VII SA/WA 2304/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęgarażwarunki techniczneusytuowanie budynkugranica działkiprojekt budowlanyprawo budowlanestwierdzenie nieważności WSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę garażu, uznając, że mimo pewnych naruszeń przepisów, nie miały one charakteru rażącego.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę garażu, zarzucając naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących jego usytuowania przy granicy działki oraz brak projektu instalacji elektrycznej. Organy administracji, a następnie WSA, uznały, że choć doszło do pewnych uchybień (np. długość garażu przekraczająca dopuszczalną normę, brak projektu instalacji elektrycznej), nie miały one charakteru rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że kwestia interpretacji przepisów dotyczących usytuowania budynków przy granicy działki budziła wątpliwości, a brak projektu instalacji elektrycznej nie miał wpływu na interes prawny skarżącego ani inwestora.

Sprawa dotyczyła skargi R. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego i garażu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów techniczno-budowlanych (§ 12 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych) w zakresie usytuowania garażu bezpośrednio przy granicy działki, wskazując na jego długość (11 m) przekraczającą dopuszczalną normę (5,5 m), a także brak projektu instalacji elektrycznej. Organy administracji, w tym GINB, uznały, że choć decyzja Starosty mogła naruszać przepisy, naruszenie to nie miało charakteru rażącego, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. GINB argumentował, że wątpliwości interpretacyjne co do stosowania § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych, potwierdzone uchwałą NSA, wykluczają rażące naruszenie prawa. Podobnie, brak projektu instalacji elektrycznej, choć stanowił naruszenie, nie miał wpływu na interes prawny skarżącego ani inwestora, gdyż budowa takich instalacji nie wymaga pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy naruszenie jest oczywiste, dotyczy przepisu o jasnej treści i wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania. W tej sprawie, ze względu na wątpliwości interpretacyjne przepisów, brak negatywnych skutków dla skarżącego (który nabył nieruchomość po wydaniu pozwolenia i nie zgłaszał zastrzeżeń w postępowaniu budowlanym) oraz fakt, że budowa instalacji elektrycznych nie wymaga pozwolenia, Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania garażu przy granicy działki, w tym przekroczenie dopuszczalnej długości, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli wynika z niejednoznaczności przepisów lub nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wątpliwości interpretacyjne co do stosowania § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych, potwierdzone uchwałą NSA, wykluczają możliwość uznania naruszenia za rażące. Dodatkowo, brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych dla skarżącego oraz fakt, że inwestor działał w zaufaniu do organów, również przemawiały przeciwko stwierdzeniu nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 3 pkt 2 i 4

Przepisy dotyczące usytuowania budynków gospodarczych i garaży przy granicy działki budowlanej.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 2

Dopuszczenie sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 12 § ust. 1 pkt 5

Wymóg zawarcia w projekcie budowlanym rozwiązań dotyczących instalacji wewnętrznych.

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 27

Ustawa - Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla budowy instalacji wewnętrznych.

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek projektowania i budowy z zapewnieniem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 12 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych poprzez usytuowanie garażu o długości 11 m przy granicy działki. Brak projektu instalacji elektrycznej w projekcie budowlanym. Rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie jest rażącym naruszeniem prawa zezwolenie "w niejasnych warunkach prawnych" na budowę garażu przekraczającego normy z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia.

Skład orzekający

Wojciech Sawczuk

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Cieśla

sędzia

Andrzej Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście przepisów techniczno-budowlanych, zwłaszcza w sprawach dotyczących usytuowania budynków przy granicy działki oraz znaczenia wątpliwości interpretacyjnych dla oceny wad decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wątpliwości interpretacyjne przepisów techniczno-budowlanych oraz brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych dla skarżącego wpłynęły na ocenę naruszenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być interpretacje przepisów budowlanych i jak ważne jest rozróżnienie między zwykłym naruszeniem a rażącym naruszeniem prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji. Dotyczy powszechnego problemu budowy garaży przy granicy działki.

Garaż przy granicy: kiedy naruszenie prawa budowlanego nie prowadzi do nieważności decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2304/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Bogusław Cieśla
Wojciech Sawczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1169/22 - Wyrok NSA z 2025-01-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. H. (dalej jako "Inwestor") pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego - kat. I oraz wolnostojącego budynku garażowego - kat. III, na działce o nr ewid. [...] w [...], obręb ewid. [...], jednostka ewid. [...].
Decyzja stał się ostateczna wobec jej niezaskarżenia przez strony.
II.
Wnioskiem z 23 marca 2021 r. R. A. (dalej jako "Skarżący"), wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Starosty [...] z [...] marca 2017 r. zarzucając jej:
1. naruszenie § 12 ust. 3 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.),
2. błędne nazewnictwo zawarte w sentencji decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie "wolnostojącego budynku garażowego",
3. opracowanie projektu budowlanego, przez projektantów nieposiadających uprawnień w zakresie instalacji i uprawnień elektrycznych.
III.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z [...] czerwca 2021 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...].
Badając zgodność z prawem kwestionowanej decyzji organ stwierdził, że nie naruszono w sprawie zapisów decyzji o warunkach zabudowy.
Oceniając projekt zagospodarowania terenu pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi organ uznał, że objęta nim inwestycja została zaprojektowana zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Jak wynika z przedłożonego projektu zagospodarowania terenu budynek mieszkalny, jednorodzinny, wolnostojący usytuowany jest zgodnie z nieprzekraczalną linią zabudowy, w odległości 15,10 m od krawędzi jezdni oraz w odległości 4,10 m i 7,79 m od granicy z działkami sąsiednimi. Sporna inwestycja nie narusza zatem § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia. Z analizy akt sprawy wynika również, że budynek garażowy usytuowany w bezpośredniej granicy z działkami sąsiednimi [...] oraz [...] nie narusza § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. Ponadto zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia § 271-273 (zachowano odległość 8 m w stosunku do sąsiednich budynków.) Sporna inwestycja nie narusza też § 13 (przesłanianie obiektów), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), czy też §19 (zgrupowania miejsc postojowych) oraz § 23 (odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych).
Z analizy akt sprawy wynika również, że decyzja Burmistrza [...] z [...] października 2008 r. o warunkach zabudowy dopuszczająca realizację garaży w granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...] oraz w granicach z działkami powstałymi w wyniku wtórnego podziału działki oznaczonej nr ewid. [...] wiąże organy administracji architektoniczno-budowlanej. Dodatkowo organ zaznaczył, że decyzja ta ustala warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę domów jednorodzinnych wolnostojących lub bliźniaczych oraz garaży wbudowanych lub wolnostojących, zaś decyzja z [...] marca 2015 r. (przenosząca na rzecz inwestora ww. decyzję w części nowopowstałej działki oznaczonej nr ewid. [...]) określa inwestycję jako budowę jednorodzinnego domu mieszkalnego oraz garażu wbudowanego lub wolnostojącego i w tym zakresie to prawem inwestora było wybranie rodzaju garażu wbudowanego, bądź wolnostojącego. Inwestor z prawa tego skorzystał, a zatwierdzony decyzją projekt budowlany nie narusza w tym względzie prawa.
Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącego kwestii nazewnictwa garażu jako "wolnostojącego" organ wskazał, że sama w sobie nie jest błędna i nie stanowi przesłanki do unieważnienia decyzji, ponieważ w żadnym stopniu nie wyklucza możliwości dalszego funkcjonowania decyzji w porządku prawnym.
Z analizy akt sprawy wynika również, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, zawiera oświadczenia projektanta i sprawdzającego, o których mowa w art. 20 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "P.b."). Posiada też wymagane uzgodnienia i opinie. Zdaniem Wojewody zarówno zakres jak i treść projektu budowlanego zostały dostosowane do specyfiki i charakteru inwestycji, tj. budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz wolnostojącego budynku garażowego. Stąd też nie istniała potrzeba dodatkowych projektów branżowych. Tym bardziej, że zarówno w opisie technicznym do projektu architektoniczno-budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jak i opisie technicznym do projektu budynku garażowego zawarto informacje dotyczące instalacji elektrycznych, które pozostają wystarczające dla inwestycji tego typu.
Analizując przesłanki nieważności organ wskazał, że nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 k.p.a.
IV.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2021 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu przypomniał istotę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i wskazał, że inwestor złożył do akt oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną na cele budowlane. Nie zachodzi zatem naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 P.b.
Inwestor przedłożył również decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2008 r., znak [...] (ustalającą na rzecz D. W. oraz P. W. warunki zabudowy dla działki oznaczonej nr ew. [...], położonej we wsi [...], gmina [...] dla inwestycji obejmującej budowę 13 domów jednorodzinnych wolnostojących lub bliźniaczych oraz garaży wbudowanych lub wolnostojących) oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 2015 r., znak [...], przenoszącą powyższą decyzję o warunkach zabudowy w części nowopowstałej działki nr ew. [...] dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego oraz garażu wbudowanego lub wolnostojącego na Z. H.
Analiza akt nie wykazała, by sporna inwestycja naruszała w sposób rażący ustalenia decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2008 r., znak [...], o warunkach zabudowy. W szczególności nie można zarzucić rażącego naruszenia wymogów co do funkcji zabudowy; nieprzekraczalnej linii zabudowy wg załącznika graficznego; wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy do powierzchni działki do 35% dla każdej nowopowstałej działki (projektowana: 21,36% - zob. proj. bud. - str. 4); szerokości elewacji frontowych domów mieszkalnych wolnostojących od 9 m do 13,60 m (projektowana: 13,60 m - zob. proj. bud. - Projekt zagospodarowania działki - str. 2); geometrii dachu - budynki mieszkalne - dachy strome wielospadowe o kącie nachylenia połaci dachowych powyżej 18°, garaże wolnostojące - dachy strome o kącie nachylenia połaci dachowych powyżej 18° (projektowana: budynek mieszkalny - dach stromy wielospadowy o kacie nachylenia połaci dachowych 30° - zob. proj. bud. - Projekt budynku mieszkalnego - Rzut dachu - nr rys. 7 - str. 45; garaż - dach stromy wielospadowy o kącie nachylenia 18,1° - zob. proj. bud. - Projekt budynku garażowego - Rzut dachu - nr rys. 5 - str. 52); ilości kondygnacji budynku mieszkalnego - budynki parterowe, dopuszczalne poddasze użytkowe, dopuszcza się realizację piwnic, które nie spowodują zmiany wysokości głównych kalenic (projektowany: budynek parterowy z poddaszem – zob. proj. bud. - Projekt budynku mieszkalnego - Przekrój pionowy A-A - nr rys. 4 - str. 42); wysokości głównej kalenicy dachu budynków mieszkalnych - max. 8,5 m (projektowana: 7,04 m – zob. proj. bud.- Projekt budynku mieszkalnego - Przekrój pionowy A-A - nr rys. 4 - str. 42); wysokości głównej kalenicy dachu garaży - do 4 m (projektowana: 3,99 m – zob. proj. bud. - Projekt budynku garażowego - Przekrój pionowy A-A - nr rys. 3 - str. 50), czy też obsługi komunikacyjnej.
W ocenie GINB decyzja budowlana nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych.
Analiza projektu zagospodarowania terenu (zob. proj. bud. str. 2) wykazała, że elewacja północna projektowanego budynku mieszkalnego z otworami została usytuowana w odległości 7,79 m od granicy działki nr ew. [...], zaś elewacja południowa projektowanego budynku mieszkalnego z otworami została usytuowana w odległości 4,10 m od granicy z działką nr ew. [...]. Elewacja zachodnia projektowanego budynku mieszkalnego z otworami została usytuowana w odległości 13,22 m od granicy działki drogowej nr ew. [...], natomiast elewacja wschodnia projektowanego budynku mieszkalnego z otworami została usytuowana w odległości ok. 18 m od granicy działki nr ew. [...].
Tym samym decyzja budowlana nie narusza, w sposób rażący art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 19 (usytuowanie miejsc postojowych), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 271 i inne (warunki ochrony przeciwpożarowej) rozporządzenia ws. warunków technicznych.
Odnosząc się do zarzutu, że decyzja Starosty [...] narusza w sposób rażący § 12 rozporządzenia ws. warunków technicznych w zakresie usytuowania wolnostojącego budynku garażowego, organ nie podzielił zapatrywania strony.
Podkreślił, że usytuowanie projektowanego garażu jest wprawdzie zgodne z ustaleniami decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2008 r. o warunkach zabudowy i § 12 ust. 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych, to jednak nie został spełniony żaden z warunków określonych w § 12 ust. 3.
Analiza projektu zagospodarowania działki (zob. proj. bud. - str. 2) wykazała, że elewacja północna garażu znajduje się w granicy z działką nr ew. [...], natomiast elewacja wschodnia garażu znajduje się w granicy z działką nr ew. [...]. Projektowany garaż ma wymiary 11,0m x 8,00m. Nie spełnia zatem warunków określonych w § 12 ust. 4 rozporządzenia ws. warunków technicznych (ma ponad 5,5 m długości). Decyzja Starosty [...] z [...] marca 2017 r. została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 P. b. w związku z § 12 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych.
GINB wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OPS 3/16, która zapadła w związku z zagadnieniem prawnym o wyjaśnienie czy w zabudowie jednorodzinnej, w przypadku, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy zawiera postanowienia pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy działki lub 1,5 m od granicy, konieczne jest spełnienie także warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia.
Organ wyjaśnił stanowisko Sądu, że przywołane zagadnienie budzi poważne wątpliwości, na co wskazuje różne stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wyjaśnił, że w przypadku gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy znalazły się zapisy pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy lub 1,5 metra od niej, to określenia dopuszczalnego usytuowania budynku względem granic działki budowlanej dokonuje się w oparciu o regulację § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i brak jest przesłanek do jednoczesnego stosowania regulacji określonych w ust. 3 tego samego paragrafu jest odmienne do stanowiska prezentowanego w innych orzeczeniach sądów administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego o niejednolitość orzecznictwa Organ podkreślił, że uchwała NSA z 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OPS 3/16 została podjęta zaledwie kilka tygodni przed wydaniem kontrolowanej decyzji Starosty [...] z [...]marca 2017 r. a więc nie można stwierdzić, że przed wydaniem tej decyzji orzecznictwo było jednolite.
Dalej organ wyjaśnił, że podjęcie uchwały przez skład siedmiu sędziów NSA na podstawie art. 187 § 1 k.p.a. nie sprawia, że brzmienie przepisu przestanie rodzić wątpliwości. O rażącym naruszeniu prawa można zaś mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczność. W sytuacji, gdy niezbędna jest analiza orzecznictwa sądów administracyjnych nie można mówić o prostym zestawieniu treści decyzji z treścią przepisu.
GINB podkreślił mając na uwadze wątpliwości interpretacyjne dotyczące stosowania przepisu § 12 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia ws. warunków technicznych (potwierdzone orzeczeniami sądów administracyjnych zapadłymi w okresie poprzedzającym wydanie decyzji Starosty [...]), że nie można zarzucić organowi powiatowemu, że rażąco naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 P. b. w zw. z § 12 ww. rozporządzenia ws. warunków technicznych.
Z analizy akt sprawy wynika również, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach), zawiera oświadczenia projektantów, o których mowa w art. 20 ust. 4 P.b. (wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji).
Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazujących na niekompletność projektu budowlanego z uwagi na brak projektów branżowych, organ nie podzielił zapatrywania strony.
GINB przytoczył treść art. 34 ust. 2 i 3 P. b. i wyjaśnił, że z przywołanych przepisów nie wynika konieczność zawarcia projektu instalacji elektrycznej w projekcie budowlanym każdego budynku.
Analiza projektu budowlanego wykazała, że brak w części rysunkowej projektu budowlanego rozwiązań dotyczących instalacji wewnętrznych stanowi jedynie naruszenie przepisu § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462).
Mając na uwadze, że zatwierdzony projekt budowlany nie zawiera w części rysunkowej projektu instalacji wewnętrznych, organ stwierdził, że ww. decyzja organu stopnia podstawowego została wydana z naruszeniem § 12 ust 1 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W podsumowaniu GINB przypomniał istotę trybu nadzwyczajnego stwierdzenia nieważności uznając, że przesłanki takiego działania nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie, zaś naruszenie § 12 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. nie może być uznane za niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
GINB podkreślił również, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania kontrolowanej decyzji, a także zgodnie z aktualnym stanem prawnym budowa instalacji wewnętrznych elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych i telekomunikacyjnych - nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (zob. art. 29 ust. 1 pkt 27 oraz art. 30 ust. 1 ustawy P.b.). Dlatego też uchybienia przepisom w tym zakresie przy wydaniu pozwolenia na budowę nie mogłoby być uznane za rażące naruszenie prawa, tj. takie, które nie może być zaakceptowane w praworządnym państwie. W ocenie GINB uchybienie tego rodzaju nie wywołuje szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, które prowadziłyby do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Ewentualne negatywne skutki braków w tym zakresie w istocie dotykają jedynie użytkowników danego budynku i nie wpływają na prawa i obowiązki osób uprawnionych do działek sąsiadujących z działką inwestycyjną. Ponadto zauważył, że na projekcie zagospodarowania terenu zaznaczone jest przyłącze kanalizacji sanitarnej, przyłącze wodociągowe oraz przyłącze elektroenergetyczne, a w części opisowej projektu zawarte są ustalenia dotyczące wewnętrznych instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania oraz elektrycznej.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego w zakresie instalacji elektrycznej, organ podkreślił, że uprawnienia w zakresie instalacji elektrycznych nie były w przedmiotowej sprawie konieczne, z uwagi na ogólne założenia dotyczące instalacji elektrycznej.
V.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R. A., zaskarżając ją w całości. Rozstrzygnięciu GINB zarzucił rażące naruszenie:
1) § 12 ust. 3 pkt 2 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), c), e) i art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P. b. w aspekcie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez rażące naruszenie warunków technicznych w zakresie usytuowania budynku na działce inwestora nr [...] przy granicy z działkami nr [...] (działka skarżącego), nr [...], nr [...] (punktowo);
2) art. 35 ust. 1 pkt 3 i art. 34 ust. 3 pkt 2 P. b. w związku z § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 i § 12 ust. 1 pkt 5 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz w aspekcie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na popełnieniu błędu przez GINB poprzez niewłaściwe uznanie, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie (bezsporny brak projektu branży elektrycznej) nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sprawa dotyczy jedynie garażu o wymiarach 8,00 m x 11,00 m usytuowanego bezpośrednio przy granicy z jego działką, tj. garażu dwukrotnie dłuższego niż dopuszczają to przepisy (§ 12 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia ws. warunków technicznych).
Strona zwróciła uwagę, że GINB wprawdzie dostrzegł i uznał oczywistość naruszenia prawa, to jednak wadliwie ocenił, że owe naruszenie nie ma charakteru rażącego. Usytuowanie garażu przy granicy skarżącego o długości dwukrotnie większej niż dopuszcza to przepis w sprawie warunków technicznych ewidentnie wywołuje negatywne skutki społeczno-gospodarcze.
Zdaniem Strony niemożliwe jest zaakceptowanie decyzji wydanej przez organ praworządnego państwa, która dopuszcza inwestycję zaburzającą ład przestrzenny. Wyjaśnił, że "ustalony ład przestrzenny jest istotnym elementem obrotu gospodarczego, ponieważ powinien dawać gwarancję, że na danym terenie powstaną tylko takie obiekty i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszczają to przepisy (t.j. warunki techniczne). Dostosowanie się do warunków technicznych w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, z drugiej daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z prawem. Stanowi również gwarancję dla właścicieli innych nieruchomości, że nie powstanie zabudowa niezgodna z prawem. Naruszenie więc powyższych zasad godzi w istotne wartości prawne i społeczne, nie może być zatem ignorowane ani przez organy, ani przez inwestorów".
Reasumując Skarżący zwrócił uwagę na ujemne racje społeczne i ekonomiczne, związane z faktem usytuowania budynku garażowego dwukrotnie dłuższego niż zezwalają na to przepisy bezpośrednio przy granicy z jego działką. Troska o zachowanie warunków technicznych, w zamyśle ustawodawcy, jest podstawą art. 5 P. b.
Skarżący powołując się na wyrok NSA sygn. akt II OSK 3136/14 wyjaśnił, że prawa inwestora wynikające z art. 4 P. b. nie mogą naruszać interesu osób trzecich chronionego przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Zdaniem Strony w przedmiotowej sprawie doszło do niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości skarżącego i innych sąsiadów.
Odnośnie do zarzutu braku projektu branży elektrycznej Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że projekt architektoniczno-budowlany nie może pomijać żadnej wymaganej części. GINB ewidentnie zdeprecjonował rolę projektów branżowych, a tym samym sens funkcjonowania w systemie procesu budowlanego specjalistów o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych tj. projektantów i kierowników robót branży tu: elektrycznej (między innymi art. 20 ust. 2 i art. 14 ust. 1 P. b.).
Zdaniem Strony, GINB nie wziął pod uwagę tego, jakie skutki (zagrożenia) może spowodować brak projektów branżowych np. projektu instalacji elektrycznej.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
VI.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII.
Skarga jest niezasadna.
Procedura stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo lub nakładających obowiązek prawny.
Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować i sanować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w jego toku decyzji administracyjnej, w tym dokonać odmiennej oceny okoliczności sprawy od tej jaką przeprowadzono pierwotnie. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie zaś stanu obecnie istniejącego, "nowego poziomu wiedzy" w danej dziedzinie, czy też nowo ukształtowanego sposobu rozumienia określonej normy prawnej. Jak już wskazano, z tej przyczyny w postępowaniu tym nie prowadzi się - co do zasady - nowych dowodów, ani też nie czyni się nowych ustaleń, chyba że chodzi o pewne drobne ze swej istoty doprecyzowanie (w granicach przewidzianych prawem i charakterem trybu nadzwyczajnego) okoliczności ustalonych już w pierwotnym postępowaniu, które z uwagi na swoją niejednoznaczność czy niejasność mogą budzić wątpliwości wpływające na ocenę występowania wady kwalifikowanej.
Konkludując, w trybie nadzwyczajnym ocenia się działania organu, którego decyzja poddana jest nadzwyczajnej weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym i stanu prawnego z daty pierwotnego orzekania.
Jak już wskazano, w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od samego początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, że tylko wady doniosłe, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Zauważyć w związku z tym należy, że powoływana przez Stronę przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, na co słusznie wskazuje m.in. prof. M. Jaśkowska (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wyd. LEX) może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Wskazano już na to również w wyroku NSA OZ we Wrocławiu z 8 sierpnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 370/86 zwracając uwagę, że z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Z kolei w wyroku z 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 414/19 WSA w Gorzowie [...]m wskazał, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Na możliwość stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie przepisów procesowych wskazuje także B. Adamiak (zob. Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/54).
Strona Skarżąca we wniosku o wszczęcie postępowania o unieważnienie decyzji Starosty [...]w istocie zwraca uwagę, że jest ona dotknięta wadami kwalifikowanymi rażącego naruszenia § 12 ust. 3 pkt 2 i 4 rozporządzenia ws. warunków technicznych oraz poprzez opracowanie projektu budowlanego przez projektantów bez uprawnień.
W związku z powyższym, w ślad za organami, Sąd przypomina, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić jedynie wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie i jak skutkuje na prawa i obowiązki innych stron.
VIII.
W ocenie Sądu nie ma podstaw by w sposób uzasadniony twierdzić, że decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. (wg. stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w związku z przepisami rozporządzenia ws. warunków technicznych (również wg. stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Podkreślenia przy tym wymaga, że poza sporem i rozważaniami pozostaje kwestia kontroli decyzji Starosty w zakresie zatwierdzenia projektu budowy domu mieszkalnego. Strona wyraźnie stwierdziła, że nie kwestionuje tej części projektu, koncentruje się zaś na wadach kwalifikowanych projektu w zakresie budynku garażowego.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1-4 P.b. (w brzmieniu z daty orzekania przez Starostę), organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdzał:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Sąd podziela argumentację GINB odnośnie do tego, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty w części obejmującej budynek garażu nie narusza rażąco rozporządzenia ws. warunków technicznych, aczkolwiek w świetle ustaleń organu i obecnego poziomu wiedzy w tym zakresie doszło do pewnych naruszeń, o czym w dalszej części rozważań.
Skarżący wskazuje, że w sprawie poprzez wyrażenie zgody na budowę garażu w ostrej granicy działek doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) bezpieczeństwa pożarowego, c) higieny, zdrowia i środowiska, e) ochrony przed hałasem i art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Twierdzenia te są gołosłowne.
Oceniając tak sformułowane naruszenie Sąd wskazuje, że projekt budowlany był kompletny, posiadał wymagane uzgodnienia, opinie, pozwolenia i sprawdzenia, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz był co do zasady zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, a ponadto został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Wbrew odczuciom Skarżącego, inwestycja nie narusza prawa własności, nie utrudnia korzystania z innych nieruchomości oraz nie ogranicza sposobu ich zagospodarowania poprzez zabudowę. Nadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. wynika nakaz poszanowania interesów osób trzecich, jednak w sytuacji, gdy inwestycja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych musiałaby zachodzić jaskrawa i ewidentna sprzeczność prawa własności sąsiednich nieruchomości oraz inwestora, by można było powiedzieć, że wskazany przepis jest złamaniem owych zasad. Zaznaczyć należy, że prawo zabudowy nieruchomości należącej do inwestora, które statuuje bez wątpienia art. 4 P.b., nie jest ani lepsze ani gorsze od prawa przysługującego innemu podmiotowi. Realizacja owego prawa, aby można było stwierdzić, że rażąco narusza interesy sąsiadów, musiałaby zupełnie uniemożliwiać lub bardzo znacząco ograniczać analogiczne prawo przysługujące właścicielom nieruchomości sąsiednich (vide wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 919/21 i przywołane w nim orzecznictwo). Znaczenie dla oceny ewentualnego naruszenia prawa własności sąsiedniej nieruchomości wskutek zaplanowanej zabudowy ma przy tym to, że jej właściciel, którym nie był w dacie wydawania decyzji budowlanej Skarżący (stał się nim dopiero na mocy aktu notarialnego z [...] sierpnia 2019 r. Rep. A nr [...] notariusz J.B. - patrz księga wieczysta nr [...]), brał udział w postępowaniu i nie zgłaszał w tym względzie jakichkolwiek zastrzeżeń, które teraz formułuje jego następca prawny - skarżący.
Sąd nie stwierdza też, aby projekt przedłożony przez inwestora i zatwierdzony przez organ w jakikolwiek znaczący sposób naruszał interes prawny skarżącego, co stanowiłoby przejaw rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Pomimo decyzji Starosty skarżący bez przeszkód może zagospodarować swoją nieruchomość.
IX.
Z okoliczności sprawy wynika, że usytuowanie projektowanego garażu jest zgodne z ustaleniami decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] października 2008 r. o warunkach zabudowy i nie narusza § 12 ust. 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Brzmienie tego przepisu w dacie orzekania przez Starostę wskazywało, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja z [...] października 2008 r. zawiera taką zgodę na zlokalizowanie budynku garażowego przy granicy.
Zgodnie § 12 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych z daty orzekania Starosty wynika, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;
2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;
3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;
4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
Z projektu zagospodarowania działki wynika, że elewacja północna garażu znajduje się w granicy z działką nr ew. [...] (należąca do skarżącego), natomiast elewacja wschodnia znajduje się w granicy z działką nr ew. [...]. Projektowany garaż ma wymiary 11 m x 8 m. Niewątpliwie, jak wskazał GINB, garaż nie spełnia warunków określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia ws. warunków technicznych, gdyż ma ponad 5,5 m. Nie znajduje natomiast zastosowania w sprawie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, gdyż działka skarżącego była niezabudowana w momencie wydawania decyzji, zaś przepis ten określa zasady sytuowania budynku na granicy, na której stoi już inny budynek.
Odnośnie do stosowania § 12 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych Sąd wskazuje, że w orzecznictwie istniał spór, czy w przypadku gdy w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy znalazły się postanowienia zezwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy lub 1,5 m od niej, określenia dopuszczalnego usytuowania budynku względem granic działki budowlanej dokonuje się wyłącznie na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia, czy też w przypadku takiej lokalizacji niezbędne jest spełnienie również przesłanek określonych w § 12 ust. 3 tego rozporządzenia (sprzed zmiany). Odpowiedź na ten spór stanowi uchwała 7 sędziów NSA z 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OPS 3/16. Uchwała potwierdza więc, że ww. zagadnienie prawne związane z "łącznym" stosowaniem § 12 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych nie było jasne i oczywiste, a co więcej (jak wskazał NSA w uchwale), budziło poważne wątpliwości interpretacyjne, których źródłem był sposób sformułowania § 12 ww. rozporządzenia, składającego się z wielu ustępów i niejasna "wzajemna relacja między poszczególnymi ustępami tego paragrafu". Skoro tak, to zdaniem Sądu nie można było stwierdzić w niniejszej sprawie, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, rażącego naruszenia prawa wobec zaakceptowania przez Starostę lokalizacji przewidzianej budowy wyłącznie na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia, a więc bez analizy zgodności takiego usytuowania z normami wynikającymi z § 12 ust. 3. Jest raczej oczywiste dla większości przedstawicieli szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości oraz doktryny prawa, że zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tak przyjął NSA w wyroku z 6 lutego 1995 r. sygn. akt II SA 1531/94. Podobnie NSA wypowiedział się też w wyroku z 18 czerwca 1997 r. sygn. akt III SA 422/96, a także w wyroku z 6 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 439/05; w tym ostatnim podkreślił, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie może być przyjęta w tej decyzji wykładnia przepisów prawa, co do której występuje wyraźny spór w judykaturze, i to nie tylko w odniesieniu do pojedynczej normy prawnej, ale co do podstaw normatywnych całej instytucji prawnej, gdzie różne sposoby interpretacji dają się uzasadnić z jednakową mocą (vide wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1103/21).
Odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może stanowić podstawy żądania stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie ma cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie ma tu koniecznego elementu naruszenia przepisu o jasnym i jednoznacznym znaczeniu. Inaczej mówiąc, możliwa była zarówno wykładnia prawa wskazująca na samodzielność stosowania § 12 ust. 2 jak i konieczność stosowania go z poszanowaniem § 12 ust. 3 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Taki stan rzeczy wyłącza konieczny element uznania danego naruszenia za rażące, o czym byłą mowa na wstępie niniejszych rozważań.
Żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma fakt podjęcia uchwały NSA sygn. akt II OPS 3/16 w dniu 27 lutego 2017 r. i wyjaśnienie wątpliwości prawnych sądów administracyjnych. To bowiem, że uchwała taka została podjęta nieco ponad 3 tygodnie wcześniej niż wydano decyzję budowlaną ([...] marca 2017 r.) nie świadczy po pierwsze o tym, że zapis ustawowy stał się z tej przyczyny jasny i jednoznaczny (nadal budzi wątpliwości), po drugie, że taka konfiguracja czasookresu przemawia za unieważnieniem decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Słusznie tę kwestię ocenił GINB uznając, że nie ma w sprawie mowy o rażącym naruszeniu prawa.
Kończąc ten wątek należy zwrócić uwagę, że nie jest rażącym naruszeniem prawa zezwolenie "w niejasnych warunkach prawnych" na budowę garażu przekraczającego normy z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia. Podkreślana przez stronę kwestia ładu przestrzennego nie jest wartością samą w sobie. Nawet jego naruszenie nie oznacza automatycznego uznania wystąpienia wady kwalifikowanej w postaci rażącego naruszenia prawa. Dodatkowo należy zwróci uwagę na brak skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa, bowiem decyzja o warunkach zabudowy została najpierw uzyskana w takim kształcie a następnie przeniesiona na Inwestora przez poprzednika prawnego skarżącego, który dodatkowo brał udział w postępowaniu budowlanym nie zgłaszając jakichkolwiek zastrzeżeń do lokalizacji i wymiarów garażu. Zdaniem Sądu ma to istotny wpływ na brak przesłanki rażącego naruszenia prawa w postaci skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do akceptacji, co w zestawieniu z brakiem jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie działki Strony (budynek garażu został zaprojektowany ze ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, zatem nie obowiązują ograniczenia z § 271 rozporządzenia), świadczy o bezzasadności żądania unieważnienia decyzji budowlanej.
X.
Przechodząc do oceny zarzutu dotyczącego niekompletności projektu budowlanego wskazującego na brak projektów branżowych, jednocześnie mając na uwadze, że projekt budowlany został zatwierdzony kontrolowaną decyzją Starosty i nie zawiera w części rysunkowej projektu instalacji wewnętrznych, należało stwierdzić, że ww. decyzja organu stopnia podstawowego została wydana z naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462), na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy.
Niemniej jednak z powodów wskazanych w decyzji GINB naruszenie to nie ma nie tylko znaczenia z perspektywy Inwestora, bowiem zgodnie z przepisami budowa instalacji wewnętrznych elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych i telekomunikacyjnych - nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (zob. art. 29 ust. 1 pkt 27 oraz art. 30 ust. 1 P.b.), ale przede wszystkim nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla interesu prawnego skarżącego.
XI.
Kończąc, Sąd uznaje za konieczne podkreślenie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa.
Jak już o tym była mowa wcześniej, Skarżący uznaje, że doszło do rażących skutków społeczno-gospodarczych poprzez dopuszczenie inwestycji (budowa garażu mającego 11 m a nie dopuszczalne 5,5 m długości), co zaburza ład przestrzenny.
W kontekście tego Sąd zwraca uwagę, że istotne jest w tym względzie miarkowanie zarówno dobra chronionego decyzją, jakim jest prawo zabudowy, stopnia i okoliczności naruszenia obowiązku, w tym działania Inwestora w zaufaniu do organów oraz chronionego prawa sąsiadów do zabudowy własnych nieruchomości zgodnie z prawem. Skarżący nie zostaje poprzez budowę obiektu ograniczony w możliwości zabudowy własnej nieruchomości, w tym w odległościach normowanych rozporządzeniem ws. warunków technicznych (ściana przeciwpożarowa).
Skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia muszą być widziane jako takie, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok z 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, wyrok NSA z 12 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2731/14). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Reasumując, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI