VII SA/Wa 2314/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-03-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
wznowienie postępowaniatermindowodyprawo administracyjnepostępowanie administracyjnenadzór budowlanynieruchomościbudownictwo

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie dochował miesięcznego terminu od dowiedzenia się o nowych dowodach.

Skarżący domagał się wznowienia postępowania administracyjnego, powołując się na nowe dowody w postaci zdjęć lotniczych z 1974 r. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ skarżący dowiedział się o nowych dowodach w 2015 r., a wniosek złożył w 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd zinterpretował pojęcie 'dowiedział się' jako faktyczne uzyskanie informacji o dowodzie, a nie zrozumienie jego procesowego znaczenia, co było kluczowe dla oceny zachowania terminu.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się decyzją z 2014 r. nakazującą M. R. wykonanie robót budowlanych. Po uchyleniach i ponownym rozpoznaniu, sprawa stała się ostateczna. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w 2018 r., powołując się na nowe dowody – zdjęcia lotnicze z 1974 r. – które miały wykazać, że budynek inwentarski został wybudowany wcześniej niż stodoła na działce sąsiedniej. Organy administracji, zarówno Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i GINB, odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu. Kluczowe było ustalenie daty, od której należy liczyć jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Skarżący twierdził, że dowiedział się o procesowym znaczeniu zdjęć dopiero w 2018 r. po konsultacji z prawnikiem, mimo że zdjęcia posiadał od 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że termin należy liczyć od daty faktycznego uzyskania dowodu (zdjęć lotniczych w 2015 r.), a nie od momentu zrozumienia jego prawnych konsekwencji. Sąd podkreślił, że pojęcie 'dowiedzieć się' w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. oznacza uzyskanie informacji o fakcie lub przedmiocie, a nie zrozumienie jego procesowego znaczenia. Sąd odwołał się do wykładni językowej, systemowej oraz orzecznictwa, które potwierdzają takie wąskie rozumienie terminu. W związku z tym, wniosek złożony w 2018 r. był spóźniony, a pozostałe zarzuty skargi nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od daty faktycznego dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, a nie od daty zrozumienia jej procesowego znaczenia.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował wyrażenie 'dowiedzieć się' w art. 148 § 1 k.p.a. jako uzyskanie informacji o fakcie lub przedmiocie (np. dowodzie), a nie zrozumienie jego prawnych lub procesowych konsekwencji. Ta wykładnia jest zgodna z językiem powszechnym, orzecznictwem sądów administracyjnych oraz zasadą celowościową, która zakłada ustalenie obiektywnego kryterium dla zachowania terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, co oznacza faktyczne uzyskanie informacji o tej okoliczności, a nie zrozumienie jej prawnych konsekwencji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.s.d. art. 4a § 2

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od daty faktycznego dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a nie od daty zrozumienia jej procesowego znaczenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez brak działania mającego na celu wyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne uznanie, że skarżący nie dochował terminu, gdyż termin ten należało liczyć od momentu zrozumienia możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

wyrażanie 'dowiedział się' należy do języka powszechnego dowiedzieć się to tyle co 'uzyskać informację o czymś' lub 'otrzymać wiadomość' nie jest istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 [k.p.a.] świadomość prawna znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu, jako podstawy wznowienia

Skład orzekający

Tomasz Stawecki

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Cieśla

sędzia

Joanna Kruszewska-Grońska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego (art. 148 § 1 k.p.a.) oraz znaczenia pojęcia 'dowiedzieć się' w kontekście nowych dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubiegania się o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie nowych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – jak liczyć terminy. Interpretacja sądu ma praktyczne znaczenie dla wielu spraw.

