzielną konstrukcyjnie całość. Powyższa norma ma bowiem zastosowanie do przypadku dotyczącego przenikania hałasu do odrębnego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wchodzącego w skład zabudowy bliźniaczej albo szeregowej, czyli do segmentu mieszkalnego sąsiedniego. Z pkt 4 Polskiej Normy PN-B-02151-3:1999 wynika, że przyjętą według tablicy nr [...] wymaganą wartość izolacyjność akustyczną przegród wewnętrznych w budynkach jednorodzinnych bliźniaczych i szeregowych można odnieść do przypadku przenikania hałasu do segmentów sąsiednich. Ponadto organ zauważył, że Polska Norma PN-B-02151-3:1999 została zastąpiona przez Polską Normę PN-B-02151-3:2015-10 zatwierdzoną przez Prezesa [...] w dniu [...] września 2015 r. Zdaniem organu, słusznie mgr inż. D.P. w ocenie technicznej z kwietnia 2018 r. zauważa, że nie sposób czynić zarzutu braku dostosowania projektu budowlanego do przepisów (norm), które w dacie jego zatwierdzenia (decyzją o pozwoleniu na budowę) nie obowiązywały.
W ocenie [...]WINB, w kontekście powyższego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym sprawozdanie z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz ocenę techniczną ze stycznia 2018 r. należy ocenić jako materiał dowodowy nieprzydatny przy orzekaniu w niniejszej sprawie administracyjnej w ramach nadzoru budowlanego.
Organ wskazał ponadto, że opisane wyżej rozwiązania techniczne wynikają z projektu budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, która to decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym jako ostateczny akt administracyjny, zaś przedmiotowa inwestycja budowlana została przyjęta do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy, złożonego przez inwestora w dniu [...] kwietnia 2012 r. do PINB, który jako właściwy organ nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji w stosunku do tego zgłoszenia.
Poza tym z oświadczenia kierownika budowy z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że budowa sześciu budynków mieszkalnych, jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (każdy dwulokalowy) na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] została wykonana zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, a teren budowy doprowadzono do należytego stanu i porządku.
Organ odwoławczy podniósł, że wobec powyższego oraz z uwagi na to, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, aby po przyjęciu do użytkowania m.in. ww. budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (tj. segmentu w zabudowie bliźniaczej, z dwoma lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...]), położonego przy ul. [...] w [...] wykonano w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] roboty budowlane - zdaniem [...]WINB - brak jest podstaw prawnych, aby w ramach nadzoru budowlanego dostosowywać ww. obiekt budowlany lub jego część (w tym przypadku ścianę międzylokalową pomiędzy ww. lokalami nr [...]i [...]) do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, bowiem nie można stosować prawa wstecz.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyrokach Sądu z dnia 5 kwietnia 2018 r. i z dnia 12 grudnia 2018 r., [...]WIND podkreślił, iż z całą pewnością w omawianym przypadku nie znajdzie zastosowanie tryb przewidziany w art. 66 ustawy Prawo budowlane. Ponadto stwierdził, że inwestor nie prowadzi już procesu inwestycyjnego i utracił prawa właścicielskie do obiektu budowlanego (poprzez zbycie go nowym właścicielom/współwłaścicielom), a tym samym nie może być adresatem obowiązków nakładanych na podstawie przepisów Prawa budowlanego. W związku z powyższym, w ocenie [...]WINB, w ramach postępowania odwoławczego należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie I instancji prowadzone przez organ powiatowy w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe.
Powołana na wstępie decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. i M. G. (skargą z dnia [...]września 2019 r., uzupełnioną pismem z dnia [...] listopada 2019 r.), wnosząc o jej uchylenie oraz z zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili m.in. naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w szczególności poprzez zaniechanie zlecenia sporządzenia uzupełniającej oceny technicznej przez mgr inż. arch. T. P. i mgr inż. T. P. celem odniesienia się do opracowania mgr inż. D. P.;
2. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie opracowania mgr inż. D. P. za dowód, podczas gdy w swojej najważniejszej części (warstwie) jest on raczej stanowiskiem w sprawie zgodnym z interesem jednej ze stron postępowania, a nie wyłącznie oceną techniczną czy ekspertyzą;
3. art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu ustalenia z jakich materiałów budowlanych i w jaki sposób zostały zbudowane ściany wewnętrzne i międzylokalowe oraz zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, a oparcie się wyłącznie na opracowaniu mgr inż. D. P.;
4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ocenie technicznej sporządzonej przez mgr inż. arch. T. P. i mgr inż. T. P. oraz sprawozdaniu z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych, sporządzonemu w listopadzie 2016 r. przez akredytowane Laboratorium Badawcze [...];
5. art. 227 k.p.a. poprzez nienależyte wykonywanie zadań przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jego pracowników przez brak rzetelnego zbadania całego zebranego materiału dowodowego, który miał na celu weryfikację stanu faktycznego z projektem budowlanym i przepisami prawnymi w zakresie izolacyjności akustycznej pomiędzy lokalami mieszkalnymi pod adresem ul. [...]i [...] w [...] oraz naruszenie interesów skarżących poprzez stawianie tez i opinii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o stanowisko dostarczone przez inwestora w opracowaniu mgr inż. D. P., bez rozpatrzenia i weryfikacji całego zebranego materiału dowodowego oraz stanu faktycznego;
6. błędną wykładnię przepisu art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że na obecnym etapie (po zakończeniu budowy) inwestor nie podlega obowiązkowi dostarczenia ocen technicznych czy ekspertyz.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że brak jest zapisów w dzienniku budowy odnośnie materiałów budowalnych użytych przy budowie ścian wewnętrznych i międzylokalowych w połączeniu z bezspornym faktem nadmiernego przenikania dźwięków (hałasu) z lokalu nr [...] do lokalu nr [...], co po pierwsze: w pełni uzasadnia powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych i tym samym stanu technicznego obiektu budowlanego (czyli uzasadnia zastosowanie przepisu art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego), po drugie: organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić w postępowanie dowodowe nakierowane na wyjaśnienie stanu faktycznego, czyli ustalenie z jakich materiałów i w jaki sposób zostały wykonane te ściany (wewnętrzne i międzylokalowe). Pomimo bezspornego faktu, że przewody instalacji wodno-kanalizacyjnej zostały umieszczone w ścianie międzylokalowej, potwierdzonego przez wszystkie strony postępowania - w projekcie budowlanym, w protokole z oględzin PINB w lokalu nr [...], w ocenie technicznej zleconej przez PINB oraz ocenie mgr inż. D. P. dostarczonej przez inwestora, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, interpretując tylko fragment projektu budowlanego stwierdził, że "nie można się zgodzić z tezą zawartą w ocenie technicznej ze stycznia 2018 r., że piony instalacji wodno-kanalizacyjnej zostały ulokowane w ścianie pomiędzy lokalami [...] i [...]".
Skarżący wskazali, że zaniechanie prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia sposobu wykonania ścian stanowi naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nakazującego w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podnieśli również, że dwa dowody, w tym ocena techniczna opracowana na zlecenie organu, jednoznacznie przemawiały za faktem nadmiernego przenikania dźwięków (hałasu) jak i za błędami zarówno na etapie projektowania i wykonania. Zdaniem skarżących, do tak zgromadzonego materiału dowodowego organ powinien podejść ze szczególną ostrożnością. Wskazali, że organ opierając się wyłącznie na opracowaniu zleconym przez inwestora pominął sam fakt nadmiernego przenikania hałasu a uległ argumentacji co do wyboru właściwej Polskiej Normy, co należy do sfery stosowania prawa, a nie dokonywania ustaleń faktycznych.
W ocenie skarżących, nawet po zakończeniu procesu budowlanego i po sprzedaży wybudowanych lokali mieszkalnych i tym samym utracie prawa własności do nich, inwestor będzie podlegać obowiązkom z art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, gdyż brak jest jakichkolwiek ustawowych przesłanek zwalniających go z tego obowiązku w sytuacji zakończenia budowy. Tylko i wyłącznie jasny zapis ustawy mógłby powiązać ustanie tego obowiązku względem inwestora z zakończeniem procesu budowlanego. Takiego przepisu brak, co oznacza, że obecnie inwestor podlega pod normę prawną zapisaną w przepisie art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.
Zdaniem skarżących, wydając decyzję organ oparł się wyłącznie na dokumencie prywatnym inwestora posiadającym nie tylko najsłabszy walor dowodowy ale będącym w rzeczywistości - nie oceną techniczną (wbrew nadanemu przez inwestora tytułowi) - ale wybiórczą i zmanipulowaną analizą stanu formalnoprawnego przedmiotowych lokali. Dodali, iż ta wybiórcza analiza stoi także w sprzeczności z dotychczasowym stanowiskiem organu i Sądu w przedmiotowym postępowaniu, a które to postępowanie potwierdziło powstanie uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów i robót budowlanych wykonanych przez inwestora.
Skarżący wskazali ponadto, że ocena techniczna wykonana na zlecenie inwestora sporządzona przez wynajętego przez niego architekta, nie tylko powołuje się na argumenty inwestora przytaczane we wcześniejszych jego pismach w trakcie postępowania ale nie przedstawia nawet żadnych dowodów przeciwnych do dowodów zebranych przez organ. Opiera się jedynie na manipulacji, wyrwanymi z kontekstu przepisami prawnymi oraz powołaniu się na rzekome istnienie luki prawnej dającej bezkarność inwestorowi w budowaniu lokali mieszkalnych nie podlegających przepisom prawnym o ochronie przed hałasem.
Odpowiadając w dniu [...] października 2019 r. na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, 75, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z bezkrytycznym przyjęciem przez [...]WINB stanowiska inwestora o braku możliwości zastosowania Normy Polskiej PN-B-02151-3:1999. Nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do spornej inwestycji zastosowania mają przepisy § 323 i § 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 323 rozporządzenia budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach (ust. 1). Pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej należy chronić przed hałasem:
1) zewnętrznym przenikającym do pomieszczenia spoza budynku,
2) pochodzącym od instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku,
3) powietrznym i uderzeniowym, wytwarzanym przez użytkowników innych mieszkań, lokali użytkowych lub pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych,
4) pogłosowym, powstającym w wyniku odbić fal dźwiękowych od przegród ograniczających dane pomieszczenie (ust. 2)
Zgodnie zaś z § 326 ust. 1 ww. rozporządzenia poziom hałasu oraz drgań przenikających do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych, budynkach zamieszkania zbiorowego i budynkach użyteczności publicznej, z wyłączeniem budynków, dla których jest konieczne spełnienie szczególnych wymagań ochrony przed hałasem, nie może przekraczać wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach, wyznaczonych zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi metody pomiaru poziomu dźwięku A w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach. Stosownie do ust. 2 § 326 w budynkach, o których mowa w ust. 1, przegrody zewnętrzne i wewnętrzne oraz ich elementy powinny mieć izolacyjność akustyczną nie mniejszą od podanej w Polskiej Normie dotyczącej wymaganej izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych, wyznaczonej zgodnie z Polskimi Normami określającymi metody pomiaru izolacyjności akustycznej elementów budowlanych i izolacyjności akustycznej w budynkach. Wymagania odnoszą się do izolacyjności:
1) ścian zewnętrznych, stropodachów, ścian wewnętrznych, okien w przegrodach zewnętrznych i wewnętrznych oraz drzwi w przegrodach wewnętrznych - od dźwięków powietrznych,
2) stropów i podłóg - od dźwięków powietrznych i uderzeniowych,
3 ) podestów i biegów klatek schodowych w obrębie lokali mieszkalnych - od dźwięków uderzeniowych.
Dodatkowo określono, że prowadzone w budynku przewody i kanały instalacyjne (w tym kanały wentylacyjne) nie mogą powodować pogorszenia izolacyjności akustycznej między pomieszczeniami poniżej wartości wynikających z wymagań zawartych w Polskiej Normie dotyczącej izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych (ust. 3).
Z powyższych przepisów obowiązującego prawa, które w pierwszej kolejności obowiązują organ (a posiłkowo normy), jednoznacznie wynika, że mają one zastosowanie również m. in. do przegród wewnętrznych oraz ich elementów, ścian wewnętrznych, okien w przegrodach wewnętrznych oraz drzwi w przegrodach wewnętrznych, a także stropów i podłóg - od dźwięków powietrznych i uderzeniowych oraz podestów i biegów klatek schodowych w obrębie lokali mieszkalnych - od dźwięków uderzeniowych. Odnoszą się one również do prowadzonych w budynku przewodów i kanałów instalacyjnych. Z kolei w załączniku do rozporządzenia w odniesieniu do § 326 powołano Normę Polską PN-B-02151-3:1999. Ponadto powołano szereg innych norm m. in. w zakresie pomiarów hałasu. W związku z powyższym nie można podzielić stanowiska zawartego w ocenie technicznej z kwietnia 2018 r. sporządzonej przez mgr inż. D. P., iż Norma Polska PN-B-02151-3:1999 (obowiązująca w czasie zatwierdzenia dokumentacji architektoniczno-budowlanej z dnia [...] kwietnia 2010 r.) z całą pewnością nie znajduje zastosowania do ściany konstrukcyjnej oddzielającej dwa lokale mieszkalne znajdującej się w tym samym budynku mieszkalnym, jednorodzinnym. Bezkrytyczne przyjęcie tego stanowiska prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie znajdują w ogóle zastosowania § 323 i 326 rozporządzenia oraz jakiekolwiek ograniczenia normatywne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powołanie się przez mgr inż. D. P. na grubość ściany (wg tej oceny 25 cm) i jej miejscowe pogrubienie (z tym twierdzeniem nie zgadzają się skarżący) nie musi oznaczać rozwiązania problemu izolacji akustycznej, skoro istotną rolę odgrywa materiał z jakiego ściana jest wykonania, sposób jej wykonania i znajdujące się w niej przewody. W tym zaś zakresie organ pominął wszelkie ustalenia faktyczne i nie przeprowadził żadnej analizy.
Zgodzić się należy, że Polska Norma PN-B-02151-3:1999 została zastąpiona przez Polską Normę PN-B-02151-3:2015-10 zatwierdzoną przez Prezesa [...] w dniu [...] września 2015 r., jednakże organ nie przeanalizował możliwości zastosowania jakiejkolwiek normy w kontekście powyższych przepisów. Warto przy tym wskazać, że Norma Polska PN-B-02151-3:2015-10 nie dokonała jedynie zmiany poszczególnych parametrów, gdyż m. in. dostosowano w niej wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród wewnętrznych w budynkach do stosowanego obecnie nazewnictwa przeznaczenia pomieszczeń. Tekst ten wymaga zatem analizy, również w kontekście stosowanych obecnie i poprzednio norm.
Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska [...]WINB, że sprawozdanie z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz ocenę techniczną ze stycznia 2018 r. należy ocenić jako materiał dowodowy nieprzydatny. Ekspertyzy te powinny być traktowane jako element całego materiału dowodowego, przede wszystkim w zakresie ustaleń faktycznych. Warto w tym miejscu wskazać, że ocena techniczna z kwietnia 2018 r. sporządzona przez mgr inż. D. P. nie zawiera praktycznie żadnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego m. in. sposobu wykonania ścian, materiałów z jakich zostały wykonane, czy znajdują się w nich instalacje, które dodatkowo powiększają poziom hałasu itd. Opracowanie to zawiera przede wszystkim ocenę o możliwości zastosowania Normy Polskiej PN-B-02151-3:1999, obowiązującej w czasie zatwierdzenia dokumentacji architektoniczno-budowlanej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Tymczasem to organ nadzoru budowlanego jest właściwy do tego, aby ocenić czy i jakie przepisy oraz normy obowiązywały w czasie zatwierdzania dokumentacji projektowej, a następnie realizacji inwestycji, natomiast oceny techniczne i inne przedłożone ekspertyzy mają za zadanie dostarczyć odpowiedniej wiedzy, przede wszystkim właśnie w zakresie ustaleń dotyczących stanu faktycznego. [...]WINB odrzucił wszystkie ustalenia dotyczące stwierdzonych pomiarami poziomów hałasu, ustaleń w zakresie usytuowania pionów kanalizacyjnych i instalacji w ścianach oraz ich wpływu na poziom hałasu, materiału z jakiego została wykonana ściana w porównaniu założeniami projektowymi i wpływu tej zmiany na poziom hałasu, braku dokończenia ściany oddzielającej oba lokale mieszkalne w bezpośredniej bliskości stropodachu i czy ta okoliczność ma wpływ na poziom hałasu. Zamiast tego przyjął stanowisko prawne przedstawione w ocenie przedłożonej przez inwestora. Uchybił tym samym zarówno obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 k.p.a., jak również nie wykorzystał przysługujących mu kompetencji. W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której w odniesieniu do ścian wewnętrznych oddzielających samodzielne lokale mieszkalne nie obowiązują żadne warunki techniczne i żadne normy. To na organie nadzoru budowlanego ciąży: po pierwsze obowiązek dokonania ustaleń faktycznych w zakresie poziomu hałasu oraz źródeł tego hałasu (materiał z którego jest wykonana ściana, sposób jej wykonania, wpływ faktycznego usytuowania instalacji w ścianie na poziom hałasu), a po drugie zastosowania w tym zakresie odpowiednich przepisów prawa. Dopiero po zestawieniu obu tych kwestii i analizie zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego możliwe jest wydanie właściwej decyzji bądź to nakładającej określone obowiązki, bądź to stwierdzającej brak takiej możliwości. Należy przy tym podkreślić, że znaczna część wspomnianych wyżej ustalone faktycznych została już dokonana w opracowaniach złożonych do akt sprawy, które organ całkowicie pominął z powodu akceptacji oceny prawnej dokonanej w ocenie technicznej przedłożonej przez inwestora. Dlatego należy podzielić zarzuty skarżących naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. Naruszony został także art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu ustalenia z jakich materiałów budowlanych i w jaki sposób zostały zbudowane ściany wewnętrzne i międzylokalowe oraz zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, a oparcie się wyłącznie na opracowaniu mgr inż. D. P.
Nie można także uznać za prawidłowe stanowisko organu, który powołuje się na opisową i graficzną część branżową projektu budowlanego [str. 65, 77, 78] zawierającą schematy przebiegu instalacji wodno-kanalizacyjnej a pomijająca ustalenia dokonane w ocenie technicznej ze stycznia 2018 r., w zakresie lokalizacji pionów instalacji wodno-kanalizacyjnej w ścianie pomiędzy lokalami nr [...] i [...]. Obowiązkiem organu jest dokonanie weryfikacji rzeczywistego przebiegu tych instalacji. Fakt, że planowany przebieg wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego nie oznacza, że w trakcie realizacji inwestycji ta właśnie zostały usytuowane piony i instalacje wodno-kanalizacyjne.
Nie jest również argumentem przemawiającym na tym etapie postepowania za jego umorzeniem stwierdzenie, że w obrocie prawnym funkcjonuje pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], przedmiotowa inwestycja budowlana została przyjęta do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy bez sprzeciwu, a z oświadczenia kierownika budowy z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że budowa sześciu budynków mieszkalnych, jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (każdy dwulokalowy) na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] została wykonana zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. To właśnie organ nadzoru budowlanego jest powołany do tego, aby ustalić czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z projektem budowlanym (chociażby w zakresie ściany oddzielającej oba lokale ten warunek nie wydaje się spełniony) oraz z obowiązującymi wówczas warunkami technicznymi i polskimi normami. Te ustalenia mogą prowadzić do innych wniosków niż wynikające z oświadczenia kierownika budowy.
Nie mógł natomiast zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że na obecnym etapie (po zakończeniu budowy) inwestor nie podlega obowiązkowi dostarczenia ocen technicznych czy ekspertyz. Kwestia ta została już rozstrzygnięta w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1539/17, w którym Sąd uznał, iż rola inwestora w tym postępowaniu została zakończona i nie może być on adresatem rozstrzygnięć wydawanych w trybie art 51 Prawa budowlanego.
Prowadząc na nowo postępowanie organ odwoławczy zobowiązany będzie do jednoznacznego ustalenia czy ściana pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] jest zbudowana zgodnie ze sztuką budowlaną, w tym z normami hałasowymi, jakich materiałów budowalnych użyto przy budowie ścian wewnętrznych i międzylokalowych w połączeniu z bezspornym faktem nadmiernego przenikania dźwięków (hałasu) z lokalu nr [...] do lokalu nr [...], a także ustalenia czy w ścianach tych umieszczono przewody instalacji wodno-kanalizacyjnej i jaki ma to wpływ na przenikanie hałasu. Bardzo istotną kwestią będzie również dokonanie oceny czy niedokończenie ściany międzylokalowej na wysokości stropodachu ma wpływ na przenikanie hałasu. Podkreślenia wymaga, że wiele z powyższych okoliczności faktycznych zostało przedstawionych już w sprawozdaniu z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz ocenie technicznej ze stycznia 2018 r. Również już w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1539/17, Sąd zwrócił uwagę na sprawozdanie z pomiarów izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych, sporządzone w listopadzie 2016 r., w związku z czym wątpliwości Sądu, nie budziło co najmniej uzasadnione podejrzenie występowania nadmiernego przenikania dźwięków przez ściany sąsiednich lokali. W materiale dowodowym znajdują się także częściowe ustalenia dokonane w tym zakresie przez PINB. Obowiązkiem [...]WINB będzie zatem wzięcie ich pod uwagę, uzupełnienie tego materiału dowodowego, ewentualnie przy wykorzystaniu art. 136 k.p.a. i wreszcie dokonanie samodzielnej, wnikliwej oceny jakości wykonanych robót budowlanych i wpływu sposobu realizacji inwestycji na poziom hałasu. Następnie [...]WINB zobowiązany będzie do samodzielnej, jednoznacznej oceny czy warunki techniczne i polskie normy obowiązujące w dacie budowy obiektu budowlanego zostały zachowane. Jeszcze raz należy powtórzyć, że organ nie może pomijać dowodów zgromadzonych w sprawie jako nieprzydatych wyłącznie z tego powodu, że przyjęte zostaje bezkrytycznie stanowisko inwestora co zastosowania obowiązujących norm. Dopiero wykluczenie wszystkich powyższych wątpliwości co do zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa byłoby podstawą do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania.
Jeżeli [...]WINB zaś uzna, że w niniejszej sprawie konieczne jest nałożenie obowiązków na podstawie art 51 Prawa budowlanego to zobowiązany będzie do ustalenia adresatów tych obowiązków, a następnie wydania decyzji na podstawie art 138 § 2 k.p.a. (oczywiście nie z powodu konieczności zastosowania innego trybu, gdyż ta kwestia została już przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2613/18, lecz aby zapewnić nowemu adresatowi decyzji zachowanie zasady wynikającej z art 15 k.p.a.). Wobec wiążącej oceny wynikającej z wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1539/17 adresatem tych obowiązków nie może być inwestor. Na marginesie jedynie należy wskazać, że stwierdzenie konieczności wykonania obowiązków, w celu doprowadzenia do zgodności z prawem, będzie stanowiło dowód niedopełnienia sztuki budowlanej, a adresatom decyzji będzie przysługiwało roszczenie do inwestora w postępowaniu cywilnym.