VII SA/Wa 1526/23

VII SA/Wa 1526/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 5 lutego 2023 r. nr 210/501/2022-1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej B+ w dyscyplinie ekonomia i finanse oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lutego 2023 r. Minister Edukacji i Nauki utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 29 lipca 2022 r. Nr 210/501/2022, mocą której Uniwersytetowi [...] (dalej U[...]) przyznana została kategoria naukowa B+ w dyscyplinie ekonomia i finanse.
W uzasadnieniu Minister podał, że na podstawie art. 324 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.), ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzana w 2022 r. obejmowała lata 2017-2021.
Minister stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661 – dalej zwane rozporządzeniem) Komisja przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności podmiotu, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Skarżący złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, ze zm. – dalej P.o.s.w.i.n.), potwierdzające, iż dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym.
Podkreślono, że za wprowadzania do systemu POL-on odpowiada osoba kierująca danym podmiotem. Ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie osiągnięć sprawozdanych w systemie POL-on, dlatego podmiot powinien dołożyć szczególnej staranności we wprowadzaniu do tego systemu niezbędnych danych. Minister nie może ani uzupełnić w systemie POL-on informacji o działalności naukowej, ani skorygować danych wprowadzonych w sposób błędny lub niekompletny. Równocześnie, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie danych zawartych w systemie POL-on, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r.
Działalność naukowa skarżącego w ewaluowanej dyscyplinie została oceniona odrębnie w każdym z trzech kryteriów ewaluacji, tj.:
1) kryterium I - poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej;
2) kryterium II - efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;
3) kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.
Ewaluacja została przeprowadzona w związku ze spełnieniem przez Uniwersytet warunku określonego w art. 265 ust. 4 P.o.s.w.i.n., zgodnie z którym ewaluację przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Na podstawie danych wprowadzonych przez skarżącego do systemu POL-on ustalono, że według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. liczba osób zatrudnionych i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie ekonomia i finanse, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 256,23, a zatem - zgodnie z art. 265 ust. 4, w związku z art. 265 ust. 1 ustawy - działalność naukowa prowadzona w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.
W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, na podstawie danych z systemu POL-on ustalono liczbę pracowników prowadzących działalność naukową w dyscyplinie ekonomia i finanse, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa wart. 343 ust. 7 ustawy, oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy, zwaną dalej "liczbą N".
Minister stwierdził, że liczbę N ustalono prawidłowo, jako średnią arytmetyczną liczby tych pracowników w poszczególnych latach z okresu objętego ewaluacją, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z uwzględnieniem udziału czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Liczbę osób prowadzących działalność naukową w dyscyplinie ekonomia i finanse w 2017 r. ustalono, zgodnie z § 34a rozporządzenia, na podstawie liczby pracowników zaliczonych według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87) do osób uczestniczących w realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych, z uwzględnieniem dyscyplin wskazanych przez tych pracowników w oświadczeniu, o którym mowa wart. 219 ust. 11 ustawy wprowadzającej. Do liczby osób prowadzących działalność naukową wdanej dyscyplinie naukowej w 2017 r. nie wliczono pracowników naukowo-technicznych i inżynieryjno- technicznych. Udział czasu pracy osoby prowadzącej działalność naukową wdanej dyscyplinie w 2017 r. ustalono według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r.
Zgodnie z danymi w systemie POL-on, liczba tych pracowników prowadzących działalność naukową w U[...] w dyscyplinie ekonomia i finanse według stanu na 31 grudnia w poszczególnych latach objętych ewaluacją wynosiła:
- w 2017 r.-216,5,
- w 2018 r.-228,88,
- w 2019 r.-248,38,
- w 2020 r.-253,87,
- w 2021 r.-256,23.
Na podstawie powyższych danych ustalono, że liczba N=240,77. Nie wniesiono zastrzeżeń co do prawidłowości ustalenia liczby N.
Poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) ocenia się uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin.
Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, dla każdej publikacji naukowej ustala się jednostkowy udział każdego autora w danej publikacji. Sposób ustalania udziału jednostkowego określa § 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia. W przypadku publikacji wieloautorskiej, udział jednostkowy zależy od całkowitej wartości punktowej publikacji naukowej, przeliczeniowej wartości punktowej publikacji naukowej, ustalonej zgodnie z przepisami § 13-15 rozporządzenia, a także liczby współautorów będących osobami, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia, którzy upoważnili ewaluowany podmiot do wykazania publikacji naukowej w danej dyscyplinie naukowej.
Zgodnie z § 17 ust. 5 ww. rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie ekonomia i finanse nie mogła być większa niż 3- krotność liczby N, czyli 722,31.
W związku z powyższym, w ocenie U[...]w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 722,31 udziału jednostkowego w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia.
Po zapoznaniu się z oceną dokonaną przez Komisję Minister stwierdził, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z ww. rozporządzeniem. Przy ustalaniu wartości punktowej stosowano art. 324 ust. 2-2b ustawy wprowadzającej oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia, uwzględniając właściwe wykazy czasopism naukowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, tj.:
- w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2017 i 2018 - wykaz czasopism naukowych ogłoszony komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 stycznia 2017 r.,
- w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2019-2021 - ostatni wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 grudnia 2021 r., ze zmianami i sprostowaniem z dnia 21 grudnia 2021 r.
- w przypadku monografii naukowych wydanych w latach 2017-2021 - ostatni wykaz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2021 r.
Na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego przy uwzględnieniu warunków określonych w § 17, § 18 oraz § 34-36. W dniu 10 lutego 2022 r. U[...] otrzymał w systemie POL-on wykaz osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Zgodnie z § 24 ust. 3 ww. rozporządzenia, kierownik skarżącego mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Nie skorzystano z tej możliwości. W ocenie w kryterium I uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany powyżej sposób.
Minister podkreślił, iż to, które z osiągnięć naukowych sprawozdanych przez U[...] w systemie POL-on podlegały ocenie w ewaluacji, zależało od decyzji kierownika podmiotu. Mógł on albo zaakceptować osiągnięcia wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, albo w ich miejsce wskazać inne spośród sprawozdanych w systemie POL-on. Na etapie ponownego rozpatrywania sprawy nie jest już możliwe wskazywanie innych osiągnięć i zastępowanie nimi osiągnięć odrzuconych przez Komisję lub sprawozdanych w systemie POL-on po 31 stycznia 2022 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ocenie mogły zostać poddane tylko osiągnięcia naukowe podlegające ocenie w trakcie rozpatrywania sprawy w I instancji.
Komisja w postępowaniu w I instancji nie uwzględniła w ewaluacji:
- 3 artykułów naukowych o numerach ID: 2564331, 2568731, 2575144 i monografii naukowej o numerze ID: 174431841, uznając, iż osiągnięcia te nie miały związku z zatrudnieniem autora/współautora w U[...];
- 7 artykułów naukowych o numerach ID: 193609, 227444, 2572667, 195606318, 2580352, 101639795, 180207240 i monografii naukowych o numerze ID: 2629661, uznając, iż nie są one w żaden sposób związane z ewaluowaną dyscypliną naukową;
monografii naukowej o numerze ID: 287482 uznając, iż wprowadzone przez podmiot do systemu POL-on informacje charakteryzujące to osiągnięcie są niepełne lub niezgodne ze s tanem faktycznym.
U[...] zakwestionował prawidłowość oceny 10 osiągnięć o numerach ID: 2564331, 2568731, 2575144, 174431841, 193609, 2572667, 2580352, 2629661, 101639795 i 180207240.
Komisja zapoznała się z zastrzeżeniami przedstawionymi we wniosku i dokonała ponownej oceny osiągnięć wskazanych przez Uniwersytet do objęcia ewaluacją w dyscyplinie ekonomia i finanse, ze szczególnym uwzględnieniem publikacji, których ocena została zakwestionowana. Swoje stanowisko w odniesieniu do poszczególnych osiągnięć Komisja zamieściła w systemie POL-on, w module SEDN.
Po zapoznaniu się z informacjami dotyczącymi osiągnięć publikacyjnych U[...] przedstawionych do ewaluacji oraz po szczegółowym przeanalizowaniu wyników oceny dokonanej przez Komisję i zarzutów zgłoszonych we wniosku, Minister podzielił stanowisko Komisji. Minister zgodził się z oceną Komisji, która uznała argumenty U[...] i stwierdziła, iż osiągnięcia o numerach ID: 2568731, 174431841, 2575144, 101639795,2629661,287482 i 195606318 spełniają warunki określone w rozporządzeniu. Minister stwierdził, że punktacja dla osiągnięć zaakceptowanych przez Komisję została ustalona w sposób prawidłowy, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Równocześnie Minister zaakceptował stanowisko Komisji, która ponownie uznała, że artykuły naukowe o numerach ID: 193609, 2572667, 227444, 2580352, 180207240 nie mogą być uwzględnione w ewaluacji z powodu braku związku z dyscypliną ekonomia i finanse, natomiast artykuł naukowy o numerze ID: 2564331 - ze względu na brak związku z zatrudnieniem autora w U[...]. Z danych wprowadzonych przez podmiot do systemu POL-on, artykuł ten opublikowano w dniu 30 września 2019 r., a zatrudnienie autora w U[...] nastąpiło w dniu 1 października 2019 r.
W związku z powyższym, liczba punktów za uwzględnione udziały jednostkowe w publikacjach po ponownej ocenie wyniosła ostatecznie 49 905 punktów.
Minister podkreślił, że obok publikacji naukowych, w ocenie poziomu naukowego prowadzonej działalności uwzględnia się również przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin (§ 8 pkt 5 rozporządzenia). Zgodnie z § 11 ust. 4 rozporządzenia, liczba tych osiągnięć uwzględnianych w ewaluacji nie może być większa niż liczba N. Podmiot nie wykazał takich osiągnięć w ewaluacji. W związku z powyższym, w ramach ponownej oceny w kryterium I, U[...] w dyscyplinie ekonomia i finanse przyznano łącznie 49 905 punktów.
Ocena U[...] w kryterium II ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia, wyniosła QI = 207,27.
W kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględnia się projekty, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników' badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
Komisja w postępowaniu I instancji pozytywnie zaopiniowała 39 projektów wykazanych przez Uniwersytet w systemie POL-on, nie uwzględniła natomiast 4 osiągnięć, o numerach ID: 173518373, 230131364, 245054470, 247664668, stwierdzając, że projekty te nie obejmują badań naukowych lub prac rozwojowych. U[...] zakwestionował prawidłowość oceny 3 z ww. projektów, nie zgłosił zastrzeżeń do negatywnej opinii dotyczącej projektu 173518373.
Komisja przeprowadziła ponowną ocenę i uznała, że wyjaśnienia przedstawione we wniosku pozwalają uwzględnić ww. 3 projekty w ewaluacji. Komisja podtrzymała negatywną ocenę projektu o numerze ID: 173518373 uznając, iż nie spełnia on warunków określonych w § 22 rozporządzenia, zgodnie z którym projekt musi obejmować badania naukowe lub prace rozwojowe, a tematyka musi być związana z badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi prowadzonymi w ramach ewaluowanej dyscypliny naukowej. Tym samym, spośród wskazanych przez U[...]w systemie POL-on osiągnięć Komisja po ponownej ocenie pozytywnie; zaopiniowała 42 projekty, przyznając za nie 1157,93 punktu.
Ustalając punktację stosowano przeliczniki punktowe określone w § 22 ust. 4 rozporządzenia, z uwzględnieniem zwiększeń punktacji wynikających z ust. 6.
W systemie POL-on, w którym podmiot sprawozdawał wszystkie realizowane projekty, w module SEDN zapewniono dostęp do szczegółowego wykazu uwzględnionych projektów wraz z: punktacją za każdy z nich, wynikającą z przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia, a także do opinii Komisji dotyczącej nieuwzględnionego projektu.
Minister zapoznał się z oceną Komisji i stwierdził, że ocena została przeprowadzona w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami.
W ocenie Ministra, U[...]nie przedstawił przychodów z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami. Sprawozdał natomiast przychody z tytułu 11 usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Komisja uwzględniła wszystkie ww. osiągnięcia zgłoszone przez podmiot.
Na podstawie § 22 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, przy ustalaniu punktacji za ww. osiągnięcia stosowano przelicznik 1 pkt za 10 000 zł przychodu. Równocześnie, liczba punktów, jakie podmiot może uzyskać za te osiągnięcia, nie może przekroczyć 10-krotności liczby N. Podmiot uzyskał z tytułu ww. przychodów 154,45 punktu.
Łącznie, za osiągnięcia w ramach kryterium II ewaluacji przyznano U[...] po ponownej ocenie 1312,38 punktu.
Ocena w kryterium III ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 22 ust. 9 rozporządzenia, wyniosła QII =5,45.
W ramach oceny w kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, Uniwersytet był zobowiązany przedstawić do oceny 4 opisy wpływu. W związku z § 23 ust. 4 rozporządzenia, skarżącemu przysługiwało prawo do przedstawienia 3 dodatkowych opisów wpływu. U[...]nie skorzystał z tego prawa i nie przedstawił do oceny dodatkowych opisów wpływu.
We wniosku zakwestionowano prawidłowość oceny 2 opisów wpływu: "Optymalizacja funkcjonowania rynku pracy w Polsce poprzez wdrożenie Systemu Prognozowania Polskiego Rynku Pracy" oraz "Zmiana zarządzania środowiskiem przyrodniczym w miastach w świetle nowych ustaleń naukowych", uznając, że przyznana punktacja nie oddaje rzeczywistego wpływu prowadzonej działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. U[...] nie zgłosił zastrzeżeń do oceny pozostałych 2 opisów wpływu.
Komisja dokonała ponownej oceny opisów wpływu, ze szczególnym uwzględnieniem tych, których ocena została zakwestionowana. Poszczególne opisy wpływu zostały ocenione przez ekspertów w sposób następujący:
1) Optymalizacja funkcjonowania rynku pracy w Polsce poprzez wdrożenie Systemu Prognozowania Polskiego Rynku Pracy
Ocena: 40 pkt, w tym 30 pkt za zasięg wpływu i 10 pkt za znaczenie wpływu.
Eksperci uznali, iż przedmiotowy opis wpływu prezentuje wieloletnie działania pracowników w zakresie prognozowania rynku, wnosząc bardzo dużą wartość z perspektywy naukowej. Świadczą o tym przedstawione listy publikacji, które - jak zauważyli eksperci - w wielu przypadkach mogą imponować. Jednakże sam fakt uczestnictwa w badaniach i osiągnięcia określonych efektów badawczych, choćby na najwyższym światowym poziomie, zdaniem ekspertów, nie świadczy o wystąpieniu wpływu w rozumieniu założeń kryterium III ewaluacji. Eksperci nie podzielili zdania, jakoby dowodami wystąpienia wpływu mogły być cytowania. Eksperci wskazali, iż dowód nr 2 stanowi kluczowy dowód w kontekście potwierdzenia wpływu, zaś pozostałe dowody budzą pewne wątpliwości w kontekście dokumentowania faktycznego wpływu.
W opinii ekspertów, U[...] bardzo ogólnikowo odnosi się do kwestii beneficjentów pozanaukowych swoich badań, co nie daje podstaw do uznania spektrum oddziaływań o zasięgu międzynarodowym. Odnosząc się do kwestii interdyscyplinarności, we wniosku skarżący sam przyznał, że argumentacja ekspertów dotycząca wykorzystania metod ekonometrycznych jest słuszna. Eksperci stwierdzili, iż gdyby jednak uznać, że wykorzystane narzędzia były spoza metod typowo ekonomicznych, to konieczne byłoby do tego pokazanie, że konstruowane modele stanowiły znaczące osiągnięcie, które nie odnosiło się jedynie do wykorzystania powszechnie znanych metod informatycznych czy matematycznych na gruncie ekonomicznym, zaś były tam elementem nowatorskim. Niezależnie od powyższego, trafność prognoz, które zostały podniesione poprzez wykorzystanie metod geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarki przestrzennej, nie może być uznana, zdaniem Ministra, za odpowiedni argument, gdyż, zdaniem ekspertów, stosowane narzędzia co do zasady można zaliczyć do spektrum ekonometrii przestrzennej.
Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania tego wpływu.
2) Zmiana zarządzania środowiskiem przyrodniczym w miastach w świetle nowych ustaleń naukowych.
Ocena: 45 pkt, w tym 20 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.
Eksperci uznali ocenę, jaką U[...] uzyskał w I instancji za uzasadnioną, a w świetle przedstawionych dowodów być może wręcz zbyt optymistyczną. W odniesieniu do opisu wpływu dostarczone informacje w znaczny sposób potwierdzają oddziaływanie zrealizowanych badań. Udokumentowanym i przedłożonym do oceny efektem prowadzonych badań były wyniki badawcze, co jak zauważyli eksperci, nie jest przedmiotem oceny w kryterium III, gdyż sam fakt prowadzenia badań i osiągnięcia z tym związane nie pozwala na stwierdzenie wpływu społecznego - nie pozwalają na to także dowody zawierające informację o liczbie cytowań czy też załączony artykuł badawczy. Eksperci wskazali, iż w procesie ewaluacji konieczne jest wskazanie konkretnych efektów wpływu społecznego - nie naukowego. Tym samym, aby móc wyciągnąć pozytywne wnioski z tych dowodów, zdaniem ekspertów, konieczne byłoby, aby dowody te wskazywały, w jaki sposób np. badania podmiotu stały się podwaliną dla konkretnych zmian/zdarzeń społecznych, nie zaś badawczych.
Pozostałe podlegające ocenie dowody to zaświadczenia pochodzące od instytucji zlokalizowanych w [...], potwierdzające znaczenie współpracy z U[...]. Jednakże, zdaniem ekspertów, wagę tych dowodów obniża fakt, że są to dowody przygotowane na prośbę skarżącego i nie są to dokumenty istniejące niezależnie. Dlatego też ocenę w ewaluacji (przyznanie 25 punktów za znaczenie wpływu) eksperci uznali za maksymalną, jaką w świetle dość ogólnych dowodów można uzasadnić. Zdaniem ekspertów, U[...] nie udowodnił również międzynarodowego zasięgu ww. wpływu - sam fakt prowadzenia badań w zespołach międzynarodowych nie stanowi potwierdzenia wpływu o międzynarodowym zasięgu. Poza tym, zdaniem ekspertów, U[...]nie przedstawił dowodów na znaczenie przedmiotowych osiągnięć i ich efektów dla innych dyscyplin w kontekście interdyscyplinarności. W opinii ekspertów, nie wyklucza to wystąpienia takiego wpływu, jednak istotą pozostaje wykazanie jego występowania.
Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania tego wpływu.
3) Zwiększenie aktywności zawodowej osób 50+ poprzez zmianę postaw pracodawców, pracowników i związków zawodowych.
Ocena: 75 pkt, w tym 50 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.
Komisja podtrzymała ocenę sformułowaną przez ekspertów w I instancji. Eksperci uznali, że ww. opis wpływu w bardzo dobry sposób dokumentuje istotne oddziaływanie wyników badań prowadzonych przez pracowników Uniwersytetu w dyscyplinie ekonomia i finanse w zakresie uwarunkowań aktywności zawodowej osób 50+ i rozwiązań polityki społecznej i zatrudnieniowej sprzyjających jej zwiększeniu. Przedstawione dowody w sposób jednoznaczny świadczą o osiągniętym wpływie w obszarze gospodarki (w tym w sektorze prywatnym). Oddziaływanie to miało wielopłaszczyznowy charakter zarówno pod względem beneficjentów (tj. m.in. MŚP, organizacje społeczne, w tym szczególnie związki zawodowe), jak i form oddziaływania (m.in. wdrożenia efektów badań w firmach, wykorzystanie materiałów szkoleniowych, w tym poprzez narzędzia internetowe, upowszechnianie wiedzy w mediach), osiągając zasięg międzynarodowy. Przedłożone opracowania naukowe potwierdzające wyniki badań, mających wpływ na zagadnienia aktywizacji zawodowej osób 50+, potwierdzają wykorzystanie aparatu badawczego co najmniej z zakresu ekonomii i finansów oraz psychologii, co, zdaniem ekspertów, świadczy o interdyscyplinarności ocenianego wpływu.
Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania tego wpływu. W związku z tym, ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 90 pkt.
4) Aktywizacja i wzmocnienie procesów rewitalizacji polskich miast
Ocena: 55 pkt, w tymi 30 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.
Komisja podtrzymała ocenę sformułowaną przez ekspertów w I instancji. Eksperci stwierdzili, że ww. opis wpływu w bardzo dobry sposób dokumentuje istotne oddziaływanie wyników badań prowadzonych przez pracowników U[...]z dyscypliny ekonomia i finanse w zakresie rewitalizacji obszarów miejskich. Przedstawione dowody w sposób jednoznaczny świadczą o osiągniętym wpływie w zakresie kształtowania dokumentów szczebla lokalnego, mających wpływ na politykę przestrzenną prowadzoną przez te jednostki miejskie. Oddziaływanie; to nie miało wielopłaszczyznowego charakteru, gdyż koncentrowało się na udziale pracowników Uniwersytetu w opracowywaniu programów rewitalizacji, miało jednakże praktyczny wymiar. Oddziaływanie w zakresie rewitalizacji ma nie tylko doraźny charakter, ale relatywnie stały, o czym świadczy stałe zaangażowanie pracowników naukowych w sformalizowane ciała doradcze, działające w zakresie rewitalizacji w wybranych jednostkach samorządu terytorialnego. Zasięg wpływu, eksperci uznali za regionalny, gdyż dowody wpływu wskazują na aplikację wyników prowadzonych badań w wybranych miastach/gminach – R., U., Ł., Ł. - są to ośrodki w obrębie ograniczonego terytorialnie obszaru. Według ekspertów, wątpliwości budzi natomiast dowód 4, mówiący o utworzeniu nowego kierunku studiów o profilu praktycznym "rewitalizacja miast", ma to znaczenie dydaktyczne, ale nie świadczy o osiągnięciu wpływu w deklarowanym obszarze gospodarki. Zaangażowanie w badania i działania o charakterze eksperckim pracowników z innych dyscyplin niż ekonomia i finanse świadczy o interdyscyplinarności ocenianego wpływu.
Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania tego wpływu. W związku z tym, ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 66pkt.
W związku z powyższym, ocena U[...]w III kryterium ewaluacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalona - zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia - jako średnia arytmetyczna uzyskanych ocen opisów wpływu, wynosi QIII = 60,25.
Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia, Komisja ponownie określiła kategorię naukową proponowaną dla U[...]w dyscyplinie; ekonomia i finanse na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3.
Wartości referencyjne oznaczają zestaw referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów ewaluacji działalności naukowej, służących kwalifikacji podmiotów prowadzących działalność naukową w ramach danej dyscypliny do kategorii naukowych A, B+, B lub C.
Biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Przewodniczący Komisji przedstawił zestaw proponowanych wartości referencyjnych Ministrowi. Na podstawie powyższej propozycji, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzenia działalności naukowej w tych dyscyplinach, w dniu 13 maja 2022 r. Minister ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Zgodnie z § 26 ust.4 rozporządzenia, ustalone przez Ministra zestawy wartości referencyjnych obowiązują do czasu kolejnej ewaluacji, a zatem miały również zastosowanie w sprawie rozstrzyganej niniejszą decyzją.
Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie U[...] uzyskał po ponownej ocenie w poszczególnych kryteriach 2: tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie ekonomia i finanse, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Dla dyscypliny ekonomia i finanse wagi te wynoszą:
1) kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej" -70;
2) kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" - 10;
3) kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki" - 20.
Dokonane z uwzględnieniem powyższych wag porównanie ocen uzyskanych przez Podmiot w dyscyplinie ekonomia i finanse według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy -55, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy 35,7, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 100. Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej
Zdaniem Ministra, mimo iż U[...] uzyskał po przeprowadzeniu ponownej oceny wyższy wynik punktowy, to nadal jednak jest on znacznie niższy niż ustalony dla kategorii naukowej A, co nie pozwala na przyznanie tej kategorii.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Uniwersytet [...] zarzucając wydanie z naruszeniem:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;
2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;
3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że przyznana kategoria naukowa B+ w dziedzinie ekonomia i finanse została określona w sposób prawidłowy;
4. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w sposób niewyczerpujący i niezindywidualizowany, które to uchybienia uniemożliwiają ocenę, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego;
5. art. 269 ust. 1 w zw. z art. 268 ust. 1. P.o.s.w.i.n. - w zw. z § 27 ust. 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia - poprzez ich błędne zastosowanie i przyznanie Uniwersytetowi [...] kategorii naukowej B+ w dziedzinie ekonomii i finansów w sytuacji, gdy kategoria naukowa w przedmiotowej dziedzinie winna zostać określona na poziomie co najmniej A.
6. art. 266 w zw. z art. 267 ust. 2 pkt 1 P.o.s.w.i.n. poprzez przyznanie kategorii B+ skarżącemu w dyscyplinie ekonomia i finanse w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań przepisów k.p.a. Z formalnego punktu widzenia wszystkie obligatoryjne elementy decyzji występują w zaskarżonym orzeczeniu, to analizując treść jego uzasadnienia nie sposób jest prześledzić rozumowania organu administracji przy władczym rozstrzygnięciu sprawy. W szczególności dotyczy to dokonanej oceny wpływu na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Jak wynika z uzasadnienia dokonanej oceny, organ administracji posłużył się ogólnikami oraz niemierzalnymi kryteriami przy przydzieleniu punktów zgłoszonym przez skarżącego projektom. Brak jest wskazania obiektywnych przesłanek jakimi kierował się organ administracji przy uznaniu, że zgłoszone projekty nie miały kluczowego znaczenia dla powstania wpływu. Skarżący więc został pozbawiony możliwości merytorycznego odniesienia się do dokonanej oceny.
Ponadto, nie jest możliwe zweryfikowania prawdziwości twierdzenia, że w procesie ewaluacji konieczne jest wskazanie konkretnych efektów wpływu społecznego, a nie naukowego. Przedstawione twierdzenie nie ma żadnego oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a jest jedynie subiektywną oceną. Jednocześnie, Minister nie wyjaśnił z jakich to przyczyn uznał, że waga przedstawionych przez skarżącego dowodów, pochodzących od instytucji zlokalizowanych w [...] i wydanych na wniosek skarżącego, winna zostać obniżona. Zdaniem skarżącego, organ winien był w sposób enumeratywny wymienić poszczególne dowody i dokonać oceny ich wiarygodności stosownie do zasad opisanych w k.p.a. i wyjaśnić z jakich przyczyn jednym dowodom odmówił wiarygodności, a które uznał za wystarczające do dokonania poszczególnych ocen wpływu. Samo wskazanie, że z uwagi na pochodzenie dowodu i sposób jego wytworzenia, maksymalna ocena jaką może otrzymać skarżący wynosi 25 pkt jest zdaniem skarżącego niewystarczające.
Wskazano, że o ile ocena w ramach kryterium III została umotywowana, to jednak pozostaje o tyle niemiarodajna, że podmiotowi nie są znane szczegółowe wyniki ocen innych podmiotów ocenianych w ramach tej samej dyscypliny. Tym sposobem nie jest możliwe porównanie osiągnięć ocenianych z osiągnięciami innych podmiotów, co ma o tyle istotne znaczenie, że uniemożliwia zweryfikowanie czy ocena osiągnięć zgłoszonych przez skarżącego w ramach dyscypliny ekonomia i finanse została dokonana z uwzględnieniem jednakowych standardów w stosunku do poddanych ocenie osiągnięć innych podmiotów w ramach ww. dyscypliny. Dla skarżącego zrozumiałe jest, że ocena dokonywana w ramach kryterium III ma charakter indywidualny i ekspercki, niemniej powyższego nie można utożsamiać z arbitralnością i dowolnością, bowiem tego rodzaju oceny musi cechować oparcie się na transparentnych, a przede wszystkim jednolitych standardach, aby były one sprawiedliwe i rzetelne. Brak możliwości wglądu w oceny innych podmiotów czyni wątpliwą całą procedurę oceny w ramach kryterium III, ponieważ tym sposobem jest ona zaprzeczeniem transparentności i nie poddaje się żadnej kontroli, która dostępna byłaby podmiotowi ocenianemu.
W realiach niniejszej sprawy organ administracji przytoczył poszczególne przepisy prawa mające zastosowanie, jednakże nie wskazał z jakich przyczyn uznał, że przyznana kategoria naukowa B+ w istocie powinna mieć zastosowanie. W szczególności w uzasadnieniu decyzji brak jest jakiegokolwiek wywodu prawnego z którego można by wnioskować z jakich przyczyn Minister doszedł do przyznanej kategorii naukowej. Skarżący więc nie jest w stanie zweryfikować prawdziwości twierdzeń organu.
W ocenie U[...] ewaluacja w niniejszej sprawie została przeprowadzona z naruszeniem art. 266 i 267 ust. 2 ustawy. Przywołany przepis należy interpretować w ten sposób, że szczegółowe kryteria ewaluacji powinny być znane przed początkiem okresu ewaluowanego, a jeśli nawet okazało się to niemożliwe, to wówczas kryteria i zasady ewaluacji ogłoszone później powinny pozostać niezmienne do końca okresu ewaluowanego. Zdaniem skarżącego znaczna ilość zmian legislacyjnych stanowi ponadto dowód naruszenia przez Ministra art. 267 ust. 2 ustawy. Kolejne zmiany na poziomie przedmiotowego rozporządzenia, jak również zmiany listy czasopism i wydawnictw punktowanych nie tylko nie zapewniają porównywalności wyników osiąganych przez oceniane podmioty (reprezentowane w nich dyscypliny), ale przede wszystkim utwierdzają w przekonaniu, że ewaluacja, w ramach której wydano kwestionowaną decyzję, nie była przeprowadzona ani rzetelnie, ani przejrzyście.
Wątpliwości budzi ponadto brak transparentności w odniesieniu do liczby N ewaluowanych podmiotów. Brak wiedzy na ten temat nie daje możliwości porównywania działań innych podmiotów w zakresie ustalania i kształtowania liczby N. Wiedza ta mogłaby wyjaśnić, jaki był stosunek liczby N do wartości referencyjnych ustalonych przez Ministra.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącego Uniwersytetu podniosła (k.111 akt), że główne zarzuty skargi dotyczą III kryterium ewaluacji tj. wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki, jej zdaniem nie zostały wyczerpane wszystkie możliwości prawidłowej oceny tej przesłanki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów, które dawałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący jako uczelnia akademicka, na podstawie art. 265 ust. 1 pkt 1 P.o.s.w.i.n., podlega ocenie jakości działalności naukowej, którą przeprowadza się w ramach dyscyplin uprawianych w danym podmiocie, czyli ewaluacji.
Ewaluacja obejmuje osiągnięcia wszystkich pracowników prowadzących działalność naukową w danym podmiocie. Przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Ewaluacją obejmuje się osiągnięcia, które powstały w związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia w podmiocie, a także osiągnięcia artystyczne, które powstały bez związku z zatrudnieniem lub odbywaniem kształcenia w podmiocie (art. 265 ust. 1 pkt 2 , pkt 4-8 P.o.s.w.i.n.).
Z niekwestionowanych danych wynika, że na dzień 31 grudnia 2021 r. liczba osób zatrudnionych w U[...] i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie ekonomia i finanse, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 256,23 a zatem – trafnie uznał Minister, że zgodnie z art. 265 ust. 4, w związku z art. 265 ust. 1 P.o.s.w.i.n – działalność naukowa prowadzona u skarżącego w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.
Stosownie do art. 274 ust. 1 pkt 1 P.o.s.w.i.n., przeprowadzanie ewaluacji jakości działalności naukowej, należy do zadań Komisji Ewaluacji Nauki. Równocześnie, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, Komisja przeprowadza ewaluację na podstawie zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, informacji dotyczących działalności podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 4-6 i 8 P.o.s.w.i.n. w okresie objętym ewaluacją, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok jej przeprowadzania, dostępnych w tym systemie w dniu 31 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana ewaluacja.
Zgodnie z art. 267 ust. 1 ww. ustawy, podstawowymi kryteriami ewaluacji są:
1) kryterium I - poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej;
2) kryterium II - efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;
3) kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.
Sposób oceny tych kryteriów został ustalony w rozporządzeniu i tak poziom prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) ocenia się uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin. Metody kwalifikacji oraz sposób obliczania wartość punktowych artykułu naukowego czy monografii został określony w § 11 - 21 rozporządzenia.
Ewaluacja jakości działalności naukowej uwarunkowana jest od osiągnięć pracowników zamieszczonych w systemie POL-on. Wiąże się ona z punktacją uzyskaną w związku z publikacjami zawartymi w dwóch wykazach ogłoszonych przez Ministra: czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe. Wobec tego punktacja za to kryterium była automatycznie uzależniona od tego, w jakim wykazie publikacja została wydana. Jak wyjaśnił organ, na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego. Co prawda skarżący mógł jeszcze wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, jednak skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Organ nie miał zatem wpływu na wysokość punktacji otrzymanej przez U[...].
Jeżeli chodzi zaś o efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych (kryterium II) to ocenia się na podstawie wysokości środków pozyskanych na projekty badawcze w ramach konkursów organizowanych m.in. przez instytucje unijne, zagraniczne, NCBiR, NCN i EFTA ( § 22 ust. 1 rozporządzenia). W kryterium tym brana pod uwagę jest również ilość środków finansowych przyznana ewaluowanemu podmiotowi na realizację projektów, a także komercjalizacja wyników badań lub prac rozwojowych, a także prace naukowe na zlecenie podmiotów spoza sektora szkolnictwa wyższego i nauki. Sposób oceny efektów finansowych badań naukowych i prac rozwojowych i zasady przyznawania punktacji zostały określone w 22 ust. 4- 9 rozporządzenia.
Jak wynika z akt sprawy Komisja w I instancji pozytywnie zaopiniowała 39 projektów wykazanych w systemie POL-on, nie uwzględniła 4 projektów, jednak w II instancji podtrzymała negatywną ocenę jedynie jednego projektu. Komisja pozytywnie zaopiniowała zatem 42 projekty, przyznając im odpowiednią liczbę punktów na podstawie § 22 ust. 4 rozporządzenia, z uwzględnieniem zwiększeń punktacji wynikających z ust. 6.
Jak wskazał Minister, skarżący nie przedstawił przychodów z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami. Wskazał przychody z tytułu 11 usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki, a Komisja uwzględniła wszystkie osiągnięcia zgłoszone przez skarżącego.
Z kolei wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki (kryterium III) przeprowadza się na podstawie opisów związku między wynikami badań naukowych lub prac rozwojowych albo działalności naukowej w zakresie twórczości artystycznej a gospodarką, funkcjonowaniem administracji publicznej, ochroną zdrowia, kulturą i sztuką, ochroną środowiska naturalnego, bezpieczeństwem i obronnością państwa lub innymi czynnikami wpływającymi na rozwój cywilizacyjny społeczeństwa, sporządzonych na podstawie dowodów tego wpływu mających w szczególności formę raportów, publikacji naukowych i cytowań w innych dokumentach lub publikacjach (§ 23 ust. 1 rozporządzenia). Przy ocenie wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki uwzględnia się badania naukowe, prace rozwojowe lub działalność naukową w zakresie twórczości artystycznej, prowadzone w okresie objętym ewaluacją albo przed tym okresem, ale zakończone nie wcześniej niż w dwudziestym roku poprzedzającym pierwszy rok objęty ewaluacją, jeżeli dowody tego wpływu powstały w okresie objętym ewaluacją (ust. 2), a opisy wpływu uwzględniane w ocenie są oceniane przez ekspertów powoływanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji ( § 6).
W ramach oceny w kryterium III, zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, skarżący zobowiązany był przedstawić do oceny 4 opisy wpływu. Na marginesie jedynie należy wspomnieć, że mógł dodatkowo przedstawić 3 dodatkowe opisy wpływu (§ 23 ust. 4 rozporządzenia) jednak z tej możliwości nie skorzystał. W toku postępowania zakwestionował natomiast prawidłowość oceny 2 opisów wpływu.
Wskazać należy, że opisy wpływu są oceniane przez ekspertów, powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Przewodniczący Komisji przydziela dwóch ekspertów do oceny opisu wpływu i wskazuje jednego z nich jako eksperta wiodącego (§ 23 ust. 6 i ust. 6a rozporządzenia). Ocenę opisu wpływu ustala ekspert wiodący, we współpracy z drugim ekspertem (ust. 6b). Punkty przyznanej się za zasięg wpływu oraz za znaczenie wpływu. Komisja dokonała ponownej oceny opisów wpływu przyznając im stosowną punktację.
Przywołane wyżej przepisy P.o.s.w.i.n jak i rozporządzenia wskazują, że sposób przyznawania kategorii naukowych stanowi połączenie oceny danych wprowadzonych przez uczelnię do systemu POL-on a także oceny Komisji Ewaluacji Nauki. Ewaluacja jest zatem oceną, która obejmuje trzy kryteria, a do porównania ocenianego w danej dyscyplinie podmiotu z wartościami referencyjnymi stosuje się algorytm, który uwzględnia zróżnicowane w zależności od dziedzin nauki wagi przypisane poszczególnym kryteriom. Łączy zatem ze sobą dwie metody: metodę parametryczną i metodę ekspercką.
Niewątpliwie oceny kryterium I - poziomu naukowego lub artystycznego prowadzonej działalności naukowej dokonuje się metodą parametryczną, co wynika wprost z § 24 rozporządzenia, bowiem na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on to algorytm optymalizujący, dokonuje, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku, wyboru osiągnięć naukowych, o których mowa w § 8. Co prawda na wniosek kierownika ewaluowanego podmiotu złożony w terminie 21 dni od dnia otrzymania wykazu, o którym mowa w ust. 2, przy ocenie poziomu naukowego działalności naukowej w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych, prowadzonych w ramach danej dyscypliny naukowej, uwzględnia się inne osiągnięcia naukowe, o których mowa w § 8, niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego, jednak U[...] jak wynika z akt sprawy takiego wniosku nie złożył
Nie można zatem skutecznie zarzucić organowi, że naruszył przepisy k.p.a. w zakresie ustalenia tego kryterium skoro cała procedura obliczania poziomu naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej odbywa się metodą parametryczną, a skarżący, nie przedłożył dokumentów które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.
Oceny kryterium II dokonuje się również techniką parametryczną, ponieważ przy ocenie efektów finansowych badań naukowych i prac rozwojowych osiągnięcia, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w ramach dyscyplin naukowych wskazanych przez ewaluowany podmiot w systemie POL-on (§ 22 ust. 3 - 7 rozporządzenia), a sposób punktowania oceny efektów finansowych badań naukowych i prac rozwojowych określony w § 22 ust. 4 – 7 rozporządzenia nie pozwala na żadną uznaniowość. Punktacja zależała wprost od wysokości środków finansowanych przyznanych na realizację projektu naukowego albo uzyskanych z komercjalizacji czy świadczonych usług badawczych, przy czym w rozporządzeniu wskazano konkretne przeliczniki punktowe. Zaakceptowanie przez Komisję danego osiągnięcia skutkowało automatycznym naliczeniem odpowiedniej punktacji. Dlatego też podobnie jak w przypadku oceny kryterium I, także w tym przypadku trudno zarzucić Ministrowi naruszenia przepisów k.p.a., skoro cała procedura obywa się w sposób transparentny, w oparciu o przyjęte w rozporządzeniu wskaźniki, a Minister nie może ani uzupełnić w systemie POL-on informacji o działalności naukowej, ani korygować wprowadzonych danych, co wynika to z art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 P.o.s.w.i.n. zaś ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie danych zawartych w systemie POL-on, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r.
Inaczej wygląda natomiast ocena kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki, na której głównie skarżący opiera swoje zarzuty, ponieważ jest ona oceniana przez ekspertów. Ta ocena należy do ekspertów powoływanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji, co wprost wynika z § 23 ust. 3 rozporządzenia. Przewodniczący Komisji przydziela dwóch ekspertów do oceny opisu wpływu i wskazuje jednego z nich jako eksperta wiodącego a ekspert wiodący, we współpracy z drugim ekspertem, ustala ocenę opisu wpływu. W ramach oceny opisu wpływu przyznaje się punkty za zasięg wpływu i znaczenia wpływu.
Posłużenie się przez prawodawcę przy przyznawaniu punktów za znaczenie wpływu pojęciami "o przełomowym znaczeniu", "o istotnym znaczeniu", "o ograniczonym znaczeniu", "o znikomym znaczeniu" czy też "interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania danego wpływu" wskazuje, że przy tej przesłance mamy do czynienia z oceną uznaniową. Kontrola sądowa rozstrzygnięć uznaniowych polega zaś na ocenie, czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego, jak również, czy takie rozstrzygniecie nie nosi cech dowolności. Mając na uwadze, że ekspert wiodący sporządza uzasadnienie oceny opisu wpływu, oceniając na podstawie własnych doświadczeń i posiadanych wiadomości specjalnych znaczenie wpływu, to kontrola sądowa stanowiska w tym zakresie może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Sąd nie dysponuje bowiem wiedzą specjalistyczną pozwalającą na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez specjalistów w danej dyscyplinie naukowej, spełniających wymogi określone w art. 272 P.o.s.w.i.n. Podważenie sporządzonej przez ekspertów byłoby naruszeniem zasady bezstronności i niezawisłości ekspertów. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę Minister wyjaśnił, że Komisja wyposażyła ekspertów w szczegółowe wytyczne dotyczące oceny poszczególnych elementów kryterium III, opracowane w formie podręcznika dostępnego przez cały okres ewaluacji na stronie podmiotowej Ministra, również dla ocenianych podmiotów.
Dlatego też Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w tym zakresie.
Skoro postępowanie ewaluacyjne zostało przeprowadzone w zgodzie z przepisami rozporządzenia, nie może znaleźć akceptacji zarzut naruszenia przepisów art. 269 ust. 1 , art. 268 ust. 1 , art. 266 czy 267 ust. 2 P.o.s.w.i.n., bowiem kategorię przyznaje się na podstawie wyników ewaluacji, której szczegółowy sposób prowadzenia został unormowany w powoływanym rozporządzeniu.
Pomijając zatem możliwość kwestionowania opracowań eksperckich, Sąd władny jest do kontroli procedury, jaka w sprawie miała zastosowanie i ocenić, czy w tym zakresie Minister dopełnił wszystkich ciążących na nim obowiązków wynikających w przepisów prawa, w tym również czy nie naruszył przepisów k.p.a. mających co do zasady zastosowanie w tym postępowaniu.
Jak wynika z 269 ust. 1 P.o.s.w.i.n. Minister, biorąc pod uwagę uchwałę, o której mowa w art. 268 ust. 1, w drodze decyzji administracyjnej, przyznaje kategorię naukową. Z przepisu tego wynika, że Minister nie jest związany treścią tej uchwały i obowiązany jest przeprowadzić postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej również z uwzględnieniem przepisów k.p.a. (z pewnymi wyłączeniami, o których mowa w art. 270 P.o.s.w.i.n.), jednak to uchwała stanowi kluczowy dokument, który również podlega ocenie przez Ministra. Sąd nie dostrzegł w postępowaniu prowadzonych przez Ministra uchybień procesowych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczności wskazane przez Ministra, szczegółowo wskazują, z jakich przyczyn przyznano podmiotowi kategorię B+ w dyscyplinie ekonomia i finanse. W toku całego postępowania skarżący posiadał dostęp do szczegółowych informacji dotyczących proces ewaluacji, w tym do wszystkich opinii ekspertów i Komisji, na podstawie których Minister podejmował decyzję, zatem brak jest podstaw do uznania zasadności naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 8, 77 § 1, 11 k.p.a. skoro procedura toczyła się na podstawie materiałów podanych przez skarżącego.
W związku z wniesieniem przez stronę skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji wydanej przez Ministra w I instancji, zastosowano prawidłowo tryb określony w art. 269 ust. 5 P.o.s.w.i.n i w dniu 8 września 2022 r. przekazano ten wniosek Komisji do zaopiniowania. Komisja dokonała ponownej oceny osiągnięć skarżącego uwzględnianych w ewaluacji, a także odniosła się do zarzutów podniesionych w tym wniosku. Komisja, działając na podstawie § 27 rozporządzenia, porównała wyniki uzyskane przez skarżącego po ponownej ocenie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B (ustalonymi przez Ministra na podstawie propozycji Komisji) i na tej podstawie na kategoria naukowa B+ i taką kategorię Komisja zaproponowała w uchwale nr [...] z dnia 10 listopada 2022 r., która została przekazana Ministrowi przez Przewodniczącego Komisji w dniu 17 listopada 2022 r.
Brak jest również podstaw do uznania, by sama procedura ewaluacyjna prowadzona była z naruszeniem przepisów rozporządzenia, zaś zaskarżona decyzja odpowiada wymogom o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ona wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Minister wyjaśnił uzyskane przez skarżącego wyniki punktowe w poszczególnych kryteriach, a w przypadku oceny eksperckiej – przedstawił jej uzasadnienie. Dodatkowo Minister odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wyjaśnił, że mimo częściowego uwzględnienia zarzutów i podwyższenia wyniku punktowego, to nadal był on znacznie niższy niż ustalony dla kategorii naukowej A. Szczegółowo wyjaśnił, że skoro skarżący uzyskał wynik ujemny w zestawieniu z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A i nieujemny– z zestawem wartości referencyjnych dla kategorii naukowej B+, Komisja – zgodnie z § 27 ust. 3 rozporządzenia – zaproponowała kategorię naukową B+.
W uzasadnieniu decyzji odniesiono się również do liczby N – czyli liczby pracowników ewaluowanego podmiotu prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy, i oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy. Chodzi tu o osoby prowadzące działalność naukową i osoba biorąca udział w prowadzeniu działalności naukowej. Co do samej liczby N, to nie brak jest podstaw do kwestionowania w tym zakresie transparentności postępowania, skoro obowiązujące przepisy nie nakazują porównywania działań innych podmiotów do podmiotu ocenianego, a postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej jest rozstrzygnięciem indywidualnym, podejmowanym z udziałem osób mających wiedzę specjalną.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.