Kiedy naprawdę dowiedziałeś się o nowym dowodzie? Sąd wyjaśnia, jak liczyć terminy w sprawach administracyjnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2314/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Joanna Kruszewska-Grońska
Tomasz Stawecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 896/20 - Wyrok NSA z 2023-03-23
II OZ 1170/19 - Postanowienie NSA z 2020-01-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "GINB") postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. R., utrzymał w mocy postanowienie z [...] czerwca 2018 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB"), znak: [...], w którym organ odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z [...] stycznia 2014 r.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Decyzją z [...] stycznia 2014 r., znak: [...], [...] WINB uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z [...] listopada 2013 r., znak: [...] i nakazał M.R., zwanemu dalej "skarżącym", oraz E. i E.S. wykonać roboty budowlane polegające na demontażu okna o wymiarach 1,35 x 1,55 m w budynku inwentarskim na działce nr ewid. [...] w [...] od strony granicy z działką nr ewid. [...] i zamurowanie otworu pustakami szklanymi (luksferami) lub innym materiałem niepalnym, celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do [...] maja 2014 r.
Wyrokiem z 21 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 381/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił ww. decyzję [...] WINB z [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] listopada 2013 r. Powyższe orzeczenie WSA zostało w całości uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2496/14, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ponownie rozpatrując sprawę w wyroku z 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1132/16, oddalił skargę M. R.na ww. decyzję [...] WINB z [...] stycznia 2014 r. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 października 2017 r., sygn. akt II OSK 147/17, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Rzeszowie z 25 października 2016 r.
3. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] stycznia 2014 r. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że już po wydaniu ostatecznej decyzji ujawniły się w sprawie nowe fakty i dowody, tj. zdjęcia lotnicze z 1974 r., z których wynika, że budynek inwentarski zlokalizowany na należącej do skarżącego działce nr ewid. [...] został wybudowany wcześniej niż stodoła na działce nr ewid. [...]. Skarżący pozyskał ww. zdjęcia w dniu [...] sierpnia 2015 r. Z tych względów postępowanie powinno zostać wznowione.
4. Po rozpoznaniu ww. wniosku skarżącego, [...] WINB postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. własną ostateczną decyzją z [...] stycznia 2014 r.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ bada przesłanki formalne, niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych.
Z wniosku skarżącego wynika, że o przyczynie uzasadniającej wznowienie postępowania dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2015 r. Z kolei, wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w dniu [...] maja 2018 r. (data nadania [...] maja 2018 r.).
W konsekwencji w ocenie organu podanie o wznowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu do tego przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Pomimo tego, że skarżący posiada przymiot strony postępowania, a zatem wniosek został złożony przez osobę będącą stroną, a także wskazał przesłankę stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 k.p.a., to jednak ze względu na to, że wnoszący nie dotrzymał terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. - wniosek nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, zaś organ zobligowany był do zakończenia sprawy we wstępnej fazie poprzez wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie.
5. Pismem z [...] czerwca 2018 r. skarżący wniósł w terminie zażalenie na ww. postanowienie organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2018 r., uzupełnione następnie pismem z [...] lipca 2018 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie dochował terminu na dokonanie czynności w postaci złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tymczasem zdaniem skarżącego spełnił on wszystkie przesłanki, w tym także zachowany został termin. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarżący dowiedział się o nowych dowodach, tj. ww. zdjęciach lotniczych, dopiero [...] kwietnia 2018 r., kiedy udał się do profesjonalnego pełnomocnika po poradę prawną. Bowiem wtedy dopiero skarżący dowiedział się, że zostały spełnione przesłanki pozwalające na wznowienie postępowania.
6. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] WINB z [...] czerwca 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania.
Organ drugiej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a.
Organ wyjaśnił przy tym, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.
Jako podstawę wniosku z [...] kwietnia 2018 r. o wznowienie postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto, stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Skarżący nie wykazał spełnienia tego warunku. Pismem stanowiącym wniosek o wznowienie postępowania jest bowiem wystąpienie skarżącego z [...] kwietnia 2018 r. Z jego treści wynika, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania skarżący dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2015 r. (co potwierdza również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odnosząc się do ww. zdjęć lotniczych w uzasadnieniu wyroku z 25 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Rz 1132/16). W związku z powyższym organ stwierdził, że wniosek z [...] kwietnia 2018 r. został złożony z uchybieniem terminu.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skarżącego zawartych w zażaleniu GINB stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń nie mogą zostać uwzględnione w niniejszej sprawie. Niniejsze postępowanie dotyczyło oceny, czy skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] stycznia 2014 r. spełnił wszystkie wymogi formalne uprawniające organ do wznowienia postępowania w danej sprawie – a nie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją organu wojewódzkiego. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje w drodze postanowienia wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.
7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z [...] września 2018 r. (uzupełnionym pismem z [...] września 2018 r.) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., a to poprzez niezastosowanie się do przepisu w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
2) naruszenie art. 77 k.p.a., a to poprzez brak działania, które ma na celu wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosku o powołanie kolejnego biegłego;
3) naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne uznanie, że skarżący nie dochował terminu jednego miesiąca na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż błędnie uznano, że termin ten należało liczyć od chwili otrzymania przez skarżącego orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2015 r., podczas gdy w rzeczywistości za początek biegu miesięcznego terminu należało przyjąć moment, w którym skarżący powziął informację o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Dodatkowo skarżący podtrzymał zaprezentowane powyżej stanowisko w sprawie.
8. Odpowiadając w dniu [...] października 2018 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonym postanowieniu zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącego pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
9. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
10. Rozpatrywana sprawa ma charakter wyłącznie procesowy. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją [...] WINB z [...] stycznia 2014 r. nie ma znaczenia treść zdjęć, na które powołuje się skarżący, ani terminy wzniesienia określonych budynków na działce należącej do skarżącego lub na działce sąsiedniej, ani inne okoliczności dotyczące samowolnego wykonania okien w budynku inwentarskim. Organy administracji rozpatrujące wniosek skarżącego o wznowienie postępowania musiały jednak w pierwszej kolejności ustalić, czy zachowane zostały warunki formalne przedmiotowego wniosku. Warunki te określone są w art. 148 § 1 k.p.a. Ustalono zatem, że skarżącemu przysługuje przymiot strony, a zatem spełniony został warunek przewidziany w art. 147 k.p.a. Rozstrzygnięcie sprawy zależało zatem od spełnienia warunków przedmiotowych.
Przedmiotowe warunki wznowienia postępowania, relewantne dla rozpatrywanej sprawy, określone są w art. 148 § 1 k.p.a. Przepis ten wskazuje, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest również, że podanie wnioskodawcy (skarżącego) zostało wniesione do właściwego organu administracji. Sporne jest natomiast, i to jest istota sprawy, czy skarżący zachował termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie w kwestii zachowania terminu zależało w rozpatrywanej sprawie od przesłanki wznowienia, na którą powoływał się skarżący. Wskazał on mianowicie, że postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno być wznowione, ponieważ – jego zdaniem – wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Tymi dowodami były mianowicie, zdaniem skarżącego, zdjęcia lotnicze z 1974 r. przedstawiające lokalizacje budynków na działce skarżącego oraz działce sąsiedniej. Skarżący nie kwestionuje przy tym swoich wcześniejszych oświadczeń, że uzyskał ww. zdjęcia w dniu [...] sierpnia 2015 r. Zdaniem skarżącego, a ściśle jego pełnomocnika profesjonalnego, o zachowaniu terminu do wznowienia postępowania decyduje jednak nie tyle fakt faktycznego wejścia w posiadanie tych zdjęć, ale zrozumienie jaką rolę odgrywają one dla możliwości wznowienia postępowania. Ten stan wiedzy wystąpił wszakże dopiero [...] kwietnia 2018 r., kiedy stosownych porad prawnych udzielił skarżącemu profesjonalny pełnomocnik, dlatego zatem skarżący uznaje, że wniesienie w dniu [...] maja 2018 r. dokonane zostało z zachowaniem terminu jednego miesiąca.
Rozstrzygnięcie sporu zależy w związku z powyższym od prawidłowej wykładni wyrażenia ustawowego "strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania". Zdaniem pełnomocnika skarżącego, "dowiedzieć się" oznacza nie tylko wiedzę o określonym fakcie, ale i wiedzę o procesowym znaczeniu takiego faktu. Zdaniem organów administracji właściwych w sprawie, prawidłowa wykładnia wskazanego wyrażenia polega na przyjęciu, że skarżący "dowiedział się" o nowych faktach i okolicznościach w dniu, w którym uzyskał ww. zdjęcia lotnicze i mógł zapoznać się z nimi.
W opinii Sądu, prawidłową wykładnią jest ta, którą przyjęły w sprawie organy administracji. Za takim stanowiskiem przemawia kilka istotnych okoliczności.
Po pierwsze, wyrażanie czasownikowe "dowiedział się" nie jest przedmiotem definicji legalnej zawartej w przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ani innego aktu normatywnego (aktu stanowienia prawa). W związku z tym, zgodnie z przyjętymi w polskiej kulturze prawnej zasadami wykładni prawa, należy uznać, że wyrażanie niedefiniowane w przepisach należy do języka powszechnego, nazywanego też ogólnym lub naturalnym, a niekiedy – nie w pełni prawidłowo – językiem potocznym. Nie jest bowiem wyrażenie o charakterze języka prawnego ściśle rozumianego (vide: L. Morawski, Zasady wykładni prawa, wyd. II, Toruń 2010, s.89-90, 93-94). W związku z taką koncepcją wykładni, spornemu wyrażeniu "dowiedział się" należy nadawać znaczenia wynikające z powszechnego użycia takiego zwrotu. W tym kontekście słowniki języka polskiego uznają, że "dowiedzieć się" (dowiadywać się) to tyle co "uzyskać informację o czymś" lub "otrzymać wiadomość". W tym kontekście skarżący dowiedział się o zdjęciach ("o czymś") w chwili, kiedy zostały mu faktycznie doręczone. Słownikowe znaczenie spornego wyrażenia nie sugeruje bowiem, aby wiedza "o czymś" zakładała rozumienie wszelkich konwencjonalnych konsekwencji, na przykład skutków procesowych owych faktów lub przedmiotów. Posługując się prostym przykładem możemy powiedzieć, że wiedza o zawarciu przez kogoś związku małżeńskiego nie oznacza rozumienia wszystkich prawnych i obyczajowych konsekwencji zawarcia takiego związku.
Do takiego samego wniosku prowadzi również dokonana bezpośrednio wykładnia językowa art. 148 § 1 k.p.a. prowadzona zgodnie z przyjętymi w nauce prawa dyrektywami wykładni. Przepis ten wskazuje, że o terminie przesądza dzień, w którym "strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania". Brzmienie przepisu przesądza zatem, że przedmiotem wiedzy jest okoliczność wskazana w art. 145 § 1 k.p.a., a w rozpatrywanej sprawie fakt, "wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów ..." (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Podstawą do wznowienia postępowania będzie więc wyjście na jaw faktu istnienia określonych zdjęć lotniczych obejmujących nieruchomości skarżącego, a nie fakt możliwych skutków procesowych treści tych zdjęć.
Po drugie, orzecznictwo sądów administracyjnych związane z spornym art. 148 k.p.a wyraźnie wskazuje, że "dowiedzieć się" o tyle, co "powziąć wiadomość o czymś", na przykład o wydaniu decyzji. Przyjmuje się też, że "powzięcie wiadomości [np.] o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji" (wykładnia art. 148 § 2 k.p.a. – vide: wyrok NSA z 15 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 547/07, LEX nr 489632; patrz też: A. Wróbel, Komentarz do art. 148 pkt 3, w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, 5. wyd., Warszawa 2013, s. 886 i następne). Mamy więc do czynienia z kolejnym argumentem za opinią, że "dowiedzenie się o okoliczności" w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. odnosi się do powzięcia wiadomości o istnieniu określonego faktu lub przedmiotu (np. zdjęć), a nie do zrozumienia prawnych, w tym procesowych konsekwencji takiego faktu lub przedmiotu.
Powyższe stanowisko potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych oraz nauka prawa administracyjnego. Komentując obowiązek udowodnienia daty określającej moment, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wskazuje się, że "nie jest istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 [k.p.a.] świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu, jako podstawy wznowienia" (vide: wyrok NSA w Warszawie z 9 stycznia 2002 r., sygn. akt V SA 1460/01, a także A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, jw., s. 889 – 890). Ta teza stanowi wprost odpowiedź i sposób zakwestionowania interpretacji proponowanej przez pełnomocnika skarżącego.
Podobnie w innym przepisie prawa publicznego (art. 4a ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 644 ze zm.) przewiduje się, że: " Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.". Wskazany przepis używa zwrotu "dowiedział się" w wąskim znaczeniu jedynie dla określenia powzięcia wiadomości o fakcie nabycia własności rzeczy lub praw, bez sugerowania, że nabywca jest świadom wszystkich podatkowych skutków takiego faktu.
Przedstawione przykłady wskazują wyraźnie, że kierując się zasadami wykładni systemowej, zarówno wewnętrznej (w ramach jednego aktu normatywnego – art. 148 § 2 k.p.a.), jak i zewnętrznej (w odniesieniu do innej ustawy) wyrażeniu "dowiedzieć się" należy nadać wąskie znaczenie jako powzięcia wiedzy o fakcie lub rzeczy, a nie o procesowych skutkach takiego faktu lub posiadania takiej rzeczy. W związku z tym za prawidłową należy uznać wykładnię przyjętą przez organy administracji właściwe w rozpatrywanej sprawie, a nie proponowaną przez pełnomocnika skarżącego.
Po trzecie, zdaniem Sądu można sformułować rozsądny argument funkcjonalny lub celowościowo-funkcjonalny. Mianowicie, określenie w art. 148 § 1 k.p.a. terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania poprzez ustalenie dnia "w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" miało zapewne na celu uzależnienie rozstrzygnięcia w kwestii prawidłowości żądania wznowienia od faktu, który – z założenia – jest niesporny, ani nie wymaga szczególnej interpretacji. Strona żądająca wznowienia postępowania musi udowodnić, którego dnia dowiedziała się o owej istotnej okoliczności przewidzianej w art. 145 § 1 k.p.a. Wskazanie określonego dnia nie wymaga przy tym interpretacji. Należy zatem przyjąć, że celem ustawodawcy było wskazanie obiektywnego kryterium rozstrzygnięcia o zachowaniu terminu. Co więcej, skutkiem stosowania takiego kryterium ustalania, czy zachowany został termin do wniesienia podania, jest właśnie bezstronne i rzetelne stosowanie przepisów prawa administracyjnego. Tylko bowiem w takim przypadku możemy mówić, że organy administracji zachowują w swoim działaniu zasady przewidziane z art. 7 i art. 8 k.p.a.
W świetle przedstawionych argumentów nie może być wątpliwości, że prawidłowej wykładni art. 148 § 1 k.p.a. w zakresie ustalenia, czy skarżący dotrzymał termin do wznowienia postępowania, dokonały organy administracji, a nie skarżący. W związku z tym, Sąd uznał zaskarżoną decyzje za prawidłową, a skargę za bezzasadną. W tym kontekście pozostałe zarzuty skargi na mają wpływu na oceniane przez Sąd rozstrzygnięcie.
11. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI