VII SA/WA 2271/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę ze względu na rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji zmieniającej.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o zmianie pozwolenia na budowę hali magazynowej. GINB uznał, że decyzja zmieniająca została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wcześniej stwierdzona nieważna, co skutkowało jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Sąd administracyjny uznał, że GINB prawidłowo ocenił sytuację, oddalając skargę i potwierdzając, że decyzja zmieniająca była bezpodstawna.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z dnia 2016-07-26 nr [...] zmieniającej pozwolenie na budowę hali magazynowej. Pierwotna decyzja Starosty z 2016-02-26 nr [...] zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę. Decyzja zmieniająca z 2016-07-26 modyfikowała pierwotną decyzję w zakresie usytuowania i parametrów silosów. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej zostało wszczęte na wniosek M. Ł., któremu przyznano status strony. GINB stwierdził nieważność decyzji zmieniającej, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ pierwotna decyzja z 2016-02-26 została wcześniej prawomocnie stwierdzona nieważna decyzją GINB z 2018-05-24 nr [...]. Sąd administracyjny uznał, że GINB prawidłowo ocenił, iż decyzja zmieniająca nie mogła samodzielnie istnieć w obrocie prawnym po wyeliminowaniu decyzji pierwotnej ze skutkiem ex tunc. Sąd podkreślił, że decyzja o stwierdzeniu nieważności działa wstecz, co oznacza, że wadliwa decyzja jest traktowana jako nigdy nieistniejąca. W związku z tym, decyzja zmieniająca, która odnosiła się do nieistniejącej decyzji pierwotnej, była decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja GINB nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę nie może być wydana, gdy pierwotna decyzja została stwierdzona nieważna z mocą wsteczną, ponieważ taka decyzja zmieniająca jest wydana bez podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Decyzja o stwierdzeniu nieważności działa z mocą wsteczną (ex tunc), eliminując wadliwą decyzję z obrotu prawnego od daty jej wydania. W związku z tym, decyzja zmieniająca, która odnosi się do nieistniejącej decyzji pierwotnej, jest bezpodstawna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
p.b. art. 36a § ust. 1
Prawo budowlane
Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 157 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji.
p.b. art. 36a § ust. 3
Prawo budowlane
Odpowiednie stosowanie przepisów art. 32-35 do zakresu zmiany pozwolenia na budowę.
p.b. art. 28 § ust. 2
Prawo budowlane
Określenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
p.b. art. 3 § pkt 20
Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
u.u.i.ś. art. 71 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
r.p.m.z.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 52 lit. b
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Kwalifikacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych art. 25
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Prawa budowlanego w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została stwierdzona nieważna z mocą wsteczną. Wnioskodawca miał legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej, gdyż jego działka znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Zmiana parametrów silosów i ich usytuowanie w decyzji zmieniającej uzasadniała potrzebę uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odrzucone argumenty
Organ II instancji zaniechał ustaleń w zakresie legitymacji wnioskodawcy. Organ II instancji arbitralnie ustalił obszar oddziaływania inwestycji. Organ II instancji błędnie uznał, że wydanie decyzji zmieniającej wymagało uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej. Organ II instancji błędnie uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji zmieniającej. Organ II instancji naruszył zasadę trwałości decyzji. Organ II instancji nie zastosował art. 37b ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ II instancji naruszył zasady prowadzenia postępowania i wyjaśniania rozstrzygnięcia. Organ II instancji wyprowadził z materiału dowodowego wnioski sprzeczne z nim. Organ II instancji błędnie zinterpretował art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Organ II instancji błędnie zinterpretował art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ II instancji błędnie zinterpretował art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę jest decyzją uprawniającą do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych objętych przedmiotową zmianą, a zatem jest w pewnym sensie rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 28 ust. 1 p.b. i posiada samodzielny byt decyzja o stwierdzeniu nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę, która odnosi się do nieistniejącej decyzji pierwotnej, jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej, decyzja zmieniająca tę decyzję staje się decyzją wydaną bez podstawy prawnej
Skład orzekający
Grzegorz Antas
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
członek
Mirosław Montowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji zmieniających pozwolenia na budowę, zwłaszcza w kontekście wyeliminowania decyzji pierwotnej z obrotu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kolejnością wydawania decyzji i ich wzajemnym wpływem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych w budownictwie i konsekwencje błędów popełnionych przez organy, co jest interesujące dla prawników i inwestorów.
“Decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę okazała się nieważna, bo pierwotna decyzja już nie istniała!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2271/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-01-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Granatowska Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Montowski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OZ 396/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-06 II OZ 361/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-24 II SA/Kr 1052/22 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2022-09-23 II OSK 1052/22 - Wyrok NSA z 2023-09-14 II OZ 30/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 1186 art. 36a ust. 1, art. 28 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. K. i G. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia odwołań W. K. i [...]. "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. znak: [...]). W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, GINB stwierdził, że Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] "[...]" sp. z o.o. pozwolenia na budowę hali magazynowej oraz zespołu silosów w zabudowie zagrodowej na działce nr ew. [...], obr. [...], gmina [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku inwestora Starosta [...] decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...] zmienił ww. decyzję z [...] lutego 2016 r. w zakresie usytuowania silosów wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz parametrów silosów. Pismem z 13 września 2016 r., uzupełnionym pismem z 10 stycznia 2017 r. M. Ł. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...]. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2016 r., a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] czerwca 2021 r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., stwierdził jej nieważność. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie, organ nadzoru wyjaśnił, że decyzją z [...] maja 2018 r. znak [...] GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...]. Wojewoda [...] zauważył, że biorąc pod uwagę zakres zmian zatwierdzonych decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] należy przyjąć, że decyzja ta jest decyzją zależną od decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. i ze względu na przedmiotowe związanie niemożliwą do realizacji bez decyzji pierwotnej. Wskazana okoliczność po stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] lutego 2016 r. przesądza o wydaniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. z rażącym naruszeniem art. 36a ust. 1 p.b., co odpowiada przesłance stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ nadzoru wyjaśnił równocześnie, że należąca do wnioskodawcy działka nr ew. [...], AM-1, obręb [...] jest objęta obszarem oddziaływania spornej inwestycji, toteż należy przyjąć, że przysługuje mu w sprawie statusu jego strony. We wskazanej powyżej decyzji z [...] września 2021 r. GINB stwierdził, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z opisem technicznym do projektu zmian w zakresie zagospodarowania terenu przedmiotem inwestycji jest budowa zespołu 4 silosów zbożowych x 3500 ton SF 15,3/21 o średnicy 15,28 m i wysokości całkowitej 29,00 m. Z projektu budowlanego zamiennego wynika przy tym, że najbliżej położony silos o wysokości 29,0 m (Projekt budowalny zmian - Przekrój A-A - Nr Rys. A-9) zaprojektowano w odległości ok. 12 m od granicy należącej do wnioskodawcy działki nr ew. [...]. Mając na uwadze zwiększenie parametrów projektowanych silosów oraz ich przybliżenie względem granicy z działką nr ew. [...], należy podzielić stanowisko Wojewody [...] o posiadaniu przez wnioskodawcę interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji z [...] lipca 2016 r. GINB w tym kontekście zauważył, że wnioskodawca był również inicjatorem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej, tj. decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r., a jego interes prawny w tym postępowaniu nie został zakwestionowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 21 marca 2019 r. sygn. VII SA/Wa 1859/18 oddalił skargę na decyzję GINB z [...] maja 2018 r. prowadzącą do stwierdzenia jej nieważności. W świetle zakresu zmian zatwierdzonych kwestionowaną decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. nie sposób tym samym uznać, żeby obszar oddziaływania spornej inwestycji uległ ograniczeniu w stosunku do obszaru oddziaływania inwestycji w jej pierwotnym kształcie, tj. zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. Organ odwoławczy, odnosząc się do wadliwości badanej decyzji, podkreślił, że decyzja o stwierdzeniu nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną. Następuje wówczas powrót do stanu poprzedniego, obowiązującego przed dniem wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, zaś skutki prawne decyzji usuniętej z obrotu są zniesione od dnia jej wydania. W świetle powyższego przyjąć w sprawie należało, że decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. nie było w obrocie prawnym od samego początku, a zatem również w dniu wydania kontrolowanej decyzji zmieniającej z [...] lipca 2016 r. Sytuacja prawna stron postępowania została ukształtowana tak, jakby powyższa decyzja z [...] lutego 2016 r. w ogóle nie została wydana. Nie mogło zatem dojść do zmiany decyzji Starosty [...], która nie funkcjonowała w obiegu prawnym. GINB wskazał, że wydając kontrolowaną decyzję zmieniającą pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej naruszył w sposób rażący przepis art. 36a ust. 1 p.b. GINB stwierdził, że podziela stanowisko zawarte w odwołaniach dotyczące braku automatyzmu w stwierdzeniu nieważności decyzji zależnej w sytuacji uprzedniego stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej, która była podstawą jej wydania. Niemniej jednak na gruncie rozpatrywanej sprawy nie jest możliwe pozostawienie w obrocie prawnym decyzji zmieniającej w sytuacji wyeliminowania ze skutkiem ex tunc decyzji pierwotnej, którą ta decyzja zmienia (brak przedmiotu postępowania). GINB zauważył, że przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. było jej wydanie z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353), dalej: u.u.i.ś. i § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), dalej: r.p.m.z.o.ś., tj. z uwagi na brak wymaganej przepisami z zakresu ochrony środowiska decyzji środowiskowej. Organ wyjaśnił, że powyższa okoliczność ma znaczenie dla sprawy, ponieważ zgodnie z art. 36a ust. 3 p.b. w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Skoro decyzja pierwotna wymagała uzyskania decyzji środowiskowej, to mając na uwadze zakres zmian, ten sam wymóg należało odnieść do decyzji zmieniającej. Organ odwoławczy zaznaczył równocześnie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. zostało wszczęte przed 19 września 2020 r., wobec czego w świetle przepisu art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), w sprawie należało stosować przepisy p.b. w dotychczasowym brzmieniu wykluczającym możliwość zastosowania dyspozycji art. 37b p.b. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GINB z [...] września 2021 r. złożyli W. K. oraz [...]. "[...]" sp. z o.o., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez: całkowite zaniechanie przez organ II instancji poczynienia ustaleń w zakresie okoliczności, czy wnioskodawca był podmiotem legitymowanym do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. (decyzja zmieniająca) i arbitralne stwierdzenie przez organ II instancji, że skoro decyzją zmieniającą zwiększono parametry projektowanych silosów i dokonano ich zbliżenia względem granicy z działką wnioskodawcy, to miał on interes prawny w kwestionowaniu tejże decyzji. GINB nie wyjaśnił swojego stanowiska w tym zakresie, nie wskazał w jakiś sposób zmiany parametrów inwestycji mogły wpłynąć na status wnioskodawcy, z jakich konkretnie powodów uznał, że wnioskodawca jest legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej w odniesieniu do przedmiotowego postępowania - nie uzasadnił wystarczająco swojego rozstrzygnięcia w zakresie przyznania wnioskodawcy legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej, a dodatkowo, utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, nie uwzględnił stanu rzeczy istniejącego w chwili wydania decyzji zmieniającej, organ II instancji błędnie oparł swoje ustalenia na okolicznościach, które nastąpiły kilka lat później; arbitralne i błędne ustalenie przez organ II instancji obszaru oddziaływania inwestycji skarżącego - GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał jedynie bardzo lakonicznie, że nie sposób uznać, że obszar oddziaływania spornej inwestycji uległ ograniczeniu w stosunku do obszaru oddziaływania inwestycji w jej pierwotnej kształcie, w uzasadnieniu brakuje jakichkolwiek informacji na temat tego, w jaki sposób organ II instancji ustalił (czy w ogóle dokonał w tym zakresie jakichkolwiek poczynań), czy działka wnioskodawcy leży w obszarze oddziaływania inwestycji skarżącego. Organ II instancji arbitralnie przyjął, że tak jest (z czym zdecydowanie nie zgadzają się skarżący), o czym świadczy brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek argumentacji w tej kwestii; arbitralne i błędne uznanie przez organ II instancji, że wydanie decyzji zmieniającej wymagało uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej i poprzestanie na tym twierdzeniu bez przeprowadzenia w tym zakresie jakichkolwiek własnych ustaleń; błędne przyjęcie, że doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z [...] lipca 2016 r. - organ II instancji arbitralnie i nieprawidłowo uznał, że z powodu stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. należy również stwierdzić nieważność decyzji zmieniającej; 2) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez: stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2016 r. (decyzji zmieniającej) na wniosek złożony przez wnioskodawcę, pomimo że nie posiadał on legitymacji do złożenia tego wniosku, a organ II instancji w zupełności zaniechał poczynienia ustaleń w tym zakresie, a w konsekwencji postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] zostało wszczęte i było prowadzone na wniosek podmiotu, który nie był legitymowany do złożenia takiego wniosku, a organ I instancji powinien był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, czego nie dostrzegł GINB, wydając zaskarżoną decyzję; pominięcie przez GINB faktu, że wnioskodawca w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przytoczył konkretne okoliczności, które jego zdaniem stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej. Organ II instancji wyszedł jednak ponad żądanie i podstawy przytoczone przez wnioskodawcę, błędnie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o stwierdzeniu nieważności decyzji zmieniającej, która została wydana w oparciu o zupełnie inne przesłanki niż te wskazane przez wnioskodawcę - organ II instancji zupełnie pominął fakt, że organ I instancji był związany wnioskiem wnioskodawcy; niezauważanie przez GINB, że organy prowadziły postępowanie z wniosku nielegitymowanego podmiotu, którego wszczęcia należało odmówić, a błąd ten doprowadził do wydania decyzji z naruszeniem prawa, w związku z czym zaskarżona decyzja nie może się ostać; przyjęcie przez organ II instancji stanu rzeczy, który miał miejsce kilka lat po wydaniu decyzji zmieniającej, podczas gdy podstawą ustaleń powinien być stan faktyczny istniejący w momencie wydania decyzji zmieniającej; 3) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, że doszło do rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy w dacie wydania decyzji z [...] lipca 2016 r. istniała podstawa prawna do jej wydania, a nadto decyzja o zmianie pozwolenia na budowę jest decyzją uprawniającą do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych objętych przedmiotową zmianą, a zatem jest w pewnym sensie rozstrzygnięciem, o którym mowa wart. 28 ust. 1 p.b. i posiada samodzielny byt (decyzją tą organ zatwierdził zamienny projekt budowlany i zmienił decyzję z [...] lutego 2016 r. w określonym zakresie), przez co organ II instancji naruszył również zasadę trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Dodatkowo organ II instancji jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął stan rzeczy, który miał miejsce kilka lat po wydaniu decyzji zmieniającej, podczas gdy podstawą ustaleń powinien być stan faktyczny istniejący w momencie wydania decyzji zmieniającej; 4) art. 37b ust. 1 p.b. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy od doręczenia decyzji zmieniającej upłynęło ponad 5 lat, co w efekcie doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy powinna ona zostać uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone; 5) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezauważenie przez organ II instancji, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżący zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zapoznania się aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej, co doprowadziło do utrzymania przez GINB w mocy wadliwej decyzji, wydanej z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego; 6) art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie przez GINB zasady prowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej z uwzględnieniem proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także naruszenie przez organ II instancji zasady wyjaśniania zasadności rozstrzygnięcia oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, poprzez wykorzystanie zaufania skarżących do organów administracji publicznej w sytuacji, gdy GINB prowadził postępowanie w sposób nielicujący z wyżej wymienionymi zasadami, nie dążył do zbadania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania, w tym zaniechał właściwego ustalenia czy wnioskodawca jest podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], poprzez odstąpienie od należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez zaniechanie wskazania faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności przyznania wnioskodawcy prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]; 7) art. 80 k.p.a. poprzez wyprowadzenie przez organ II instancji z zebranego materiału dowodowego wniosków z nim sprzecznych, co miało wpływ na wynik sprawy w postaci utrzymania przez GINB wadliwej decyzji organu I instancji, a mianowicie organy administracji obu instancji błędnie stwierdziły, że w sprawie zgromadzono wystarczające dokumenty do jednoznacznego stwierdzenia, że: inwestycja, o której mowa w decyzji zmieniającej, wymagała uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej, wnioskodawca posiadał legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej, a jego działka znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji skarżących, co w rzeczywistości nie wynika w sposób jednoznaczny z materiału dowodowego; 8) art. 36a ust. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie przez organ II instancji, że stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2016 r. przesądza o wydaniu decyzji z [...] lipca 2016 r. z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja nr [...] jest decyzją uprawniającą do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych objętych przedmiotową zmianą, a zatem jest w pewnym sensie rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 28 ust. 1 p.b. i posiada samodzielny byt - decyzją tą organ zatwierdził zamienny projekt budowlany i zmienił decyzję z [...] lutego 2016 r. w określonym zakresie, a także błędne uznanie przez GINB, że wydanie decyzji zmieniającej wymagało uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy przez GINB wadliwej decyzji organu I instancji, jak również błędne uznanie przez organ II instancji, że właściwy dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jest stan rzeczy mający miejsce w dniu wydania przez niego skarżonej decyzji, podczas gdy dla oceny, czy zachodzą przesłanki nieważnościowe należy uwzględnić stan faktyczny obowiązujący w dniu wydania spornego orzeczenia, a nie mający miejsce kilka lat później; 9) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez błędną wykładnię ww. przepisów, prowadzącą do arbitralnego i bezzasadnego uznania przez organ II instancji, że działka nr ew. [...] objęta jest obszarem oddziaływania inwestycji (podczas gdy w rzeczywistości działka ta pozostaje poza obszarem oddziaływania inwestycji), co jest jednoznaczne (według organu II instancji) z tym, że wnioskodawca jako jej właściciel posiada przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tej inwestycji oraz ewentualnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji, co nie powinno mieć miejsca. Organ II instancji błędnie przyznał wnioskodawcy legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej, tj. błędnie uznał go za stronę przedmiotowego postępowania, pomimo tego, że inwestycja skarżącego (w zakresie objętym decyzją zmieniającą) nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu i zabudowie działki wnioskodawcy; 10) art. 35 ust. 1 pkt p.b. poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do uznania przez organ II instancji, że wydanie decyzji zmieniającej wymagało uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej (w zakresie zmian orzeczonych w decyzji zmieniającej), co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy przez GINB wadliwej decyzji organu I instancji. Powyższe zarzuty skarżący rozwinęli w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] września 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja GINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym postępowania. Jego przedmiotem, jak się przyjmuje w piśmiennictwie, jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31). Weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, przy czym we wskazanym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu. Kontrolowane postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją GINB zostało wszczęte przez Wojewodę [...] jako organ właściwy rzeczowo (art. 157 § 1 i 2 k.p.a.). Wbrew odmiennej ocenie skarżącego, nie doszło w sprawie do uchybienia zasadzie skargowości. Postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte przez Wojewodę [...] na wniosek M. Ł., któremu, jak trafnie uznał GINB, przysługiwał status strony postępowania. Krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę określa art. 28 ust. 2 p.b. Stronami w tym postępowaniu są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przez który należy rozumieć teren określony w art. 3 pkt 20 p.b. Jakkolwiek postępowanie w sprawie o zmianę pozwolenia na budowę prowadzone w trybie art. 36a ust. 1 p.b. nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, to strony tego postępowania należy ustalać w sposób odpowiadający dyspozycji art. 28 ust. 2 p.b. (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2751/17). Spoczywający na organie administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę należy odnosić do zbadania, jakie podmioty, których nieruchomości leżą w obszarze oddziaływania obiektu, mając na uwadze modyfikacje wprowadzone w zmienionym projekcie budowlanym, powinny brać udział w postępowaniu. Wniosek ten oparty jest na regulacji art. 36a ust. 1 i 3 p.b. Organ administracji architektoniczno-budowlanej do którego wpływa wniosek o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o jakiej mowa w art. 36a ust. 1 p.b., obowiązany jest ten wniosek rozpoznać, procedując zgodnie z wymogami określonymi w art. 36a ust. 3 p.b. (por. wyrok NSA z 28 listopada 2018 r. sygn. II OSK 6/17). Zgodnie z powołanym przepisem w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę przepisy art. 32–35 p.b. stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 15 września 2020 r. sygn. II OSK 1311/20; wyrok NSA z 7 lipca 2015 r. sygn. II OSK 2936/13; wyrok NSA z 30 listopada 2010 r. sygn. II OSK 1841/10; wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r. sygn. II OSK 674/09; wyrok NSA z 18 lutego 2010 r. sygn. II OSK 389/09) oraz w piśmiennictwie (por. A. Ostrowska [w:] Prawo budowlane. Komentarz red. A. Gliniecki, Warszawa 2012, s. 364) przyjmuje się, że zasada odpowiedniości stosowania art. 32–35 p.b. oznacza, iż czynności wskazane w tych przepisach są wykonywane w zakresie uzasadnionym wnioskowaną przez inwestora zmianą. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę przyznanie danej osobie statusu strony, zdaniem Sądu, zasadniczo powinno następować przy uwzględnieniu kręgu podmiotowego określonego w art. 28 ust. 2 p.b., niemniej jednak krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności takiej decyzji nie zawsze musi się pokrywać się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu wyznaczonym na podstawie ww. przepisu szczególnego, gdyż uwarunkowania konkretnej sprawy mogą skutkować tym, że o statusie strony może decydować norma ogólna art. 28 k.p.a., uwzględniając procesową samodzielność na gruncie k.p.a. ww. postępowania nadzwyczajnego (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2021 r. sygn. II OSK 2436/21). Przyjęte w zaskarżonej decyzji przez GINB w powołanym zakresie stanowisko nie pozostaje z powyższymi wnioskami w sprzeczności. Miało ono na uwadze, że obszar oddziaływania spornej inwestycji nie zamyka się w granicach działki nr ew. [...], a uwzględniając, że zmiana parametrów silosów zbożowych płaskodennych i ich usytuowania wynikająca z decyzji z [...] lipca 2016 r. skutkowała zatwierdzeniem projektu zagospodarowania działki, na której silos SF4 o wysokości 29 m zaprojektowany został w odległości ok. 12,0 m od granicy z działką nr ew. [...] i 17,19 m od budynku znajdującego się na niej (Projekt budowlany zamienny. Rys. Zagospodarowanie, nr rys. 1), GINB nie mógł nie uznać wnioskodawcy pozostającego współwłaścicielem tejże działki za stronę w sprawie. Konieczne było wzięcie pod uwagę przez organ nadzoru potrzeby przyznania wnioskodawcy prawa do zweryfikowania ograniczeń w zagospodarowaniu i zabudowie jego działki wynikających z przepisów techniczno-budowlanych, a także obowiązków zapewnienia bezpiecznego użytkowania projektowanych obiektów, jak tego, że stroną postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z p.b. i przepisów odrębnych (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r. sygn. II OSK 3753/18; wyrok NSA z 16 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 3141/18; wyrok NSA z 22 marca 2019 r. sygn. II OSK 1042/17; wyrok NSA z 15 lutego 2019 r. sygn. II OSK 760/17). W wyroku z 10 marca 2020 r. sygn. II OSK 1220/18 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że przy wykładni art. 3 pkt 20 p.b. przepis ten interpretować należy łącznie z art. 5 p.b. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości znajdujących się w szeroko rozumianym sąsiedztwie terenu inwestycji. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. Wnioski sformułowane w tym zakresie w decyzji nie są pozbawione jakiejkolwiek argumentacji i nie pozostają arbitralne, jak uznają błędnie skarżący. Ocena interesu prawnego wnioskodawcy w sprawie, co trafnie uwypuklił GINB w treści zaskarżonej decyzji, nie mogła pomijać również tego aspektu sprawy, który związany był z przyznaniem wnioskodawcy statusu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2016 r. Jeżeli zmiana pozwolenia na budowę skutkowała zatwierdzeniem zlokalizowania na działce nr ew. [...] silosów o wyższej wysokości od pierwotnie zaprojektowanej i ich większego zbliżenia do granicy z sąsiadującą z terenem inwestycyjnym działki nr ew. [...], to stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę w jego pierwotnej postaci na wniosek złożony przez wnioskodawcę decyzją GINB z [...] maja 2018 r. czyniło posiadanie przez wnioskodawcę legitymacji procesowej w sprawie zasadniczo niesporną, ponieważ tylko taka ocena musiała być traktowana przez Wojewodę i GINB jako odpowiadająca tak funkcjonalnemu powiązaniu obu decyzji, jak i wynikowi kontroli sądowej ww. decyzji przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 marca 2019 r. sygn. VII SA/Wa 1859/18 oddalającym skargę wniesioną przez skarżących (art. 171 p.p.s.a.). Argumentacja nakierowana na wykazanie, że GINB przy załatwieniu sprawy prowadzonej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] powinien był ograniczyć się do "konkretnych okoliczności", na które wnioskodawca wskazał wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], albowiem rozważenie przez organ nadzoru z urzędu innych kwestii prawnych (innych przesłanek wadliwości decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę) stanowi "wyjście ponad żądanie", pozostaje oczywiście błędna, nie znajdując jakiegokolwiek umocowania w konstrukcji sprawy administracyjnej, jak i konstrukcji postępowania nieważnościowego, w którym organ zobowiązany jest objąć kontrolowaną decyzję weryfikacją pod względem podstaw nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym podjęte w tym zakresie czynności wyjaśniające, jakkolwiek muszą mieć na uwadze twierdzenia podnoszone przez strony, to nie są limitowane ich stanowiskami, gdyż na organie ciąży wymóg dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcia się przy podejmowanym rozstrzygnięciu na rzeczywistym stanie rzeczy rozumianym jako zobiektywizowany osąd odnośnie do istnienia wad prawnych tkwiących w kontrolowanej decyzji administracyjnej. Ocena wad prawnych, jakie posiada decyzja Starosty [...] przeprowadzona w kontrolowanej sprawie przez GINB, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest prawidłowa i zmienić tego wniosku nie mogły podniesione w skardze zarzuty. Pogląd, że decyzja z [...]lipca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów p.b. odpowiada prawu, a przy jego sformułowaniu organ posłużył się właściwym sposobem rozumienia ustawowej przesłanki wady kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu powołanego przepisu, jak się przyjmuje w dotychczasowym ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r. sygn. II OSK 1368/18; wyrok NSA z 22 września 2020 r. sygn. II OSK 2068/18; wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 3270/18; wyrok NSA z 25 października 2019 r. sygn. II OSK 3061/17; wyrok NSA z 5 lutego 2019 r. sygn. II OSK 598/17; wyrok NSA z 18 września 2018 r. sygn. II OSK 2392/16), decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Zdaniem Sądu, w toku postępowania nadzwyczajnego GINB właściwie rozważył wszystkie okoliczności sprawy, które mogłyby oddziaływać na legalność podjętej przez Starostę [...] decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany. W uzasadnieniu decyzji GINB szczegółowo przedstawił sposób dokonania analizy udzielonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwolenia zmieniającego pod kątem możliwości uznania go za wydany z rażącym naruszeniem art. 36a ust. 1 p.b. i to działanie nie odznacza się jakąkolwiek wadliwością, jako że w pełni trafnie określa procesowe konsekwencje, jakie dla legalności decyzji z [...] lipca 2016 r. wywarł fakt wyeliminowania z obrotu decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] lutego 2016 r. Stwierdzenie nieważności decyzji, znajdujące swoje formalne potwierdzenie w wydaniu decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., prowadzi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że musi być ona traktowana jakby nigdy nie zaistniała. W przeciwieństwie do sankcji wzruszalności, materialnoprawna sankcja nieważności opiera się na mocy wstecznej pozbawienia znaczenia prawnego skutków unieważnionej decyzji i uznaniu na zasadzie fikcji, że skutki te nie zaistniały w sferze normatywnej od samego początku (por. M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium Teoretyczne, Kraków 2006, s. 244). Tego rodzaju założenie, na którym miał obowiązek oprzeć się GINB w kontrolowanym postępowaniu zakończonym decyzją z [...] września 2021 r., każe odrzucić jako nieuprawnione te zarzuty skargi, które błąd popełniony przez organ nadzoru opierają na tezie, że do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] doszło kilka lat po wydaniu kwestionowanej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, co uniemożliwiało za podstawę rozstrzygnięcia przyjęcie stanu rzeczy wynikającego z tego faktu, skoro zasadą w postępowaniu nieważnościowym ma być czynienie podstawą ustaleń stanu faktycznego istniejącego w momencie wydania weryfikowanej decyzji. Ten ostatni wniosek jest niewątpliwie słuszny i dokonując jego konkretyzacji z punktu widzenia uwarunkowań rozpatrywanej sprawy, organ nadzoru mu nie uchybił, jeżeli na zasadzie fikcji normatywnym konsekwencjom wyeliminowania pozwolenia na budowę ze skutkiem ex tunc zobowiązany był nadać znaczenie przyjmujące, że w momencie wydania przez Starostę [...] pozwolenia zmieniającego nie istniała decyzja zmieniana, gdyż nigdy nie weszła ona do obrotu i nie obowiązywała, przez co w sprawie, opierając się na stanie faktycznym istniejącym w momencie wydania weryfikowanej decyzji, należało Staroście [...] postawić zarzut wydania "decyzji bezprzedmiotowej" (decyzji, która nie posiada przedmiotu zmiany, o którym orzeka) rażąco wykraczającej tym samym poza dyspozycję art. 36a ust. 1 p.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela całość argumentacji, jaką w tym zakresie przedstawił w uzasadnieniu decyzji GINB, wskazując na przyczyny, które nie pozwalały w sprawie podjąć innego rozstrzygnięcia aniżeli orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...]. Stanowisko organu, inaczej niż postrzegają to skarżący, nie narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 2 k.p.a. oraz art. 36a ust. 1 p.b. Wystarczające jest wyłącznie zauważenie w kontekście podnoszonych przez skarżących w tym przedmiocie zastrzeżeń, że jakkolwiek decyzja o zmianie pozwolenia na budowę jest decyzją uprawniającą do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych, to sporna decyzja z [...] lipca 2016 r. w sensie materialnym nie mogła być przez GINB postrzegana jako posiadająca samodzielny byt, skoro jej rozstrzygnięcie zawierało się w zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego obejmującego zmianę usytuowania silosów wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz zmianę parametrów silosów przy pozostawieniu pozostałej części decyzji udzielającej pozwolenia na budowę bez zmian. Wyeliminowanie tejże części pozwolenia na budowę skutkowało tym, że rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji przestało mieć przedmiot wykonania, a podstawie faktycznej decyzji należało postawić zarzut sprzeczności z treścią art. 36a ust. 1 p.b., gdyż w przepisie tym ustawodawca za warunek uwzględnienia wniosku inwestora uznał wolę odstąpienia przez niego od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu (działki) oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja powinna mieć charakter obowiązujący w momencie wystąpienia z żądaniem jej zmiany i orzeczenia o niej przez organ. W wyroku z 15 grudnia 2006 r. sygn. II OSK 97/06 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skoro decyzja pierwotna jako decyzja dotknięta wadą nieważności zostaje usunięta z obrotu prawnego, to decyzja zmieniająca tę decyzję staje się decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Pogląd ten podzielił w całej rozciągłości Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1930/18. Powołanie się w skardze na art. 16 k.p.a. i nieistnienie automatyzmu w stwierdzaniu nieważności decyzji zależnej w sytuacji uprzedniego stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej nie wnosi niczego nowego do oceny prawnej kontrolowanej przez Sąd sprawy, uwzględniając, że na zasadę tę wskazał wyraźnie GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ kierując się wymaganiami art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. szczegółowo wyjaśnił dlaczego nie podziela stanowiska skarżących (nie jest możliwe pozostawienie w obrocie prawnym pozwolenia zmieniającego nieistniejące pozwolenie na budowę) i odwołał się w omawianym zakresie, realizując zasadę przekonywania, do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w ramach którego przywołał te orzeczenia sądowe, w których analizie został poddany bezpośrednio problem prawny wynikły w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Sądu, nie można za błędne uznać tego stanowiska GINB, które opiera się na ustaleniu, że decyzja z [...] lipca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. i § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 r.p.m.z.o.ś. Należy mieć na uwadze, że charakter obowiązujący w dacie prowadzenia postępowania miała prawomocna decyzja GINB z [...] maja 2018 r., którą organ ten stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...]lutego 2016 r. Na gruncie prawa administracyjnego procesowego nie podlega wątpliwości zasada związania ostatecznym aktem administracyjnym i skutkami prawnymi przez niego wywoływanymi (por. T. Woś, Moc wiążąca aktów administracyjnych w czasie, Warszawa 1978, s. 78 i n.). Zakresem związania, zdaniem Sądu, objęte są przyczyny uznane za wady kwalifikowane wydanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwolenia na budowę i GINB nie mógł, poddając rozważeniu decyzję zmieniającą pozwolenie na budowę, odmiennie ocenić spornego przedsięwzięcia pod kątem wymagań art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. aniżeli w sposób, który opierał się na stwierdzeniu, że inwestycja polegająca na budowie hali magazynowej oraz zespołu silosów w zabudowie zagrodowej na działce nr ew. [...], obr. [...] wymagała uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli taki wniosek organ ten wyraził już w decyzji z [...] lutego 2016 r., a treść spornego rozstrzygnięcia w części nieobejmującej usytuowania silosów wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz zmiany parametrów silosów posiadała formę zakładającą utrzymanie obowiązywania pozostałych rozwiązań projektowych bez zmian. Zakres zmiany projektu budowlanego, który został zatwierdzony decyzją nr [...], nie miał wpływu na kwalifikację nadawaną inwestycji jako zabudowie przemysłowej (magazynowej), jak też nie miał istotnego wpływu na jej powierzchnię zabudowy, w którą wliczać należy w sposób przedstawiony przez GINB w decyzji z [...] maja 2018 r. towarzyszącą jej infrastrukturę (powierzchnia nie mniejsza niż 1 ha). Nie doszło w sprawie do naruszenia art. 156 § 2 k.p.a., ponieważ podnoszona przez skarżących kwestia znacznego upływu czasu łączona z treścią wyroku TK z 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13 nie mogła kształtować kierunku rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu, zgodzić się należy również ze stanowiskiem GINB w zakresie, w jakim wskazał on, że norma art. 37b ust. 1 p.b. nie miała zastosowania w sprawie z uwagi na treść przepisu przejściowego – art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Skarżący sprzeciwili się temu poglądowi, jednakże argumenty przez strony podniesione nie zasługują na aprobatę, ponieważ błędnie poddają rozważeniu znaczenie normatywne art. 25 cyt. ustawy. Zgodnie z nim, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W ocenie Sądu, funkcjonalnie sprawa stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę na płaszczyźnie stosowanych przepisów materialnoprawnych pozostaje sprawą "uregulowaną" przepisami p.b. Wskazana ustawa nowelizująca przepisy p.b. weszła w życie 19 września 2020 r. Przytoczona treść przepisu każe przyjąć, że do wszczętego przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nie znajdowała zastosowanie zasada wyrażona w art. 37b ust. 1 p.b., jako że we wskazanej dacie, w której ww. przepis zaczął obowiązywać, postępowaniu nadzwyczajnemu należało przypisać cechę "wszczętego", a zarazem "niezakończonego". Należy przyjąć, że nadanie takiego znaczenia art. 25 cyt. ustawy pozostaje zgodne z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Z zasady tej wyprowadzana jest zasada ochrony interesów w toku. Jej istotę należy odnieść do nakazu, by sytuacja prawna podmiotów, których dotyczy nowa regulacja, poddana była przepisom przejściowym pozwalającym zakończyć im sprawy będące w toku z zastosowaniem przepisów prawa, które obowiązywały w czasie powstania określonych stosunków, zdarzeń czy ich następstw i odnośnie do których strony pozostawały w uzasadnionym przeświadczeniu, że regulacje te pozostaną w toku tego postępowania stabilne (por. wyrok TK z 23 lipca 2013 r., P 4/11, OTK-A 2013/6/82). Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie stanowi wynik prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydanej decyzji. GINB przed wydaniem zaskarżonej decyzji wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd nie uznaje, by w sprawie można było mówić o naruszeniu przez organ reguł procesowych oraz kodeksowych zasad ogólnych w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uzależniona jest od wykazania, że uchybienie, którego dopuścił się organ, miało wpływ na wynik sprawy, albowiem pozbawiło skarżącego możliwości dokonania konkretnej czynności procesowej (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2021 r. sygn. II OSK 2046/18; wyrok NSA z 17 września 2020 r. sygn. II OSK 53/19; wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r. sygn. II OSK 1022/17; wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 326/17; wyrok NSA z 29 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 2124/16; wyrok NSA z 27 lipca 2018 r. sygn. II OSK 2178/16; wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1125/17). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, skarżący powołując się w sposób ogólny na następstwa zaniechania umożliwienia im wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, nie wykazali bowiem istnienia związku przyczynowego pomiędzy ww. naruszeniem a wynikiem sprawy. Nie można nie dostrzec, że przedmiot sprawy sprowadzał postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ nadzoru do oceny zagadnień prawnych a nie faktycznych. W zaskarżonej decyzji powody zastosowania art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zostały, w ocenie Sądu, w wystarczający sposób ujawnione przez GINB w treści uzasadnienia, które spełnia wymagania art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Treść zamieszczonej argumentacji pozwala uznać, że organ odwoławczy w toku instancji ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie, poddając wymaganej weryfikacji również zarzuty postawione przez odwołujących decyzji Wojewody [...] z [...]czerwca 2021 r. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI