VII SA/WA 2344/06

VII SA/Wa 2344/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Paweł Groński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Sygn. powiązane
II OSK 1148/07 - Wyrok NSA z 2008-10-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...]Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej Państwu J. i R. D. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K.w W. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]zmieniającej ww. decyzję.
Rozstrzygnięcia te zostały utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzjami z dnia [...] lutego, znak: [...]oraz z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...].
Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], działając w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego –tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w W.
W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na fakt stwierdzenia z urzędu przez Wojewodę [...] nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej Państwu J. i R. D. na budowę budynku mieszkalnego oraz zmieniającej tą decyzję, utrzymanych następnie w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W tej sytuacji organ uznał, że inwestor prowadzi roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, z zastrzeżeniem, że jest to inny wypadek, niż określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Dlatego, zdaniem organu, zastosowanie znalazł art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Ponadto, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art. 104 kpa, nałożył na inwestora tj. J. i R. D. obowiązek przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K.w W., w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem, dla którego stwierdzono nieważność obu decyzji zatwierdzających projekt i zezwalających na prowadzenie prac budowlanych było ustalenie niezgodności zatwierdzonego projektu z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dotyczącego odległości zabudowy od granic działki sąsiedniej) oraz § 23 tego rozporządzenia (dotyczącego zadaszonych osłon lub pomieszczeń z pojemnikami na odpady). Doszło także do naruszeń w zakresie wymaganej zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza Gminy [...]. W takiej sytuacji, zdaniem organu, zobowiązany jest on nałożyć w drodze decyzji na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego, który określi jakie prace należy wykonać aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem.
W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] R. D. zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z art. 126 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także naruszenie przepisu art. 7 kpa poprzez działanie wbrew zasadom praworządności bez dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego i z całkowitym pominięciem słusznego interesu skarżącego. Zarzucił również pochopne działanie polegające na nieuwzględnieniu faktu, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczą się obecnie postępowania ze skarg na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzje Wojewody [...] stwierdzające nieważność decyzji zezwalającej na budowę. Podniósł także zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu i art. 8 kpa poprzez prowadzenie sprawy w sposób, który osłabia zaufanie skarżącego do organu administracji publicznej. W rezultacie wzniósł o uchylenie tego postanowienia, ewentualnie odroczenie wynikającego z niego obowiązku do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd.
W uzasadnieniu zażalenia R. D. zwrócił uwagę, że zaskarżone postanowienie opiera się na decyzjach, które jakkolwiek są ostateczne, to jednak mogą być uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wskazał, iż postanowienie to narusza wyłącznie jego interes oraz ewentualnie interes Skarbu Państwa, ze względu na ewentualną odpowiedzialność organów władzy publicznej za błędne decyzje. Podniósł zarzuty dotyczące nieprawidłowości decyzji wydanych przez Wojewodę [...], a w szczególności na błędne powołanie się przez ten organ w uzasadnieniu wskazanych decyzji na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 2002 r. sygn. akt P.11/2000, w wyniku którego utracił moc § 12 ust. 6 rozporządzenia zezwalający na budowę bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką. Podniósł także, że konieczność uchylenia postanowienia wynika z potrzeby przeprowadzenia prac wykończeniowo-remontowych górnego tarasu, którego powłoka ceramiczna uległa uszkodzeniu w okresie zimowym. Przeprowadzenie niezbędnych prac na tym tarasie ma na celu zabezpieczenie budynku przed niszczejącym działaniem wody deszczowej przenikającej do mieszkań znajdujących się bezpośrednio pod tarasem.
Ponadto, R. D. wniósł odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], w którym zarzucił decyzji naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na niewłaściwym wskazaniu naruszenia § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. R. D. zwrócił uwagę, że stanowisko Wojewody [...] w tym zakresie zostało zakwestionowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wskazał, że nieważność decyzji zatwierdzających projekt budowlany i zezwalających na budowę wynika z innych przyczyn.
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji prawidłowo podjął postępowanie naprawcze, tym niemniej niewłaściwie oparł rozstrzygnięcie na ustaleniach z 2004 r. oraz decyzjach Wojewody [...] i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, naruszył zasadę wynikającą z art. 10 kpa gdyż nie zapewnił czynnego udziału stronie postępowania, nie zawiadomił stron o jego wszczęciu, ani nie przeprowadził oględzin nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego nałożenie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego inwestycji było przedwczesne, gdyż w pierwszej kolejności należało ustalić, czy i jakie czynności należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami. Ponadto, organ wskazał na możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 kpa ze względu na toczące się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ze skargi na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2006 r. i [...] lutego 2006 r. utrzymujące w mocy decyzje Wojewody [...] z [...] grudnia 2005 r. stwierdzające nieważność decyzji Starosty Powiatu [...].
Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ powołał przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach. Stwierdził iż inwestor prowadził roboty budowlane przy budowie przedmiotowej inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji ją zmieniającej, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na niezgodność zagospodarowania działki z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla danej inwestycji oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Niezgodności te dotyczyły m. in. liczby lokali mieszkalnych, garaży, powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej, liczby zewnętrznych miejsc parkingowych, odległości budynku od granicy z działką nr [...]. Organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że dla danej inwestycji nie została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, w związku z czym należy uznać, że roboty budowlane prowadzone w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w W. formalnie nie zostały ukończone. Uzasadnia to zdaniem organu wszczęcie postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego i wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych. Ponadto, w terminie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót organ wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W skardze na powyższe postanowienie R. D. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 50 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo braku decyzji, której wydanie w terminie 2 miesięcy od doręczenia postanowienia jest warunkiem koniecznym utrzymania jego ważności, naruszenie art. 8 kpa poprzez prowadzenie sprawy w sposób, który osłabia zaufanie do organu administracji publicznej oraz art. 124 § 2 w związku z art. 140 kpa poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu do zarzutów skarżącego.
W uzasadnieniu skargi wskazał przede wszystkim na fakt uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. i stwierdził, iż w dacie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia decyzja, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego już nie istniała, co z kolei skutkowało utratą ważności wydanego w dniu [...] maja 2006 r. postanowienia.
W odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie uczestnika postępowania J. D. z dnia [...] marca 2007 r. wniosła ona o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. wskazując, iż w toku prowadzonego postępowania została całkowicie pominięta jako strona postępowania, o którym dowiedziała się dopiero z doręczonego jej wezwania na rozprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W szczególności podniosła, że nie zostało jej doręczone zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i postanowienia organu I i II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego będący podstawą do wstrzymania robót budowlanych. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 (obiekt budowlany będący w budowie lub wybudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę) lub w art. 49b ust. 1 (obiekt budowlany będący w budowie lub wybudowy bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (art. 50 ust. 2 Prawa budowlanego). Ustawodawca postanowił, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 (nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego) albo w art. 51 ust. 1. (zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nałożenie, z określeniem terminu wykonania, obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian).
W świetle przedstawionej regulacji należy stwierdzić, iż powołany przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego stanowi podstawę wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, które w istotny sposób odbiegają od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w powszechnie obowiązujących przepisach regulujących m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest w takim przypadku zastosować powołany przepis i wstrzymać proces inwestycyjny ze względu na stwierdzone uchybienia, co umożliwia podjęcie dalszych czynności w celu doprowadzenia do zgodności określonego stanu faktycznego, czyli realizowanej inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa. Należy przy tym podkreślić, że w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych organ nie rozstrzyga o istocie sprawy. Termin dwóch miesięcy przewidziany do wydania odpowiedniej decyzji służy przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, którego wynikiem mogą być określone nakazy lub zakazy w ramach wdrożonej procedury naprawczej. Niewydanie we wskazanym terminie odpowiedniej decyzji rozstrzygającej o dalszym postępowaniu wobec realizowanej inwestycji powoduje utratę ważności postanowienia wstrzymującego, oznacza bowiem brak przesłanek do zastosowania odpowiednich, przewidzianych prawem środków naprawczych.
W niniejszej sprawie organ stwierdził, iż inwestor prowadził roboty budowlane przy budowie przedmiotowej inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji ją zmieniającej, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na niezgodność zagospodarowania działki z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla danej inwestycji oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Wskazał, że niezgodności te dotyczyły m. in. liczby lokali mieszkalnych, garaży, powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej, liczby zewnętrznych miejsc parkingowych, odległości budynku od granicy z działką nr [...]. W związku z powyższym należy uznać, że w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób właściwy zareagował na powstałą sytuację wstrzymując prowadzenie robót budowlanych, albowiem powstały stan faktyczny sprawy wyczerpywał dyspozycję powołanej normy art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych umożliwiło dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego, w ramach którego wydana została decyzja z dnia [...] maja 2006 r. nakładająca na inwestora tj. J. i R. D. obowiązek przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. w W., w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Wprawdzie decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ II instancji, tym niemniej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podważył zasadności wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i wszczęcia procedury sanującej stwierdzone naruszenie prawa. Uchylenie decyzji miało jedynie na celu przeprowadzenie dokładniejszego postępowania wyjaśniającego i zbadanie całego aktualnego materiału dowodowego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] i w rezultacie wydania nowej decyzji rozstrzygającej o obowiązkach inwestora. Z tych względów za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego wskazujący na utratę ważności postanowienia ze względu na brak decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. W rozstrzyganej sprawie bowiem organ wydał niezwłocznie po wstrzymaniu robót budowlanych, w terminie przewidzianym w cytowanym wyżej przepisie, decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a zatem nie ma znaczenia dla legalności wydanego postanowienia późniejsze uchylenie tej decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Nie można także podzielić zarzutu dotyczącego braku możliwości wstrzymania robót budowlanych i prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego ze względu na toczące się postępowania sądowe ze skarg na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. oraz z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymujące w mocy decyzje stwierdzające z urzędu nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. w W. Należy bowiem stwierdzić, iż ostateczne decyzje administracyjne, od których nie służy odwołanie podlegają wykonaniu, co wynika m. in. z przepisu art. 16 kpa i wiąże się z zasadą trwałości i niewzruszalności decyzji administracyjnych. Powyższego nie zmienia możliwość zaskarżenia ostatecznej decyzji administracyjnej do właściwego sądu administracyjnego, z zastrzeżeniem wyjątkowej sytuacji, gdy organ lub sąd administracyjny, do którego kierowana jest skarga wstrzymuje wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd nie podzielił również zarzutu podniesionego przez uczestnika postępowania J. D. dotyczącego niezapewnienia jej udziału w toczącym się postępowaniu w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych ustaliły w sposób prawidłowy krąg podmiotów dysponujących przymiotem strony i uwzględniły J. D. jako osobę, której organ doręczał rozstrzygnięcia wydane w tym postępowaniu, czego dowodem jest m.in. ujęcie J. D. w rozdzielniku adresatów orzeczeń wydawanych przez organ. Ewentualne uwzględnienie tego zarzutu musiałoby wynikać ze stwierdzenia przez Sąd ewidentnego pominięcia strony przez organ w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, co skutkowałoby zaistnieniem podstaw do wznowienia postępowania. W ocenie sądu takie podstawy nie miały w rozpatrywanej sprawie miejsca, co potwierdzają akta postępowania administracyjnego. Dodatkowo warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z regułą wyrażoną w przepisach regulujących postępowanie administracyjne w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (art. 41 kpa). A zatem to na stronie ciąży obowiązek informowania organu o właściwych adresach, odzwierciedlających faktyczne miejsce pobytu strony i umożliwiających skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia, natomiast organ nie ma obowiązku przeprowadzania z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznego miejsca pobytu strony. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W świetle powyższego należy uznać, że prawidłowość prowadzonego postępowania administracyjnego nie może być uzależniona od stopnia zainteresowania strony tym postępowaniem lub aktualnymi relacjami między stronami postępowania.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.