VII SA/Wa 2294/11

VII SA/Wa 2294/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Mirosława Kowalska
Mirosława Pindelska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 882/12 - Postanowienie NSA z 2012-10-11
II OZ 48/13 - Postanowienie NSA z 2013-02-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala
Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 58 i art. 59 §2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej zw. k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 lipca 2010 r. K. O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C., A. i P. J. pozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo-usługowego na działce nr ew. [...] obręb [...] w M., przy ul. P., wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2103/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C., A. i P. J. Dozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo-usługowego.
Organ powołał się na uzasadnienie ww. wyroku Sądu, w którym Sąd wskazał, że Wojewoda [...] poprzednio rozpoznając sprawę przedwcześnie uznał skuteczność doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji Starosty W. z [...] marca 2010 r. Dopiero bowiem ustalenie w jakiej dacie została skarżącemu skutecznie doręczona decyzja pozwoli ocenić czy odwołanie zostało wniesione w terminie czy też z jego uchybieniem. W przypadku ustalenia, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności stałby się bezprzedmiotowy. Organ w pierwszej kolejności zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie VII SA/Wa 1544/10, a następnie - w razie stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu - ponownie rozpozna wniosek skarżącego mając na uwadze przesłanki wskazane w art. 58 §1 k.p.a.
W związku z powyższym Wojewoda zwrócił się do "Poczty Polskiej" SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] o ustalenie komu listonosz doręczył przesyłkę adresowaną do P. O., pełnomocnika K. O., bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej znajdującej się w aktach sprawy jest jedynie nazwisko O. i data 15 kwietnia 2010 r. Na dowodzie tym brak jest jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela, z której wynikałoby, czy decyzję odebrał pełnomocnik strony/a więc osoba wskazana jako adresat/sama strona, czy też inna osoba o takim samym nazwisku.
Poczta Polska SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] po rozpatrzeniu ww. reklamacji poinformowała, iż przesyłka została odebrana w dniu 15 kwietnia 2011 r. przez W. O. - siostrę adresata. W załączeniu przesłano duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Przesłany duplikat różnił się od zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w posiadaniu organu odwoławczego, dlatego też Wojewoda ponownie zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Poczta Polska poinformowała ponownie, że reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 15 kwietnia 2011 roku - zgodnie z art.26 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, ze zm). Odbiór pokwitowała W. O., podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nieco różni się od pierwotnego, gdyż jak wynika z wyjaśnień listonosza W. O. podpisywała pismo opierając się na płocie. Zatem organ II instancji uznał, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z art. 43 k.p.a.
Dalej Wojewoda wskazał, że decyzja Starosty W. Nr [...] została wydana w dniu [...] marca 2010 r. Zawierała pouczenie następującej treści "Od decyzji przysługuje odwołanie do Wojewody [...], za pośrednictwem organu wydającego decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia". Została wysłana do wszystkich stron postępowania za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie, że P. O., reprezentujący K. O., otrzymał decyzję w dniu 15 kwietnia 2010 r. (podpisane nazwiskiem – O.) i nie odwołał się w ustawowym terminie od ww. decyzji.
Zarówno z pisma z dnia 14 czerwca 2011 r. jak i z pisma z dnia 8 lipca 2011 r. Poczty Polskiej SA wynika, że przesyłkę odebrała w dniu 15 kwietnia 2011 r. W. O. siostra adresata P. O.. Zatem organ II instancji uznał, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z art. 43 Kpa.
W dniu 8 lipca 2011 r. K. O. złożył prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r.
Organ powołał się na z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynność, dla której określony był termin.
W rozpatrywanej sprawie wnioskujący o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zdaniem organu, nie spełnił warunków określonych w wyżej wymienionym przepisie. Zainteresowany otrzymał decyzję Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. w dniu 15 kwietnia 2010 r., zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 16 kwietnia 2010 r. do dnia 29 kwietnia 2010 r. Natomiast skarżący odwołanie z dnia 30 kwietnia 2010 r. nadał w Urzędzie Pocztowym w dniu 30 kwietnia 2010 r. Prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona złożyła w dniu 8 lipca 2010 r., podając za przyczynę uchybienia terminu fakt, że "Z informacji, które uzyskałem od syna, występującego jako mój pełnomocnik procesowy, a któremu doręczana jest korespondencja wynika, że decyzja Starosty W., od którego wniesione zostało odwołanie, doręczona została 16 kwietnia 2010 r. i taka adnotacja znajduje się na kopercie, w której doręczono decyzję, a tym samym, iż odwołanie wniesione zostało w prawidłowym terminie. (...) Do jego ewentualnego uchybienia doszło bez mojej winy, o czym dowiedziałem się w dniu doręczenia w/w postanowienia Wojewody [...]. Wcześniej działając w najlepszej wierze, byłem przekonany, że odwołanie zostało wniesione we właściwym terminie". Dla udokumentowania braku swojej winy skarżący dołączył ksero koperty, gdzie widnieje odręcznie napisana data 16 kwietnia 2010 r. Organ II instancji wskazał, że nie może niniejszego uznać za dowód w sprawie, gdyż w aktach posiada zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji w dniu 15 kwietnia 2010 r. podpisane nazwiskiem O. Z wyjaśnień Poczty Polskiej, poczynionych przez organ II instancji wynika, że przesyłkę odebrała W. O. siostra adresata.
W związku z nieudokumentowaniem przez stronę, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty W.
Wojewoda zauważył też, że treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu Przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r.Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej zw. p.p.s.a. stanowi, Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożył K. O. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu wniesienia odwołania od decyzji Starosty W., w następstwie przyjęcia, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegało postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. wydane na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r.
Na wstępie należy wskazać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2103/10, mocą którego Sąd ten zobowiązał organ do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności i ustalenia daty doręczenia skarżącemu decyzji i na tej podstawie ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Ustalenie w jakiej dacie została skarżącemu skutecznie doręczona decyzja pozwoli ocenić czy odwołanie zostało wniesione w terminie czy też z jego uchybieniem. W przypadku ustalenia, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności stałby się bezprzedmiotowy. Sąd poprzednio rozpoznający sprawę zobowiązał ponadto organ do przeprowadzenia postępowania zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie VII SA/Wa 1544/10, a następnie - w razie stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu - ponownie rozpozna wniosek skarżącego mając na uwadze przesłanki wskazane w art.58 §1 k.p.a.
Zatem rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest przede wszystkim ustalenie czy organ zastosował się do wytycznych sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a. i tym samym prawidłowo wydał ponowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Rozpoznając niniejszą sprawę pod tym kątem należy wskazać, że organ zwrócił się do "Poczty Polskiej" SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] o ustalenie komu listonosz doręczył przesyłkę adresowaną do P. O., pełnomocnika K. O., zgodnie z ww. Sądu.
Poczta Polska po rozpatrzeniu reklamacji ww. przesyłki poleconej poinformowała, iż przesyłka została odebrana w dniu 15 kwietnia 2011 r. przez W. O. - siostrę adresata. W załączeniu przesłano duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z uwagi na okoliczność, iż zdaniem organu podpis na przesłanym duplikacie różnił się od zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w posiadaniu organu odwoławczego, Wojewoda ponownie zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Poczta Polska poinformowała, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nieco różni się od pierwotnego, gdyż jak wynika z wyjaśnień listonosza adresatka podpisywała pismo opierając je na płocie. Z tego względu Wojewoda uznał, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z art. 43 k.p.a. w dniu 15 kwietnia 2010 r., a termin do jego wniesienia upływał w dniu 29 kwietnia 2010 r. Odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu 30 kwietnia 2010 r., a wiec jeden dzień po terminie.
Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje występowanie trzech z ww. przesłanek, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w przewidzianym przez prawo terminie, jak również to, że wraz z nim skarżący dopełnił czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Sporna pozostaje natomiast kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi.
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785).
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck., Warszawa 2005, str. 334).
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy w zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza jednak np. zwolnienie lekarskie od pracy, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Braku winy nie stanowi również nieznajomość prawa oraz wybranie innej drogi obrony interesu prawnego (wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36902; wyrok NSA z dnia 29 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 101/96, LEX nr 30857).
Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dokonując oceny braku winy organ administracji publicznej przyjmuje obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy, gwarantując tym samym pewność stosunków procesowych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska doktryny i orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie złożonego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko w sprawie organu. O braku winy nie może przesadzać przytoczona we wniosku o jego przywrócenie okoliczność błędu w komunikacji pomiędzy córką, która odebrała decyzję, a skarżącym, czy pełnomocnikiem skarżącego, występującym na etapie postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że na kopercie w której otrzymał decyzję widnieje data 16 kwietnia 2010 r. (wprawdzie we wniosku z 5 lipca 2010 r. wskazano datę 16 stycznia 2010 r., ale potraktować to należy jako oczywistą omyłkę pisarską), tym samym skarżący uważa, że odwołanie złożył w ustawowym terminie. Zdaniem Sądu jednak należy przyjąć, że faktyczne doręczenie nastąpiło dzień wcześniej, co potwierdza data na poświadczeniu odbioru. Ta data jest wiążąca zarówno dla organu administracji jak i Sądu, gdyż dokument poświadczenia odbioru jest właśnie dowodem na tę okoliczność. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego kontrdowodu, który mógłby świadczyć, o tym, że poświadczenie odbioru jest wadliwe. Tym samym nie można przyjąć, by strona uprawdopodobniła okoliczność uchybienia terminu. Jak zaznaczono wyżej przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podana przez stronę okoliczność nie wynikała z przeszkody nie możliwej do przezwyciężenia takiej jak wyżej podane - przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Wręcz przeciwnie istotą uchybienia był błąd w komunikacji, który bez wątpienia obciąża skarżącego. W niniejszej sprawie organ ustalił, ze doręczenie decyzji dokonano w zgodzie z art. 43 k.p.a. (w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). Na gruncie zatem tego przepisu wystarczy doręczyć do rąk dorosłego domownika korespondencję za pokwitowaniem by uznać, że doręczenie wywołało skutek prawny, a zatem że doszło do skutecznego doręczenia. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że do takiej sytuacji doszło.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo odmówił, na podstawie art. 58 i 59 § 2 k.p.a., przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższych względów, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.