VII SA/Wa 2293/11

VII SA/Wa 2293/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Mirosława Kowalska
Mirosława Pindelska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 1031/12 - Postanowienie NSA z 2012-11-22
II OSK 628/13 - Wyrok NSA z 2014-09-18
II OZ 1030/12 - Postanowienie NSA z 2012-11-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. skargę oddala
Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej zw. k.p.a., stwierdził, że odwołanie z dnia 30 kwietnia 2010 r. i uzupełnienie odwołania z dnia 4 maja 2010 r. P. O. pełnomocnika K. O., od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C., A. i P. J. pozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo-usługowego na działce nr ewid.[...] obręb [...] w M., wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art.129 §2 k.p.a.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1544/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Wojewody [...] stwierdzające, że odwołanie z dnia 30 kwietnia 2010 r. i uzupełnienie odwołania z dnia 4 maja 2010 r. P. O., pełnomocnika K. O., od ww. decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art.129 §2 k.p.a.
Organ powołał się na uzasadnienie wyroku Sądu, w którym Sąd wskazał, że Wojewoda [...] poprzednio rozpoznając sprawę przedwcześnie uznał skuteczność doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji Starosty W. z [...] marca 2010 r. Z dowodu doręczenia decyzji nie wynika bowiem komu została ona doręczona. Odbiór decyzji pokwitowała w dniu 15 kwietnia 2010 r. osoba o nazwisku "O.". Na dowodzie tym brak jest jakichkolwiek adnotacji doręczyciela z której wynikałoby, czy decyzję odebrał pełnomocnik strony, a więc osoba wskazana jako adresat/sama strona, czy też inna osoba o takim samym nazwisku. Tak więc organ nie miał wystarczających podstaw do przyjęcia, że doręczenie decyzji nastąpiło do rąk adresata i nie może z faktu doręczenia wywodzić skutków prawnych dla skarżącego.
W związku z powyższym Wojewoda zwrócił się do "Poczty Polskiej" SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] o ustalenie komu listonosz doręczył przesyłkę adresowaną do P. O., pełnomocnika K. O., bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej znajdującej się w aktach sprawy jest jedynie nazwisko O. i data 15 kwietnia 2010 r. Na dowodzie tym brak jest jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela, z której wynikałoby, czy decyzję odebrał pełnomocnik strony/a więc osoba wskazana jako adresat/sama strona, czy też inna osoba o takim samym nazwisku.
Poczta Polska SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] po rozpatrzeniu ww. reklamacji poinformowała, iż przesyłka została odebrana w dniu 15 kwietnia 2011 r. przez W. O. - siostrę adresata. W załączeniu przesłano duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Przesłany duplikat różnił się od zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w posiadaniu organu odwoławczego, dlatego też Wojewoda ponownie zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Poczta Polska poinformowała ponownie, że reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 15 kwietnia 2011 roku - zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, ze zm.). Odbiór pokwitowała W. O., podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nieco różni się od pierwotnego, gdyż jak wynika z wyjaśnień listonosza W. O. podpisywała pismo opierając się na płocie. Zatem organ II instancji uznał, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z art. 43 k.p.a.
Dalej Wojewoda wskazał, że decyzja Nr [...] Starosty W. została wydana w dniu [...] marca 2010 r. Powyższa decyzja zawierała pouczenie następującej treści "Od decyzji przysługuje odwołanie do Wojewody [...], za pośrednictwem organu wydającego decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia". Decyzja organu I instancji, jak wyżej ustalono zgodnie z zaleceniami sądu administracyjnego, doręczona została P. O., pełnomocnikowi K. O. w dniu 15 kwietnia 2010 r. Natomiast odwołanie zainteresowany nadał w Urzędzie Pocztowym w dniu 30 kwietnia 2010 r.
Z zestawienia wyżej wymienionych dat wynika, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Skarżący miał czas na złożenie odwołania do dnia 29 kwietnia 2010 r.
Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu. Odwołanie należało wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania administracyjnego. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Przy czym powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przeważa pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.), bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości.
Organ nadmienił też, że zgodnie z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej zw. p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Skargę do sadu administracyjnego na ww. postanowienie złożył K. O.. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu na skutek nielogicznych i sprzecznych wyjaśnień urzędu pocztowego. Naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie nastąpiło prawidłowo, podczas gdy dane osobowe osoby odbierającej przesyłkę nie odpowiadają danym osobowym żadnego z domownika. Organ wskazał, że decyzję odebrała W. O., tymczasem córką skarżącego jest W. O.. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania (niedostateczne wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłki stronie).
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegało postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdzające, że odwołanie od decyzji Starosty W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C., A. i P. J. pozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo-usługowego, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art.129 §2 k.p.a.
Na wstępie należy wskazać, że postanowienie to zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1544/10, w którym Sąd ten zobowiązał organ do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności i ustalenia daty doręczenia skarżącemu decyzji i na tej podstawie ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Z dowodu doręczenia decyzji nie wynika komu została ona doręczona. Odbiór decyzji pokwitowała w dniu 15 kwietnia 2010r. osoba o nazwisku "O.". Na dowodzie tym brak jest jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela z której wynikałaby, czy decyzję odebrał pełnomocnik strony (a więc osoba wskazana jako adresat) sama strona, czy też inna osoba o takim samym nazwisku. Zdaniem Sądu poprzednio rozpoznającego sprawę organ nie miał wystarczających podstaw do przyjęcia, że doręczenie decyzji nastąpiło do rąk adresata i nie może z faktu doręczenia wywodzić skutków prawnych dla skarżącego.
Zatem rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest przede wszystkim ustalenie czy organ zastosował się do wytycznych sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a i tym samym prawidłowo wydał ponowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Rozpoznając niniejszą sprawę pod tym kątem należy wskazać, że organ zwrócił się do "Poczty Polskiej" SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy [...] o ustalenie komu listonosz doręczył przesyłkę adresowaną do P. O., pełnomocnika K. O., zgodnie z ww. Sądu.
Poczta Polska po rozpatrzeniu reklamacji ww. przesyłki poleconej poinformowała, iż przesyłka została odebrana w dniu 15 kwietnia 2011 r. przez W. O. - siostrę adresata. W załączeniu przesłano duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z uwagi na okoliczność, iż zdaniem organu podpis na przesłanym duplikacie różnił się od zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w posiadaniu organu odwoławczego, Wojewoda ponownie zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Poczta Polska poinformowała, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nieco różni się od pierwotnego, gdyż jak wynika z wyjaśnień listonosza W. O. podpisywała pismo opierając je na płocie. Z tego względu Wojewoda uznał, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z art. 43 k.p.a. w dniu 15 kwietnia 2010 r., a termin do jego wniesienia upływał w dniu 29 kwietnia 2010 r. Odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu 30 kwietnia 2010 r., a wiec jeden dzień po terminie.
Złożenie odwołania zobowiązuje organ odwoławczy, w myśl regulacji zawartych w k.p.a., do zbadania w pierwszej kolejności, czy zostało ono wniesione przez osobę uprawnioną, oraz czy wniesione zostało w ustawowym trybie i terminie.
W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.).
W niniejszym stanie faktycznym należy zgodzić się z ustaleniami organu, iż w sprawie doszło do uchybienia terminu podczas składania odwołania od decyzji I instancji. Decyzja Starosty W. zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, a jedyną kwestią sporną w sprawie była okoliczność komu została doręczona decyzja. Organ ustalił, że decyzję odebrała córka skarżącego W. O., która, jak wynika z akt, jest domownikiem zamieszkującym razem ze skarżącym. Doręczenia decyzji dokonano zatem w zgodzie z art. 43 k.p.a. (w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). Na gruncie zatem tego przepisu wystarczy doręczyć do rąk dorosłego domownika korespondencję za pokwitowaniem by uznać, że doręczenie wywołało skutek prawny, a zatem że doszło do skutecznego doręczenia. Różnica w podpisie zdaniem Sądu mogła wynikać, z nietypowego ułożenia podpisywanego poświadczenia odbioru (oparcie o płot) i w tym zakresie Sąd podzielił ustalenia organu. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 k.p.a., upłynął zatem skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2011 r. Strona złożyła zaś odwołanie w dniu 30 kwietnia 2011 r., a więc dzień po upływnie terminu.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu (np. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Należy pamiętać, że organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego wniosku zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, czy też zażalenia od postanowienia wydanych przez organ I instancji, a następnie wydanie przez organ odwoławczy postanowienia opartego na art. 134 k.p.a. powoduje, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji staje się ostateczne. W konsekwencji, kontrola powyższego postanowienia dokonywana przez sąd administracyjny, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do zakwestionowania legalności postanowienia wydanego na mocy art. 134 k.p.a. nie może obejmować badaniem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Jak wyżej to już przedstawiono postanowienie organu odwoławczego nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie, zażalenie nie może zostać rozpoznane. Tak, więc kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania i zażalenia. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia, złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył określony przepisami prawa termin, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, na podstawie art. 134 k.p.a., uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że błąd w imieniu córki skarżącego należy traktować jako oczywistą omyłkę pisarską, która nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z powyższych względów, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.