VII SA/WA 2295/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. P. i M. U. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, który utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą transkrypcji niemieckiego aktu małżeństwa zawartego przez skarżących, będących osobami tej samej płci. Organy administracji uznały, że transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na art. 18 Konstytucji RP (małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny) oraz art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżący argumentowali, że odmowa narusza zasady równości i niedyskryminacji (art. 30, 32 Konstytucji RP) oraz prawo do życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC), wskazując na orzecznictwo ETPC dotyczące uznawania związków jednopłciowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa, który w polskim porządku prawnym nie może być uznany za małżeństwo, jest niedopuszczalna ze względu na sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Sąd podkreślił, że definicja małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny jest fundamentalną zasadą polskiego prawa rodzinnego, wynikającą wprost z Konstytucji i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym polskim porządku prawnym małżeństwem jest tylko związek kobiety i mężczyzny. Sąd stwierdził również, że przepisy EKPC nie nakładają na Polskę obowiązku prawnego uznania zawartego za granicą małżeństwa jednopłciowego jako małżeństwa w rozumieniu przepisów krajowych, a aktywizm sędziowski w tej materii naruszałby zasadę trójpodziału władzy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w sprawie odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa zawartych przez pary tej samej płci ze względu na sprzeczność z porządkiem prawnym RP.
Dotyczy wyłącznie procedury transkrypcji aktów stanu cywilnego i nie przesądza o możliwości prawnego uregulowania związków jednopłciowych w innej formie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest dopuszczalna w polskim porządku prawnym, czy też jest sprzeczna z jego podstawowymi zasadami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest niedopuszczalna, gdyż jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z definicją małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, wynikająca z art. 18 Konstytucji RP i art. 1 § 1 k.r.o., stanowi fundamentalną zasadę polskiego prawa rodzinnego. Transkrypcja aktu małżeństwa jednopłciowego skutkowałaby uznaniem w polskim porządku prawnym związku, który nie jest uznawany za małżeństwo, co jest sprzeczne z porządkiem prawnym.
Czy odmowa transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego narusza zasady równości i niedyskryminacji oraz prawo do życia prywatnego i rodzinnego wynikające z Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa transkrypcji nie narusza tych zasad, ponieważ przepisy EKPC nie nakładają na Polskę obowiązku prawnego uznania zawartego za granicą małżeństwa jednopłciowego jako małżeństwa w rozumieniu przepisów krajowych, a polskie prawo jednoznacznie definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że państwa członkowskie Konwencji mają margines swobody w zakresie prawnego uznawania związków jednopłciowych. Polskie prawo nie przewiduje takiej formy uznania, a aktywizm sędziowski w tej materii byłby sprzeczny z zasadą trójpodziału władzy i właściwością sądów administracyjnych.
Przepisy (18)
Główne
p.a.s.c. art. 107 § pkt 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.
k.r.o. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 104 § ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego może zostać przeniesiona do rejestru stanu cywilnego. Przepis ust. 5 przewiduje obligatoryjność transkrypcji w określonych sytuacjach, jednak nie wyłącza zastosowania art. 107 pkt 3 p.a.s.c.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Prawo prywatne międzynarodowe art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe
Prawa obcego nie stosuje się, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego). Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie transkrypcji.
p.a.s.c. art. 104 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 105 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Kierownik urzędu stanu cywilnego zamieszcza adnotację o transkrypcji i wydaje wnioskodawcy odpis zupełny aktu stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Polski akt stanu cywilnego ma moc dowodową równą aktom sporządzonym w Polsce.
p.a.s.c. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt małżeństwa jest jednym z trzech możliwych do wydania aktów stanu cywilnego.
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Władze publiczne mają obowiązek poszanowania i ochrony przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany z jakiejkolwiek przyczyny.
Konstytucja RP art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada trójpodziału władzy.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres właściwości sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Dziedziczenie ustawowe.
k.r.o. art. 146
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Opieka nad małoletnim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z definicją małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. • Polskie prawo nie przewiduje możliwości uznania małżeństwa jednopłciowego, a aktywizm sędziowski w tej materii naruszałby zasadę trójpodziału władzy.
Odrzucone argumenty
Odmowa transkrypcji narusza zasady równości i niedyskryminacji (art. 30, 32 Konstytucji RP). • Odmowa transkrypcji narusza prawo do życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC). • Polskie prawo powinno uwzględniać orzecznictwo ETPC dotyczące uznawania związków jednopłciowych.
Godne uwagi sformułowania
transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej • małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny • polskie przepisy rangi ustawowej stanowią wypełnienie tej zasady konstytucyjnej • polskie prawo nie zna małżeństwa zawartego między dwoma mężczyznami • aktywizm sędziowski w dziedzinie stanowiącej materię konstytucyjną [...] stanowiłby przejaw niedopuszczalnej wykładni contra legem
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Cieśla
członek
Anna Milicka-Stojek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w sprawie odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa zawartych przez pary tej samej płci ze względu na sprzeczność z porządkiem prawnym RP."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury transkrypcji aktów stanu cywilnego i nie przesądza o możliwości prawnego uregulowania związków jednopłciowych w innej formie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej społecznie i prawnie kwestii małżeństw jednopłciowych i ich uznawania w polskim systemie prawnym, co budzi duże emocje i zainteresowanie.
“Sąd Administracyjny: Niemieckie małżeństwo jednopłciowe nie zostanie wpisane do polskich ksiąg stanu cywilnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.