VII SA/Wa 2264/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaopłata legalizacyjnapozwolenie na budowęnadzór budowlanyWSApostanowienieskarga

WSA w Warszawie oddalił skargę M. i K. Ł. na postanowienie WINB utrzymujące w mocy decyzję PINB o nałożeniu 50 000 zł opłaty legalizacyjnej za samowolę budowlaną.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę M. i K. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000 zł. Skarżący przyznali się do samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu domu bez pozwolenia. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym nowelizację umożliwiającą legalizację samowoli po spełnieniu określonych warunków i uiszczeniu opłaty. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. i K. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) ustalające opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 zł. Skarżący wybudowali dom mieszkalny bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło samowolę budowlaną. Organy nadzoru budowlanego, działając na podstawie przepisów Prawa budowlanego, wstrzymały roboty budowlane i nałożyły obowiązek przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli. Po spełnieniu tych wymogów przez inwestorów, PINB ustalił opłatę legalizacyjną, a WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd uznał, że postępowanie organów było prawidłowe, a zaskarżone postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że nowelizacja Prawa budowlanego umożliwiła legalizację samowoli budowlanej, która wcześniej skutkowała jedynie nakazem rozbiórki. Opłata legalizacyjna, obliczona zgodnie z przepisami, została uznana za prawidłowo naliczoną. W związku z brakiem naruszeń prawa materialnego lub istotnych wad postępowania, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły wysokość opłaty legalizacyjnej zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata legalizacyjna została obliczona prawidłowo na podstawie art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, z uwzględnieniem współczynników kategorii i wielkości obiektu oraz stawki opłaty, która podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Pr. bud. art. 48 § 2

Ustawa Prawo budowlane

Organ stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego jest zobowiązany wydać postanowienie o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów.

Pr. bud. art. 48 § 3

Ustawa Prawo budowlane

Określa dokumenty, które inwestor musi przedstawić do legalizacji.

Pr. bud. art. 49 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Organ przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wznowieniu robót bada dokumenty i postanowieniem ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Pr. bud. art. 49 § 2

Ustawa Prawo budowlane

Opłata legalizacyjna podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Pr. bud. art. 59 f § 1

Ustawa Prawo budowlane

Określa sposób naliczania opłaty legalizacyjnej.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu.

Pr. bud. art. 28 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w celu prawdy i sprawiedliwości.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym nowelizację umożliwiającą legalizację samowoli budowlanej. Opłata legalizacyjna została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami. Postępowanie organów było zgodne z przepisami KPA.

Godne uwagi sformułowania

Sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów wymienionej ustawy, która rodzi nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Rygoryzm dotychczasowego przepisu art. 48 został złagodzony. Możliwość zalegalizowania dokonanej samowoli. Opłata legalizacyjna jest restrykcją przewidzianą przez ustawodawcę za samowolne prowadzenie procesu inwestycyjnego.

Skład orzekający

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Kowalska

członek

Bogusław Cieśla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej oraz naliczania opłat legalizacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia i specyfiki stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i procesu jej legalizacji, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i branży budowlanej.

Samowola budowlana: Czy 50 000 zł opłaty legalizacyjnej to wysoka cena za błąd?

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2264/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Kowalska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 957/07 - Wyrok NSA z 2008-08-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. i K. Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej skargę oddala.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] wydanym dnia [...] września 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej dla inwestorów budowy domu mieszkalnego M. i K. Ł.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że M. i K. Ł. wybudowali na działce przy ul. W. [...] w Ł., budynek mieszkalny dwu kondygnacyjny w stanie surowym zamkniętym – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wobec tego postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczętego postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po wykonaniu przez inwestorów w/w obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] marca 2006 r., działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł.
Po rozpatrzeniu zażalenia na w/w postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy uznał, że postępowanie tego organu było prawidłowe. Bezspornie ustalono, że budowę budynku mieszkalnego inwestorzy rozpoczęli w lipcu 1999 r. nie posiadając wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wskazał, iż w czasie trwania postępowania w sprawie samowoli budowlanej znowelizowane zostały przepisy ustawy Prawo budowlane i powstała - po przedstawieniu przez inwestora odpowiednich dokumentów i wykonaniu określonych czynności - możliwość zalegalizowania dokonanej samowoli. Dodatkowym warunkiem procesu legalizacji jest nałożenie na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane na inwestorów opłaty legalizacyjnej obliczonej według przepisu art. 59 f w/w ustawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. złożyli M. i K. Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W skardze skarżący przyznali, iż budynek na ich działce zbudowany został w warunkach samowoli. Ponadto stwierdzili, że na sąsiedniej działce również doszło do wybudowania domu niezgodnie z przepisami i bez ich zgody.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga M. i K. Ł. nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] września 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia [...] marca 2006 r., którym ustalono wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 50.000 zł dla M. i K. Ł. wydane zostały zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. roboty budowlane – a takie stanowi sporna budowa budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego – można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, iż inwestor M. i K. Ł. nie posiadali decyzji pozwalającej na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego, a zatem inwestor popełnił samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Wskazać należy, iż sankcją prawną - przewidzianą przez przepisy ustawy Prawo budowlane - za popełnienie przez inwestora samowoli budowlanej jest nakaz rozbiórki orzeczony w trybie art. 48 bądź art. 49 b ustawy Prawo budowlane. Nakaz ten jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów wymienionej ustawy, która rodzi nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki.
Organu obu instancji argumentując swe rozstrzygnięcia zasadnie zwróciły uwagę na to, że w czasie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez M. i K. Ł. znowelizowana została ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Wskazać należy, iż w znowelizowanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) Prawie budowlanym z 1994 r. utrzymano obowiązek nakazania rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, jednakże rygoryzm dotychczasowego przepisu art. 48 został złagodzony. Do dnia 11 lipca 2003 r. w przypadku samowoli budowlanej, przepisy przewidywały jedynie nakaz przymusowej rozbiórki bez możliwości zalegalizowania dokonanych robót. Nowe unormowanie wprowadzone wspomnianą nowelizacją umożliwiło poprzez złożenie stosownych dokumentów i wykonanie określonych czynności, doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, a więc umożliwiło tzw. legalizację. Dodatkowym warunkiem procesu legalizacji jest nałożenie na inwestorów opłaty legalizacyjnej.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane – w jego brzmieniu nadanym mu w/w nowelizacją - właściwy organ stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym winien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i którym winien nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych organ winien zbadać przedłożone dokumenty i w drodze postanowienia winien ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej. Opłata legalizacyjna jest restrykcją przewidzianą przez ustawodawcę za samowolne prowadzenie procesu inwestycyjnego w sprawach objętych przepisami Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie mają wpływu na wielkość opłat legalizacyjnych, bowiem ich sposób naliczania wynika z mocy samego prawa.
Stwierdzić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego prawidłowo uznał, że istniała możliwość legalizacji samowolnej budowy budynku mieszkalnego. Zasadnie więc organ ten na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], którym wstrzymał roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego i nałożył na inwestora – M. i K. Ł. - obowiązek przedstawienia, w terminie 45 dni: zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z akt sprawy wynika, iż M. i K. Ł., zgodnie z obowiązkiem nałożonym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. złożyli projekt budowlany budynku mieszkalnego wybudowanego samowolnie przy ul. W. [...] w Ł. W przedłożonym projekcie budowlanym organ stwierdził uchybienia i braki nie pozwalające na zatwierdzenie projektu budowlanego. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] nałożył na inwestora M. i K. Ł. obowiązek uzupełnienia dokumentacji dotyczącej budynku mieszkalnego przedłożonej na podstawie postanowienia tego organu z dnia [...] czerwca 2005 r. Inwestorzy uzupełnili dokumentację.
Z akt niniejszej sprawy wynika także, że inwestor – M. i K. . – uzupełnili dokumentację dotyczącą budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązkiem nałożonym w/w postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., a więc wypełnili tym samym też obowiązki określone w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...].
Stwierdzić należy, iż w sytuacji złożenia przez inwestorów dokumentów spełniających wymogi z art. 49 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane jedynym możliwym rozstrzygnięciem jakie mógł wydać organ, dążąc do zalegalizowania samowoli budowlanej popełnionej przez M. i K. Ł., było postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną, które to postanowienie (jak również jego wykonanie) jest warunkiem koniecznym zatwierdzenia projektu budowlanego i wznowienia prac budowlanych, a więc jest warunkiem koniecznym do zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu.
Mając na względzie powyższe za zgodne z prawem i zasadne należy więc uznać postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., jak również poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2006 r., którym organ ustalił na podstawie art. 59 f ust. 1 wymienionej ustawy opłatę legalizacyjną w kwocie 50 000 zł. Przedmiotowy budynek został prawidłowo przez organy nadzoru budowlanego zakwalifikowany do I kategorii obiektów – budynki mieszkalne jednorodzinne dla której współczynnik kategorii obiektu – k = 2,0, zaś współczynnik wielkości obiektu – w=1,0. Stawka opłaty legalizacyjnej – s = 500 złotych, lecz zgodnie z treścią art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane opłata podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Tak więc wielkość opłaty legalizacyjnej wynikająca ze wzoru i zastosowania odpowiednich wartości współczynników tj. kwota 50. 000 złotych została przez organy nadzoru budowlanego prawidłowo obliczona.
Na marginesie tylko wskazać należy, iż organy obu instancji, zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 kpa dokonały wszechstronnej oceny okoliczności danego przypadku na podstawie analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w w/w postanowieniach uzasadniły zgodnie z wymogami przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI