VII SA/Wa 2315/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące rozbiórki tymczasowego mostu, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.
Sprawa dotyczyła egzekucji obowiązku rozbiórki tymczasowego mostu, który został zrealizowany na podstawie zgłoszenia i miał zostać rozebrany w ciągu 120 dni. Po upływie tego terminu obiekt nadal użytkowano, co doprowadziło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny. Wojewoda uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność postanowienia Wojewody. Sąd administracyjny uchylił postanowienia obu instancji, uznając, że naruszono przepisy postępowania, a kwestia wymagalności obowiązku rozbiórki nie została prawidłowo rozstrzygnięta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę dotyczącą egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki tymczasowego mostu. Obiekt został zbudowany na podstawie zgłoszenia i przewidziany do rozbiórki w ciągu 120 dni. Po upływie tego terminu most nadal był użytkowany, co skutkowało wystawieniem tytułu wykonawczego i nałożeniem grzywny przez Starostę. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty, umarzając postępowanie egzekucyjne, argumentując, że obowiązek rozbiórki nie wynika bezpośrednio z ustawy, a użytkowanie obiektu po terminie stanowi samowolę budowlaną wymagającą decyzji administracyjnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność postanowienia Wojewody, uznając, że umorzenie postępowania było rażącym naruszeniem prawa. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, sąd zakwestionował stwierdzenie przez Głównego Inspektora rażącego naruszenia prawa przy umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wskazując na potrzebę dokładniejszej analizy wymagalności obowiązku rozbiórki oraz zgodności postępowania z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że kwestia wymagalności obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego użytkowanego po terminie zgłoszenia nie została prawidłowo rozstrzygnięta przez organy egzekucyjne, co skutkowało uchyleniem ich postanowień.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na potrzebę dokładnej analizy przepisów Prawa budowlanego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, aby ustalić, czy w danej sytuacji istnieje wymagalny obowiązek niepieniężny podlegający egzekucji administracyjnej, czy też wymagana jest odrębna decyzja administracyjna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
EgAdmu art. 23 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2005 nr 229 poz 1954 art. 23 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
EgAdmu art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 2 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 3 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 20 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 26 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 26 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
EgAdmu art. 26 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 29 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 29 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 30 § 2
Ustawa Prawo budowlane
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. 2001, Nr 84, poz. 906 art. 7 § 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działań żywiołu
Dz. U. 2001, Nr 84, poz. 906 art. 7 § 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działań żywiołu
Dz. U. z 2010 r., poz. 1623 ze zm. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy egzekucyjne. Brak wystarczającego uzasadnienia dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Odrzucone argumenty
Utrzymanie w mocy postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Argumenty organów wskazujące na samowolę budowlaną i konieczność egzekucji rozbiórki.
Godne uwagi sformułowania
koncepcja bezwzględnej nieważności nie znajduje uzasadnienia rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa akt wydany przez organ i skutki jakie wywołuje nie może być zaakceptowany jako wydany przez organ praworządnego państwa
Skład orzekający
Ewa Machlejd
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Nowak
przewodniczący
Bożena Więch – Baranowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych oraz kryteriów stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego po terminie zgłoszenia i sporów o właściwość organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów prawa budowlanego i egzekucyjnego w kontekście samowoli budowlanej i procedur administracyjnych, co jest istotne dla praktyków.
“Egzekucja rozbiórki tymczasowego mostu: Sąd wyjaśnia granice prawa administracyjnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2315/12 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2013-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-10-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Machlejd /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954 art. 23 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 i art. 138 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013r. sprawy ze T. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. nakazuje Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wypłacić na rzecz adwokata R. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł. (pięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy). Uzasadnienie Wojewoda [...] postanowieniem znak [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. po rozpoznaniu zażalenia T. D. uchylił postanowienie nakładające na w/w grzywnę w wysokości 2000 złotych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki tymczasowego (na okres 120 dni) mostu na potoku bez nazwy - prawym dopływie potoku [...] i umorzył postępowanie egzekucyjne w I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte wezwaniem T. D. w trybie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) EgAdmu do wykonania obowiązku rozbiórki mostu zrealizowanego na podstawie zgłoszenia z dnia [...] lipca 2010 r. jako tymczasowego obiektu budowlanego przewidzianego do rozbiórki nie później niż przed upływem 120 dni od daty określonej w zgłoszeniu. W dniu [...] kwietnia 2011 r. po stwierdzeniu niewykonania obowiązku Starosta [...] wystawił tytuł wykonawczy, a następnie nałożył postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. grzywnę w wysokości 2000 złotych, w celu przymuszenia po ponownym stwierdzeniu w terenie, że obowiązek rozbiórki mostku nie został wykonany. Rozpatrując zażalenie od w/w postanowienia Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżone postanowienie Starosty [...] zostało wydane z naruszeniem właściwości rzeczowej wymienionej w art. 20 k.p.a. Oceniając zaś sprawę merytorycznie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zachodzi sytuacja, gdy postępowanie egzekucyjne wszczyna się w celu wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy. Zdaniem organu odwoławczego powstała taka sytuacja, że na terenie objętym zgłoszeniem, użytkowany jest tymczasowy obiekt po upływie terminu określonego w zgłoszeniu. W rzeczywistości obiekt ten nie został przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, a zatem jest samowolą budowlaną, gdyż w przypadku zamiaru budowy takiego obiektu na czas przekraczający 120 dni należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę (wyrok NSA z 26.05.1995 r. syng. III SA 1101/94, OSP 1996/106, zgodnie z którym przewidziane w art. 3 ustawy wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy następuje wtedy, gdy określa jednoznacznie rodzaj i zakres tego obowiązku). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] z dnia [...] maja 2012 r. po wszczęciu postępowania z urzędu stwierdził nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylającego postanowienie organu I instancji i umarzającego postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w jego ocenie rozbiórka obiektu tymczasowego wskazanego w zgłoszeniu jest niepieniężnym obowiązkiem inwestora, którego źródłem jest zgłoszenie z określonym w nim terminem rozbiórki (art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – Dz. U. z 2010 r., poz. 1623 ze zm.). W myśl art. 2 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (według stanu na dzień [...] czerwca 2011 r.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 w/w ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 20 § 1 EgAdmu) jest m.in. właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne oraz kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w imieniu własnym lub wojewody decyzji i postanowień. W świetle przepisów Prawa budowlanego nie ma wątpliwości co do przypadków, kiedy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzje o nakazie rozbiórki i te decyzje egzekwować w drodze egzekucji administracyjnej. Sytuacja, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie – użytkowanie obiektu budowlanego po terminie wskazanym w zgłoszeniu – nie stanowi podstawy, w świetle przepisów Prawa budowlanego (o ile nie zachodzą inne jeszcze okoliczności), do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu tymczasowego. Żaden przepis prawa nie daje organom nadzoru budowlanego prawa do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego wynikającego ze zgłoszenia, w którym zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego określono termin rozbiórki obiektów tymczasowych. W takiej sytuacji podstawę wystawienia tytułu wykonawczego przez organ administracji architektoniczno – budowlanej stanowić będzie powołany wyżej przepis Prawa budowlanego. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.02.2008 r., w sprawie sygn. akt II OW 76/07. Reasumując, organ stwierdził, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].06.2011 r., znak: [...], zostało wydane z rażącym naruszeniem 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w pierwszej instancji mimo, że nie zaszła żadna z przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 § 1 EgAdmu, jak również przesłanka ogólna określona w art. 105 § 1 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku T. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2012 r. Organ ponownie wskazał, że doszło do rażącego naruszenia art. 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z uznaniem przez Wojewodę [...], iż w przedmiotowej sprawie obowiązek rozbiórki obiektu tymczasowego nie wynika bezpośrednio z ustawy, lecz winien wynikać z decyzji administracyjnej określającej taki obowiązek. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie obiekt budowlany po terminie wskazanym w zgłoszeniu jest nadal użytkowany. W takiej sytuacji podstawę wystawienia tytułu wykonawczego przez organ architektoniczno – budowlany stanowi przepis Prawa budowlanego, art. 29 ust. 1 pkt 22. Organ dodał, że został także naruszony rażąco art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie zostały spełnione przesłanki umorzenia postępowania, określone w art. 105 § 1 k.p.a. oraz 59 § 1 EgAdmu. Również społeczno – gospodarcze skutki dostrzeżonego naruszenia prawa nie dają się zaakceptować w praworządnym państwie prawa (brak możliwości wyegzekwowania obowiązku wynikającego z przepisów prawa). Organ wskazał też, że jeżeli inwestor ma zamiar zrealizować obiekt, który nie ma charakteru tymczasowego zobligowany jest wystąpić o pozwolenie na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia je poprzedzającego. Skarżący wskazywał, że mostek jako urządzenie wodne był objęty rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów dnia 19 maja 2006 r. oraz 17 listopada 2006 r., w którym zgodnie z załącznikami miejscowość K. k/G. wymieniona jest w punkcie 4.17 oraz 4.26. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działań żywiołu (Dz. U. 2001, Nr 84, poz. 906) jest to podstawą do stwierdzenia, że ww. działania odbudowy mostka i umocnień skarpy nie wymagały ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Decyzja Wodnoprawna została wydana także na podstawie opracowanego i wykonanego przez uprawnionego projektanta Operatu Wodnoprawnego, w którym jest przedstawiona podstawa prawna. Skarżący zarzucił, że urząd nie wyjaśnił i nie rozstrzygnął, czy Starosta [...] na złożone zgłoszenie art. 30 ust. 2 Prawa Budowlanego powinien pismem urzędowym zwrócić się do skarżącego w celu wyjaśnienia lub sprecyzowania wszelkich nieprawidłowości i niejasności. Skoro organ na złożone zgłoszenie zareagował milczeniem i nie wydał żadnej decyzji, ani postanowienia pisemnie, skarżący uznał milczenie za zgodę na przystąpienie do prac budowlanych, które skarżący rozpoczął we wrześniu zgodnie z projektem, operatem wodnoprawnym i załączoną dokumentacją do zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może być uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa. Sąd skargę uwzględnił, bowiem zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu znak [...] z dnia [...] maja 2012 r. stwierdzające nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] uchylającego postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] nakładające na T. D. grzywnę w wysokości 2000 złotych w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki tymczasowego mostku na potoku bez nazwy na prawym dopływie potoku [...] na działkach nr [...] w S. i działce nr [...]w K. – i umarzającego postępowanie egzekucyjne w pierwszej instancji. Kontrolowane postanowienie zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, wszczętym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z urzędu. Na tle nauki prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych, koncepcja bezwzględnej nieważności nie znajduje uzasadnienia, a jedynie w wyniku oceny w postępowaniu nadzwyczajnym może dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji (postanowienia) organu ze skutkiem od chwili jego wydania (ex tunc). Ocena winna być dokonana przez organ pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a. Z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a. może ono mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynamniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przypisanie decyzji wady rażącego naruszenia prawa z art 156 § 1 pkt 2 kpa w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku przyczynowym z ustalonym rozstrzygnięciem sprawy. O rażącym naruszeniu można mówić, gdy w sposób oczywisty nie zastosowano przepisów postępowania lub zastosowano je nieprawidłowo. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 tej ustawy, egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 EgAdmU). Stosownie do art. 15 § 1 EgAdmU, egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenie tego upomnienia. Jak stanowi art. 26 § 1 EgAdmU, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli zaś wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 EgAdmU). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 §5 pkt 1 EgAdmU) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Co do zasady, "chwilą wszczęcia egzekucji" w rozumieniu art. 26 § 5 EgAdmU jest dzień (konkretna data dniowa), w którym dochodzi do prawem określonego zdarzenia wywołującego w myśl tej regulacji określony w niej skutek w postaci wszczęcia egzekucji (wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1298/06). Brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego następstwem jest z kolei brak podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą nastąpić wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 26 § 5 EgAdmU dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji administracyjnej jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. Akt II OSK 146/06). Należy stwierdzić, że co do zasady organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, organ jednak może egzekwować jedynie obowiązek wymagalny. Rozważania Wojewody [...] zmierzały do ustalenia, czy obowiązek jest wymagalny, a w szczególności w sytuacji, gdy chadziło o obowiązek z części D, poz. 26 tytułu "Inna podstawa prawna egzekucji administracyjnej", gdzie wpisano art. 29 ust 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Wojewoda [...] przedmiotowy obiekt użytkowany po upływie terminu wskazanego w zgłoszeniu uznał za obiekt stanowiący samowolę budowlaną, tym bardziej, że w rzeczywistości – jak stwierdził – obiekt ten nie został przez inwestora przewidziany do rozbiórki natomiast był przewidziany na czas przekraczający 120 dni, więc do dalszego użytkowania. Tego rodzaju obiekt budowlany, jak wskazał Wojewoda [...] wymagał pozwolenia na budowę. Pogląd ten nie jest odosobniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 13 września 2011 r. w sprawie IISA/OI 659/11 stwierdził, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przestaje być obiektem budowlanym , którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę, gdyż taki obiekt należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podobnie Wojewoda [...] w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. stwierdził, że jego zdaniem obowiązek rozbiórki nie powstaje z mocy prawa w przypadku dalszego użytkowania obiektu wskazanego w zgłoszeniu do użytkowania na okres nieprzekraczający 120 dni, natomiast, aby dokonać rozbiórki takiego obiektu konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej, która by taki obowiązek określała. Wojewoda [...] rozpatrując zażalenie na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. orzekał jako organ właściwy w sprawie; wskazał on, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w trybie art. 15 ustawy EgAdmU do wykonania obowiązku zobowiązania niepieniężnego. Stwierdzić należy, że sprawa kompetencji organu właściwego do doprowadzenia do rozbiórki tego rodzaju obiektów, a więc zrealizowanych zgodnie z pozwoleniem zawierającym termin rozbiórki obiektów tymczasowych, jak i zrealizowanych zgodnie ze zgłoszeniem, była przedmiotem sporu o właściwość, który Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. w sprawie IIOW/76/07 wskazując, jako organ właściwy (do prowadzenia egzekucji obowiązków niepieniężnych, wynikających z decyzji, bądź przepisów prawa) organ administracji architektoniczno – budowlanej, a w tym przypadku organem tym był prowadzący postępowanie egzekucyjne Starosta [...]. W sprawie zachodziła jednak wątpliwość, czy w tym konkretnym przypadku obowiązek niepieniężny rozbiórki był w ogóle wymagalny i Wojewoda [...] temu dał wyraz w postępowaniu kontrolowanym w trybie nadzwyczajnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu wskazał na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postępowaniu nadzwyczajnym organ stwierdził, że rażącym naruszeniem prawa było umorzenie postępowania egzekucyjnego, mimo, że nie zaszła żadna z przesłanek umorzenia określona w art. 59 § 1 EgAdmU, jak również nie zaszła przesłanka określona w art. 105 § 1 k.p.a. Stwierdzenia tego organ nie odniósł jednak do wskazanych uprzednio przesłanek rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie oczywistości naruszenia, charakteru przepisu, który został naruszony, a także racji ekonomicznych lub skutków społeczno – gospodarczych, które wywołuje decyzja kontrolowana. W szczególności w ocenie sądu organ nie wykazał oczywistości naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 59 § 1 EgAdmU. W tym stanie rzeczy wykazanie przez organ w zaskarżonej decyzji oczywistości naruszenia prawa budzi wątpliwości. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien przeanalizować przebieg postępowania egzekucyjnego pod tym kątem. Przede wszystkim należy zbadać czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdzone naruszenia prawaorgan powinien poddać ocenie dla stwierdzenia czy są to wady rażące uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia. Rażące naruszenie prawa stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Charakter naruszenia może być uznany za rażące naruszenie jedynie wówczas, gdy akt wydany przez organ i skutki jakie wywołuje nie może być zaakceptowany jako wydany przez organ praworządnego państwa. Powyższe wskazania organ winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności. Z powyższych względów Sąd orzekł jak sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 pkt c ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz U. Nr 153 poz 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI